II SA/Ke 1033/13

WyrokWSA w Kielcach2014-01-31

Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Renata Detka, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., zamiast przeprowadzić merytoryczne ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji jest wystarczający do wydania decyzji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może ograniczać się do wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., jeśli materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji jest wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W takiej sytuacji organ odwoławczy ma obowiązek przeprowadzić ponowne postępowanie wyjaśniające i wydać decyzję merytoryczną, dążąc do załatwienia sprawy w sposób kompleksowy i zgodny z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący M. P. i S. P. kwestionowali decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę części budynku mieszkalnego wybudowanego z naruszeniem pozwolenia na budowę, który częściowo znajdował się na ich działce. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, a organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że organ I instancji błędnie powiązał legalizację budynku z prawem własności sąsiadów. Skarżący zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie prawa poprzez wadliwe zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. i niewłaściwą wykładnię przepisów prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; zasądził od organu odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. P. i S. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M. P. i S. P. kwotę 757,00 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił W. B. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego z przeznaczeniem na skład opału i narzędzi na działce nr [...]. W momencie wydawania przedmiotowego rozstrzygnięcia inwestycja była zaplanowana tak, że mogło to naruszać granicę z sąsiednią działką nr [...], należącą do M. i S. P. W dniu 7.06.2011r. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie istotnego odstąpienia od warunków ww. pozwolenia na budowę. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 7.06.2011r. stwierdzono następujące istotne odstępstwa od przedmiotowego pozwolenia: - zwiększenie powierzchni zabudowy oraz kubatury budynku, - część gospodarczą wybudowano jako mieszkalną, - wykonano instalacje wewnętrzne. W. B. oświadczyła, że stara się o zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny, dodając następnie, że budynek gospodarczy powiększyła w kierunku północnym o pomieszczenie gospodarcze, a jej córka E. Z. (obecny właściciel nieruchomości) dobudowała kotłownię z częścią gospodarczą w kierunku północnym oraz ganek z łazienką od strony wschodniej. Postanowieniem z dnia 2.08.2011r. organ I instancji, działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), wstrzymał prowadzenie wszelkich robót budowlanych wykonywanych przy budowie ww. budynku, które są wykonywane w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Ostateczną decyzją z dnia 6.02.2012r. organ I instancji nałożył na E. Z. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 30.09.2012r. projektu zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych realizowanych w oparciu o pozwolenie na budowę. Ponadto poinformowano inwestorkę, że projekt zamienny winien być opracowany w oparciu o zgodność z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ze szczególną analizą lokalizacji przedmiotowego budynku mieszkalnego w granicy działki nr [...] z działka sąsiednią nr [...]. W podstawie prawnej powołano art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane. Ostateczną decyzją z dnia 17.06.2013r. organ I instancji umorzył wszczęte na wniosek E. Z. w dniu 17.09.2012r. postępowanie administracyjne w sprawie zmiany terminu własnej ostatecznej decyzji z dnia 6.02.2012r. – z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu stwierdzono m. in., że upłynął nowy termin spełnienia obowiązków określonych w tym rozstrzygnięciu – o wyznaczenie którego wystąpiła w dniu 17.09.2012r. E. Z. Wskazano ponadto, że w dniu 13.02.2013r. E. Z. przedstawiła prawomocna decyzję Prezydenta Miasta z dnia 8.01.2013r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, a w dniu 22.05.2013r. inwestorka przedstawiła projekt budowlany zamienny, uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych realizowanych w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia 19.10.2001r. Decyzją z dnia [...] organ I instancji, prowadząc w dalszym ciągu postępowanie administracyjne w sprawie istotnego odstąpienia od warunków udzielonego pozwolenia, nakazał E. Z. dokonać częściowej rozbiórki wybudowanego w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wraz z instalacjami wewnętrznymi: elektryczną, wod.-kan. i c.o., zlokalizowanego na działce nr [...] – mającej na celu doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z projektem budowlanym stanowiącym załącznik do wydanego w dniu 19.10.2001r. pozwolenia na budowę. W podstawie prawnej powołano art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ powołał się na wyniki analizy przedstawionego projektu budowlanego zamiennego, z której wynika. że sporny budynek został wybudowany na działce nr [...] i częściowo na działce nr [...]. W tym zakresie organ stwierdził, że wobec braku zgody M. i S. P. co do lokalizacji spornego obiektu na ich działce nr [...] (co warunkuje ewentualną możliwość dalszego doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem) w przedstawionym opracowaniu brak jest rozwiązań mających na celu przebudowę budynku w taki sposób, aby doprowadzić do usytuowania budynku na jednej działce nr [...] E. Z. Jest to bowiem, zdaniem organu, jedyne rozwiązanie mogące doprowadzić do zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej. Z tego też względu uznano, że przedstawiony projekt budowlany zamienny, uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych realizowanych w oparciu o udzielone pozwolenie na budowę nie jest możliwy do zatwierdzenia. W odwołaniu od ww. decyzji E. Z. zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 51 ust. 5 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane oraz przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 oraz art. 13 § 2 K.p.a. Zdaniem inwestorki organ nadzoru budowlanego nie powinien ingerować w kształt stosunków własnościowych na działkach nr [...] i [...], zwłaszcza że w niniejszej sprawie wykonała wszystkie nałożone na nią obowiązki, składając projekt budowlany zamienny i uzyskując decyzję o warunkach zabudowy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , wydając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. opisane na wstępie rozstrzygnięcie, wskazał, że organ I instancji niezasadnie orzekł o rozbiórce części przedmiotowego budynku ze względu na naruszenie przez jego usytuowanie prawa własności M. i S. P. W tym zakresie wskazano, że obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego i tryb naprawczy uregulowany w art. 51 Prawa budowlanego ma na celu doprowadzenie robót budowlanych, wykonanych niezgodnie z zatwierdzonym projektem, do stanu zgodnego z prawem – ale w aspekcie prawa administracyjnego – nie zaś prawa cywilnego. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał na "nieprawne" zażądanie w decyzji organu I instancji z dnia 6.02.2012r., aby projekt zamienny był opracowany w oparciu o zgodność z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Tryb naprawczy uregulowany w art. 51 Prawa budowlanego nie daje bowiem podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy. W związku z powyższym stwierdzono, że żądanie od inwestora przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy spowodowało, iż inwestorowi upłynął termin do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, a w sytuacji, gdy nie było podstaw do żądania przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy, uchybienie terminu do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego nie może wywierać negatywnych skutków w stosunku do osoby inwestora. Ustawodawca nie określił bowiem zakresu i biegu terminu, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawo budowlane – który ma charakter terminu procesowego, podlegającego przedłużeniu bądź przywróceniu. Mając na względzie powyższe stwierdzono, że przedmiotowy termin nie stanowi materialnoprawnego elementu rozstrzygnięcia. W rezultacie samo wyznaczenie terminu procesowego nie rozstrzyga o nabyciu przez stronę jakiegokolwiek prawa, a niedotrzymanie terminu wykonania obowiązku dostarczenia dokumentacji projektowej nie może być podstawą orzeczenia rozbiórki budynku. Formułując zalecenia dla organu I instancji wskazano na konieczność przeprowadzenia oceny – w toku ponownie prowadzonego postępowania – czy projekt budowlany zamienny spełnia wymagania, o których mowa w art. 35 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a następnie wydania rozstrzygnięcia, o jakim mowa w art. 51 ust. 4 lub 51 ust. 5 tej ustawy. Podkreślono przy tym, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 Prawa budowlanego może dojść do zalegalizowania robót wykonanych z naruszeniem prawa własności, a ewentualne spory z tym związane mogą być rozstrzygane przed sądami powszechnymi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach S. P. i M. P. zarzucili decyzji organu odwoławczego naruszenie: - art. 138 § 2 K.p.a. poprzez wadliwy wybór przez organ odwoławczy wariantu decyzji kasacyjnej, - art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwą wykładnię pojęcia "stanu zgodnego z prawem'’, - art. 8 K.p.a. poprzez odesłanie skarżących na drogę procesu cywilnego w sytuacji kiedy organ odwoławczy dysponuje kompetencją umożliwiającą przywrócenie stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu zwrócono uwagę na bezzasadność wskazań organu II instancji w odniesieniu do ponownie prowadzonego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego postępowania. W tym zakresie organ I instancji ocenił przecież, czy projekt spełnia wymagania ustanowione w tej ustawie. Ponadto skarżący, powołując się na Konstytucję RP oraz art. 4 Prawa budowlanego, wskazali, że prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej jest integralnie związane z prawem własności i wynika z istoty tego prawa. Nie jest to natomiast prawo udzielane przez podmiot publiczny w trybie publicznoprawnym. Skoro więc wymagany jest tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na etapie ubiegania się o pozwolenie na budowę, to tym bardziej wymóg posiadania takiego tytułu istnieje na etapie legalizacji samowoli budowlanej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Zaskarżonym rozstrzygnięciem Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach, działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.: - uchylił w całości decyzję organu I instancji nakazującą E. Z. dokonanie częściowej rozbiórki budynku mieszkalnego wraz z instalacjami wewnętrznymi, wybudowanego w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w uprzednio udzielonym pozwoleniu na budowę i - przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Zgodnie z powołanym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jak zgodnie wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym użyte w art. 138 § 2 K.p.a. określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem wymagającym każdorazowo interpretacji na tle okoliczności faktycznych sprawy. W szczególności można stwierdzić, że nawiązuje ono do pojęcia "nieprzeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części", co – zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego – uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Zakwestionowana przez skarżących M. i S. P. decyzja ma zatem charakter kasacyjny i jako taka jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygania spraw w postępowaniu odwoławczym. Z tego też względu, jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie, niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca cyt. przepisu. Użycie trybu określonego w art. 138 § 2 K.p.a. jest dopuszczalne wyłącznie w sytuacji, gdy organ odwoławczy przekonująco i sposób wyczerpująco uzasadni istnienie przesłanek w tym przepisie. Ponadto, organ odwoławczy powinien wykazać, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 K.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9.07.2007r., sygn. akt IV SA/Wa 948/07, LEX nr 364783). W sytuacji bowiem, gdy uzupełniające postępowanie wyjaśniające, przewidziane w art. 136 K.p.a., umożliwiłoby organowi odwoławczemu prawidłowe załatwienie sprawy, wydanie decyzji kasacyjnej jest równoznaczne z naruszeniem zarówno tego przepisu, jak i art. 138 § 2 K.p.a. Należy przy tym zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 15 K.p.a. i 78 Konstytucji RP strona ma prawo do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy. W konsekwencji powyższego założenia ustawodawca ukształtował postępowanie przed organem odwoławczym – co do zasady – jako postępowanie merytoryczne. Oznacza to, że działania organu II instancji to nie tylko kontrola decyzji organu I instancji, ale także działanie merytoryczne równoważne działaniom organu I instancji. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że u podstaw powstania regulacji art. 138 § 2 K.p.a. legła obawa, że organ odwoławczy – który z istoty rzeczy nie przeprowadza własnego, odrębnego postępowania dowodowego, za to może wyciągać z zebranego przez organ I instancji materiału zupełnie inne wnioski niż organ I instancji – zastępowałby w praktyce ten organ, pozbawiając stronę prawa podważania tych ustaleń w drodze zwyczajnego środka prawnego (por. W. Chróścielewski "Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011r.", opubl. ZNSA rok VII nr 4 (37)/2011, str. 19). Odnotować również warto, że w uzasadnieniu projektu nowelizacji przepisu art. 138 § 2 K.p.a. wskazano m. in. że zmierza ona do większego skrępowania organu odwoławczego w podejmowaniu decyzji kasacyjnej, zawężając możliwość podjęcia decyzji kasacyjnej w stopniu maksymalnym. Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, że w sprzeczności z art. 138 § 2 K.p.a. pozostaje zatem wydanie decyzji kasacyjnej nie tylko w sytuacji, gdy postępowanie wyjaśniające I instancji jest dotknięte brakami podlegającymi uzupełnieniu w trybie art. 136 K.p.a.), ale również wtedy, gdy zakwestionowane rozstrzygnięcie było dotknięte jedynie błędami natury prawnej (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2003r., sygn. akt IV SA 1496/02, Monitor Prawniczy 2004/2/60). Uzasadniając potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na niezasadność rozstrzygnięcia w decyzji z dnia 9.07.2013r. o rozbiórce części spornego budynku, powołującego się w tym zakresie na naruszenie przez jego usytuowanie prawa własności M. i S. P. (obiekt ten znajduje się w części na ich działce nr [...]). W tym zakresie zaprezentowano obszerną argumentację prawną z powołaniem się na licznie cytowane orzeczenia sądów administracyjnych, sprowadzającą się do uznania, że tryb określony w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane dotyczy doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem – ale jedynie w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, nie zaś cywilnego. Jednocześnie, formułując zalecenia dla organu I instancji, wskazano na konieczność przeprowadzenia – w toku ponownie prowadzonego postępowania – oceny, czy projekt budowlany zamienny spełnia wymagania, o których mowa w art. 35 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a następnie wydania rozstrzygnięcia, o jakim mowa w art. 51 ust. 4 lub 51 ust. 5 tej ustawy. Organ odwoławczy nie wyjaśnił natomiast w żaden sposób powodów, dla których nie przeprowadzono dodatkowego postępowania wyjaśniającego, o jakim mowa w art. 136 K.p.a. Stało się tak pomimo, że w aktach administracyjnych sprawy znajdował się materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia w zakresie wskazanym w ww. zaleceniach – w szczególności przedstawiony przez inwestorkę projekt budowlany zamienny, uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych realizowanych w oparciu o pozwolenie na budowę. W ocenie Sądu, powyższe zastrzeżenia organu odwoławczego nie mogły stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika bowiem obowiązek organu odwoławczego ponownego rozpoznania sprawy. W tym zakresie organ ten nie może ograniczać się jedynie do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę, dążąc do merytorycznego jej załatwienia. W tym miejscu warto przytoczyć argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażoną w wyroku z dnia 12 kwietnia 2013r. o sygn. akt I OSK 2123/11 (dostępnym w internetowej bazie orzeczniczej NSA), że "złożenie odwołania ma ten skutek, że organ odwoławczy uzyskuje możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy, w której zapadła decyzja organu I instancji. Skuteczność prawna takiego środka prawnego powoduje przeniesienie całej sprawy przed organ II instancji. Organ odwoławczy musi więc wnikać w całość sprawy i brać na siebie odpowiedzialność za ponowne jej rozstrzygnięcie. (...) Organ odwoławczy ma obowiązki nie mniejsze niż organ I instancji. W efekcie jak każdy organ powinien dążyć przede wszystkim do rozpatrzenia sprawy pod względem merytorycznym, przez co należy rozumieć przeprowadzenie – w granicach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego – ponownego postępowania wyjaśniającego i wydanie decyzji co do istoty sprawy. Wydanie decyzji merytorycznej kończącej postępowanie, nakazuje bowiem zasada szybkości i sprawności postępowania oraz ekonomii procesowej. (...) Organ odwoławczy, tak jak organ I instancji, powinien dążyć z urzędu do wykrycia prawdy obiektywnej, a zatem do ustalenia stanu rzeczywistego sprawy". W tym miejscu podkreślić trzeba, że – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji – organ odwoławczy w żaden sposób nie zakwestionował zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego, ani też nie wskazał na konieczność jego uzupełnienia, ograniczając się jedynie do podważenia zaprezentowanej w decyzji z dnia [...] argumentacji prawnej. W konsekwencji, obowiązkiem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego było przeprowadzenie odpowiedniego postępowania wyjaśniającego. W rozpoznawanej sprawie nie zaistniały bowiem przesłanki, które nakazywałyby odstąpienie od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy z uwagi na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania przed organem odwoławczym, wykraczającego ponad dopuszczalność zastosowania art. 136 K.p.a. Zdaniem Sądu wyszczególnione w zaskarżonej decyzji wadliwości dotyczące rozstrzygnięcia i procedowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie są tego rodzaju, aby nie można było ich wyeliminować rozstrzygnięciem drugoinstancyjnym. Konkludując, materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przez organ I instancji był wystarczający do wydania decyzji merytorycznej – bez potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Powyższe skutkuje uznaniem, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 138 § 2 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy naruszył również art. 138 § 1 K.p.a., zgodnie z którym, rozstrzygając sprawę, w pierwszej kolejności powinien dążyć do jej załatwienia, wydając jedno z rozstrzygnięć reformatoryjnych, o jakich mowa w art. 138 § 1 pkt 1-3 K.p.a. W rezultacie doszło także ograniczenia urzeczywistnienia dochodzonych przez strony praw – poprzez naruszenia zasady szybkości i prostoty postępowania (art. 12 § K.p.a.). Takiego przewlekłego sposobu procedowania nie sposób zaakceptować, zwłaszcza, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy już kilkukrotnie wydawano decyzje kasacyjne – co spowodowało jego znaczne wydłużenie. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium wyeliminuje omówione powyżej uchybienia, ustali czy projekt budowlany zamienny spełnia wymagania, o których mowa w art. 35 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a następnie wyda stosowne rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku uzasadnia art. 152 ustawy P.p.s.a. O kosztach orzeczono jak w pkt III wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy P.p.s.a. ----------------------- I I

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło