III SA/Gd 748/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi B. M. i M. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] z dnia 8 sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia dotyczącego danych z ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] na rzecz B. M. i M. M. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2013 r. znak [...] Starosta B. działając na podstawie art. 219 w zw. z art. 217 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej w skrócie "k.p.a."), art. 20 ust. 1 i ust. 2 i art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.) § 44 pkt 5 w zw. z § 53 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r., Nr 38, poz. 454) po rozpoznaniu wniosku B. M. i M. M. z dnia 23 kwietnia 2013 r. odmówił wydania zaświadczenia obrazującego dane osobowe właścicieli bądź osób posiadających jakikolwiek inny tytuł prawny do wyszczególnionych budynków i gruntów pod adresami: T. 4, T. 3 oraz M. 5, 77 – 200 M.. W uzasadnieniu wydanego postanowienia wskazano, że ww. wnioskiem z dnia 23 kwietnia 2013 r. zwróciły się o ponowne rozpatrzenie ich wniosków z dnia 8 stycznia i 6 lutego 2013 r. załatwionych postanowieniem starosty o odmowie wydania zaświadczenia z dnia 20 marca 2013 r. obrazującego dane osobowe właścicieli bądź osób posiadających jakikolwiek inny tytuł prawny do wyszczególnionych budynków i gruntów. Odwołując się do treści art. 20 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne organ wskazał, że złożony obecnie wniosek wykracza poza katalog danych, których udostępnienie odbywa się na podstawie art. 24 ust. 2 ww. ustawy. W konsekwencji takiego stwierdzenia jego rozpatrzenie musi się odbywać z uwzględnieniem zasad udostępnienia danych osobowych przewidzianych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r., Nr 101, poz. 926 ze zm.), szczególnie w kontekście ich ochrony przed nieuprawnionym do nich dostępem i ujawnienie, do jakiej organ jest zobowiązany z uwagi na treść art. § 44 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Oparte na art. 24 ust. 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne żądanie udzielenia informacji o gruntach, budynkach i lokalach mających charakter podmiotowy, w zakresie w jakim informacje dotyczą podmiotów określonych w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy musi być rozpatrzone z uwzględnieniem zasad określonych w ustawie o ochronie danych osobowych. Ponadto zasadność żądania musi determinować ;posiadanie interesu prawnego, to jest interesu istniejącego obiektywnie wynikającego z norm obowiązującego prawa. W realiach prowadzonego postępowania taki interes nie został wykazany pomimo tego, że wnioskodawczynie powoływały się na konieczność ustalenia składników majątku spadkowego oraz konieczność ustalenia kręgu osób uprawnionych do renty rodzinnej. W zażaleniu na ww. postanowienie ww. wniosły o jego uchylenie podnosząc zarzut rażącego naruszenia art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. oraz art. 20 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne przez bezpodstawne przyjęcie, że wnoszące zażalenie nie mają interesu prawnego w uzyskaniu wnioskowanych zaświadczeń. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że stosowne zaświadczenia są wnioskodawczyniom potrzebne: - w następnych etapach postępowania sądowego o stwierdzenie nabycia spadku z dobrodziejstwem inwentarza, co jest równoznaczne z koniecznością wydania przez sąd prowadzący postępowanie z urzędu postanowienia o sporządzeniu spisu inwentarza stosownie do treści art. 644 ustawy – Kodeks postępowania cywilnego; - w postępowaniu w sprawie odwołania od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w przedmiocie przyznania wojskowej renty rodzinnej. W ocenie wnioskodawczyń brak żądanego zaświadczenia uniemożliwia dwie kwestie: - udzielenie organowi sporządzającemu spis inwentarza pełnych informacji co do osób władających nieruchomościami, w obrębie których znajdują się składniki majątkowe wchodzące w skład masy spadkowej oraz wstąpienie o zabezpieczenie tego mienia; - wykazanie, że małżeństwo ich ojca miało charakter fikcyjny. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2013 r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił zaskarżone postanowienie Starosty oraz umorzył postępowanie pierwszej instancji zakończone postanowieniem z dnia 17 czerwca 2013 r. W podstawie prawnej wydanego postanowienia organ przywołał art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu wydanego postanowienia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, że pismem z dnia 23 kwietnia 2013 r. ww. zwróciły się do organu pierwszej instancji prowadzącego operat ewidencyjny z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków. Strony wnosząc pismo z dnia 23 kwietnia 2013 r. szczegółowo wykazały, że proszą o ponowne rozpatrzenie wniosków z dnia 8 stycznia i 6 lutego 2013 r. załatwionych ostatecznie postanowieniami organu pierwszej instancji w dniu 20 marca 2013 r. W związku z powyższym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uznał, że postępowanie organu pierwszej instancji wszczęte w wyniku wniosku z dnia 23 kwietnia 2013 r. i zakończone postanowieniem z dnia 17 czerwca 2013 r. dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej ostatecznym postanowieniem organu. Tym samym zarówno postępowanie organu pierwszej instancji jak i wydane postanowienie dotknięte jest wadą proceduralną W skardze na ww. postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku B. i M. M. wniosły o uchylenie wydanych w ich sprawie postanowień. Postanowieniu Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zarzucono: 1. mające istotny wpływ na wynik postępowania odwoławczego naruszenie prawa procesowego, to jest: - art. 16 § 1 w zw. z art. 219 k.p.a. przez błędną wykładnię tych przepisów skutkującą uznaniem, że wydane przez starostę postanowienie stanowiło ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uniemożliwiające rozpatrzenie nowego wniosku tych samych stron; - art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 105 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez bezpodstawne zastosowanie tych przepisów pomimo tego, że zażalenie na ponowną odmowę wydania zaświadczenia kwalifikowało się do merytorycznego rozpatrzenia z zastosowaniem art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a.; 2. naruszenie interesu prawnego skarżących ze względu na który domagają się wydania przez organ pierwszej instancji żądanego zaświadczenia na podstawie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 218 § 1 k.p.a. i art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez zamknięcie przed nimi drogi do skutecznego ubiegania się o uzyskanie tego dokumentu w celu wykorzystywania go dla celów dowodowych w postępowaniu spadkowym oraz w postępowaniu sądowym w sprawie wojskowej renty rodzinnej. W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że we wniosku z dnia 23 kwietnia 2013 r. skarżące powołały się na nowe okoliczności, w tym otrzymanie wezwań do sądu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku. Ponadto skarżące przedstawiły organowi wolę przygotowania i należytego udokumentowania odwołania od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego o przyznaniu w szczególności M. M. wojskowej renty rodzinnej, w części dotyczącej ustalenia wysokości świadczenia. Dołączyły również do wniosku kserokopie określonych dokumentów. Skarżące wskazały ponadto, że błędem ze strony organu było upatrywanie waloru ostateczności postanowienia wydanego w dniu 20 marca 2013 r. Czynność wydania zaświadczenia nie stwarza bowiem stanu powagi rzeczy osądzonej. Dopuszczalne jest zatem ponowne wydanie zaświadczenia w tej samej sprawie bez potrzeby uprzedniego korygowania, uchylania czy unieważniania zaświadczenia pierwotnego. W istocie więc drugi wniosek o wydanie zaświadczeń odpowiadał wymogom art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 24 ust. 5 pkt 3 i art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. W reasumpcji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego winien był uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Staroście do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Za trafny uznać należy zarzut naruszenia art. 16 § 1 w zw. z art. 219 k.p.a. przez błędną wykładnię tych przepisów skutkującą uznaniem, że wydane przez starostę postanowienie stanowiło ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uniemożliwiające rozpatrzenie nowego wniosku tych samych stron jak też art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 105 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez bezpodstawne zastosowanie tych przepisów pomimo tego, że zażalenie na ponowną odmowę wydania zaświadczenia kwalifikowało się do merytorycznego rozpatrzenia. Podkreślić przede wszystkim należy, że do postanowień o odmowie wydania zaświadczenia czy zaświadczenia określonej treści nie ma zastosowania res iudicata. Może bowiem ulec zmianie stan faktyczny i prawny m.in. organ może zacząć dysponować określonymi danymi czy też dane te mogą ulec zmianie. Skoro zaświadczenie jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego, to tylko wraz ze zmianą tych faktów lub stanu prawnego dotychczasowe zaświadczenie czy też postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia określonej treści staje się nieaktualne i może być wydane nowe, odpowiadające aktualnemu stanowi prawnemu lub aktualnym faktom (por. wyrok NSA z dnia 24.11.2010r. sygn. akt I OSK 1488/10). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że złożony w dniu 24 kwietnia 2013 roku wniosek o ponowne rozpatrzenie wniosków z 8 stycznia i 6 lutego 2013 roku powinien rozstrzygnąć. Rozstrzygnięcie tego wniosku zawarł w postanowieniu z dnia 17 czerwca 2013 roku. Tym samym organ odwoławczy, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2000r. nr 98 poz. 1071 z późn.zm.) zobowiązany był do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia wniosku skarżących. Zważyć bowiem należy, że skoro postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, to ponowny wniosek o wydanie zaświadczenia podlega rozpoznaniu przez organ pierwszej instancji a skutecznie złożone zażalenie na postanowienie tego organu rozstrzygającego wniosek (w niniejszej sprawie przez odmowę wydania zaświadczenia) obliguje organ odwoławczy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. W omawianej sprawie organ odwoławczy z naruszeniem przepisów, uznał postępowanie organu pierwszej instancji za wadliwe, wychodząc z błędnego założenia, co zostało wyżej wykazane, że wydanie kolejnego postanowienia w tej samej sprawie jest niedopuszczalne. W reasumpcji stwierdzić trzeba, że niezgodne z prawem postanowienie organu drugiej instancji należało wyeliminować z obrotu prawnego. Rzeczą organu odwoławczego przy ponownym rozpoznaniu będzie uwzględnienie wyżej zaprezentowanych rozważań i merytoryczne rozpatrzenie sprawy. W tej sytuacji Sąd nie może oceniać zarzutów merytorycznych skargi albowiem byłoby to przedwczesne. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku mając za podstawę art. 200 w/w ustawy.