I SAB/Wa 415/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Agnieszka Miernik WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi I.D. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt położony w W. przy [...], oznaczony dawniej jako "[...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Decyzją Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] marca 1973 r. rozstrzygnięto sprawę wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy pl. [...], nr hip [...] dz. [...] i nr [...] – obie o powierzchni [...] m2 i odmówiono przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość . Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] Prezydent W. odmówił m.in. I. D. przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy pl. [...], nr hip [...] dz. [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] Prezydent W. odmówił m.in. I. D. przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy pl. [...], nr hip [...] dz. [...]. Decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] Prezydenta W. o odmowie I. D. i innym osobom przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy pl. [...], nr hip. [...] dz. [...] i orzekł o umorzeniu postępowania pierwszej instancji w tej sprawie. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] Prezydenta w. o odmowie I. D. i innym osobom przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy pl. [...], nr hip. [...] dz. [...] i orzekł o umorzeniu postępowania pierwszej instancji w tej sprawie Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1451/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] marca 1973 r. nr [...] orzekającą o pozostawieniu bez uwzględnienia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...], położoną pl. [...] , nr hip. [...] dz. [...] i [...]. Pismem dnia 6 grudnia 2012 r. I. D. i inni następcy prawni A. L. złożyli wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy pl. [...], nr hip. [...] dz. [...] i [...]. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] uznał zażalenie złożone przez I. D. na niezałatwienie sprawy w terminie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. 2-miesieczny termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej przyznania odszkodowania za ww. nieruchomość, uznając jednocześnie, że nie załatwienie sprawy nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia 22 czerwca 20013 r. I. D. złożyła skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość. W odpowiedzi na skargę z dnia 15 czerwca 2012 r. Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stan faktyczny sprawy jest między stronami niesporny. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012, poz. 270 dalej ppsa) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność wyczerpaniem środków odwoławczych w rozumieniu cytowanego przepisu jest wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa. Zażalenie takie strona złożyła do Wojewody [...]. Sytuacja taka świadczy o wyczerpaniu środka odwoławczego, co upoważnia Sąd do uznania skargi za dopuszczalną. W przypadku skargi na bezczynność kontrola Sądu sprowadza się przede wszystkim do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy. Zgodnie zatem z art. 149 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem skargi I. D. jest bezczynność Prezydenta W., polegająca na nierozpoznaniu wniosku z 6 grudnia 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy pl. [...]. Na wstępie podnieść należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a., zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że wystąpiły w niej niewątpliwie przesłanki, uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. (a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym przez Sąd terminie). Bezsporne jest bowiem, że organ, wbrew obowiązkom wynikającym z ww. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, nie rozpoznał sprawy i w dacie orzekania nadal pozostaje w zwłoce. Wniosek o przyznanie odszkodowania (złożony m.in. przez skarżącą, będącą spadkobierczynią przeddekretowego właściciela) jest przedmiotem postępowania przed organami administracji od wielu lat. W jego przedmiocie zostało wydanych wiele decyzji na różnych instancjach. Został też wydany w tej sprawie wyrok przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z 3 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1451/08. Istotne natomiast w sprawie jest wydanie decyzji z dnia [...] października 2012 r. nr [...] przez Wojewodę [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] marca 1973 r. nr [...] orzekającej o pozostawieniu bez uwzględnienia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...], położoną pl. [...], nr hip. [...] dz. [...] i [...] oraz fakt , że po wydaniu tej decyzji I.D. oraz inni następcy prawni A. L. złożyli w dniu 6 grudnia 2012 r. (już w nowym stanie faktycznym) wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy pl. [...]. Od tego też momentu rozpoczął swój bieg, określony w art. 35 § 3 k.p.a. termin do załatwienia sprawy nim objętej. Tymczasem mimo upływu niemal roku Prezydent W. nie zakończył postępowania zainicjowanego ww. wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie. Organ poinformował w sposób formalny skarżącą o postępach postępowania, przyczynach zwłoki oraz dodatkowym terminie załatwienia sprawy, wyznaczając go do dnia 31 października 2013 r., dopiero przy piśmie z 12 lipca 2013 r. Przy czym nie sposób nie zauważyć, że uczynił to w konsekwencji wniesienia skargi do tutejszego sądu, co wynika z zestawienia daty wpływu skargi – 2 lipca 2013 r. oraz daty pisma organu – 12 lipca 2013 r. Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. W ocenie Sądu nie ma natomiast wystarczająco usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Przy ocenie stanu zwłoki organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można bowiem abstrahować od charakteru sprawy, w której organ jest w bezczynności. Postępowania odszkodowawcze prowadzone w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami są postępowaniami niewątpliwie skomplikowanymi, ze względu na swój historyczny charakter, co z kolei związane jest często z czasochłonnym poszukiwaniem archiwalnych dokumentów. Mając zatem na względzie wspomniany historyczny i skomplikowany charakter sprawy, w załatwieniu której organ pozostaje w zwłoce, nie można uznać, że zwłoka ta przybrała postać rażącą, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.