II SA/Rz 792/13
WyrokWSA w Rzeszowie2014-03-11
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Elżbieta Mazur-Selwa, Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia może zostać utrzymana w mocy, jeśli raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie zawiera opisu racjonalnego wariantu alternatywnego lokalizacji inwestycji?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko musi zawierać opis racjonalnego wariantu alternatywnego realizacji przedsięwzięcia, który jest rzeczywistą alternatywą wobec wariantu proponowanego przez inwestora. Brak takiego opisu stanowi naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a oraz art. 81 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, co skutkuje wadliwością decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia i jej uchyleniem.Stan faktyczny
Polski Związek Działkowców zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta dotyczącą środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji polegającej na budowie połączenia al. A. z ul. D. Skarżący zarzucił brak analizy wariantów alternatywnych przebiegu drogi oraz niewystarczające uzasadnienie wyboru wariantu inwestycji, który przebiega przez tereny Rodzinnych Ogrodów Działkowych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta i stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie SO del. Elżbieta Mazur-Selwa WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców – Okręgowego Zarządu [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Polskiego Związku Działkowców – Okręgowego Zarządu [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...], w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa połączenia al. A. z ul. D." na działkach o nr ewid.: 76/3, 76/5, 76/6, 78/5, 79, 80, 81/2, 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 105/2, 105/3, 128/8, 128/10, 129, 130/1, 130/2, 130/3, 131, 132, 133, 214, 215, 218, 219, 221, 222, 223, 224, 225, 227, 228, 229/1, 230, 231, 232, 233, 234/1, 234/2, 234/3, 235, 236, 237, 238, 239, 271/7, 271/8, 272/3, 272/5, 272/6, 272/7, 272/8, 272/9, 272/10, 273/1, 273/2, 274/1, 275/3, 286, 294/1, 294/2, 297, 298/1, 298/2, 298/3, 299, 301/1, 301/2, 302/3, 302/4, 302/5, 302/6 w obr. [...].
W podstawie prawnej decyzji Kolegium powołało art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 71 ust. 1, art. 80, art. 82 ust. 1, art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm. – zwana dalej "ustawą") oraz § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397).
Z jej uzasadnienia i akt administracyjnych wynika, że na wniosek Gminy Miasto [...] (z dnia 3 lutego 2011 r., uzupełniony i poprawiony w dniu 21 lutego 2011 r. ) prowadzone było postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację opisanego na wstępie przedsięwzięcia polegającego na budowie połączenia al. A. z ul. D. Na podstawie dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę ustalono, że planowane przedsięwzięcie zaliczone jest do kategorii określonej w § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. tj. przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może być stwierdzony.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Prezydent Miasta [...], wydanym na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy, stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia określonego we wniosku Gminy Miasto [...], jednocześnie szczegółowo wskazał zakres tego raportu. Postanowienie to zostało wydane po uprzednim zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej RDOŚ oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.
Po przedłożeniu do akt sprawy raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz uzyskaniu stanowisk organów współdziałających (RDOŚ i PPIS) Prezydent Miasta [...] w dniu [...] kwietnia 2012 r. wydał decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania realizacji wskazanej na wstępie inwestycji.
Na skutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze
decyzją z dnia [...] września 2012 r. Nr [...], uchyliło tę decyzję a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powodem uchylenia było wydanie decyzji w czasie zawieszenia postępowania. Kolegium wskazało także na konieczność konkretnego wskazania w decyzji oznaczenia ewidencyjnego działek, na których inwestycja ma zostać zrealizowana.
W toku ponownie przeprowadzonego postępowania Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. podjął zawieszone postępowanie. Następnie inwestor przedłożył aneksy do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (pisma z dnia 15 października 2012 r., z dnia 14 grudnia 2012 r.) obejmujące szersze omówienie wariantów alternatywnych inwestycji oraz wyniki ponownie przeprowadzonej oceny jej oddziaływania w zakresie hałasu dla otoczenia, uwzględniające obowiązujące od dnia 23 października 2012 r. (nowe) wyższe wartości dopuszczalnego poziomu hałasu.
Następnie po ponownym zaopiniowaniu przez organy uzgadniające wniosku inwestora, raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz
z dokumentacją uzupełniającą (postanowienie PPIS z dnia [...] stycznia 2013r. i postanowienie RDOŚ z dnia [...] lutego 2013 r.) i zawiadomieniu stron o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...], określił środowiskowe uwarunkowania dla w/w przedsięwzięcia.
W tej decyzji w punktach 1-4 szczegółowo określono rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia i w projekcie budowlanym.
Nie stwierdzono obowiązku przeprowadzenia przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę lub zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.
Końcowo organ podał, że analiza dokumentacji inwestycji, w tym analizy wszystkich przedstawionych rozwiązań prowadzi do wniosku, że przede wszystkim w aspekcie środowiskowym planowane przedsięwzięcie, przy spełnieniu warunków określonych decyzją, spełni wymogi stawiane przez przepisy z zakresu ochrony środowiska.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Polski Związek Działkowców – Okręgowy Zarząd [...] wnioskując o jej uchylenie w całości i rozpatrzenie zastrzeżeń w sposób gwarantujący przestrzeganie prawa i ochronę środowiska. Strona odwołująca zarzuciła rozpatrzenie sprawy bez szczegółowej analizy wykonanych opracowań raportu wraz z aneksami projektowanej drogi przebiegającej przez tereny Rodzinnych Ogrodów Działkowych "Z." i "W.", pod kątem przestrzegania przepisów ustawy z 3 października 2008 r., zwłaszcza jej art. 66. Wskazano, że podnoszone zastrzeżenia dotyczące braku analizy innych wariantów alternatywnych i uzasadnienia wyboru wariantu przebiegu drogi najkorzystniejszego dla środowiska. Zasygnalizowano nieścisłość w przestawionym przez inwestora opisie inwestycji polegającą na określeniu, że projektowane połączenia al. A. z ul. D. ma składać się z drogi głównej klasy "Z", zgodnie z MPZP nr [...] dotyczącym Błoni [...] i z projektowanej przez teren ROD "Z." i "W." drogi klasy "D". Wskazano, że MPZP nr [...] dotyczy innych inwestycji planowanych na tzw. Błoniach [...], natomiast trasa projektowanej drogi klasy "Z" na południe od ogródków działkowych – oznaczona symbolem KDZ od Błoni [...] do ul. D., jest przestawiona w MPZP [...] w konturze I do XIV i dotyczy również ul. F. Końcowo wskazano, że żadna z alternatywnych propozycji przebiegu drogi przedstawiona przez odwołującego a która byłaby mniej szkodliwa dla środowisko nie została wzięta pod uwagę przez inwestora.
Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...]. W uzasadnieniu Kolegium podało, że z przedstawionego przez inwestora opisu inwestycji wynika, że ma ona polegać na budowie połączenia al. A. z ul. D. w R. Projektowane połączenie ma składać się z drogi głównej "Z" przebiegającej przez Błonia [...], zgodnie z MPZP Nr [...] oraz w dalszej części – z drogi podporządkowanej klasy "D’ przebiegającej przez ROD "Z." i "W.", po śladzie drogi istniejącej w terenie.
Organ wskazując na tok postępowania podał, że zostało ono przeprowadzone na podstawie regulacji zawartych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. w tym jej art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1, art. 71 ust. 1, art. 63 ust. 1 i art. 64 ust. 1. Analizując zaskarżoną decyzję Kolegium podało, że decyzja ta zawiera wszystkie niezbędne elementy wymagane art. 82 ustawy a jej uzasadnienie spełnia wymogi zawarte w art. 85 ust. 1. Wskazano, że inwestycja zaliczona została do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla której stwierdzono obowiązek przedłożenia oceny oddziaływania na środowisko i po uzyskaniu wymaganych ustawą stanowisk nałożono obowiązek przeprowadzenia tej oceny i określono zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Stanowiący podstawę dokonania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko raport oraz dokumentacja go uzupełniająca zostały sporządzone przez osobę posiadającą odpowiednia wiedzę fachową i kwalifikacje. Dokumentacja ta spełnia wymogi zawarte w art. 66 ust. 1, jest rzetelna i fachowa. Została również pozytywnie zaopiniowana przez właściwe organy (PPIS i RDOŚ). Decyzja organu I instancji uwzględnia stanowiska organów współdziałających wypracowane na podstawie dokumentacji technicznej planowanej inwestycji. Przy czym stanowiskiem RDOŚ organ był związany, w przeciwieństwie do stanowiska Państwowego Powiatowego Inspektora Ochrony Środowiska, który jest organem opiniującym. Jego opinia w zakresie wymogu wykonania dodatkowych zabezpieczeń przed hałasem (ekrany, zmiana nawierzchni drogi) nie została uwzględniona. Powyższe spowodowane było brakiem dostatecznego umotywowania w uzasadnieniu opinii, zwłaszcza wobec faktu, że z dniem 23 października 2012 r. obowiązują nowe dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku powodowanego przez eksploatacje dróg (rozporządzenie Ministra środowiska z dnia 1 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku). Organ podał, że wyniki ponownie przeprowadzonych badań w zakresie emisji hałasu wykazały, że eksploatacja drogi przy założonych parametrach akustycznych oraz związanych z organizacją ruchu będzie spełniać wymagania ochrony środowiska w tym zakresie. Zwrócono również uwagę na nałożony na inwestora obowiązek prowadzenia w czasie eksploatacji drogi monitoringu hałasu i w razie stwierdzenia przekroczeń dopuszczalnego hałasu – nakaz wykonania dodatkowych zabezpieczeń.
W dalszej kolejności SKO zwróciło uwagę, że organ I instancji prawidłowo zrealizował obowiązki wynikające z przepisów ustawy a dotyczące zapewnienia społeczeństwu udziału w prowadzonym postępowaniu. Nadto organ zrealizował obowiązek zawarty w art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy tj. wziął pod uwagę wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa i w uzasadnieniu decyzji odniósł się do treści złożonych protestów.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało na niezasadność twierdzeń o sprzeczności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wskazano, że początkowy fragment projektowanej drogi jest zgodny z ustaleniami MPZP Nr [...], zaś dalszy – przebiega przez obszar ROD "Z." i ROD "W.", dla którego nie obowiązuje mpzp. Organ podał, że fakt, że droga łącząca al. A. z ul. D. jest przedstawiona w MPZP nr [...], nie oznacza, że inwestycja musi być zrealizowana według założeń, tego planu. Organ wskazał jednocześnie na art. 80 ust. 2 ustawy, który wyłącza, w przypadku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej dla drogi publicznej – wymóg zgodności jej lokalizacji
z ustaleniami mpzp.
Odnośnie postulowanej zmiany lokalizacji inwestycji i ustalenia innego przebiegu drogi podano, że w dokumentacji technicznej przedsięwzięcia zostały omówione warianty alternatywne przedsięwzięcia oraz został uzasadniony wybór wariantu proponowanego przez inwestora jako najkorzystniejszy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji uzasadnił wybór wariantu, który Kolegium zaaprobowało. Końcowo wskazano, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie ma charakteru samoistnego i wyłącznie na jej podstawie przedsięwzięcie nie może zostać zrealizowane.
Skargę na powyższą decyzję złożył Polski Związek Działkowców – Okręgowy Zarząd [...] wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- naruszenie art. 85 ust. 3 ustawy poprzez zaniechanie przeprowadzenia analizy wariantów alternatywnych trasy przebiegu drogi;
- art. 7 K.p.a. w zw. z art. 11 i art. 77 K.p.a. poprzez zaniechanie kompleksowego wyjaśnienia sprawy pod względem merytorycznym i prawnym oraz brak bliższego wyjaśnienia motywów swego rozstrzygnięcia.
W rozwinięciu zarzutów strona skarżąca podała, że rozpatrzenie sprawy odbyło się bez szczegółowej analizy wykonanych na zlecenie Miejskiego Zarządu Dróg [...] opracowań zawartych w "raporcie analizy akustycznej" wraz
z aneksem dotyczącym projektowanej drogi. Strona podała, że zastrzeżenia dotyczą braku analizy innych wariantów alternatywnych i uzasadnienia wybory wariantu drogi najkorzystniejszego dla środowiska, które to nie zostały uwzględnione
w opracowanym na zlecenie Inwestora "raporcie" wraz z aneksem.
W dalszej części strona wskazała, że najkorzystniejszą opcją jest wybór wariantu "zerowego", oznaczający powrót do wersji drogi KDZ opracowanej przez Biuro Rozwoju Miasta i zawartej w MPZP [...] "na południe od ogródków działkowych "Z." i przestawiła zalety tego wariantu. W dalszej części zarzucono brak szczegółowej analizy "Raportu oddziaływania na środowisko", który nie zawierał identyfikacji wpływu przedmiotowej inwestycji na środowisko wodne.
Końcowo strona skarżąca zwróciła uwagę na zasady wyrażone w K.p.a., jakimi organ winien kierować się przy rozstrzyganiu sprawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje:
Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykonana przez WSA kontrola zaskarżonego aktu wykazała, że skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Istotę tego rodzaju decyzji wyjaśnia treść art. 71 ust. 1 ustawy stanowiąć wyraźnie, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie takiej jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 ustawy).
Przytoczony w skardze zarzut naruszenia art. 85 ust. 3 ustawy w sposób opisany przez stronę skarżąca nie może zostać przez Sąd uwzględniony bowiem przepis ten dla kwestii wyboru wariantu najkorzystniejszego z punktu widzenia ochrony środowiska jest zupełnie obojętny. W myśl literalnej treści tej regulacji : organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach podaje do publicznej wiadomości informacje o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią oraz z dokumentacją sprawy, w tym z uzgodnieniem dokonanym z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz opinią organu, o którym mowa w art. 78. Nie budzi wątpliwości Sądu, że zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji właściwie zrealizowały dyspozycje tego przepisu.
Zarzut skargi podnoszący zaniechanie przeprowadzenia analizy wariantów alternatywnych trasy przebiegu drogi w istocie dotyczy innej regulacji ustawy w postaci art. 81 ust. 1 ustawy, który stanowi: Jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. K. Gruszecki w komentarzu do tego przepisu zauważa, żezgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy raport oddziaływania na środowisko powinien zawierać prezentację trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia. Zdaniem tego autora, art. 81 ustawy przyznaje organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach możliwość wyboru – za zgodą wnioskodawcy – innego wariantu realizacji przedsięwzięcia niż ten zaproponowany we wniosku. W przypadku braku zgody wnioskodawcy uprawnienie to może stanowić podstawę do wydania decyzji odmownej (zob. K. Gruszecki, Komentarz do art. 81 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, LEX el/2013 r.). Niewątpliwie art. 81 ust. 1 ustawy, zobowiązuje organ do analizy oceny oddziaływania na środowisko pod kątem tego, czy warianty alternatywne nie są bardziej zasadne niż ten jaki zaproponował inwestor. Wybór wariantu najbardziej zasadnego powinien być dokonywany w oparciu o zestawienie skutków realizacji dla środowiska naturalnego. Wariantem najbardziej zasadnym będzie więc ten, który przyniesienie najmniej szkód środowisku. Wskazówki w tym zakresie powinny płynąć z treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, bowiem art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy wymaga aby znalazły się w nim takie elementy jak opis analizowanych wariantów, w tym a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Ten wniosek potwierdza także art. 81 ust. 1 ustawy, który wówczas nakazuje organowi zaproponowanie organowi innego wariantu przedsięwzięcia, gdy wynika to z treści oceny oddziaływania na środowisko. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Należy do tego dodać, że Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki. Ocena sądu odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości w rozumieniu dyspozycji art. 66 ustawy (tak NSA w wyroku z dnia 1 marca 2013 r. o sygn. II OSK 2105/11, LEX nr 1340187).
Kierując się treścią przytoczonej wyżej regulacji, Sąd po zapoznaiu się treścią raportu oddziaływania inwestycji na środowisko wykonanej na zlecenie inwesotra Gminy Miasto [...] doszedł do wniosku, że dokument ten nie odpowiada wymogom jakie stawia art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy.
Autorzy raportu na stronach 39 i 40 tego dokumentu dokonali analizy trzech wariantów – 1) niepodejmowania przedsięwzięcia, 2) proponowanego przez wnioskodawcę, 3) alternatywnego. W opisie racjonalnego wariantu alternatywnego znajduje się opis projektowanej inwestycji. Autorzy raportu piszą m.in., że projektowana inwestycja zakłada budowę nowego odcinka drogi klasy Z przebiegającą przez Błonia [...] oraz przebudowę/remont istniającej drogi podporządkowanej klasy D, która przebiega przez w większości przez ogrody działkowe. Poza tym zauważono, że niniejsza droga będzie zatem drogą główną do której zostanie włączona istniająca droga gruntowo – żwirowa przebiegająca przez ogrody działkowe. Zdaniem autorów raportu w przpadku przebudowy/remontu istniającej drogi żwirowo-gruntowej nie ma alternatywnego możliwego do zastosowania wariantu lokalizacyjnego. W świetle raportu racjonalnym wariantem alternatywnym może być wariant technologiczny, w którym na odcinku gdzie droga przechodzi przez ogródki działkowe, w celu zmniejszenia powierzchni zajętej pod pas drogowy rezygnuje się z obustronnego wykonania pasów zieleni o szerokości 4 m. Także ponowna analiza innego wariantu lokalizacyjnego zawarta w aneksie do raportu oddziaływania na środowisko z dnia 15 października 2012 r. nie stanowi rzeczywistej alternatywy położenia połączenia dróg dla tego połączenia, które proponuje inwestor. W aneksie ponownie opisano bowiem zamierzenie inwestora, wyeksponowano walory takiego rozwiązania, jednocześnie konstatując, że alternatywą rozważanego wariantu mógłby być wariant niepodejmowania inwestycji.
Zawarty w raporcie opis wariantu alternatywnego nie odpowiada normie art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy, ponieważ nie można uznać za alterantywny wariant lokalizacyjny połączenia istniejących dróg, który odpowiada stricte żądaniu inwestora, a nie uwzględnia interesów innych stron postępowania. Podkreślić należy wyraźnie, że Sąd nie doszukał się w odpowiedniej części raportu rozwiązania rzeczywiście alternatywnego do tego jaki zaproponowała Gmina Miasto [...]. Raport w tym zakresie opisuje wyłącznie to gdzie ma przebiegać lokalizacja połącznia ul. D. oraz al. A. w wersji korzystnej dla inwestora, zakładającej położenie drogi na terenie istniejących rodzinnch ogródków działkowych W. Należy także zaznaczyć, że nie jest wariantem alternatywnym również brak wariantu jak przyjęli autorzy raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. Ze wskazanych przepisów wyraźnie wynika, że zamiarem ustawodawcy było stworzenie warunków dla szerszego wyboru niż tylko wyboru pomiędzy realizowaniem przedsięwzięcia a jego zaniechaniem. Chodziło o wybór pomiędzy wariantami oddziałującymi na środowisko w różny sposób. Inaczej ustawodawca nie nakazywałby w art. 66 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy określania przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, albowiem wariant polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia nie oddziałuje na środowisko (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 marca 2011 r. o sygn. akt II SA/Gd 864/11, ONSAiWSA 2012/3/48, LEX nr 992985). Wariant niepodejmowania przedsięwzięcia nie jest wariantem racjonalnym, bo za taki można uznać wyłącznie wariant możliwy do przeprowadzenia w innej lokalizacji i jednocześnie oddziaływujący na środowisko.
SKO nieprawidłowo oceniło zarzuty odwołania stwierdzając, że Organ pierwszej instnacji rozważał racjonalny wariant alterntywny przedsięwzięcia. Organ odwoławczy nie porównał dokładnie treści wariantu proponowanego i wariantu określanego w raporcie jako alternatywny. Racjonalny wariant alterntywny to w przypadku lokalizacji drogi publicznej inne niż proponowane przez inwestora położenie ciągu komunikacyjnego, a jednoczenie możliwe do rzeczywistego przeprowadzenia na danym terenie. Ponieważ projekowana inwestycja ma w założeniach inwestora - Gminy Miasto [...] - połączyć dwie istniejące drogi tj. ul. D. oraz al. A., to należało jako racjonalny wariant alternatywny przyjąć alternatywną wobec projektowanej lokalizację tego połączenia. Jednocześnie przy wyborze racjonalnego wariantu alternatywnego połączenia ul. D. i Al. A., należało uwzględniać słuszny interes stron postępowania a więc propozycję innego przebiegu połączenia dróg jaką proponowała strona skarżąca. Nie można pominąć, iż obowiązek opisania w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko racjonalnych wariantów realizacji przedsięwzięcia alternatywnych w stosunku do propozycji wnioskodawcy zmierza w istocie do tego aby organ rozważył przy projektowaniu przedsięwzięcia nie tylko interes wnioskodawcy, ale także osób, na których prawa wykonanie drogi będzie bezpośrednio wpływało. W tych sprawach Organy rozstrzygające winny znaleźć właściwe proporcje pomiędzy interesem wnioskodawcy, interesem innych osób oraz interesem publicznym (zob. wyrok wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 marca 2011 r. o sygn. akt II SA/Gd 864/11, ONSAiWSA 2012/3/48, LEX nr 992985). Zasadę uwzględniania słusznego interesu obywatela wyraża art. 7 K.p.a.
Ponieważ nie rozważano w toku postępowania w przdmiocie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko innego racjonalnego połączenia w/w dróg, to tym samym postępowanie, to jest obarczone wadliwością, która w konsekwencji rzutuje na legalność kontrolowanej decyzji SKO i decyzji Prezydenta Miasta [...]. Stwierdzone naruszenie prawa materialnego w postaci art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy, miało wpływ na ustalony przez organy wynik postępowania. Wyjaśniono już wyżej, że na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia jeżeli inwestor nie zaakceptuje wariantu dopuszczonego do realizacji. Ze względu na ograniczenie się Organu do przeanalizwania wariantu proponowanego przez Gminę Miasto [...] czyli wariantu przewidującego lokalizację połączenia istniejących dróg publicznych na terenie oogródków działkowych, nie można było wykluczyć, że wariant rzeczywiście alternatywny będzie dla chronionych przez prawo wartości (tj. dla interesu publicznego, słusznego insteresu stron postępowania, środowiska naturalnego) wariantem korzystniejszym. Dlatego zarówno organ pierwszej jak i drugiej instnacji dopuściły się naruszenia przepisów obligujących do dokładnego ustalenia i rozważenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych – art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.
Organy ponownie prowadząc postępowanie obowiązane będą uwzględnić wyrażoną w niniejszym wyroku ocenę prawną, co powinno polegać przede wszystkim na zobowiązaniu wnioskodawcy do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko o opis racjonalnego wariantu alternatywnego, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy.
Stwierdzone wyżej naruszenie prawa materialnego art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a, art. 81 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz prawa procesowego art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło