II SA/Rz 904/13
WyrokWSA w Rzeszowie2014-01-09
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Małgorzata Wolska, Elżbieta Mazur - Selwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję odmawiającą ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli nie odniósł się do argumentów strony skarżącej dotyczących zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 77 § 1 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a., ponieważ organ odwoławczy nie odniósł się do istotnych argumentów strony skarżącej dotyczących zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy stanowi podstawę do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku A S.A. o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości (działka nr 1867/192) w celu budowy linii kablowych 110 kV i 15 kV oraz wykonywania czynności eksploatacyjnych. Starosta odmówił wydania decyzji, wskazując na brak rokowań z właścicielem i niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP). Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. A S.A. złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym błędną interpretację MPZP.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i zasądził od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ SO del. Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A. S.A. Oddział [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej A. S.A. Oddział [...] kwotę 440 zł /słownie: czterysta czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.
z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm. – zwana dalej u.g.n.). decyzją z dnia [...] sierpnia
2013 r., Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...]
z dnia [...] czerwca 2013 r., Nr [...], orzekającą o odmowie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w J., gmina T., oznaczonej jako działka nr 1867/192 o pow. 0,64 ha, obj. KW nr [...], stanowiącej własność B Sp. z o.o. R., poprzez udzielenia A S.A. Oddział [...] zezwolenia na budowę linii kablowych 110 kV i 15 kV relacji GPZ G. – GPZ J. oraz wykonywanie czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacji linii elektroenergetycznych na obszarze pasa technologicznego sięgającego po 2,4m od osi linii w każdą stronę na przedmiotowej nieruchomości.
Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że A S.A. Oddział [...] w dniu [...] marca 2013 r. zwróciła się do Starosty [...] z wnioskiem o wydanie, na podstawie art. 124 u.g.n., decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w J., gmina T., oznaczonej jako działka nr 1867/192, stanowiącej własność B Sp. z o.o. z siedzibą w R., poprzez zezwolenie na budowę linii kablowych oraz wykonywanie czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacji linii elektroenergetycznych na obszarze pasa technologicznego.
Decyzją z dnia z dnia [...] czerwca 2013 r., Nr [...] Starosta [...] orzekł o odmowie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w J., gmina T., oznaczonej jako działka nr 1867/192 o pow. 0,64 ha, obj. KW nr [...], stanowiącej własność B Sp. z o.o. R., poprzez udzielenia A S.A. Oddział [...] zezwolenia na budowę linii kablowych 110 kV i 15 kV relacji GPZ G. – GPZ J. oraz wykonywanie czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacji linii elektroenergetycznych na obszarze pasa technologicznego sięgającego po 2,4m od osi linii w każdą stronę na przedmiotowej nieruchomości.
W uzasadnieniu powołując się na art. 124 ust. 3 u.g..n. organ podał, że wydanie decyzji ograniczającej korzystanie z nieruchomości powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem o uzyskanie zgody na wykonywanie prac stanowiących realizację decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy taka zgoda właściciela nieruchomości - B Sp. z o.o. z siedzibą w R. – nie została uzyskana.
Zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego we wsiach T. i J. w rejonie lotniska "[...]", działka nr 1867/192 położona w J. gm. T. leży w terenie oznaczonym symbolem 8U/P, który przeznaczony jest pod lokalizację zabudowy usługowej i produkcyjnej. Organ podał, że sam zamiar realizacji celu publicznego na nieruchomości, która w obowiązującym mpzp nie została przeznaczona pod realizację celów publicznych nie daje podstaw do skutecznego żądania przez inwestora ograniczenia cudzej własności nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie.
Odwołanie od tej decyzji złożyła A S.A. Oddział [...] - reprezentowana przez pełnomocnika G. Ł., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Strona odwołująca zarzuciła naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz naruszenie art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez stwierdzenie, że żądanie ograniczenia korzystania z działki nr 1867/192 obręb J. gm. T., nie jest zgodne z mpzp.
Strona wskazując na uchwałę nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego we wsiach T. i J. w rejonie lotniska "[...]" oraz uchwałę z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia i zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego we wsiach T. i J. w rejonie lotniska "[...]" podała, że § 33 ostatnio wymienionej uchwały wyraźnie rozstrzyga o kwestii budowy infrastruktury technicznej służącej do zaopatrzenia w energię elektryczną. W pkt 3 tego paragrafu wskazano na lokalizację inwestycji, której dotyczy prowadzone postępowanie, tj.: "zasilanie projektowanej stacji 110/15 kV linią 110 kV z projektowanej stacji 110/15kV G. Natomiast w § 5 pkt 5 tego planu dopuszcza się na wszystkich terenach, poza terenami dróg, wydzielanie działek budowlanych pod urządzenia i obiekty infrastruktury technicznej przy spełnieniu przesłanek wskazanych w mpzp. Reasumując strona podała, że zadanie inwestora wypełnia przesłankę zgodności przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego z mpzp (art. 124 ust. 1 zd. 2 u.g.n.).
Wojewoda decyzją dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uznając, że decyzja organu I instancji jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Podał, że materianoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że nie doszło do zawarcia porozumienia (o jakim mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n.) pomiędzy właścicielem nieruchomości położonej w J., oznaczonej jako działka nr 1867/192 a inwestorem. Zatem A S.A. wystąpiła do Starosty [...] o wydanie decyzji w trybie art. 124 u.g.n. Wojewoda zaznaczył, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest instytucją prawną ingerującą w prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego, stanowiącą szczególny rodzaj wywłaszczenia.
Natomiast kwestią sporną jest ustalenie czy została spełniona przesłanka przeznaczenia, tj. czy plan musi wyraźnie wskazywać, że na danej działce przewiduje się (bądź dopuszcza) budowę linii energetycznej. Wojewoda podzielił pogląd organu I instancji, że sam zamiar realizacji celu publicznego na nieruchomości, która w obowiązującym mpzp nie została przeznaczona pod realizację celów publicznych, nie daje podstaw do skutecznego żądania przez inwestora ograniczenia cudzej własności nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n.
Zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego we wsiach T. i J. w rejonie lotniska "[...]", działka nr 1867/192 położona w J. gm. T. leży w terenie oznaczonym symbolem 8U/P, który przeznaczony jest pod lokalizację zabudowy usługowej i produkcyjnej.
Zdaniem Wojewody fakt, że działka nr 1867/192 nie została przeznaczona pod realizację celów publicznych, w związku z niespełnieniem wszystkich przesłanek art. 124 u.g.n. przesądza, że Starosta prawidłowo orzekł o odmowie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Za niezasadny natomiast organ uznał zarzut dotyczący naruszenia przepisów K.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] Wojewoda wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r.
Skargę na opisaną powyżej decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła A S.A. Oddział [...] – reprezentowana przez J. B. i wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Decyzji zarzucono naruszenie:
1/ przepisów prawa materialnego tj. art. 124 ust. 1 u.g.n., poprzez stwierdzenie, że żądanie ograniczenia korzystania z działki nr 1867/192 obręb J. gm. T. nie jest zgodne z mpzp;
2/ przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Strona skarżąca w rozwinięciu powyższych zarzutów, podtrzymała w całości argumentację zaprezentowaną w odwołaniu. Podkreśliła, że wyrok WSA
w Warszawie z dnia 6.08.2008 r., sygn. akt I SA/Wa 405/08, na który powołały się organy obu instancji zapadł w oparciu o odmienny stan faktyczny (dotyczył sytuacji gdy mpzp nie przewidywał planowanej przez inwestora inwestycji a nadto wskazywał specjalne tereny przeznaczone pod realizację celów publicznych). Natomiast
w okolicznościach przedmiotowej sprawy planowana przez inwestora linia elektroenergetyczna kablowa 110kV i 15kV realzcji GPZ G. – GPZ J. jest wyraźnie przewidziana w MPZP gminy T.- obręb [...] (§ 33 ust. 3 uchwały z [....].12.2010 r.). Nadto plan ten nie przewiduje odrębnych obszarów dla lokalizacji inwestycji celu publicznego. W zakresie infrastruktury technicznej dopuszcza się na wszystkich terenach, poza terenami dróg, wydzielanie działek budowlanych pod urządzenia i obiekty infrastruktury technicznej (§ 5 pkt 5 uchwały z 20.04.2007 r.).
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sądy Administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd rozpoznający skargę na akt administracyjny (tu decyzja) dokonuje jego oceny mając na uwadze wyłącznie stan prawny obowiązujący w dniu podjęcia aktu (wydania decyzji), jak i stan sprawy istniejący na ten dzień, a wynikający z akt administracyjnych (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "P.p.s.a."). Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu (tu decyzja) rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to uzasadniało jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Przed wskazaniem dostrzeżonych wadliwości w postępowaniu odwoławczym Sąd zauważa, iż skarżąca A S.A. Oddział [...] ubiegała się wnioskiem z dnia [...] marca 2013 r. o wydanie, w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości poł. w J., Gm. T. ozn. jako działka nr 1867/192, stanowiącej własność A Sp. z o.o. z/s w R., poprzez udzielenie zezwolenia na budowę linii kablowych 110 kV i 15 kV relacji GPZ G. – GPZ J. oraz wykonywanie czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacji linii elektroenergetycznych na obszarze pasa technologicznego sięgającego po 2,4 m od osi linii w każdą stronę na przedmiotowej nieruchomości.
Stosownie do art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1 (ust. 3 art. 124 ustawy cyt. wyżej).
Wydanie takiej decyzji musi być zatem poprzedzone postępowaniem administracyjnym, które powinno być prowadzone zgodnie z przepisami k.p.a., a które z kolei nakładają na organy orzekające w sprawie obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy.
Wyrażona w art. 7 k.p.a. jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasada prawdy obiektywnej oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością.
Stosownie zaś do przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zbadać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena dowodów, zgodnie z wymienionym ostatnio przepisem, powinna być oparta o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego. Organ obowiązany jest więc rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale też wszystkie dowodowy we wzajemnej łączności. Obowiązki te obciążają zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, ponownie rozstrzygający sprawę. Należy przy tym podkreślić, że istota postępowania odwoławczego polega nie na ocenie decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz na ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ II instancji. Organ odwoławczy nie powinien sugerować się rozstrzygnięciem organu I instancji, natomiast winien sam przeprowadzić na nowo postępowanie i dopiero wówczas wydać rozstrzygnięcie co do istoty sprawy (która winna być przedmiotem jego analizy zgodnie z regułą wyrażoną w art. 7 k.p.a.).
Z kolei przepis art. 107 3 k.p.a. nakłada na wszystkie organy administracji publicznej obowiązek uzasadnienia faktycznego – w szczególności zawierającego wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i uzasadnienia prawnego (wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z rzytoczeniem przepisów prawa), wydanych decyzji.
W szczególności decyzje odmowne (negatywne) dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygniecie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, iż organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę uchylenia przez sąd administracyjny zaiskrzonej decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 16.03.1998 r., II SA 96/98, Lex nr 4168).
Mając powyższe na względzie, Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego uzasadniającym usunięcie tej decyzji z obrotu prawnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w żadnym stopniu nie odniósł się do argumentów podniesionych przez stronę skarżącą w odwołaniu i dołączonych do niego dowodów, w szczególności uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie uchwalenia I zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego we wsiach T. i J. w rejonie lotniska "[...]". Według twierdzeń odwołania, wywiedzionych z zapisów wspomnianej wyżej uchwały z dnia [...] grudnia 2010 r., żądanie zawarte we wniosku z dnia [...] marca 2013 r. wypełnia przesłankę o jakiej mowa w art. 124 ust. 1 zd. 2 cyt. wyżej, czyli zgodności przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Sądu, że organ odwoławczy pozostawił poza swoimi rozważaniami (pominął) istotne dla rozstrzygnięcia sprawy materiały dowodowe.
Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy zobowiązany będzie, na podstawie art. 7, 77, 80 w związku z art. 138 k.p.a., w sposób wyczerpujący ustosunkować się do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą w odwołaniu oraz dokonać rzetelnej analizy i oceny materiałów sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem wskazanych przez skarżącą zapisów uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. Wyniki dokonanej analizy, a także motywy rozstrzygnięcia winny zostać wyczerpująco wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czyniąc tym samym zadość wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło