VI SA/Wa 2546/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-21

Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Izabela Głowacka-Klimas, Pamela Kuraś-Dębecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Finansów o odmowie wznowienia postępowania w sprawie udzielenia koncesji na prowadzenie kasyna gry, wydane z upoważnienia Ministra przez Podsekretarza Stanu, który brał udział w wydaniu poprzedzającego postanowienia, narusza przepisy o wyłączeniu pracownika organu od udziału w postępowaniu, stanowiąc podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Minister Finansów dopuścił się naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika organu od udziału w postępowaniu, w szczególności art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. (oraz art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej), ponieważ Podsekretarz Stanu Jacek Kapica, który podpisał zaskarżone postanowienie z upoważnienia Ministra, brał również udział w wydaniu poprzedzającego postanowienia. Naruszenie to stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej lub art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżąca F. Sp. z o.o. złożyła wniosek o udzielenie koncesji na prowadzenie kasyna gry. Wniosek został pozostawiony bez rozpoznania z powodu braków formalnych. Następnie skarżąca wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Minister Finansów odmówił wznowienia postępowania, uznając, że wyrok TSUE nie dotyczy przepisów regulujących udzielanie koncesji na prowadzenie kasyn gry. Minister wydał postanowienie w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania z upoważnienia Ministra przez Podsekretarza Stanu Jacka Kapicę, który brał udział w wydaniu poprzedzającego postanowienia w tej samej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Finansów, stwierdził, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Minister Finansów (dalej Minister) zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2013 r. utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z [...] kwietnia 2013 r., którym odmówił F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej skarżąca) wznowienia postępowania zakończonego [...] maja 2010 r. Na mocy tego postanowienia pozostawiono bez rozpatrzenia wniosek skarżącej o udzielenie koncesji na kasyno gry w miejscowości S. Jako podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239, art. 243 § 3 w zw. z art. 219, art. 240 § 1 pkt 11 i art. 241 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), dalej o.p. w zw. z art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r., nr 201, poz. 1540 ze zm.), dalej u.g.h. Do wydania tych postanowień doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: We wrześniu 2009 r. do Ministra Finansów wpłynął wniosek skarżącej o udzielenie jej na okres sześciu lat zezwolenia na prowadzenie salonu gier na automatach w miejscowości S., gmina S. (województwo [...]). Jako podstawę żądania wskazano art. 24 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1, art. 35 ust. 1 i art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (DZ. U. z 2004 r., nr 4, poz. 27 ze zm.), dalej u.g.i.z. Następnie wniosek ów w styczniu 2010 r. został zmodyfikowany przez skarżącą w ten sposób, że wniosła o wydanie - w trybie art. 32 ust. 1 w zw. z art. 35 u.g.h., koncesji na prowadzenie kasyna gry ww. lokalizacji. Wobec nieuzupełnienia przez skarżącą braków formalnych ww. wniosku o wydanie koncesji na prowadzenie kasyna gry, do których została zobowiązana w terminie 7 dni, Minister pozostawił wniosek bez rozpoznania, wskazując na art. 169 § 1 i § 4 o.p. oraz art. 35 u.g.h. W październiku 2012 r. skarżąca wniosła o wznowienie postępowania w sprawie wydania jej zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonie gry w Szczawnie Zdroju. Jako podstawę żądania wskazała art. 240 § 1 pkt 11 o.p. i fakt wydania w lipcu 2012 r. przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wyroku w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 oraz C-217/11. Minister Finansów odmawiając wznowienia postępowania wskazał, że przywołany przez skarżąca wyrok TSUE dotyczy zakazu udzielania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier, nie dotyczy zaś prowadzenia kasyna gry, o wydanie koncesji na prowadzenie którego domagała się skarżąca. Wobec tego organ uznał, że orzeczenie TSUE nie ma żadnego wpływu na pozostawienie bez rozpoznania wniosku skarżącej o wydanie koncesji na prowadzenie kasyna gry, a w konsekwencji nie może stanowić podstawy wznowieniowej z art. 240 § 1 pkt 11 o.p. Skarżąca niezgadzając się z odmową zaskarżyła ją do Ministra w terminie, zarzucając "nieprawidłową odmowę wznowienia postępowania, uwzględniając znaczenie wyroku TSUE z 19 lipca 2012 r. oraz jego wpływ na treść ostatecznego postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia, który to wniosek w swym pierwotnym kształcie dotyczył wydania nowego zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonie gier w miejscowości Szczawno Zdrój, a został następnie zmodyfikowany wskutek wprowadzenia przez ustawę z dnia 19 listopada 2009 r. ustawy o grach hazardowych art. 129 ust. 2, (uniemożliwiającego wydanie takiego zezwolenia), charakter którego to przepisu jako "regulacji technicznej" przesądził właśnie TSUE powołanym wyrokiem, w całości uzasadniając wniosek w przedmiocie wznowienia postępowania". W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przywołując m.in. art. 240 § 1 pkt 11 o.p. Minister wskazał, że wyrok TSUE musi mieć wpływ na treść wydanej w sprawie decyzji. O tym czy dany wyrok TSUE może być podstawą do wznowienia postępowania nie przesądza sam fakt wydania go po wydaniu decyzji ostatecznej, wyrok ten musi dotyczyć również wykładni przepisów prawa stanowiących podstawę wydania danej decyzji i mieć wpływ na dokonywaną po wydaniu decyzji ostatecznej ocenę jej zgodności z prawem unijnym w ten sposób, że: "w świetle orzeczenia Trybunału powinna zapaść decyzja o innej treści" (wyroki z 22 stycznia 2009 r., sygn. akt ISA/Go 917/08 oraz z 5 listopada 2008 r., sygn. akt IIISA/Wa 1049/08). Organ stwierdził, że przedmiotem ww. postępowania przed TSUE było rozstrzygnięcie skierowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku pytań prejudycjalnych (m.in. sygn. akt IIISA/Gd 352/10), czy trzy przepisy ustawy o grach hazardowych, tj. art. 129 ust 2, art. 138 ust. 1 oraz art. 135 ust. 2, stanowią przepisy techniczne w rozumieniu art. 1 ust 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE.L. 1998 r., nr 204, poz. 37 ze zm.), dalej dyrektywa 98/34. Przepisy te - art. 129 ust 2, art. 138 ust. 1 oraz art. 135 ust. 2 u.g.h., dotyczą odpowiednio: umarzania postępowań w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy (art. 129 ust. 2); zakazu zmiany miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach (art. 135 ust. 2) oraz zakazu przedłużania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych (art. 138 ust. 1). Mając to na uwadze Minister stwierdził, że kwestie będące przedmiotem ww. orzeczenia TSUE dotyczyły zakazu udzielania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Wyrok ten nie odnosił się zaś w ogóle do prowadzenia kasyn gry. Wobec powyższego Minister uznał, że skoro podstawą prawną wydanego postanowienia w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku skarżącej o udzielenie koncesji na prowadzenie kasyna gry nie był żaden z przepisów będących przedmiotem rozważań TSUE, to ww. wyrok TSUE nie może stanowić tu przesłanki wznowieniowej, określonej w art. 240 § 1 pkt 11 o.p. Skoro ww. wyrok TSUE nie dotyczy przepisów ustawy o grach hazardowych regulujących udzielanie koncesji na prowadzenia kasyn gry i prowadzenia tej działalności, jak również przepisów Ordynacji podatkowej regulujących tryb postępowania w sprawach z zakresu gier hazardowych, nie można mówić o wpływie tego wyroku na treść postanowienia pozostawiającego bez rozpoznania wniosek skarżącej. Zdaniem Ministra przywołany wyrok TSUE nie może zatem stanowić podstawy do wznowienia przedmiotowego postępowania, gdyż nie można dopatrzeć się - choćby pośredniego, wpływu tego orzeczenia na pozostawienie bez rozpoznania wniosku skarżącej o wydanie koncesji na prowadzenie kasyna gry. Skarżąca F. sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła naruszenie art. 240 § 1 pkt 11 w zw. z art. 121 § 1 o.p. oraz w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez nieprawidłową odmowę wznowienia ww. postępowania, w sytuacji gdy jej pierwotny wniosek dotyczył wydania zezwolenia na urządzanie gier na automatach, a dopiero w następstwie został on zmodyfikowany na wydanie koncesji na prowadzenia kasyn gry, przy czym podkreśliła, że modyfikacja ta była następstwem wprowadzenia art. 129 ust. 2 u.g.h., o charakterze którego z kolei przesądził TSUE w ww. wyroku. Mając to na uwadze wniosła o uchylenie obu postanowień Ministra. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn wskazanych w skardze. Sąd z urzędu zauważa, że w wydawaniu zaskarżonych postanowień uczestniczył Podsekretarz Stanu Jacek Kapica, który podpisał te postanowienia z upoważnienia Ministra Finansów. Istotą instytucji prawnej wyłączenia, unormowanej w Dziale I Rozdziale 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, zatytułowanym "Wyłączenie pracownika oraz organu", jest zapewnienie realizacji zasady prawdy obiektywnej poprzez stworzenie warunków do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji, a także sam organ, który nie jest zainteresowany w sposobie jej rozstrzygnięcia. Wymaga podkreślenia gwarancyjna funkcja przepisów prawa procesowego o wyłączeniu, które z założenia mają chronić bezstronność i obiektywizm orzekania, zapewniając warunki "uczciwego procedowania". Podkreślenia wymaga, że Minister wykonuje swoje zadania przy pomocy sekretarza i podsekretarzy stanu, gabinetu politycznego ministra oraz dyrektora generalnego urzędu (art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów, tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 24, poz. 199 z późn. zm.). Kompetencje przyznane organom administracji publicznej nie przechodzą na aparat pomocniczy, który jedynie powołany jest do realizacji tej kompetencji w imieniu i na rachunek organu ( por uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego; z 20 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 13/09, z 18 lutego 2013 r. sygn. akt II GPS 4/12). Zgodnie z treścią art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Ponadto reguła owa ma również zastosowanie do postępowania odwoławczego, o którym mowa w art. 221 Ordynacji podatkowej, tzn. do sytuacji, w której pracownik jednoosobowego organu podatkowego, jakim niewątpliwie jest podsekretarz stanu w ministerstwie, brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji lub postanowienia w pierwszej instancji, następnie zaskarżonej do tego samego organu odwołaniem (vide: Uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2013 r., sygn. akt I GPS 2/12). Jak wynika z uzasadnienia wskazanej wyżej uchwały, pojęciu pracownika organu administracji można nadać szeroki zakres znaczeniowy, poczynając od osoby piastującej funkcję jednoosobowego organu podatkowego, podsekretarza stanu w ministerstwie, czy pracownika działającego w ramach upoważnienia z art. 143 Ordynacji podatkowej (vide: wyrok TK z dnia 6 grudnia 2011 r., SK 3/11, OTK ZU-A 2011, Nr 10, poz. 113 i podane tam wyroki sądów administracyjnych; zob. też zdanie odrębne s. NSA M. Jaśkowskiej do uchwały NSA z dnia 20 maja 2010 r., I OPS 13/09 i podane tam orzecznictwo i piśmiennictwo). Jednakże, jak trafnie wskazano w uchwale NSA z dnia 20 maja 2010 r., I OPS 13/09 (ONSAiWSA 2010, Nr 5, poz. 82) na wykładnię określenia "pracownik" należy patrzeć przez pryzmat,co istotne z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy, przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa. Przepisy art. 130 § 1, art. 130 § 5 in fine, art. 131, art. 131a oraz art. 132, a także art. 143 Ordynacji podatkowej wyraźnie odróżniają pojęcie organu, którego substratem osobowym jest zazwyczaj osoba, mająca status pracownika, od pracownika tego organu. Nadto, jak zauważono w ww. Uchwale, posługując się przepisami ustaw pracowniczych nie można utożsamiać pojęcia pracownika z pojęciem jednoosobowego organu podatkowego. Do pracownika działającego jako organ nie można stosować przepisów o wyłączeniu pracownika, o których mowa w art. 130 § 1 pkt 6 w związku z art. 221 Ordynacji podatkowej. Piastun organu jednoosobowego wykonuje tutaj, jak sama nazwa wskazuje, funkcję organu. Dopuszczenie do jego wyłączenia, w określonych sytuacjach, mogłoby doprowadzić do pozbawienia tego organu działania, choćby np. do niemożliwości udzielenia upoważnień do załatwiania spraw, o których mowa w art. 143 Ordynacji podatkowej. Jak wskazano w powyższej uchwale, w zakresie kompetencji organów podatkowych obowiązuje zasada niedopuszczalności rozszerzania ich kompetencji w drodze wykładni systemowej, czy też celowościowej (vide: wyrok NSA z dnia 28 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 2037/04). System tych organów i zakres ich kompetencji został w istotnym zakresie ukształtowany od 1 września 2003 r. (późniejsze zmiany wiązały się w istocie z wprowadzeniem kompetencji do wydawania interpretacji indywidualnych i porozumień dotyczących ustalania cen transakcyjnych) ustawą z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz.U. Nr 137, poz. 1302ze zm.). Utworzono wówczas system monokratycznych organów podatkowych, z wyjątkiem samorządowych kolegiów odwoławczych. Natomiast kompetencje Ministra Finansów (ministra właściwego do spraw finansów publicznych) zostały ukształtowane wcześniej ustawą z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387 ze zm.). W Uchwale tej zwrócono uwagę, że jak wynika z uzasadnienia do projektu zmian, w ostatniej przywołanej ustawie (druk nr 414 Sejmu IV kadencji), jej celem w zakresie reformy kompetencji Ministra Finansów w sprawach podatkowych było "oddzielenie funkcji politycznej od zadań administracyjnych". Rolę Ministra Finansów w toku procedury podatkowej ograniczono do działańo charakterze nadzorczym, podejmowanych z urzędu wobec podległych mu bezpośrednio organów podatkowych (izb skarbowych) związanych np. z wynikami kontroli wewnątrzresortowych. Ze zmianą art. 13 Ordynacji podatkowej wiązała się też zmiana art. 143 tej ustawy. Upoważnienie - w ustalonym zakresie - pracownik: urzędu skarbowego, izby skarbowej, funkcjonariusz celny lub pracownik celny albo pracownik kierowanej jednostki organizacyjnej, mógł uzyskać odpowiednio od naczelnika urzędu skarbowego, dyrektora izby skarbowej, naczelnika urzędu celnego, dyrektora izby celnej albo kierownika jednostki organizacyjnej będącego organem podatkowym. Wyjaśniono, że przepisy te są powiązane z przepisami ustrojowymi i tak: zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz.U. z 2012 r. poz. 392 ze zm.) minister wykonuje swoje zadania przy pomocy sekretarza i podsekretarzy stanu, gabinetu politycznego ministra oraz dyrektora generalnego urzędu. Ministerstwo zaś jest aparatem pomocniczym ministra, wraz z innymi komórkami organizacyjnymi, dla których minister ustalaw drodze zarządzenia regulamin organizacyjny, określający zakres zadań i tryb pracy komórek organizacyjnych (art. 39 ust. 6 tej ustawy). Z przepisów tych w powiązaniu z art. 13 § 1-3 Ordynacji podatkowej wynika, jak podano w uzasadnieniu przewołanej wyżej Uchwały, że skoro organami podatkowymi w sprawach, o których mowa w art. 221 Ordynacji podatkowejsą jednoosobowe organy podatkowe, a w ich imieniu decyzje wydają upoważnieni pracownicy będący pracownikami aparatu urzędniczego tych organów, to zawsze istnieje możliwość takiego doboru osób upoważnionych, aby decyzje wydawalici pracownicy, którzy nie wydawali ich w poprzedniej fazie postępowania. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Minister Finansów dopuścił się naruszenia powołanych wyżej przepisów, w szczególności art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, bowiem podpisującym zarówno postanowienie zaskarżone do Sądu, jak i postanowienie je poprzedzające, był - działający z jego upoważnienia - Podsekretarz Stanu Jacek Kapica, nie zaś sam piastun funkcji, czyli Minister Finansów. Zdaniem Sądu, Minister Finansów procedując w sprawie z wniosku skarżącej o wszczęcie postępowania nieważnościowego, naruszył zasadę sformułowaną w ww. Uchwale NSA, zgodnie z którą przepis art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie do pracownika organu jednoosobowego w postępowaniu odwoławczym, o którym mowa w art. 221 tej ustawy. W myśl zaś przepisu art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130 – 132 Ordynacji podatkowej. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w razie wystąpienia jednej z przesłanek wznowieniowych, określonych w przepisach Ordynacji podatkowej, sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., bez względu na to, czy naruszenie to miało, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, o niewykonalności uchylonego postanowienia orzekł w oparciu o art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach na zasadzie art. 200 p.p.s.a. Stosownie do art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Sąd z urzędu zauważa, że w wydawaniu zaskarżonych postanowień uczestniczył Podsekretarz Stanu Jacek Kapica, który podpisał te postanowienia z upoważnienia Ministra Finansów. W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Istotą instytucji prawnej wyłączenia, unormowanej w Dziale I Rozdziale 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, zatytułowanym "Wyłączenie pracownika oraz organu", jest zapewnienie realizacji zasady prawdy obiektywnej poprzez stworzenie warunków do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji, a także sam organ, który nie jest zainteresowany w sposobie jej rozstrzygnięcia. Wymaga podkreślenia gwarancyjna funkcja przepisów prawa procesowego o wyłączeniu, które z założenia mają chronić bezstronność i obiektywizm orzekania, zapewniając warunki "uczciwego procedowania". Podkreślenia wymaga, że Minister wykonuje swoje zadania przy pomocy sekretarza i podsekretarzy stanu, gabinetu politycznego ministra oraz dyrektora generalnego urzędu (art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów, tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 24, poz. 199 z późn. zm.). Kompetencje przyznane organom administracji publicznej nie przechodzą na aparat pomocniczy, który jedynie powołany jest do realizacji tej kompetencji w imieniu i na rachunek organu ( por uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego; z 20 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 13/09, z 18 lutego 2013 r. sygn. akt II GPS 4/12). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że tylko Minister Finansów jako piastun funkcji organu nie podlega wyłączeniu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Nie dotyczy to jednak podsekretarza stanu upoważnionego do działania w imieniu Ministra Finansów, gdyż nie może być uznany za osobę piastującą funkcję, która przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a.- nie podlegałaby wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. (por. wyrok NSA z 29 maja 2012 r. sygn. akt II GSK 504/11). W rozpoznawanej sprawie pracownikiem Ministra Finansów, podlegającym wyłączeniu, jest Podsekretarz Stanu Jacek Kapica , który podpisał oba wydane w sprawie postanowienia. Instytucja wyłączenia pracownika organu administracji publicznej jest jednym z elementów gwarancji prawa do obiektywnego, bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, zatem wydanie decyzji po złożeniu wniosku o ponowne jej rozpatrzenie przez tę samą osobę niewątpliwie świadczy o uchybieniu tej gwarancji. Wydanie decyzji przez pracownika, który podlega wyłączeniu na mocy art. 24 k.p.a. stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, określoną w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Jeżeli wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. ma obowiązek uwzględniając skargę na decyzję, uchylić ją w całości albo w części. Sąd I instancji nie będąc związany zarzutami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w tym przepisie, także wtedy, gdy zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie został podniesiony w skardze. Wydanie postanowienia po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez upoważnioną przez ministra osobę, która rozpoznała sprawę w pierwszej instancji stanowi istotne naruszanie przepisów postępowania tj. art. 24 § 1 ust. 5 k.p.a., co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi zaś na to, iż sprawa będzie ponownie rozpoznawana co do istoty sprawy bez udziału pracownika podlegającego wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż nie zachodzi konieczność ustosunkowania się do pozostałych zarzutów skargi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 203 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło