II FSK 1228/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-05-13

Skład orzekający: Jolanta Sokołowska, Jacek Brolik, Jerzy Płusa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy niewymagalne jeszcze raty podatku od nieruchomości stanowią bieżące zobowiązanie podatkowe w rozumieniu art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej, na poczet którego można zaliczyć nadpłatę podatku?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że niewymagalne jeszcze raty podatku od nieruchomości stanowią bieżące zobowiązanie podatkowe w rozumieniu art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej. Zaliczenie nadpłaty na poczet takich rat jest dopuszczalne, ponieważ zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże jego powstanie, lub z dniem doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania, a termin płatności może jeszcze nie upłynąć. Podatek od nieruchomości, mimo że jest podatkiem rocznym, płacony jest w ratach, które również stanowią bieżące zobowiązania.
Stan faktyczny
Spółka G. S.A. posiadała nadpłatę w podatku od nieruchomości w wysokości ponad 13 mln zł. Prezydent Miasta G. postanowieniem zaliczył część tej nadpłaty (ponad 1,7 mln zł) na poczet bieżących zobowiązań w podatku od nieruchomości za rok 2013, obejmujących raty od maja do grudnia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku uchyliło to postanowienie, ale następnie samo wydało postanowienie o zaliczeniu nadpłaty na bieżące zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2013, obejmujące raty od maja do grudnia. Spółka kwestionowała możliwość zaliczenia nadpłaty na raty, które jej zdaniem nie były jeszcze bieżącymi zobowiązaniami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę spółki, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Płusa, Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 1295/13 w sprawie ze skargi G. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 12 sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet podatku od nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1295/13, w sprawie ze skargi G. S.A. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 12 sierpnia 2013 r. w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku od nieruchomości, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku uchyliło w całości postanowienie Prezydenta Miasta G. z dnia 8 maja 2013 r. w sprawie zaliczenia nadpłaty w podatku od nieruchomości. Postanowieniem tym nadpłatę w kwocie 1.750.703,- zł zaliczono na bieżące zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2013 r., w ten sposób, że kwotę 218.832,- zł zaliczono na poczet raty za miesiąc maj 2013 r., kwotę 218.838,- zł na poczet raty za miesiąc czerwiec 2013 r., kwotę 218.838,- zł na poczet raty za miesiąc lipiec 2013 r., kwotę 218.838,- zł na poczet raty za miesiąc sierpień 2013 r., kwotę 218.838,- zł na poczet raty za miesiąc wrzesień 2013 r., kwotę 218.838,- zł na poczet raty za miesiąc październik 2013 r., kwotę 218.838,- zł na poczet raty za miesiąc listopad 2013 r. i kwotę 218.843,- zł na poczet raty za miesiąc grudzień. Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i rozważania: Spółka złożyła w dniu 13 marca 2012 r. deklaracje korygujące podatek od nieruchomości za lata 2005 oraz 2008-2011 wraz z wnioskami o stwierdzenie nadpłaty. W wyniku złożonych korekt na koncie podatnika powstała nadpłata w wysokości 13.089.225,57- zł. Postanowieniem z dnia 8 maja 2013 r. Prezydent Miasta G. orzekł o zaliczeniu powstałej nadpłaty na poczet bieżącego zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013 r. w kwocie 1.750.703,- zł. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji stwierdził, że w związku ze złożoną przez spółkę deklaracją na podatek od nieruchomości za rok 2013 Spółka posiada bieżące zobowiązanie za okres maj - grudzień 2013 r. w łącznej wysokości 1.750.703,- zł. (rata za maj w kwocie 218.832,- zł, raty od czerwca do listopada w kwocie 218.838,- zł oraz rata za grudzień w wysokości 218.843,- zł). Powołując się na treść art. 76 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "O.p.") wskazano, że część nadpłaty w wysokości 1.750.703,- zł została zaliczona na bieżące zobowiązanie w podatku od nieruchomości w całości regulujące należne zobowiązanie, natomiast pozostałą kwotę w wysokości 11.338.522,57 zł wraz z oprocentowaniem, naliczonym od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, tj. 13 marca 2012 r. do dnia zwrotu, tj. 30 kwietnia 2013 r., przekazano na rachunek bankowy podatnika. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył pełnomocnik spółki, zarzucając naruszenie art. 76 § 1 O.p. w zw. z art. 3 pkt 3 lit. b) O.p. w zw. z art. 5 O.p. i w zw. z art. 6 ust. 9 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm., dalej: "u.p.o.l.") poprzez błędne przyjęcie, że bieżącym zobowiązaniem podatkowym w podatku od nieruchomości jest zobowiązanie zadeklarowane przez podatnika za rok podatkowy, podczas gdy prawidłowa wykładnia prawa materialnego prowadzi do wniosku, że bieżącym zobowiązaniem podatkowym w podatku od nieruchomości jest tylko i wyłącznie ta rata zadeklarowanego zobowiązania podatkowego, która w danym momencie pozostaje do zapłaty, a której termin płatności jeszcze nie upłynął, a więc, że na określony dzień tylko jedna rata podatku od nieruchomości stanowi bieżące zobowiązanie podatkowe. W ocenie pełnomocnika naruszenie prawa materialnego skutkowało bezzasadnym zaliczeniem nadpłaty przez Prezydenta Miasta na poczet rat podatku od nieruchomości za miesiące od czerwca do grudnia 2013 r., które w dacie wydania zaskarżonego postanowienia nie stanowiły bieżących zobowiązań podatkowych spółki. W zażaleniu podniesiono również zarzut naruszenia art. 217 § 2 O.p. w zw. z art. 76 § 1 O.p. w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, która nadpłata (za który rok podatkowy) została zaliczona na poczet rat podatku od nieruchomości za miesiące od czerwca do grudnia 2013 r. uznanych przez organ podatkowy za bieżące zobowiązania podatkowe, do czego organ podatkowy był zobowiązany, skoro zaliczeniu na poczet bieżących zobowiązań podatkowych podlegają (konkretne) nadpłaty wraz z oprocentowaniem, nie zaś globalna kwota nadpłat powstałych z tytułu kilku odrębnych zobowiązań podatkowych. W związku z tak sformułowanymi zarzutami pełnomocnik spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia oraz o zobowiązanie organu pierwszej instancji do zwrócenia spółce kwot bezzasadnie zaliczonych na poczet rat podatku od nieruchomości za okres od czerwca do grudnia 2013 r. Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku uchyliło zaskarżone postanowienie w całości oraz orzekło o zaliczeniu nadpłaty w kwocie 1.750.703,- zł na bieżące zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2013 r. (raty za miesiące od maja do grudnia 2013 r.) W uzasadnieniu organ odwoławczy, przywołując treść przepisu art. 76 § 1 O.p., wskazał, że przepis ten nakłada na organy podatkowe określony tryb postępowania w odniesieniu do powstałej nadpłaty podatkowej. Odnosząc się do sformułowania "bieżące zobowiązanie" organ odwoławczy podzielił stanowisko judykatury i orzecznictwa, zgodnie z którym bieżące zobowiązania to te, które już powstały, ale nie upłynął jeszcze ich termin płatności. Odnośnie samego podatku od nieruchomości, organ, podniósł, że podatek od nieruchomości jest podatkiem rocznym, co prawda osoby prawne wpłacają go za poszczególne miesiące (w comiesięcznych ratach), ale w ramach danego roku podatkowego, odpowiadającego rokowi kalendarzowemu i w oparciu o dane wynikające ze składanej w tymże roku deklaracji, która uwzględnia przedmiot i podstawę opodatkowania oraz wysokość stawek podatku określonych w uchwale rady gminy na dany rok. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku zauważyło, że podatki opłacane w ratach to świadczenia, które powstają po doręczaniu decyzji ustalającej kwotę roczną podatku lub z mocy prawa, gdzie roczna kwota podatku obliczona jest przez podatnika w deklaracji. W obu przypadkach roczna kwota podatku, na zasadach uregulowanych w ustawie regulującej dany podatek, jest dzielona na raty. A zatem każda z tych rat – także jeszcze niewymagalnych – jest zobowiązaniem bieżącym w rozumieniu art. 76 § 1 O.p. Tym samym Kolegium nie podzieliło stanowiska skarżącej Spółki, że każda rata miesięczna podatku od nieruchomości za dany rok podatkowy jest osobnym podatkiem, a więc stanowi odrębne zobowiązanie podatkowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku nie uznało również zarzutu naruszenia art. 217 § 2 O.p. w zw. z art. 76 § 1 O.p. i w zw. z art. 121 § 1 O.p. Uzasadniając swoje stanowisko w tej kwestii, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, w myśl którego na koncie szczegółowym prowadzonym dla danego podatnika, ewidencjonowana jest ogólna kwota nadpłaty, bez wyszczególnienia lat, w których powstała, tak ogólna kwota nadpłaty podlega rozliczeniu, zgodnie z art. 76 § 1 O.p. Nadto dla wyliczenia wysokości oprocentowania należnego od powstałej nadpłaty nie ma żadnego znaczenia, która nadpłata (za który rok podatkowy) została zaliczona na poczet bieżącego zobowiązania podatkowego. Naliczenie oprocentowania dokonywane jest od uznanej kwoty nadpłaty, a w dalszej kolejności następuje zaliczenie nadpłaty wraz z jej oprocentowaniem na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlega zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie do organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zarzuciła organowi naruszenie art. 76 § 1 O.p. w zw. z art. 3 pkt 3 lit. b) O.p. w zw. z art. 5 O.p. i w zw. z art. 6 ust. 9 pkt 3 u.p.o.l. poprzez niewłaściwe zastosowanie będące konsekwencją błędnego przyjęcia, że bieżącym zobowiązaniem podatkowym w podatku od nieruchomości jest zobowiązanie zadeklarowane przez podatnika za rok podatkowy, nie zaś każda rata zadeklarowanego zobowiązania podatkowego z osobna, tj. ta i tylko ta rata, która w danym momencie pozostaje do zapłaty, a której termin płatności jeszcze nie upłynął, co oznacza, że w podatku od nieruchomości na określony dzień tylko jedna rata stanowi bieżące zobowiązanie podatkowe, natomiast bieżącym zobowiązaniem podatkowym nie jest zobowiązanie podatkowe zadeklarowane za dany rok podatkowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę. Sąd stwierdził, że istota sporu sprowadza się do tego, czy organ podatkowy zasadnie zaliczył nadpłatę na poczet bieżących (zdaniem organów podatkowych obu instancji) rat podatku od nieruchomości za miesiące od czerwca do grudnia 2013 r., czy tylko mógł dokonać zaliczenia nadpłaty na poczet bieżącej raty podatku od nieruchomości za miesiąc maj 2013 r. Sąd odniósł się do treści art. 76 § 1 O.p. i wyjaśnił, że wystąpienie nadpłaty powoduje, że między podatnikiem a organem podatkowym powstają powiązania prawne, w których podatnik staje się wierzycielem w stosunku zobowiązaniowym, a organ podatkowy dłużnikiem. Wystąpienie nadpłaty nie daje jednak podatnikowi pełnej swobody w dysponowaniu nią, gdyż w art. 76 O.p. został określony szczegółowy tryb zwrotu nadpłaty. Obwiązujące unormowanie wskazuje na przyjęcie zasady tzw. zwrotu pośredniego nadpłaty, który ma pierwszeństwo przed zwrotem bezpośrednim nadpłaty uprawnionemu podmiotowi. Dopiero wówczas gdy podmiot ten nie jest dłużnikiem w żadnym stosunku prawnopodatkowym i nie złoży wniosku o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, przysługuje mu bezpośredni jej zwrot - w jednej z form określonych w art. 77b § 1 O.p. Zaliczenie nadpłaty podatku na poczet zaległości jest czynnością materialnotechniczną, a postanowienie, o którym mowa w art. 76a § 1 O.p. jest warunkiem formalnym zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych. W rozpoznawanej sprawie Spółka uznała, że bieżącym zobowiązaniem podatkowym w rozumieniu art. 76 § 1 O.p. – z uwagi na ratalny system regulowania zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości – jest w danym momencie czasowym tylko i wyłącznie jedna rata podatku od nieruchomości, której obowiązek zapłaty za dany miesiąc już powstał, lecz jej termin płatności jeszcze nie upłyną. Przyjęła, że w dniu 8 maja 2013 r. – data wydania postanowienia organu pierwszej instancji – bieżącym zobowiązaniem podatkowym z tytułu podatku od nieruchomości obciążającego Spółkę mogła być jedynie rata tego podatku za miesiąc maj 2013 r. Zdaniem WSA w Gdańsku brak podstaw prawnych do akceptacji powyższego stanowiska Spółki. Sąd odniósł się do treści art. 21 § 1 i art. 76 § 1 O.p. wyjaśnił, że bieżące zobowiązania to również raty wynikające z konstrukcji podatku od nieruchomości. Zatem niewymagalne jeszcze raty podatku do nieruchomości stanowią bieżące zobowiązanie podatkowe. Tym samym Sąd nie zgodził się z autorem skargi, że każda rata miesięczna podatku od nieruchomości za dany rok podatkowy jest osobnym podatkiem, a więc stanowi odrębne zobowiązanie podatkowe i uznał, że w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe obu instancji nie dopuściły się naruszenia art. 76 § 1 O.p., zasadnie przyjmując, że niewymagalne jeszcze raty podatku do nieruchomości stanowią bieżące zobowiązanie podatkowe, jako pozbawione podstaw jawią się sformułowane przez stronę skarżącą zarzuty naruszenia art. 3 pkt 3 lit. b) O.p. w zw. z art. 5 O.p. i w zw. z art. 6 ust. 9 pkt 3 u.p.o.l. Spółka wniosła skargę kasacyjną i zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 76 § 1 O.p. w zw. z art. 3 pkt 3 lit. b) O.p.w zw. z art. 5 O.p. i w zw. z art. 6 ust. 9 pkt 3 u.p.o.l. poprzez niewłaściwe zastosowanie będące konsekwencją błędnego przyjęcia, że bieżącym zobowiązaniem podatkowym w podatku od nieruchomości jest zobowiązanie zadeklarowane przez podatnika za rok podatkowy, nie zaś każda rata zadeklarowanego zobowiązania podatkowego z osobna tj. ta i tylko ta rata, która w danym momencie pozostaje do zapłaty, a której termin płatności jeszcze nie upłynął, podczas, gdy w podatku od nieruchomości na określony dzień bieżące zobowiązanie podatkowe stanowi tylko jedna rata tj. ta i tylko ta rata, która w danym momencie pozostaje do zapłaty, a której termin płatności jeszcze nie upłynął, natomiast bieżącym zobowiązaniem podatkowym nie jest zobowiązanie podatkowe zadeklarowane za dany rok podatkowy – naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, bowiem w jego wyniku Sąd pierwszej instancji zaakceptował zaliczenie przez organy podatkowe nadpłaty powstałej u skarżącej Spółki z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2005 oraz 2008-2011 r. na poczet podatku od nieruchomości za miesiące od czerwca do grudnia 2013 r.; tymczasem nadpłata podatku od nieruchomości nie mogła zostać zaliczona na poczet rat podatku od nieruchomości należnych od Spółki za miesiące od czerwca do grudnia 2013 r., bowiem w dacie wydania postanowienia o zaliczeniu raty podatku od nieruchomości za miesiące od czerwca do grudnia 2013 r. nie były bieżącymi zobowiązaniami podatkowymi, oznacza to, że do zaliczenia doszło przedwcześnie, co skutkować winno zwrotem oprocentowania nadpłaty niezwróconej w terminie, naliczonego od dnia złożenia wniosków o stwierdzenie nadpłaty do ostatniego dnia terminu płatności każdej z rat podatku od nieruchomości za rok 2012, na poczet których ową nadpłatę bezzasadnie zaliczono. Wskazując na powyższe naruszenia prawa wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z właściwymi przepisami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Brak było dostatecznych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 21 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (pkt 1) bądź z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania (pkt 2). W pierwszym przypadku zobowiązanie powstaje z mocy ustawy, gdy zajdzie zdarzenie, z którym ustawa ta łączy powstanie zobowiązania podatkowego, bez konieczności wykonania jakichkolwiek czynności dodatkowych przez podatnika czy organ podatkowy. Jego powstanie poprzedza zwykle czynności mające na celu jego zewnętrzną konkretyzację, jak złożenie deklaracji. Zobowiązanie, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 1 O.p., mimo to istnieje, choć nie upłynął jeszcze termin jego płatności. W przypadku zobowiązania, które powstaje w wyniku działania organu podatkowego, istnieje ono od dnia doręczenia decyzji ustalającej to zobowiązanie, choć termin płatności tego zobowiązania, wynikający z art. 47 § 1 O.p., jeszcze nie upłynął. Wniosek taki wynika wprost z treści art. 21 § 1 O.p., który wskazuje moment powstania zobowiązania. Przez zobowiązanie bieżące, o którym mowa w art. 76 § 1 O.p. należy w związku z tym rozumieć zobowiązanie podatkowe od momentu jego powstania, określonego zgodnie z art.21 § 1 pkt 1 lub 2 O.p., do terminu jego płatności włącznie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2012 r.: II FSK 1295/11 oraz II FSK1423/11). Zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości dotyczące osób prawnych, do których zalicza się strona skarżąca w sprawie, zgodnie z art. 6 ust. 9 u.p.o.l., unormowane i wykonywane są na prawnej zasadzie samoobliczenia podatku. Wskazuje to jednoznacznie, że wymienione zobowiązania powstają z mocy prawa, zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 O.p. ( por. np. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 1999 r., FPS 6/99, wyrok Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 28 stycznia 2016 r., II FSK 3403/13). Na podstawie poszczególnych regulacji art. 6 u.p.o.l. okresem podatkowym w podatku od nieruchomości jest zasadniczo rok podatkowy, o którym dosłownie w wymienionej jednostce redakcyjnej tekstu prawnego się stanowi, z tym że podatek wpłacany jest w ratach wskazanych wprost w art. 6 ust. 7 i w art. 6 ust. 9 pkt 3 u.p.o.l. Podkreślenia wymaga, że, zgodnie z art. 6 ust. 9 pkt 3 u.p.o.l., podatnik nie deklaruje rat podatku, ale wpłaca obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości – bez wezwania – na rachunek właściwej gminy, w ratach w przepisie tym określonych. Na tle stanu sprawy, analizując przepisy Ordynacji podatkowej regulujące powstawanie zobowiązania podatkowego, należy przede wszystkim wziąć pod uwagę, że złożona przez podatnika deklaracja podatkowa w podatku od nieruchomości jest formą oświadczenia wiedzy. Podobnie jak informacje podatkowe, do złożenia których zobowiązują każdego podatnika przepisy regulujące podatek od nieruchomości. Dokumenty te służą przede wszystkim ustaleniu przedmiotu opodatkowania oraz podstawy opodatkowania. W ten sposób podatnik przedstawia w deklaracji stan faktyczny objęty obowiązkiem podatkowym. Deklaracja podatkowa zawiera również oświadczenie woli podatnika przekształcenia, z mocy prawa, obowiązku podatkowego w zobowiązanie podatkowe. Natomiast obliczony w deklaracji podatek jest podatkiem do zapłaty. Zgodnie bowiem z art. 21 § 2 O.p. jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 tej ustawy, wówczas podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty. Przepis ten koresponduje wyraźnie z normą szczególną art. 6 ust 9 u.p.o.l., która nakłada na osoby prawne obowiązek składania deklaracji na ten podatek za dany rok podatkowy. W powyższy sposób ustawodawca tworzy domniemanie prawne, że podatek obliczony w deklaracji jest podatkiem, który w podanej przez podatnika wysokości powinien być zapłacony. Domniemanie prawidłowej wysokości podatku do zapłaty jest domniemaniem wzruszalnym. Jak bowiem wynika z treści art. 21 § 3 O.p. jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił całości lub w części podatku albo, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazano w deklaracji organ podatkowy obowiązany jest wydać decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego (tak samo – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2014 r., II FSK 470/12). Wobec powyższego konkludować można i należy, że bieżące zobowiązania to te, które już powstały, ale nie upłynął jeszcze termin ich płatności. Bieżące zobowiązania to również zaliczki na podatek i raty wynikające z konstrukcji podatku. Podatki opłacane w ratach to świadczenia, które powstają po doręczeniu decyzji ustalającej kwotę roczną podatku lub z mocy prawa, gdzie roczna kwota podatku obliczona jest przez podatnika w deklaracji. W obu przypadkach roczna kwota podatku, na zasadach regulowanych w ustawie regulującej dany podatek, jest dzielona na raty, każda z tych rat jest zobowiązaniem bieżącym (L. Etel w: J. Brolik, R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, W. Stachurski – Ordynacja podatkowa, Warszawa 2013 r., s. 571). Na podstawie powyższych rozważań, uwzględniających zarówno doktrynę jak i orzecznictwo sądowe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną, ponieważ w świetle przedstawionych ocen operatywnej wykładni prawa ze sprawy nie wynika, że przedmiotem zaskarżonego do Sądu pierwszej instancji rozstrzygnięcia nie były bieżące zobowiązania podatkowe strony skarżącej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło