I SA/Po 907/13
WyrokWSA w Poznaniu2014-02-26
Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Małgorzata Bejgerowska, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej jest zasadne w sytuacji, gdy istnieje zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz czy bieg terminu przedawnienia został prawidłowo zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej było niezasadne z uwagi na zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Ponadto, bieg terminu przedawnienia nie został prawidłowo zawieszony, ponieważ podatnik nie został poinformowany o wszczęciu postępowania karno-skarbowego przed upływem terminu przedawnienia, co jest warunkiem skutecznego zawieszenia tego terminu zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.Stan faktyczny
Skarżący K.F. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za 2006 rok. Organ podatkowy uzasadnił nadanie rygoru brakiem majątku podatnika wystarczającego do zabezpieczenia zobowiązania oraz zbyciem przez niego nieruchomości. Skarżący podniósł zarzut przedawnienia zobowiązania oraz kwestionował istnienie przesłanek do nadania rygoru.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, stwierdził, że postanowienia te nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od organu zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant: ref. staż. Martyna Dziubałka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. sprawy ze skargi K. F. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2006 r. I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...]r. o numerze [...] II. stwierdza, że postanowienia wymienione w punkcie pierwszym nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], na podstawie art. 216 § 1 oraz art. 239b §1 pkt 2 i 3 i § 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz.749 ze zm. – dalej: "O.p.") nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] marca 2013 r. [...], określającej [...] zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2006 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że po przeprowadzonym wobec [...] postępowaniu podatkowym, wydana została w dniu [...] marca 2013 r. decyzja określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2006 r., doręczona w dniu [...] marca 2013 r.
W związku ze złożeniem przez podatnika w dniu [...] kwietnia 2013 r. odwołania decyzja nie jest ostateczna.
Organ ustalił, iż z danych zgromadzonych w aplikacji CzM wynika, że [...] posiada majątek ruchomy, który stanowią: samochód osobowy [...]z roku 1997 oraz samochód ciężarowy [...] z roku 1998. Wartość rynkowa tych samochodów wynosi w przybliżeniu [...] ([...]) oraz [...] ([...]) co jednocześnie uniemożliwia ustanowienie na nich zastawu skarbowego.
Zdaniem organu wartość powyższych składników majątku tj. ruchomości, nie odpowiada wysokości zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę wynikających z przedmiotowej decyzji.
Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] posiada informacje o zbyciu przez podatnika majątku o znacznej wartości. Z informacji tych wynika, że w dniu [...] grudnia 2011 r. na podstawie umowy sprzedaży podatnik dokonał zbycia nieruchomości o powierzchni [...] m2 za kwotę [...] zł. Wyzbycie się nieruchomości spowodowało jednocześnie, że podatnik nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, który korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia co powoduje istnienie dużego prawdopodobieństwa niewywiązania się przez stronę ze zobowiązania określonego decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] marca 2013 r.
W związku z powyższym organ stwierdził, iż występują przesłanki określone w art. 239b § 1 pkt 2 i 3 O.p. W ocenie organu istnieje uzasadnione prawdopodobieństwo, że zobowiązanie wynikające z decyzji z dnia [...] marca 2013 r. nie zostanie przez podatnika wykonane.
W zażaleniu z dnia [...] maja 2013 r. podatnik wniósł o uchylenie postanowienia.
W uzupełnieniu zażalenia podniósł kwestię przedawnienia zobowiązania objętego ww. decyzją.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 oraz art. 239b § 1 pkt 2 i 3 oraz § 2 O.p. utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu I instancji.
W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż prawidłowym było działanie organu I instancji polegające na nadaniu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] marca 2013 r. rygoru natychmiastowej wykonalności, zaistniała bowiem w sprawie przesłanka z art. 239b § 1 pkt 2 oraz pkt 3, łącznie z przesłanką z art. 239b § 2 O.p.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] ustalił, iż [...] nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej, wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia.
W oparciu o dane organu podatkowego ustalono, że [...] nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. To z kolei pozwala, na podstawie art. 239b § 1 pkt 2 O.p., nadać decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] marca 2013 r. rygor natychmiastowej wykonalności.
Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka z art. 239b § 1 pkt 3 O.p., gdyż jak wynika z akt sprawy [...] na podstawie umowy kupna - sprzedaży zawartej w dniu [...] grudnia 2011 r. dokonał zbycia nieruchomości gruntowej za kwotę [...] zł.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, organ I instancji uprawdopodobnił, że przedmiotowe zobowiązania w podatku od towarów i usług, określone decyzją z dnia [...] marca 2013 r. mogą nie zostać wykonane. Jako zagrożenie wykonania decyzji z dnia [...] marca 2013 r. należy wskazać przede wszystkim na wysokość zobowiązania do zapłaty wynikającego z tej decyzji, przy jednoczesnym braku majątku zarówno ruchomego jak i nieruchomego, na którym można by ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy.
Podatnik prowadzi działalność gospodarczą, wskazując tę działalność jako źródło finansowania zaległości podatkowych. Jednak analiza dochodów strony dokonana na podstawie złożonych zeznań wskazuje, że dochody z tytułu prowadzonej działalności mają tendencję spadkową.
Zdaniem organu osiągane dochody z działalności gospodarczej pozwalają jedynie na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych podatnika i z pewnością nie pozwalają na zapłatę ewentualnych zobowiązań podatkowych.
Wobec podatnika Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] prowadzi również postępowania podatkowe w zakresie:
- podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2006, 2007, 2008 i 2009 oraz
- podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące (od stycznia do grudnia) 2007, 2008 i 2009 roku.
- sprawę nieprawidłowości decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] marca 2013 r. określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2006 r. oraz
- sprawę zwrotu nadpłaty.
Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu zauważył, iż zarówno w sprawie określenia zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2006 r., jak i zwrotu nadpłaty toczą się odrębne postępowania podatkowe. Tym samym kwestie te nie mogą być rozpatrywane w niniejszym postępowaniu, którego przedmiot stanowi nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji.
Odpowiadając na zarzut przedawnienia organ wskazał, iż przedmiotowe zobowiązania dotyczą podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2006 r. Termin płatności zobowiązań za:
1) miesiące styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad 2006 r. przypadał w 2006 r.,
2) miesiąc grudzień 2006 r. przypadał w 2007 r.
Bieg terminu przedawnienia zobowiązań z pkt 1 - od 31 grudnia 2006 r. do 31 grudnia 2011 r. Bieg terminu przedawnienia zobowiązania z pkt 2 - od 31 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2012 r.
W dniu [...] grudnia 2010 r. bieg terminu przedawnienia ww. zobowiązań uległ zawieszeniu na skutek wszczęcia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], względem [...], dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe określone w art. 56 § 1 i art. 61 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 186 – dalej: "k.k.s.").
Zobowiązanego poinformowano o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań zawiadomieniem z dnia [...] października 2012 r. nr [...] – doręczonym stronie w dniu [...] października 2012 r. Tym samym bieg terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań uległ zawieszeniu i rozpocznie swój bieg dalej od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia ww. postępowania.
W skardze z dnia [...] sierpnia 2013 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] kwietnia 2013 r., a także o przyznanie zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 210 § 1 pkt 6 O.p., art. 210 § 4 O.p. w związku z art. 120, 121 § 1 i 124 O.p.,
- art. 239b § 1 pkt 2 i 3 O.p. oraz art. 239b § 2 O.p.
W uzasadnieniu skargi skarżący kwestionuje istnienie przesłanek, o których mowa w art. 239b § 1 pkt 2 i 3 O.p. wskazując, iż ustalenie wystąpienia którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 239b § 1 O.p. "samo w sobie nie stanowi podstawy nadania rygoru natychmiastowej wykonalności", powołując jednocześnie na poparcie tego stwierdzenia wyroki sądów administracyjnych.
W świetle powyższego zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie wykazał, iż ewentualne wystąpienie w jego sprawie jakiejkolwiek przesłanki z art. 239b § 1 O.p. uprawdopodabnia niewykonanie domniemanego zobowiązania.
Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w zaskarżonym postanowieniu jako zagrożenie wykonania decyzji z dnia [...] marca 2013 r. wskazał po pierwsze na wysokość zobowiązania do zapłaty wynikającego z tej decyzji, przy jednoczesnym braku majątku zarówno ruchomego jak i nieruchomego, na którym można by ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy.
Zdaniem skarżącego powyższe nie uprawdopodabnia niewykonania decyzji bowiem decyzja powyższa została uchylona w wyniku złożenia odwołania i przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W piśmie procesowym z dnia [...] września 2013 r. skarżący ponowił zarzut, że decyzja z dnia [...] marca 2013 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] jak i postanowienie nadające jej rygor natychmiastowej wykonalności zostały wydane w warunkach przedawnienia.
Odpowiadając na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Postępowanie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji "wymiarowej", podlegające w niniejszym postępowaniu kontroli sądowej, jest fragmentem ogólnego postępowania podatkowego, w którym taka decyzja jest wydawana, podobnie jak w przypadku postępowania w sprawie wydania decyzji zabezpieczającej (zob. J. Brolik, Postępowanie w sprawie nadania nieostatecznej decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności, Jurysdykcja Podatkowa 2012/3/22-34) oraz wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej na podstawie art. 239f O.p. (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2013 r. o sygn. akt I FSK 1024/12, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepisy dotyczące nadania rygoru natychmiastowej wykonalności uregulowane w Rozdziale 16a zatytułowanym "Wykonanie decyzji" mieszczącym się w Dziale IV "Postępowanie podatkowe" O.p. kwalifikują się do postępowania podatkowego, w ramach którego wydawana jest decyzja podlegająca wykonaniu w tym trybie.
W rozpatrywanej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na podniesiony zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Instytucję przedawnienia zobowiązania podatkowego reguluje przepis art. 70 O.p., zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (§ 1). Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony - między innymi - z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania (§ 6 pkt 1). Dalszy bieg terminu przedawnienia następuje od dnia następnego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o wymienione wyżej przestępstwo lub wykroczenie (§ 7 pkt 1).
Istotny dla rozpatrywanej sprawy jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. o sygn. akt P 30/11 (OTK-A 2012/7/81 – Dz. U. z 2012 r., poz. 848) w którym Trybunał orzekł, że art. 70 § 6 pkt 1 O.p., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p. jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Stosując zasadę ogólną, której źródłem jest art. 70 § 1 O.p., należy stwierdzić, że w badanej sprawie bieg terminu przedawnienia zobowiązań za miesiące styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad 2006 r. przypadałby z końcem 2011 r. Bieg terminu przedawnienia zobowiązania za miesiąc grudzień 2006 r. przypadałby z końcem 2012 r.
W ocenie organu podatkowego w dniu [...] grudnia 2010 r. bieg terminu przedawnienia ww. zobowiązań uległ zawieszeniu na skutek wszczęcia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], względem [...], dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe określone w art. 56 § 1 i art. 61 k.k.s. Jak wskazał organ w zaskarżonym postanowieniu zobowiązanego poinformowano o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań zawiadomieniem z dnia [...] października 2012 r. nr [...] – doręczonym stronie w dniu [...] października 2012 r. Tym samym - zdaniem organu - bieg terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań uległ zawieszeniu i rozpocznie swój bieg dalej od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia ww. postępowania.
Powyższe stanowisko organu nie zasługuje na uwzględnienie.
Z zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z dnia [...] października 2012 r. (k. 95 akt adm.), skierowanego do skarżącego, wynika informacja, że z dniem [...] grudnia 2010 r. uległ zawieszeniu bieg terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań z 2006 r. Jednakże podkreślenia wymaga kwestia, że o powyższym zawieszeniu podatnik został zawiadomiony dopiero pismem z dnia [...] października 2012 r. doręczonym w dniu [...] października 2012 r., a więc po upływie terminu przedawnienia zobowiązań za miesiące styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad 2006 r.
Na podstawie akt sprawy nie można zatem ustalić, czy i od kiedy podatnik miał świadomość prowadzenia takiego postępowania. O okolicznościach tych nie wspomniał także organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Tymczasem z wyroku Trybunału Konstytucyjnego wprost wynika, że przepis art. 70 § 6 pkt 1 O.p. jest niekonstytucyjny w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p. Kluczowe – zdaniem Trybunału Konstytucyjnego – dla wywołania skutku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. jest zatem to, czy podatnik przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został poinformowany o wszczęciu postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia następuje z mocy prawa z chwilą wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia w sprawie (in rem), o którym podatnik nie jest informowany, nie wie zatem o zaistnieniu przesłanki zawieszenia biegu przedawnienia. Jak wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny, o tym, że toczy się przeciwko niemu postępowanie karne skarbowe, podatnik dowiaduje się dopiero z chwilą wydania postanowienia o przedstawieniu mu zarzutów (w fazie postępowania in personam), co może być bardzo rozciągnięte w czasie. Może też w ogóle się o tym nie dowiedzieć, jeśli postępowanie zakończy się na etapie "w sprawie", co następuje, gdy nie ma uzasadnionego podejrzenia, że przestępstwo popełniła konkretna osoba. Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa wymaga, by podatnik nie tkwił w stanie niepewności przez bliżej nieokreślony czas. Naruszenie tej zasady polega na tym, że ze zdarzeniem, o którym podatnik nie jest informowany, ustawodawca wiąże niekorzystne dla niego skutki prawne w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Istotą niekonstytucyjności cytowanego przepisu jest, w ocenie Trybunału Konstytucyjnego, powstanie niekorzystnego dla podatnika skutku w postaci zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego w sytuacji, gdy podatnik ten nie został powiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, aż do upływu przedawnienia.
Zdaniem Sądu, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodzi, że w sprawie nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na skutek powzięcia przez podatnika wiadomości o wszczęciu postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Zawiadomienie podatnika o wszczęciu dochodzenia postępowania nastąpiło po upływie terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p.
Z akt przedstawionych Sądowi nie wynika, czy i kiedy podatnikowi zostało ogłoszone postanowienie o przedstawieniu zarzutów i ewentualnie kiedy został przesłuchany w charakterze podejrzanego w sprawie o przestępstwo skarbowe.
W ocenie Sądu, zgromadzona w aktach sprawy korespondencja między organami I i II instancji, nie daje podstaw do przyjęcia, że w analizowanej sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, w myśl art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Jak wyżej przedstawiono organ nie wykazał, że skarżący został skutecznie poinformowany i miał świadomość wszczęcia wobec niego postępowania o przestępstwo skarbowe powiązane z przedmiotem niniejszej sprawy, najpóźniej w dniu 31 grudnia 2011 r. tj. przed upływem terminu przedawnienia wynikającego z art. 70 § 1 O.p.
W świetle powołanego powyżej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt P 30/11) oczywistym jest, że konieczną przesłanką do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, w myśl art. 70 § 6 pkt 1 O.p. jest powiadomienie podatnika o wszczęciu postępowania karno-skarbowego przed upływem terminu przedawnienia. W przeciwnym razie samo wszczęcie i prowadzenie postępowania o przestępstwo skarbowe, zarówno w fazie in rem, jak i ad personam, choćby nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia, ale bez wiedzy podatnika powziętej w jakiejkolwiek formie, nie może wywołać skutku w postaci zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Na marginesie Sąd zauważa, że z powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika wprawdzie, że dotyczy on stanu prawnego obowiązującego od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 1 września 2005 r., to jednak podkreślić należy, że w punkcie 7 uzasadnienia Trybunał zwrócił uwagę na to, że po nowelizacji przepisu, tj. z dniem 30 czerwca 2005 r., która weszła w życie z dniem 1 września 2005 r. (ustawa o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz. U. nr 143, poz. 1199) zakwestionowany przepis w obecnie obowiązującym brzmieniu również zawiera normę uznaną w tym wyroku za niekonstytucyjną. Tym samym, nie może budzić wątpliwości, że stwierdzona przez Trybunał cecha niekonstytucyjności odnosi się także do art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 września 2005 r., a zatem również do stanu prawnego niniejszej sprawy.
Rozpoznając sprawę ponownie organy winny uwzględnić wyrażoną w niniejszym wyroku ocenę prawną w kwestii zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W rozpatrywanej sprawie zachodzić może przeszkoda uniemożliwiająca dalsze prowadzenie postępowania, rodząca z kolei konieczność rozważenia zasadności umorzenia postępowania.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz w art. 152 P.p.s.a. orzekł jak w p. I sentencji. O kosztach postępowania zasądzono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło