I SA/Go 10/14

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-03-05

Skład orzekający: Stefan Kowalczyk, Jacek Niedzielski, Alina Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy interpretacja indywidualna Ministra Finansów dotycząca rozliczania przychodów i kosztów z udziału w spółce osobowej oraz stosowania przepisów art. 5 ust. 1 i art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych została wydana prawidłowo?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów, uznając, że organ błędnie zinterpretował przepisy prawa podatkowego, w szczególności art. 5 ust. 1 oraz art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a także naruszył przepisy postępowania podatkowego poprzez zmianę stanu faktycznego przedstawionego przez skarżącą. Sąd wskazał, że organ nie wyjaśnił prawidłowo znaczenia zapisów umowy spółki osobowej dotyczących udziału w zyskach i stratach oraz nie odniósł się wyczerpująco do powołanego orzecznictwa sądów administracyjnych, co naruszyło zasadę zaufania do organów podatkowych.
Stan faktyczny
M Sp. z o.o. zwróciła się do Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów dotyczących podatku dochodowego od osób prawnych w kontekście planowanego udziału w spółce jawnej (osobowej). Spółka przedstawiła opis zdarzenia przyszłego, w którym udział w zyskach i stratach spółki osobowej miałby być przypisany proporcjonalnie do transakcji realizowanych przez poszczególnych wspólników. Organ wydał interpretację negatywną, kwestionując prawidłowość takiego rozliczenia i stosując przepisy dotyczące powiązań podmiotów krajowych, co spółka zaskarżyła do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną indywidualną interpretację Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant Sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2014 r. sprawy ze skargi M Sp. z o.o. na interpretację indywidualną Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1. Uchyla zaskarżoną indywidualną interpretację. 2. Zasądza od Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Go 10/14 UZASADNIENIE Skarżąca, M spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ( dalej: Skarżąca ) wniosła skargę na interpretację indywidualną wydaną przez Ministra Finansów z dnia [...] października 2013r dotyczącą podatku dochodowego os osób prawnych . Z akt sprawy wynika że : W dniu 4 lipca 2013r. Skarżąca wystąpiła do Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej - o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych. We wniosku o interpretację przedstawiono następujący opis zdarzenia przyszłego: Wnioskodawczym jest podatnikiem, podlegającym obowiązkowi podatkowemu w Polsce od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. W przyszłości może dojść do utworzenia spółki jawnej, mającej siedzibę na terytorium Polski, w której wnioskodawczyni zostanie wspólnikiem. Pozostałymi wspólnikami będą inne podmioty z grupy, do której przynależy spółka, będące w stosunku do spółki podmiotami powiązanymi w rozumieniu art 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych ( dalej u.p.d.o.p ). Wnioskodawczyni zostanie przypisane prawo do udziału w zyskach oraz stratach spółki osobowej, którego wysokość może w praktyce przekraczać 5%. wnioskodawczyni będzie brał udział w zarządzaniu spółką osobową (bezpośrednio lub też za pośrednictwem tych samych osób, które odpowiadają za zarządzanie wnioskodawczy nią). Wnioskodawczyni przewiduje iż między wnioskodawczynią a utworzoną spółką osobową w przyszłości mogłyby być realizowane m.in. transakcje sprzedaży oraz świadczenie usług produkcyjnych, tj. wytwarzanie produktów na surowcach i materiałach należących do spółki osobowej. W ramach prowadzonej współpracy, spółka osobowa stanowiłaby względem wnioskodawczyni zleceniodawcę, dla którego wnioskodawczyni świadczyłaby usługi produkcji na surowcach i materiałach należących do spółki osobowej. Analogicznie sytuacja będzie wyglądała w odniesieniu do transakcji dokonywanych ze spółką osobową przez pozostałych wspólników spółki osobowej. Każdy z przyszłych wspólników spółki osobowej prowadzi działalność gospodarczą w innej branży przemysłowej, produkując różne od siebie wyroby. Zgodnie z planowanymi zapisami umowy spółki osobowej, poszczególni jej wspólnicy (w tym wnioskodawczym) będą partycypowali w zyskach i stratach spółki osobowej w zakresie zysku i straty generowanego przez spółkę osobową na transakcjach obejmujących surowce, materiały, towary i produkty nabywane oraz sprzedawane przez utworzoną spółkę osobową w związku z produkcją realizowaną przez poszczególnego wspólnika. Tak więc, transakcje przeprowadzane ze spółką osobową przez pozostałych jej wspólników w żaden sposób nie będą wpływać na udział w zysku spółki osobowej przypadający wnioskodawczyni, a w konsekwencji na jego przychód i koszt z tego tytułu. Strumienie przychodów i kosztów przypadających na poszczególnych wspólników spółki osobowej nie będą ze sobą w żaden sposób powiązane. W związku z powyższym Skarżąca zwróciła się o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy w świetle brzmienia art 5 ust 1 u.p.do.p., mając na uwadze zapisy umowy spółki osobowej, wnioskodawczyni będzie prawidłowo postępowała rozpoznając po swojej stronie przychód oraz koszt z udziału w spółce osobowej wyłącznie w odniesieniu do przychodów i kosztów wygenerowanych przez spółkę osobową w związku z transakcjami dokonywanymi na potrzeby/w efekcie produkcji realizowanej przez wnioskodawczynię - zgodnie z metodologią przedstawioną w zdarzeniu przyszłym - przyjmując, iż stosowny zapis o przypisaniu zysków/strat poszczególnym wspólnikom znajdzie się w umowie spółki osobowej i jest dopuszczalny w świetle prawa handlowego? Czy spółka osobowa stanowi podmiot krajowy w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt 1 oraz art. 11 ust. 4 ustawy o u.p.do.p.? Czy w związku z transakcjami realizowanymi pomiędzy wnioskodawczy nią oraz spółką osobową organ podatkowy byłby uprawniony do określenia dochodów wnioskodawczyni na mocy art. 11 ust. 4 i ust. 5 w związku z art. 11 ust. 1-3a u.p.d.o.p.? Wnioskodawczym udzielając odpowiedzi na pytanie nr 1 wyraziła pogląd, że w świetle brzmienia art. 5 ust. 1 u.p.d.o.p., mając na uwadze zapisy umowy spółki osobowej, spółka będzie prawidłowo postępowała rozpoznając po swojej stronie przychód czy koszt z udziału w spółce osobowej wyłącznie w odniesieniu do przychodów czy kosztów wygenerowanych przez spółkę osobową w związku z transakcjami dokonywanymi na potrzeby/w efekcie produkcji realizowanej przez wnioskodawczynię. W zakresie pytania nr 2 wnioskodawczym’ uznała, że spółka osobowa nie spełnia definicji podmiotu krajowego wskazanego w art. 11 ust. 1 pkt 1, a tym samym nie stanowi podmiotu krajowego w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o u.p.d.o.p.. W odniesieniu natomiast do pytania trzeciego wnioskodawczyni uznała, iż mając na uwadze swoje stanowisko przedstawione odnośnie do pytania nr 1, organ podatkowy nie byłby uprawniony do określenia jej dochodów, na mocy art. 11 ust. 4 oraz ust. 5 w związku z art. 11 ust. 1-3a, w związku z transakcjami realizowanymi przez wnioskodawczynię ze spółką osobową. W interpretacji indywidualnej z [...] listopada 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej - działający w imieniu Ministra Finansów - uznał stanowisko wnioskodawczyni za nieprawidłowe. Organ wskazał, że przychody, koszty uzyskania przychodów, a w konsekwencji dochód podlegający opodatkowaniu lub strata podatkowa wnioskodawczyni, w związku z transakcjami realizowanymi przez wnioskodawczynię ze spółką osobową, mogą zostać określone w oparciu o art. 11 ust. 4 i 5 w związku z art. 11 ust. 1-3a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Przyczyną tego stanu rzeczy są powiązania istniejące między wnioskodawczynią (wspólnikiem spółki osobowej) a pozostałymi wspólnikami tej spółki. Przy czym, ocena czy istnieją przesłanki do skorzystania z uprawnień wynikających z tej regulacji należy do organów podatkowych i organów kontroli podatkowej. Natomiast w świetle brzmienia art. 5 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz zapisów umowy spółki osobowej - prawidłowe rozpoznanie po stronie wnioskodawczyni przychodów oraz kosztów podatkowych z udziału w spółce osobowej może nastąpić wyłącznie proporcjonalnie do posiadanego prawa do udziału w zysku spółki osobowej. Przy czym, należy przyjąć, że prawa do udziału w zysku są równe dla wszystkich wspólników. Jednocześnie organ uznał za prawidłowe stanowisko spółki co do tego iż spółka osobowa nie jest podmiotem krajowym w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.p.do.p. W uzasadnieniu interpretacji wskazał, iż spółka jawna jako spółka osobowa (art. 4 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych) jakkolwiek może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną to nie ma osobowości prawnej i z punktu widzenia prawa podatkowego dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym jest "przejrzysta" (transparentna) podatkowo, a status podatnika przypisywany jest jej wspólnikom. Jeżeli wspólnikiem spółki osobowej jest osoba prawna, to dochód z udziału w tej spółce będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Potwierdzeniem powyższego jest treść art. 1 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, który stanowi, że przepisy ustawy mają również zastosowanie do jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, z wyjątkiem spółek nie mających osobowości prawnej, z zastrzeżeniem ust. 1 i 3. Skoro więc spółka osobowa nie jest podatnikiem podatku dochodowego to nie jest również "podmiotem krajowym", o którym mowa w art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Tym samym, wnioskodawczyni oraz spółki osobowej nie można uznać za podmioty powiązane na podstawie tej regulacji, (s. 15 interpretacji). Nie oznacza to jednak, zdaniem organu, że przepis art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie może znaleźć zastosowania ponieważ wnioskodawczyni oraz wspólnicy spółki osobowej, będący w stosunku do wnioskodawczyni podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11 tej ustawy, będą jednocześnie wspólnikami utworzonej w przyszłości spółki osobowej a ponadto, wnioskodawczyni będzie brała udział w zarządzaniu spółką osobową. Organ wywiódł, że przychody i koszty podatkowe osiągane przez utworzoną w przyszłości spółkę osobową będą podlegać opodatkowaniu na poziomie wspólników proporcjonalnie do posiadanego prawa do udziału w zysku na podstawie art. 5 u.p.do.p. zgodnie z którym przychody z udziału w spółce nie będącej osobą prawną, z zastrzeżeniem art. 1 ust. 3, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych łączy się z przychodami każdego wspólnika proporcjonalnie do posiadanego prawa do udziału w zysku (udziału). W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe. Zasady wyrażone w ust. 1 stosuje się odpowiednio do rozliczania kosztów uzyskania przychodów, wydatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów, zwolnień i ulg podatkowych oraz obniżenia dochodu, podstawy opodatkowania lub podatku. Łączenie przychodów według art. 5 ww. ustawy odbywa się proporcjonalnie do udziału posiadanego przez osobę prawną w osobowej spółce prawa handlowego. Jeżeli tej proporcji nie da się ustalić, przyjmuje się, że udziały wspólników są równe. W rezultacie, uzyskane przez osobową spółkę prawa handlowego przychody oraz poniesione koszty uzyskania przychodów podlegają rozliczeniu u jej wspólników proporcjonalnie do ich udziałów w zyskach tej spółki. Organ wskazał, że warunki zawarcia umowy spółki osobowej oraz transakcji między tą spółką a wnioskodawczynią - jako że pozostają w bezpośrednim związku z przedmiotem opodatkowania po stronie wnioskodawczym - mogą podlegać zbadaniu w postępowaniu podatkowym lub kontrolnym pod kątem wykorzystania istniejących powiązań do zmiany obciążeń podatkowych z tytułu udziału w zysku spółki osobowej. W związku z tym, jeżeli warunki transakcji zawieranych przez wnioskodawczynię ze spółką osobową (w powiązaniu ze sposobem ustalania praw do udziału w spółce osobowej) odbiegałyby od warunków, jakie ustaliłyby podmioty niepowiązane i w następstwie tego wnioskodawczym' uzyskiwałaby dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały, to w takim przypadku organy podatkowe - na podstawie art. 11 ust. 1 i ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - mogą określić dochód wnioskodawczyni bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań. Zdaniem organu, dla celów podatkowych należy określić udział podatniczki (spółki M) w spółce osobowej na podstawie umowy spółki, z której winny wynikać zasady udziału w zyskach i stratach. Wnioskodawczyni jest zobowiązana przychody z ww. tytułu połączyć z pozostałymi przychodami i kosztami ich uzyskania, jakie uzyskuje z innych źródeł. Dopiero dochód określony na podstawie tak ustalonych kwot przychodów oraz kosztów uzyskania przychodów podlega opodatkowaniu u wnioskodawczyni. Późniejszy podział zysku między wspólników jest podatkowo neutralny. Dla ustalenia przychodów i kosztów podatkowych z tytułu udziału wnioskodawczyni w spółce osobowej konieczne jest przyjęcie przesłanek z art. 12-14 u.p.do.p. (w części dotyczącej przychodów) oraz art. 15-16 tejże ustawy (w części dotyczącej kosztów uzyskania przychodów). Zatem, wnioskodawczyni jest zobowiązana przychody i koszty ich uzyskania osiągane przez spółkę osobową rozliczyć jako przychody i koszty z tytułu udziału w spółce osobowej proporcjonalnie do posiadanego przez niego prawa do udziału w zysku. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe. Ponadto, z opisu sprawy wynika, że zgodnie z planowanymi zapisami umowy spółki osobowej, poszczególni jej wspólnicy (w tym wnioskodawczyni) będą partycypowali w zyskach i stratach spółki osobowej w zakresie zysku i straty generowanego przez spółkę osobową na transakcjach obejmujących surowce, materiały, towary i produkty nabywane oraz sprzedawane przez spółkę osobową w związku z produkcją realizowaną przez poszczególnego wspólnika. Tak więc, transakcje przeprowadzane ze spółką osobową przez pozostałych jej wspólników w żaden sposób nie będą wpływać na udział w zysku spółki osobowej przypadający wnioskodawczyni, a w konsekwencji na jej przychód i koszt z tego tytułu. Strumienie przychodów i kosztów przypadających na poszczególnych wspólników spółki osobowej nie będą ze sobą w żaden sposób powiązane. Jednocześnie, koszty i przychody "wspólne" spółki osobowej, związane z jej bieżącą działalnością, zgodnie z umową spółki jawnej, będą przypisywane poszczególnym wspólnikom (w tym również Wnioskodawczyni) proporcjonalnie do wartości przychodów przypisywanych z działalności podstawowej poszczególnym wspólnikom. Organ podatkowy, wobec tak przedstawionej sprawy, stwierdził, iż z umowy spółki osobowej nie wynikają prawa do udziału w zysku tej spółki i umowa ta określa jedynie sposób przypisywania przychodów i kosztów ich uzyskiwania, które uzyskuje i ponosi spółka osobowa. Wobec braku klucza określającego prawo wnioskodawczyni do udziału w zysku (udziału), należy przyjąć, że udziały wszystkich wspólników spółki osobowej (w tym wnioskodawczyni) są równe. Tym samym, zastosowanie znajdzie ostatnie zdanie art. 5 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Reasumując, w ocenie organu - w świetle brzmienia art. 5 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz zapisów umowy spółki osobowej - prawidłowe rozpoznanie po stronie wnioskodawczyni przychodów oraz kosztów podatkowych z udziału w spółce osobowej może nastąpić wyłącznie proporcjonalnie do posiadanego prawa do udziału w zysku półki osobowej. Przy czym, należy przyjąć, że prawa do udziału w zysku są równe dla wszystkich wspólników. Ponadto organ podatkowy wskazał, że powołane w treści wniosku orzeczenia sądów administracyjnych nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości przedmiotowej kwestii. Nie negując tych orzeczeń, jako cennego źródła w zakresie wskazywania kierunków wykładni norm prawa podatkowego, organ stwierdził, że tezy badanych rozstrzygnięć nie mają zastosowania w odniesieniu do rozpatrywanej interpretacji. Natomiast w odniesieniu do powołanych przez wnioskodawczynię interpretacji - one również zostały wydane w indywidualnej sprawie i nie są wiążące dla organu wydającego interpretację. Odwołanie się do publikacji podatkowej, która nie stanowi źródła prawa, także nie jest wiążące dla organu. Interpretacja w niniejszej sprawie dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. W dniu 17 października 2013r. Skarżąca wezwała do usunięcia naruszenia prawa zawartego w doręczonej w interpretacji indywidualnej. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Dyrektor Izby Skarbowej upoważniony do wydawania interpretacji w imieniu Ministra Finansów, w wyniku ponownej analizy sprawy, stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych. W skardze na interpretację wniesioną do tutejszego Sądu spółka zarzuciła: naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. u.p.d.o.p., przez jego błędną wykładnię, - art. 11 ust. 4 oraz ust. 5 w związku z art. 11 ust. 1-3a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przez ich błędną wykładnię. naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 14c § 1 i art. 14b § 3 ordynacji podatkowej w związku z pominięciem elementów opisu zdarzenia przyszłego przedstawionych przez Skarżącą, art, 121 § 1 w zw. z art. 14h ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Wobec powyższych zarzutów wniosła ona o uchylenie interpretacji indywidualnej w trybie art. 146 § 1 pp.p.s.a. Skarżąca podniosła, iż w opisie stanu faktycznego wyraźnie wskazała, że "zgodnie z planowanymi zapisami umowy spółki osobowej, poszczególni jej wspólnicy (w tym wnioskodawczyni) będą partycypowali w zyskach/stratach spółki osobowej w zakresie zysku/straty generowanego przez spółkę osobową na transakcjach obejmujących surowce, materiały, towary i produkty nabywane oraz sprzedawane przez spółkę osobową w związku z produkcją realizowaną przez poszczególnego wspólnika" wobec czego uznanie przez Dyrektora, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym brak było mowy o sposobie partycypacji w zyskach/stratach spółki osobowej jest stwierdzeniem nieprawdziwym. Zdaniem Skarżącej, mając na uwadze interpretację organu do pytania nr 2, nie ulega wątpliwości, że skoro spółka osobowa nie może zostać uznana za podmiot krajowy w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o u.p.d..o.p. i w rezultacie nie stanowi ona względem skarżącej podmiotu powiązanego, to logiczną konsekwencją jest wynikający wprost z brzmienia przepisów art. 11 ust. 4 i ust. 5 w związku z art. ust. 1-3a ustawy o u.p.do.p. brak uprawnienia organu podatkowego do określenia dochodów skarżącej w związku z transakcjami realizowanymi pomiędzy skarżącą oraz spółką osobową. Skarżąca podkreśliła, że w zdarzeniu przyszłym, transakcje realizowane będą pomiędzy skarżąca i spółkę osobowa a z pozostałymi wspólnikami spółki osobowej, jako podmiotami powiązanymi. Zdaniem skarżącej z przepisów art. 14c § 1 i art. 14b § 3 ordynacji podatkowej wynika obowiązek przyjęcia przez organ podatkowy, do oceny prawnej, stanu faktycznego przez niego przedstawionego, bez prawa do jego kwestionowania, weryfikowania, czy też zmieniania. Ryzyko nieprecyzyjnego bądź niezgodnego z prawdą przedstawienia opisu zdarzenia przyszłego obciąża w całości skarżącą. W opinii skarżącej, organ podatkowy w ogóle nie ustosunkował się do powołanych przez nią orzeczeń sądów administracyjnych, lakonicznie stwierdzając jedynie, że tezy przywołanych przez skarżącą orzeczeń nie mają zastosowania w przedmiotowym postępowaniu. Tym samym, Dyrektor naruszył omawianą zasadę zaufania do organów podatkowych. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji. Uznał, iż planowany w umowie spółki osobowej zapis, iż poszczególni jej wspólnicy będą partycypowali w zyskach czy stratach spółki osobowej w zakresie zysku czy straty generowanego przez spółkę osobową na transakcjach obejmujących surowce, materiały, towary i produkty nabywane oraz sprzedawane przez spółkę osobową w związku z produkcją realizowaną przez poszczególnego wspólnika wskazuje, że z umowy spółki osobowej nie wynikają prawa do udziału w zysku tej spółki a umowa ta będzie określała jedynie sposób przypisywania przychodów i kosztów ich uzyskiwania, które uzyskuje i ponosi spółka osobowa. Zwrócił uwagę, w świetle art. 5 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych każda umowa spółki osobowej powinna wskazywać lub zapis w umowie winien zostać tak sformułowany, aby ustalić proporcję udziału w spółce, która stanowiłaby podstawę do rozliczenia przez wspólników spółki osobowej osiąganych przez nią przychodów oraz ponoszonych kosztów podatkowych. Określony - w umowie spółki osobowej - dla danego wspólnika udział w zysku tej spółki jest zatem wyznacznikiem przypisywanych temu wspólnikowi wartości przychodów i kosztów. Jednocześnie udział ten jest taki sam dla przychodów, jak i kosztów ich uzyskania. Natomiast w sytuacji opisanej przez Skarżącą we wniosku o wydanie interpretacji takie udziały dla poszczególnych wspólników (w tym Skarżącej) nie będą określone. W związku z tym, że rozmiary produkcji realizowane przez Spółkę osobową w stosunku do poszczególnych wspólników mogą być różne, ponadto na jednych może osiągać Spółka osobowa dochód, na innych stratę, to udział przychodów Skarżącej w ogólnej kwocie przychodów spółki osobowej będzie inny niż udział kosztów w ogólnej kwocie kosztów. Jeszcze inny będzie udział w kosztach stałych spółki osobowej. Taka sytuacja nie jest do zaakceptowania w świetle brzmienia art. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Tym samym, wobec braku klucza określającego prawo skarżącej do udziału w zysku (udziału), należy przyjąć, że udziały wszystkich wspólników spółki osobowej (w tym skarżącej) są równe. Odnośnie natomiast zarzutu naruszenia przepisów art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wskazał, że z art. 11 ust. 1 nie wynika, że określone w nim "warunki" (różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty) dotyczą tylko warunków w transakcjach zawieranych między podmiotami (podatnikami) powiązanymi. Takie "warunki" (różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty) dotyczyć więc mogą np. sposobu ustalenia praw do udziału w zyskach utworzonej przez podmioty powiązane spółki osobowej, czy utworzonego wspólnego przedsięwzięcia, jeżeli podstawą ustalenia tych warunków nie są czynniki rynkowe, lecz warunki takie zostały narzucone lub ustalone w wyniku istniejących powiązań między wspólnikami spółki osobowej. Ponadto podkreślił, że użycie w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zwrotu "w wyniku takich powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty", świadczy o zamiarze ustawodawcy objęcia hipotezą tej normy prawnej celowego działania podmiotów powiązanych, w kierunku takiego układania stosunków gospodarczych, które zmierzałoby do uchylania się od opodatkowania. Mimo zatem rozstrzygnięcia organu w zakresie pytania nr 2, że spółka osobowa nie spełnia definicji podmiotu krajowego wskazanej w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a tym samym nie stanowi podmiotu krajowego w rozumieniu art. 11 ust, 4 tej ustawy, nie można na tej podstawie wywieść wniosku, że art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie może znaleźć zastosowania do spółki osobowej. Wynika to przede wszystkim z faktu, że skarżąca oraz wspólnicy spółki osobowej, będący w stosunku do niej podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11 tej ustawy, będą jednocześnie wspólnikami utworzonej w przyszłości spółki osobowej. Ponadto, skarżąca będzie brała udział w zarządzaniu spółką osobową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. W wypadku zaś nieuwzględnienia skargi, sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Oceniając wydaną interpretację należy stwierdzić, że skarga jest uzasadniona bowiem stanowisko zajęte w interpretacji narusza prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to zobowiązuje Sąd do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Zgodnie z brzmieniem art, 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tj. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.) jeżeli: podatnik podatku dochodowego mający siedzibę (zarząd) lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwany dalej “podmiotem krajowym", bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębiorstwem położonym za granicą lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego przedsiębiorstwa, albo osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania albo siedzibę (zarząd) za granicą, zwana dalej "podmiotem zagrańicznym", bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego podmiotu krajowego, albo te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotem krajowym i podmiotem zagranicznym lub w ich kontroli albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów i jeżeli w wyniku takich powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, i w wyniku tego podmiot nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały - dochody danego podmiotu oraz należny podatek określa się bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań. Zgodnie z ust.2 tego przepisu dochody, o których mowa w ust. 1, określa się w drodze oszacowania, stosując następujące metody: porównywalnej ceny niekontrolowanej; ceny odprzedaży; rozsądnej marży ("koszt plus"). Jeżeli nie jest możliwe zastosowanie metod wymienionych w ust. 2, stosuje się metody zysku transakcyjnego (ust. 3 ) W przypadku wydania przez właściwy organ podatkowy, na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, decyzji o uznaniu prawidłowości wyboru i stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej między podmiotami powiązanymi, w zakresie określonym w tej decyzji stosuje się metodę w niej wskazaną ( ust. 3a ) Zgodnie natomiast z art. 11 ust.4 u.p.d.o.p. przepisy ust. 1-3a stosuje się odpowiednio, gdy: podmiot krajowy bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu innym podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale innego podmiotu krajowego, albo te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotami krajowymi lub w ich kontroli albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów. Tak więc w przypadku powiązań krajowych, przepisy przewidują następujące ich rodzaje: podmiot krajowy bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu innym podmiotem krajowym lub podmiot krajowy bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w kontroli innego podmiotu krajowego, podmiot krajowy posiada bezpośrednio lub pośrednio (tzw. pośredni udział kapitałowy) udział w kapitale innego podmiotu krajowego albo te same osoby prawne lub fizyczne bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotami krajowymi lub w ich kontroli, albo te same osoby prawne lub fizyczne bezpośrednio lub pośrednio posiadają udział w kapitale tych podmiotów. Organ - oceniając stanowisko wnioskodawczyni jako nieprawidłowe z jednej strony wskazał, iż spółka jawna jako spółka osobowa nie jest podmiotem krajowym w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tj. Dz. U. z 2011r. Nr 74, poz. 397 ze zm.) albowiem nie jest podatnikiem podatku dochodowego, a tym samym nie stanowi podmiotu krajowego w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.p.d.o.p., z drugiej zaś strony uznał, iż jej transakcje realizowane z wnioskodawczy nią (spółką z ograniczoną odpowiedzialności), mogą zostać określone w oparciu o art. 11 ust. 4 i 5 w związku z art. 11 ust. 1-3a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wskazując jednocześnie, iż przyczyną tego stanu rzeczy są powiązania istniejące między wnioskodawczynią (wspólnikiem spółki osobowej) a pozostałymi wspólnikami tej spółki. Jest to wyraźna sprzeczność wewnętrzna interpretacji, która nie znalazła logicznego wyjaśnienia w jej uzasadnieniu. Pytanie wnioskodawczy ni bowiem nie dotyczyło transakcji między wspólnikami przyszłej spółki jawnej lecz transakcji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ze spółką jawną (osobową, która, co organ podatkowy trafnie wcześniej przesądził, nie jest podmiotem krajowym o jakim mowa w art. 11 ust. 4 i 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych). Spółka jawna jest spółką osobową (art. 4 § 1 pkt 1 ksh), stosownie zaś do art. 8 § 1 ksh może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Zaciąganie zobowiązań odbywa się bezpośrednio na rachunek spółki. Spółka - jako przedsiębiorca - działa pod firmą (art. 22 § 1 ksh). Spółka "pod firmą" występuje jako strona stosunków prawnych, "pod firmą" pozywa i jest pozywana (W. Pyzioł, A. Szumański, I. Weiss, Prawo spółek, 1998, s. 37). W myśl art. 28 ksh majątek spółki jawnej stanowi wszelkie mienie wniesione jako wkład lub nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia. Oznacza to, że spółka jawna może w pełnym zakresie uczestniczyć w obrocie gospodarczym, być podmiotem stosunków prawnych. Mimo to nie jest osobą prawną, lecz jednostką organizacyjną wyposażoną w zdolność prawną (art. 331 k.c.). Tak więc spółki o takich cechach - nie mającej osobowości prawnej, ale posiadającej organizacyjne i majątkowe wyodrębnienie od jej wspólników i relacji tej spółki jawnej ze spółką z o.o. - dotyczyła ocena organu na gruncie przepisu art. 11 u.p.d.o.p. Obowiązkowi dokonania tej oceny oraz jej logicznego uzasadnienia organ nie zadośćuczynił. Nie uzasadnił bowiem przekonywująco dlaczego jego zdaniem transakcje zawierane pomiędzy spółką z o.o. a spółką jawną jako samodzielnym podmiotem gospodarczy, należy oceniać tak, jakby do nich dochodziło pomiędzy spółką z o.o. a wspólnikami spółki jawnej. Uzasadnienie interpretacji nie wskazuje na czym polega wadliwość przesłanek i stanowiska wnioskodawczyni. Podobne zastrzeżenia należy odnieść do oceny prawnej zawartej w interpretacji w odniesieniu do pytania pierwszego tj. czy w świetle brzmienia art. 5 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, mając na uwadze zapisy umowy spółki osobowej, wnioskodawczyni będzie prawidłowo postępowała rozpoznając po swojej stronie przychód oraz koszt z udziału w spółce osobowej wyłącznie w odniesieniu do przychodów i kosztów wygenerowanych przez spółkę osobową w związku z transakcjami dokonywanymi na potrzeby/w efekcie produkcji realizowanej przez wnioskodawczynię - zgodnie z metodologią przedstawioną w zdarzeniu przyszłym - przyjmując, iż stosowny zapis o przypisaniu zysków czy strat poszczególnym wspólnikom znajdzie się w umowie spółki osobowej i jest dopuszczalny w świetle prawa handlowego. Zdaniem Sądu organ nie przeprowadził rozumowania prawnego w oparciu o przedstawione pytanie, lecz pomijając przedstawione w nim elementy, dokonał abstrakcyjnego rozstrzygnięcia na gruncie art. 5 ust. 1 u.p.d.o.p.. Skarżąca przedstawiając stan faktyczny wskazała, iż zakłada w przyszłej umowie spółki zapis o przypisaniu zysków czy strat poszczególnym wspólnikom spółki jawnej uznając, iż treść takiego zapisu umownego jest dopuszczalna w świetle prawa handlowego. Interpretacja podatkowa pomija tę okoliczność nie wyjaśniając jej znaczenia dla oceny posiadanego prawa do udziału w zysku. Tym samym organ zmodyfikował stan faktyczny przedstawiony przez wnioskodawczynię. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.d.o.p. przychody z udziału w spółce nie będącej osobą prawną, z zastrzeżeniem art. 1 ust. ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych łączy się z przychodami każdego wspólnika proporcjonalnie do posiadanego prawa do udziału w zysku (udziału). W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe. Ustęp drugi powołanego artykułu postanawia, iż zasady wyrażone w ust. 1 stosuje się odpowiednio do rozliczania kosztów uzyskania przychodów, zwolnień i ulg podatkowych oraz obniżenia dochodu, podstawy opodatkowania lub podatku. Organ interpretujący nie wyjaśnił co rozumie pod pojęciem udziału w spółce jawnej jak również nie wziął pod uwagę i nie ocenił specyfiki spółki jawnej i regulacji jej dotyczących, a mianowicie faktu, iż zgodnie z przepisem art. 50 § 1 ksh udział kapitałowy wspólnika odpowiada wartości rzeczywiście wniesionego wkładu, zaś zgodnie z treścią art. 51 ksh każdy wspólnik ma prawo do równego udziału w zyskach i uczestniczy w stratach w tym samym stosunku bez względu na rodzaj i wartość wkładu. Określony w umowie spółki udział wspólnika w zysku odnosi się, w razie wątpliwości, także do jego udziału w stratach ale też, że umowa spółki może zwolnić wspólnika od udziału w stratach. Tym samym organ naruszył normę art. 14c § 2 ordynacji podatkowej zgodnie z którą w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualne zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Jednocześnie w sytuacji, gdy organ interpretujący, w odniesieniu do pytania pierwszego zmienił stan faktyczny oznaczony we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, uznać należy, iż naruszył art. 14b § 3 i art. 14c § 1 i 2 ordynacji podatkowej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia wynikającej z art. 121 ordynacji podatkowej zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych należy stwierdzić, iż pogłębianiu zaufania do organów podatkowych nie służy ograniczenie się w wydanej interpretacji do stwierdzenia, iż przywołane przez stronę bogate orzecznictwo sądowe nie wiąże organu przy rozpatrywaniu jej sprawy. Mimo iż jest to zgodne z obowiązującym systemem prawnym (orzeczenia sądowe wiążą organ podatkowy tylko w sprawach, w których zostały wydane), to jednak orzecznictwo sądów administracyjnych kształtuje wykładnię konkretnych przepisów i zawarta w tych orzeczeniach wykładnia, w razie powołania się na nią przez podatnika, staje się częścią jego argumentacji we własnej sprawie. Z tego powodu organ podatkowy winien się do niej odnieść i wyjaśnić dlaczego ją odrzuca (por. Stefan Babiarz i in.: Ordynacja podatkowa. Komentarz. Wydanie 2.). W przedmiotowej sprawie organ tego nie uczynił. Ponownie rozpatrując wniosek o wydanie interpretacji Minister Finansów uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną. Następnie organ interpretujący zobowiązany będzie odnieść się do kwestii określenia powiązania pomiędzy podmiotami wynikającego z art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz wpływu postanowień umowy spółki na określenie przychodu wnioskodawcy z tytułu udziału w spółce nie będącej osobą prawną poprzez ocenę stanowiska skarżącej w tym zakresie wyrażonego we wniosku o interpretację. Jeżeli uzna stanowisko zajęte przez skarżącą za nieprawidłowe, ocenę tę wyczerpująco uzasadni oraz wskaże prawidłowe stanowisko wraz z jego jednoznacznym i wyczerpującym uzasadnieniem prawnym. Uznając zatem, że zaskarżona interpretacja została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, a to art. 14b § 3 i art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy należało, zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a, - w myśl, którego sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności - orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. ----------------------- 2 7 ii

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło