II SAB/Kr 274/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA Mirosław Bator / spr./ WSA Krystyna Daniel Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi K. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego K. W. kwotę100 / sto / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 26 września 2013 r. K. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie ponownego rozpoznania sprawy z odwołania od decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej po uchyleniu decyzji SKO w [...] wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 17 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1351/12. W uzasadnieniu autor skargi wskazał, że powołanym wyżej wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję SKO w [...] z dnia 3 sierpnia 2012 r., w której to decyzji organ stwierdził, że każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien de facto podlegać rygorom formalnym wniosku o ponowne wykorzystanie informacji publicznej jeżeli tylko żądanie udostępnienia informacji dotyczy dokumentu urzędowego, który został pierwotnie wytworzony w jakimkolwiek innym celu niż udostępnienie informacji publicznej. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 26 czerwca 2013 r. (po oddaleniu skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny) Akta sprawy zostały zwrócone organowi w dniu 14 sierpnia 2013 r. Do dnia wniesienia skargi SKO w [...] nie rozpoznało ponownie sprawy. Zgodnie z postanowieniem art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej SKO w [...] było zobligowane do rozpoznania sprawy w terminie 14 dni od daty otrzymania zwrotu akt sprawy z sądu administracyjnego. Kontynuując jednak szereg bezprawnych działań nakierowanych na uchylenie się od merytorycznego rozstrzygnięcia odwołania od decyzji, organ odwoławczy pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o umorzenie postępowania sądowo administracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.). Organ wskazał, że w dniu 10 października 2013 r. wydana została decyzja o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty z dnia 10 czerwca 2011 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie oznaczenia ewidencyjnego nieruchomości, zamieszczonego w prowadzonym rejestrze decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem w dniu wpłynięcia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucana bezczynność organu już nie istniała, co uzasadnia umorzenie postępowania sądowego w sprawie. Pismem z dnia 27 grudnia 2013 r. K. W. wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego i o stwierdzenie na podstawie art. 149 P.p.s.a., że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również czy bezczynność organu spowodowana została zawiniona lub niezawinioną opieszałością organu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zarzucana przez K. W. bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie ponownego rozpoznania sprawy z odwołania od decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70). Na wstępie wskazać należy, iż skuteczność wniesienia skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie jest uzależniona od wcześniejszego złożenia jakiegokolwiek środka zaskarżenia. Zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r. Nr 112 poz. 1198), przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Przepisy K.p.a. nie mają zatem zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie wyżej wymienionej ustawy, które mają charakter czynności materialno-technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Mimo, iż warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w przywołanym przepisie zgodnie z art. 52 § 3 P.p.s.a. jest wcześniejsze wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jednak bezczynność nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności". Skoro ustawa nie przewiduje dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym przez organy w przedmiocie udzielenia informacji publicznej (poza odwołaniem od decyzji o odmowie udzielenia takiej informacji) to należy uznać, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa. (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05, LEX nr 236545, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2012 r. IV SAB/Po 87/12). Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, a więc i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Stwierdzić należy, że stan faktyczny w przedmiotowej sprawie jest bezsporny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 3 sierpnia 2012 r. uchyliło decyzję Starosty i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Od powyższej decyzji K. W. wniósł skargę do WSA w Krakowie. Sąd ten wyrokiem z dnia 17 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1351/12 uchylił zaskarżoną decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 454/13 oddalił skargę kasacyjną od wskazanego wyroku. W dniu 19 sierpnia 2013 r. sekretariat WSA w Krakowie zwrócił SKO w [...] akta sprawy. W dniu 26 września 2013 r. (data stempla pocztowego) K. W. złożył skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Natomiast SKO w [...] w wyniku ponownego rozpoznania sprawy w dniu 10 października 2013 r. wydało decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Tym samym w dacie wniesienia skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] niewątpliwie pozostawało w stanie bezczynności. Od dnia, w którym zwrócono mu akta sprawy po prawomocnym rozpoznaniu skargi K. W., rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Termin ten wynosi – stosownie do przepisu art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej – 14 dni. Jednocześnie jednak należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że po wniesieniu skargi z dnia 26 września 2013 r. organ wydał decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości (dnia 10 października 2013 r.). Wobec wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzji z dnia 10 października 2013 r. Sąd, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., umorzył w tym zakresie postępowanie sądowoadministracyjne, bowiem w dacie orzekania nie było podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o informację publiczną, skoro został on już rozpoznany (vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, ONSA i WSA 2009/4/63). Zaznaczyć przy tym należy, że na tym etapie Sąd nie rozpoznawał decyzji merytorycznie i nie odnosił się do jej poprawności i zgodności z prawem. W przedstawionych okolicznościach faktycznych sprawy Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż okres bezczynności organu był stosunkowo niewielki - niespełna jeden miesiąc. Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przepis ten nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, lecz daje mu takie uprawnienie w razie stwierdzenia, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Kwestia ta pozostawiona jest do uznania sądu orzekającego w sprawie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaniechanie organu, choć oczywiste, w ocenie Sądu nie wymaga dyscyplinowania organu poprzez wymierzanie grzywny. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.