III SA/Gd 899/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Komendanta Powiatowy Policji z dnia 31 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego postanawia odrzucić skargę. Decyzją z dnia 31 maja 2013 r. (nr [...]) Komendant Powiatowy Policji - działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm. – dalej: "k.p.a."), w związku z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm. – dalej: "ustawa") oraz § 2 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 ze zm.) – orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie uprawnień do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego dla N. N. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 5 kwietnia 2013 r. Komendant Powiatowy Policji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie uprawnień N. N. do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego z uwagi na wniosek J. N. o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Powołano się przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2012 r. (sygn. akt III SA/Gd 728/12). Organ wskazał, że funkcjonariusz – N. N. otrzymuje na podstawie decyzji Komendanta Powiatowego Policji (nr [...]) z dnia 8 sierpnia 2006 r. równoważnik za brak lokalu mieszkalnego dla policjanta posiadającego rodzinę. Organ wyjaśnił, że w wyniku prowadzonego postępowania ustalono, że N. N. nie prowadzi z żoną J. i synem F. wspólnego gospodarstwa domowego. Od stycznia 2011 r. mieszka oddzielnie, w chwili obecnej zamieszkuje w Z. K. Organ przyjął, że pomimo tego, iż N. N. nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa, to nie uległa zmianie jego sytuacja rodzinna albowiem N. i J. N. w dalszym ciągu pozostają małżeństwem. Na mocy wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 27 marca 2012 r. (sygn. akt III RC 78/11) zasądzono od N. N. na rzecz małoletniego syna alimenty, a jak wynika z uzasadnienia wyroku, Sąd ustalając dochód netto wziął pod uwagę m.in. otrzymywany do pensji dodatek za brak lokalu mieszkalnego (równoważnik). Organ wyjaśnił, że N. N. w okresie od czerwca 2011 r. do stycznia 2012 r. połowę równoważnika za brak lokalu mieszkalnego przekazywał żonie J. N. Organ przywołał § 2 ust. 1 oraz § 4 cytowanego w podstawie prawnej rozporządzenia konstatując, że funkcjonariusz – N. N. posiada rodzinę i w związku z powyższym został mu przyznany równoważnik za brak lokalu mieszkalnego dla policjanta posiadającego rodzinę. W chwili obecnej Państwo N. nadal pozostają w związku małżeńskim i brak jest podstaw prawnych do dzielenia równoważnika pomiędzy małżonkami. Nie ma też podstaw, aby uchylić decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia 8 sierpnia 2006 r. przyznającą N. N. równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, ponieważ ww. nadal nie posiada lokalu mieszkalnego i jest funkcjonariuszem posiadającym rodzinę, a Sąd ustalając jego miesięczny dochód w celu zasądzenia alimentów na syna doliczył kwotę 300 zł miesięcznie z tytułu pobieranego przez niego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Zatem wysokość miesięcznych alimentów przekazywanych na rzecz syna F. jest ściśle związana z pobieranym przez N. N. równoważnikiem za brak lokalu. Na powyższą decyzję złożyła skargę J. N. wnosząc o jej uchylenie. Decyzji tej zarzuciła niezastosowanie się do prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2012 r. (sygn. akt III SA/Gd 728/13) oraz naruszenie norm prawa materialnego mających zastosowanie dla oceny uprawnień N. N. związanych z równoważnikiem pieniężnym za brak lokalu mieszkalnego. Skarżąca wskazała, że przyznany N. N. równoważnik winien być cofnięty od daty porzucenia rodziny a sprawa uprawnień ponownie rozpatrzona, przy skutecznym zastosowaniu przepisów dotyczących zbiegu uprawnień do równoważnika, z uwzględnieniem, że to skarżącej – jako funkcjonariuszowi, który złożył wniosek o przyznanie ww. równoważnika od 2012 r. i który posiada rodzinę (prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem) – przysługuje prawo do tego równoważnika. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie wskazując m.in., że skarżącą nie jest stroną w postępowaniu dotyczącym zaskarżonej decyzji Komendanta Powiatowego Policji i z uwagi na to nie posiada legitymacji do złożenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności ocenia, czy skarga jest dopuszczalna, a zatem, czy może być rozpoznana merytorycznie. Dokonując wstępnej kontroli skargi na decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia 31 maja 2013 r. (nr [...]) Sąd uznał, że jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (§ 1), przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). W przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że decyzja Komendanta Powiatowego Policji z dnia 31 maja 2013 r. (nr [...]) była decyzją organu I instancji, od której istnieje przewidziany w przepisach prawa środek zaskarżenia. W myśl bowiem art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Z okoliczności sprawy wynika, że ww. decyzja nie została zaskarżona do organu odwoławczego i stała się decyzją ostateczną. W tej sytuacji, należy uznać, że niniejsza skarga została wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia przysługujących stronie w postępowaniu administracyjnym, co na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. musi skutkować jej odrzuceniem (zob. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer, W-wa 2011, s. 217). W konsekwencji, to brak wyczerpania środków zaskarżenia wobec decyzji Komendanta Powiatowego Policji z dnia 31 maja 2013 r. (nr [...]) stanowił podstawę do odrzucenia skargi, a nie podnoszona w odpowiedzi na skargę okoliczność, jakoby J. N. nie miała legitymacji do jej złożenia, gdyż nie była stroną postępowania dotyczącego zaskarżanej decyzji. Wyjaśnić należy, że uprawnionym do wniesienia skargi jest – co do zasady - każdy, kto ma w tym interes prawny (art. 50 § 1 p.p.s.a.). Z kolei podmiotem mającym interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję administracyjną jest osoba mająca obiektywny interes prawny w udziale w postępowaniu administracyjnym (por. A. Kabat, op. cit., s. 181). Taki interes prawny J. N. niewątpliwie posiadała w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją Komendanta Powiatowego Policji z dnia 31 maja 2013 r. (nr [...]) i - choć nie brała w nim udziału (bez swojej winy) – była stroną tego postępowania. Zgodnie bowiem z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zaskarżona decyzja Komendanta Powiatowego Policji z dnia 31 maja 2013 r. (nr [...]) dotyczyła weryfikacji uprawnień N. N. do przyznanego mu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego czyli innymi słowy weryfikacji prawa to tego świadczenia przysługującego na podstawie ostatecznej decyzji Komendanta Powiatowego Policji z dnia 8 sierpnia 2006 r. (nr [...]). W powoływanym wyroku z dnia 20 grudnia 2012 r. tut. Sąd wyraził ocenę prawną, z której wynika, że – w świetle obowiązujących przepisów i treści złożonych przez współmałżonków oświadczeń mieszkaniowych - prawo do równoważnika pieniężnego za 2012 r. przysługuje J. N., jednakże aby mogła to prawo zrealizować, należy uprzednio doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji Komendanta Powiatowego Policji z dnia 8 sierpnia 2006 r. (nr [...]). W tej sytuacji należy przyjąć, że każde postępowanie prowadzone w przedmiocie weryfikacji ostatecznej decyzji Komendanta Powiatowego Policji z dnia 8 sierpnia 2006 r. (nr [...]) w sposób oczywisty wiąże się z interesem prawnym J. N., a skoro tak, to posiada ona status strony w takim postępowaniu. Jest to sytuacja szczególna, wynikająca z tego, że zarówno ona, jak i jej mąż są funkcjonariuszami Policji, a w konsekwencji oboje posiadają wynikające z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą", uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu, który w razie zbiegu uprawnień policjanta i jego małżonka do równoważnika przysługuje w korzystniejszej wysokości, tj. w wysokości dla policjanta "samotnego" albo dla policjanta posiadającego członków rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy (§ 4 w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1130) – dalej zwanego "rozporządzeniem". Ponieważ w art. 89 ustawy jako "członków rodziny policjanta" wskazano określone kategorie osób pod warunkiem "pozostawania z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym", przeto o tym, komu ma zostać przyznane prawo do równoważnika w przypadku zbiegu uprawnień policjantów-małżonków, znaczenie decydujące posiada to, który z policjantów pozostaje z pozostałymi członkami rodziny "we wspólnym gospodarstwie domowym". W okolicznościach sprawy należy przyjąć, że J. N. posiadała przymiot strony postępowania w prowadzonym przez Komendanta Powiatowego Policji postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją z dnia 31 maja 2013 r. Reasumując, powodem odrzucenia skargi przez Sąd - wbrew stanowisku prezentowanemu w odpowiedzi na skargę – nie był brak legitymacji J. N. do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie lecz brak wyczerpania przysługujących w administracyjnym postępowaniu środków zaskarżenia tej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. - odrzucił skargę jako niedopuszczalną.