VI SA/Wa 2189/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-31

Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Andrzej Czarnecki, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie o unieważnienie patentu europejskiego przed Urzędem Patentowym RP może zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na toczące się równolegle postępowanie sprzeciwowe przed Europejskim Urzędem Patentowym?
Ratio decidendi
Zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wymaga istnienia bezpośredniej zależności między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. W sprawie o unieważnienie patentu europejskiego przed Urzędem Patentowym RP toczące się równolegle postępowanie sprzeciwowe przed EPO nie stanowi takiego zagadnienia wstępnego, gdyż rozstrzygnięcia EPO nie warunkują rozstrzygnięcia sprawy przed Urzędem Patentowym RP. Wobec tego brak jest podstaw do zawieszenia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący, przedsiębiorca z Niemiec, wniósł o unieważnienie patentu europejskiego na wynalazek "W." udzielonego na jego rzecz. Urząd Patentowy RP odmówił zawieszenia postępowania o unieważnienie patentu, pomimo toczącego się równolegle postępowania sprzeciwowego przed Europejskim Urzędem Patentowym (EPO) w Monachium. Skarżący kwestionował odmowę zawieszenia, wskazując na tożsamość przedmiotu obu postępowań i ryzyko sprzecznych rozstrzygnięć.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Z. z siedzibą w K., Niemcy na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę Postanowieniem z [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] Urząd Patentowy RP , po rozpoznaniu wniosku Z. AG z siedzibą w K., Niemcy (dalej skarżący, uprawniony) o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie odmowy zawieszenia postepowania w sprawie z wniosku R. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w S. o unieważnienie patentu europejskiego na wynalazek pt.: "W." o numerze [...] udzielonego na rzecz skarżącego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3, art. 144, art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 - dalej k.p.a.) oraz w zw. z art. 256 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm. dalej – p.w.p.), utrzymał w mocy postanowienie z [...] listopada 2012 r., Nr [...]. Postanowieniem z [...] listopada 2012 r. Nr [...] Urząd Patentowy RP, działający w trybie postępowania spornego odmówił zawieszenia postępowania w sprawie o unieważnienie patentu europejskiego na wynalazek pt.: "W." o numerze [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że między postępowaniem o unieważnienie patentu europejskiego o numerze [...] prowadzonym przed Urzędem Patentowym RP a postępowaniami sprzeciwowymi dotyczącymi tego patentu, które toczą się przed Europejskim Urzędem Patentowym w Monachium (dalej - EPO), nie występuje zależność, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W opinii organu rozstrzygnięcia wydane przez EPO we wskazanych sprawach nie stanowią warunku rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Wnioskiem z [...] lutego 2013 r. uprawniony do spornego prawa wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż w jego ocenie, prawidłowa wykładnia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. powinna być dokonywana z uwzględnieniem szczególnego charakteru instytucji i regulacji prawnych odnoszących się do patentu europejskiego. Strona podniosła, że zagadnienia prawne odnoszące się do relacji postępowania sprzeciwowego zawisłego przed EPO oraz toczącego się równolegle przed organami krajowymi postępowania o unieważnienie patentu europejskiego, nie zostały wprost uregulowane przez ustawodawcę krajowego, ani przez ustawodawcę konwencyjnego. Uprawniony wskazał na tożsamość przedmiotu, którego dotyczą postępowania krajowe i sprzeciwowe. Zaznaczył, iż w postępowaniu spornym przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosujemy tylko odpowiednio, a nie wprost. Nadto podniósł, że do postępowania o unieważnienie patentu europejskiego toczonego przed Urzędem Patentowym RP, właściwe przepisy p.w.p. stosuje się nie wprost, a odpowiednio. Uprawniony zaznaczył, że w oparciu o art. 101 ust. 3 Konwencji o udzielenie patentów europejskich (...) z 5 października 1973 r. (Dz. U. 2004, Nr 79, poz. 737 ze zm. - dalej Konwencja), na skutek rozstrzygnięcia EPO wydanego w postępowaniu sprzeciwowym możliwe jest utrzymanie patentu europejskiego w mocy w formie częściowej lub zmienionej, a orzeczenie to będzie miało bezpośredni skutek we wszystkich krajach, w których patent europejski [...] został walidowany, a więc także na terytorium Polski. Uprawniony podniósł też, że stanowisko odnośnie braku możliwości rozpatrzenia wniosku o unieważnienie patentu europejskiego przed zakończeniem postępowania sprzeciwowego przed EPO lub upływem okresu sprzeciwowego przyjmuje Federalny Sąd Patentowy uprawniony do rozstrzygania postępowań o unieważnienie patentów europejskich na terytorium Niemiec. Pismem z [...] marca 2013 r. R. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w S. wniosła o utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia. Wnioskodawca podniósł, że art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. został przez organ zastosowany odpowiednio, a nie wprost. Według strony w sprawach spornych toczących się przed Urzędem Patentowym RP zasadne jest rozpatrywanie spraw bez zbędnej zwłoki, w sposób przeciwdziałający przewlekłości postępowania, co ma zapewnić pewność obrotu gospodarczego. W piśmie wskazano nadto, że zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych. Postanowieniem z [...] kwietnia 2013 r. Kolegium Orzekające utrzymało w mocy postanowienie z [...] listopada 2012 r. W uzasadnieniu, odwołując się do treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 256 ust. 1 ust 1 p.w.p. organ podkreślił, iż zależność, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., polega na uwarunkowaniu rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem wcześniejszym rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Związek zagadnienia wstępnego z merytorycznym rozstrzygnięciem w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji w postępowaniu prowadzonym przez właściwy organ. W ocenie organu rozstrzygnięcia w przywołanych przez uprawnionego do spornego patentu sprawach toczących się przed EPO nie warunkują rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Wskazując na treść art. 255 ust. 1 pkt 11 p.w.p. organ podkreślił, iż jest on właściwy w sprawach o unieważnienie patentu europejskiego udzielonego w trybie określonym w Konwencji. Tym samym określony został zakres kognicji Urzędu Patentowego RP, co oznacza, że Urząd Patentowy RP, działający w trybie postępowania spornego posiada kompetencje do samodzielnego rozstrzygania spraw dotyczących unieważnienia patentu europejskiego w części odnoszącej się do terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec powyższego, w ocenie organu, nie zachodzą podstawy wstrzymania rozpatrzenia sprawy do czasu zakończenia postępowania przed EPO. Kolegium nie podzieliło przy tym stanowiska uprawnionego, iż zakres ochrony spornego patentu nie został definitywnie określony, lecz nastąpi to po zakończeniu postępowań sprzeciwowych. Zdaniem Kolegium Orzekającego zakres ochrony spornego patentu jest sformułowany i może być przedmiotem postępowania przed Urzędem Patentowym RP. Odnosząc się do interpretacji wyrażenia "inny organ" użytego w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ podkreślił, że postępowania prowadzone w trybie spornym przed Urzędem Patentowym RP są postępowaniami sui generis, a ustawa Prawo własności przemysłowej nakazuje - w świetle art. 256 ust. 1 ust 1 p.w.p. - "odpowiednio" stosować kodeks postępowania administracyjnego. Zaznaczył, iż dokonując oceny w zakresie możliwości zawieszenia niniejszego postępowania takiej właśnie wykładni dokonał, bowiem uwzględnił specyfikę postępowań z zakresu prawa własności przemysłowej mających na celu unicestwienie praw wyłącznych na wynalazki. Organ nadmienił również, iż w świetle orzeczeń sądowych zastosowanie art. 97 k.p.a. wymaga zależności bezpośredniej, ponieważ przemawia za tym istota instytucji zawieszenia postępowania, czyli instytucji tamującej bieg postępowania i opóźniającej rozstrzygnięcie sprawy. Organ odwołał się również do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 czerwca 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2556/10, w którym przesądzono, iż toczące się przed EPO postępowanie, mogące doprowadzić do unieważnienia patentu lub też zmiany jego zakresu, nie stanowi zagadnienia wstępnego w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP o unieważnienie tego patentu w części odnoszącej się do terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu zarzucił w szczególności naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 i art. 921 p.w.p. i w zw. z art. 101 ust. 3 Konwencji oraz w zw. z art. 6 ust. 3 ustawy z 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 65, poz. 598 ze zm.) poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka obligatoryjnego zawieszenia postępowania, podczas gdy właściwa wykładnia tychże przepisów winna prowadzić do wniosku o zasadności i nieuchronności zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie; 2. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., poprzez niedokonanie wnikliwej oceny wniosku oraz niedostateczne wyjaśnienie i uzasadnienie podstaw i przesłanek odmowy zawieszenia postępowania, w tym w szczególności nieodniesienie się do argumentacji powoływanej przez zgłaszającego dotyczącej tożsamości przedmiotu postępowania przed Urzędem Patentowym RP i EPO, a także potencjalnych skutków wydania sprzecznych rozstrzygnięć przez oba organy. W uzasadnieniu skargi, skarżący podtrzymał stanowisko zaprezentowane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podkreślił, iż w zakażonym postanowieniu brak jest przekonujących wyjaśnień istoty i problematyki związków pomiędzy postępowaniem przed Urzędem Patentowym RP i EPO, na które wskazał i powołał się w postępowaniu przed organem, w tym zwłaszcza w kontekście tożsamości przedmiotu postępowania a także daleko idących konsekwencji i potencjalnych skutków wydania sprzecznych rozstrzygnięć. Odnosząc się do pojęcia zagadnienia wstępnego, skarżący wskazał, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy należy mieć na uwadze okoliczność, iż w postepowaniu spornym prowadzonym w oparciu o właściwe przepisy p.w.p., przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio, a nie wprost. W ocenie skarżącego, w niniejszym stanie faktycznym za dopuszczalną uznać należy wykładnię pojęcia zagadnienia wstępnego polegającą na odejściu od przyjmowanej w orzecznictwie zawężającej definicji tego pojęcia, na rzecz wykładni dokonywanej z uwzględnieniem specyfiki regulacji dotyczących patentu europejskiego. Omawiając przesłankę zależności postępowań, skarżący podkreślił, iż wątpliwości prowadzące do konieczności zakwestionowania tradycyjnego poglądu na kwestię zależności wynikają miedzy innymi z faktu, iż w oparciu o art. 101 ust. 3 Konwencji, na skutek rozstrzygnięcia EPO wydanego w postępowaniu sprzeciwowym możliwe jest utrzymanie patentu europejskiego w mocy w formie częściowej lub zmienionej. Skarżący zwrócił uwagę na okoliczność, iż EPO ma wyłączną kompetencję do wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu sprzeciwowym, a więc odmiennie od procedury obowiązującej przy patentach krajowych do rozpoznania sprzeciwu i wniosku o unieważnienie patentu powołane są różne organy. Zapadłe przed EPO orzeczenie o nieważności patentu bądź też ograniczenie jego zakresu ma skutek ex tunc. Orzeczenie to będzie miało bezpośredni skutek we wszystkich krajach w których patent europejski [...] został walidowany, a więc także na terytorium Polski. Omawiając poszczególne scenariusze i potencjalne skutki rozbieżnych orzeczeń zapadłych w równoległych postępowaniach przed EPO i Urzędem Patentowym RP w odniesieniu do tego samego patentu europejskiego skarżący doszedł do wniosku, iż jedynym rozwiązaniem prowadzącym do eliminacji ryzyka funkcjonowania sprzecznych rozstrzygnięć oraz równoczesnego istnienia dwóch praw o różnych zakresach jest zawieszenie postępowania przed Urzędem Patentowym RP do czasu rozstrzygnięcia sprzeciwów zawisłych przed EPO. W wypadku orzeczenia przez EPO o nieważności przedmiotowego patentu (skutek ex tunc), postępowanie przed Urzędem Patentowym RP stanie się bezprzedmiotowe, bowiem patent europejski utraci moc. Natomiast w wypadku wydania przez EPO rozstrzygnięcia o ograniczeniu patentu, zaistnieje konieczność powtórzenia niektórych bądź wszystkich dotychczas przeprowadzonych czynności postępowania (zmieni się przedmiot tego postępowania) albo wręcz konieczność umorzenia dotychczasowego postępowania i wszczęcia ponownej procedury dotyczącej "nowego" patentu europejskiego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Uczestnik postępowania również wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z paragrafem drugim powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej - p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane bez naruszenia prawa. Zgodnie z treścią art. 256 ust. 1 p.w.p. do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nakłada na organ obowiązek zawieszenia postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W zaskarżonym postanowieniu Urząd Patentowy RP uznał, że rozpatrzenie sprawy o unieważnienie patentu europejskiego na wynalazek pt.: "W." o numerze [...] udzielonego na rzecz Z.AG z siedzibą w K., Niemcy i wydanie w tym przedmiocie decyzji nie jest uzależnione od uprzedniego zakończenia postępowania sprzeciwionego toczącego się w związku z ww. patentem europejskim przed EPO w Monachium. Sąd kontrolując postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w pełni podziela pogląd organu o braku przesłanek do zawieszenia postępowania spornego, określonych w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i tym samym uznaje zarzut naruszenia tego przepisu za nieusprawiedliwiony. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni akceptuje i uznaje za własny pogląd wyrażony przez skład orzekający w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2556/10 (wyrok WSA w Warszawie z 9 czerwca 2011 r.), w którym przesądzono, iż toczące się przed EPO postępowanie, mogące doprowadzić do unieważnienia spornego patentu lub też zmiany jego zakresu, nie stanowi zagadnienia wstępnego w postępowaniu przed Urzędem Patentowym o unieważnienie tego patentu w części odnoszącej się do terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, także kwestia skutków przyszłej decyzji EPO nie stanowi prejudykatu w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Obligatoryjne zawieszenie postępowania z urzędu następuje zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Na konstrukcję zagadnienia wstępnego składają się cztery istotne elementy: zagadnienie to ujawnia się w toku postępowania administracyjnego prowadzonego w konkretnej – w rozumieniu formalnoprawnym – sprawie, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, wymaga ono uprzedniego rozstrzygnięcia tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji oraz istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Wprawdzie formułując wymóg istnienia zależności ustawodawca nie określa jej charakteru, ale w uznaniu Sądu przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wymaga zależności bezpośredniej, ponieważ przemawia za tym istota zawieszenia postępowania jako instytucji tamującej bieg postępowania (np. wyrok NSA z 7 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 744/97, Lex nr 47266). Nie ma zatem podstaw do zwieszenia prowadzonego postępowania, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi materialnoprawną przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania jurysdykcyjnego, której usunięcie warunkuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Jest to zagadnienie odrębne od sprawy, na której tle wystąpiło. Należy więc podkreślić, że w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, w myśl której organ obowiązany jest rozstrzygać sprawę administracyjną z uwzględnieniem wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych istniejących w chwili orzekania. Zaistnienie niezbędnej sfery faktów i sfery okoliczności prawnych obliguje organ administracji do podjęcia rozstrzygnięcia, nawet wtedy, gdy istnieje prawdopodobieństwo zmiany tych okoliczności w przyszłości. Jak wynika z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji". Użycie w tym wypadku koniunkcji wskazuje, że chodzi o wydanie decyzji w wyniku rozpatrzenia sprawy, tzn. decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji" jest zatem zagadnieniem warunkującym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Zagadnienie to musi dotyczyć w pierwszym rzędzie kwestii materialnoprawnej, która warunkuje możliwość wyznaczenia konsekwencji normy prawnej dla indywidualnej sytuacji i determinuje tym samym treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Zależy od niej zarówno treść przyszłego rozstrzygnięcia administracyjnego, jak i możliwość kontynuowania postępowania jurysdykcyjnego. Regulacja art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie, gdy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy nie tylko rozpatrzenie sprawy, ale i wydanie decyzji, potwierdza tezę, że przeszkoda, jaką stanowi zagadnienie wstępne ma bezpośredni wpływ na sprawę administracyjną. Takie uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego koresponduje również z twierdzeniem, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi konieczną przesłankę dla wiążącego wyznaczenia konsekwencji normy prawnej w postępowaniu jurysdykcyjnym. Wystąpienie zagadnienia wstępnego i brak jego rozstrzygnięcia wyklucza zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony merytoryczne zakończenie postępowania administracyjnego. Samo zatem stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 marca 2012 r., sygn. II SA/Kr 111/12). Jak już wcześniej wskazano Kodeks postępowania administracyjnego nie określa kryteriów tej zależności, ani jej podstaw prawnych. Judykatura przyjmuje, że przesądza o niej treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej i w nich nakazuje ich poszukiwać (v. wyroki NSA: z dnia 22 października 1991 r., sygn. akt SA/Wr 936/91, ONSA 1991, nr 3-4, poz. 90 oraz z dnia 22 grudnia 1993 r., sygn. akt SA/Wr 1160/93, ONSA 1995 Nr 1, poz. 21). Z kolei w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II - komentarz do art. 97 kpa). Związek zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji wyraża się zatem relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji przez organ orzekający w sprawie. W sytuacji, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Zasadnicze znaczenie wobec tak postrzeganej istoty zagadnienia wstępnego ma zatem to, że prejudykat powinien mieć charakter prawny, a nie faktyczny. Jego treścią może być tylko wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Nadto przyczyną zawieszenia postępowania administracyjnego nie może być taka okoliczność, którą organ prowadzący postępowanie administracyjne może ocenić we własnym zakresie, nawet gdy okoliczność ta może być przedmiotem oceny dokonywanej także przez inne organy lub sądy w odrębnych postępowaniach. Ocena spełnienia ustawowo określonych przesłanek do rozstrzygnięcia danej sprawy jest podstawowym obowiązkiem organów administracji, dlatego też organy te nie mogą się od niej uchylać, jeżeli nie zostało to wyłączone z ich właściwości, oczekując na dokonanie takiej oceny przez inne organy lub sąd (wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 300/08 - LEX nr 509846). NSA w wyroku z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1559/07 (LEX nr 516077) stwierdził wręcz, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. W przepisie tym chodzi o kwestie, których rozstrzygnięcie nie mieści się w kompetencji organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie. Zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, gdyż należy to wyłącznie do obowiązków organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie, ale zagadnienie materialnoprawne, które warunkuje możliwość wyznaczenia konsekwencji normy prawnej w danej sytuacji faktycznej, czyli kreowania sytuacji prawnej zainteresowanego podmiotu, a poprzez to determinuje możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły tak rozumiane warunki ustanowione w hipotezie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem jak słusznie podkreślał organ, rozstrzygnięcia w przywołanych przez uprawnionego do spornego patentu sprawach toczących się przed EPO nie warunkują rozstrzygnięcia w sprawie o unieważnienie patentu europejskiego na wynalazek pt.: "W." o numerze [...] udzielonego na rzecz skarżącego. Ponadto, fakt wszczęcia postępowania sprzeciwowego przed EPO, nie wpływa na istnienie ani treść spornego patentu. Tym samym nie zachodzi konieczność ustalania w odrębnym postępowaniu zakresu spornego patentu, skoro jest on znany, niezmieniony, może być przedmiotem samodzielnego postępowania przed Urzędem Patentowym RP. Zgodnie z art. 255 ust. 1 pkt 11 p.w.p. Urząd Patentowy RP jest właściwy w sprawach o unieważnienie patentu europejskiego udzielonego w trybie określonym w Konwencji. Tym samym określony został zakres kognicji organu, co oznacza, że Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego posiada kompetencje do samodzielnego rozstrzygania spraw dotyczących unieważnienia patentu europejskiego w części odnoszącej się do terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec powyższego nie zachodzą podstawy wstrzymania rozpatrzenia sprawy do czasu zakończenia postępowania przed EPO. Odnosząc się do podnoszonych w skardze uchybień proceduralnych organu przejawiających się, zdaniem skarżącego, w naruszeniu art. 7, 8, 11, 77 i 80 k.p.a. poprzez niedokonanie wnikliwej oceny wniosku oraz niedostateczne wyjaśnienie i uzasadnienie podstaw i przesłanek odmowy zawieszenia postępowania, wskazać należy, iż w ocenie Sądu organ podjął wszelkie niezbędne czynności celem wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy czego wyraz dał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto, oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło