I SA/Wa 1068/22
WyrokWSA w Warszawie2022-08-18
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Łukasz Trochym, Mateusz Rogala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby posiadające umowy najmu mieszkań w budynkach położonych na gruncie uwłaszczonym na rzecz uczelni publicznej mają legitymację procesową do wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego uwłaszczenia tego gruntu na podstawie art. 256 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym dotyczącym uwłaszczenia gruntu na podstawie art. 256 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym mają wyłącznie Skarb Państwa oraz uczelnia publiczna nabywająca prawo własności. Umowy najmu mieszkań nie stanowią tytułu prawnorzeczowego do gruntu ani lokali, a zatem najemcy nie są stronami postępowania i nie mają interesu prawnego do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Wnioskodawcy, posiadający umowy najmu mieszkań w budynkach położonych na gruncie uwłaszczonym na rzecz Politechniki Warszawskiej, złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody Mazowieckiego z 2006 r. stwierdzającą nabycie prawa własności gruntu przez uczelnię. Wnioskodawcy twierdzili, że mają interes prawny do wznowienia postępowania, ponieważ posiadają roszczenia do 10% mieszkań na tej nieruchomości poprzez wpłacenie wkładu mieszkaniowego lub kaucji. Organ I i II instancji odmówił wznowienia postępowania, uznając, że wnioskodawcy nie są stronami postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędzia WSA Łukasz Trochym, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. B., K. U., N. B., M. H., A. C. i M. K. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 3 lutego 2022 r. nr DO-II.7610.337.2021.JL w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę.
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 3 lutego 2022 r. nr DO-II.7610.337.2021.JL Minister Rozwoju i Technologii, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 10 września 2021 r. nr 715/2021, odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 czerwca 2006 r. nr 941/2006, stwierdzającą, na podstawie art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r., Nr 164, poz. 1365 ze zm.), nabycie z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. przez Politechnikę Warszawską nieodpłatnie prawa własności gruntu Skarbu Państwa pozostającego w użytkowaniu wieczystym uczelni, położonego w Warszawie przy ul. [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. 1393 m2 z obrębu [...].
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że T. B., K. U., B. P., W. K., M. H., E. S., M. K., N. B., A. C. oraz R. K. wystąpili do Wojewody Mazowieckiego z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 czerwca 2006 r. Wnioskodawcy podali, że nie zostali uwzględnieni jako strony postępowania zakończonego tą decyzją. Na potwierdzenie swojej legitymacji prawnej do występowania w postępowaniu w charakterze strony, wskazali umowy najmu mieszkań znajdujących się w budynkach przy ul. [...], tj. na nieruchomości podlegającej uwłaszczeniu na rzecz Politechniki Warszawskiej.
Postanowieniem z dnia 10 września 2021 r. Wojewoda Mazowiecki odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 czerwca 2006 r. Zdaniem organu I instancji, nadesłane przez wnioskodawców umowy najmu nie potwierdzają tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości, wobec czego nie posiadają oni legitymacji prawnej do skutecznego żądania wznowienia postępowania.
Po rozpatrzeniu zażaleń wnioskodawców na to postanowienie organ odwoławczy podniósł, że prawo najmu nieruchomości nie jest prawem rzeczowym do gruntu, a zatem nie stanowi umocowania do bycia stroną postępowania administracyjnego. Od interesu prawnego należy bowiem odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację w której dany podmiot jest wprawdzie zainteresowany sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ.
W niniejszej sprawie z art. 256 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, będącego podstawą wydania spornej decyzji, wynika jednoznacznie, że stroną postępowania uwłaszczeniowego jest podmiot reprezentujący Skarb Państwa, jako właściciel gruntu oraz uczelnia publiczna, która podlega uwłaszczeniu, bądź jej następca prawny. Ponadto uwłaszczenie nieruchomości w trybie art. 256 tej ustawy nie wymaga wcześniejszej oceny przez organ, czy istnieją roszczenia osób trzecich do nieruchomości.
Tymczasem wniosek o wznowienie postępowania złożyły osoby, które nie legitymują się żadnym prawem rzeczowym do nieruchomości ani aktualnie ani na czas wydania decyzji z dnia 13 czerwca 2006 r.
W związku z powyższym organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem Wojewody, że wnioskodawcy nie są stronami postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 czerwca 2006 r.
T. B., K. U., N. B., M. H., A. C. i M. K. wnieśli na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenia całego materiału dowodowego, przede wszystkim poprzez brak wzięcia pod uwagę umów najmu skarżących, z których wynika, że skarżący posiadają roszczenie do prawa własności do 10% mieszkań położonych przy ul. [...] w Warszawie poprzez wpłacenie wkładu mieszkaniowego albo kaucji z tytułu otrzymanego mieszkania zakładowego;
2. art. 78 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie wniosku dowodowego o zwrócenie się do Politechniki Warszawskiej o przedstawienie do akt sprawy kopii dokumentów (takich jak: przydziały mieszkań zakładowych, umowy najmu mieszkań z aneksami, w tym Aneksu zmieniającego § 10 Umowy najmu stanowiącego rozliczenie między wynajmującym tj. Politechniką Warszawską, a najemcą kosztów budowy i wkładu mieszkaniowego domu zakładowego administrowanego przez Politechnikę Warszawską przy ul. [...]);
3. art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez błędne stwierdzenie, że skarżący nie są stronami postępowania prowadzonego na podstawie art. 256 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym w sytuacji, gdy skarżący posiadają roszczenie do prawa własności do 10% mieszkań położonych przy ul. [...] poprzez wpłacenie wkładu mieszkaniowego wynoszącego 10% kosztów budowy mieszkań i domu zakładowego albo kaucji z tytułu otrzymanego mieszkania zakładowego przy ul. [...].
Zdaniem skarżących, wymienione naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowały błędnym przekonaniem, że skarżący nie są stronami postępowania prowadzonego na podstawie art. 256 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym.
Skarżący postawili również zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj.:
1. art. 256 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Politechnika Warszawska mogła przejąć na własność grunt przy ul. [...], w sytuacji gdy skarżący wykazali, że posiadają interes prawny do występowania w postępowaniu na podstawie przepisów prawa materialnego w związku z posiadaniem przez wnioskodawców prawa własności do 10% mieszkań położonych przy ul. [...];
2. art. 2 pkt 1a w zw. z art. 4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 52), poprzez niezastosowanie tego przepisu i pominięcie istnienia roszczeń skarżących do nieruchomości położonych przy ul. [...], co skutkowało błędnym przekonaniem, że skarżący nie są stronami postępowania prowadzonego na podstawie art. 256 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym;
3. art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe (Dz. U. Nr 47, poz. 227) poprzez niezastosowanie tego przepisu i pominięcie podstawy prawnej roszczenia skarżących z tytułu wpłacenia wkładu mieszkaniowego za prawo otrzymania mieszkania zakładowego, co skutkowało błędnym przekonaniem, że skarżący nie są stronami postępowania prowadzonego na podstawie art. 256 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, w sytuacji gdy skarżący posiadają roszczenie do prawa własności do 10% mieszkań położonych przy ul. [...];
4. art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe (Dz. U. Nr 14, poz. 84) w zw. z § 11 ust. 1 oraz w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 marca 1975 r. w sprawie pobierania od najemców lokali mieszkalnych kaucji zabezpieczającej utrzymanie lokali w należytym stanie (Dz. U. Nr 8, poz. 43), poprzez niezastosowanie tych przepisów i pominięcie podstawy prawnej roszczenia skarżących z tytułu wpłacenia kaucji za prawo otrzymania mieszkania zakładowego, co skutkowało błędnym przekonaniem, że skarżący nie są stronami postępowania prowadzonego na podstawie art. 256 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, w sytuacji gdy skarżący posiadają roszczenie do prawa własności do 10% mieszkań położonych przy ul. [...];
5. art. 1 w zw. z art. 5 dekretu o podatku od nabycia praw majątkowych z dnia 3 lutego 1947 r. (Dz. U. Nr 9, poz. 74) w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania dekretu o podatku od nabycia praw majątkowych z dnia 12 października 1951 r. (Dz. U. z 1952 r. Nr 7, poz. 43) poprzez niezastosowanie tego przepisu i pominięcie podstawy interesu prawnego skarżących do występowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 czerwca 2006 r., co skutkowało błędnym przekonaniem, że skarżący nie są stronami postępowania prowadzonego na podstawie art. 256 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, w sytuacji gdy skarżący zapłacili podatek (wymagany ex lege: art. 1 i art. 6 dekretu z dnia 3 lutego 1947 r. oraz art. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 października 1951 r.) od nabycia praw majątkowych z tytułu otrzymania mieszkania zakładowego, na którego wybudowanie wpłacili 10% kosztów budowy (ex lege art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe), co wskazuje, że skarżący nabyli odpłatnie prawa majątkowe i zapłacili wymagany prawem wówczas obowiązującym podatek, co z kolei jasno wskazuje, że skarżący posiadają interes prawny do występowania w sprawie wznowienia postępowania prowadzonego na podstawie art. 256 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Wojewody Mazowieckiego z dnia 10 września 2021 r.; o zwrócenie się do Politechniki Warszawskiej o przedstawienie do akt sprawy kopii dokumentacji skarżących dotyczącej zajmowanych przez nich mieszkań, czyli umów najmu wraz z aneksami, decyzji o przydziale lokali mieszkalnych oraz dowodów wpłacenia wkładów mieszkaniowych lub kaucji, a także dowodów uiszczenia podatku od nabycia praw majątkowych; a następnie po doręczeniu wyżej opisanej dokumentacji o przeprowadzenie dowodu z tej dokumentacji na fakt niemożności przeniesienia na Politechnikę Warszawską prawa własności do gruntów przy ul. [...] w Warszawie wobec posiadania przez skarżących roszczenia do prawa własności 10% mieszkań położonych przy ul. [...] poprzez wpłacenie wkładu mieszkaniowego albo kaucji z tytułu otrzymanego mieszkania zakładowego oraz zapłacenia wymaganego prawem podatku od faktu płatnego nabycia praw majątkowych wraz z jednoczesnym nabyciem prawa najmu w wyżej wskazanych mieszkaniach w budynkach zakładowych, zasadności wznowienia postępowania, posiadania uzasadnionego interesu prawnego przez skarżących do wznowienia postępowania; o przeprowadzenie dowodu z dokumentu: odpowiedzi Politechniki Warszawskiej z dnia 18 stycznia 2022 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, na okoliczność istnienia roszczeń mieszkańców dawnych mieszkań zakładowych wobec 59,3% lokali mieszkalnych przy ul. [...], posiadania uzasadnionego interesu prawnego przez skarżących do wznowienia postępowania; a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że kaucja wpłacana w latach siedemdziesiątych XX w. przez najemców mieszkań zakładowych znajdujących się w blokach przy ul. [...] zasilała zakładowy fundusz mieszkaniowy Politechniki Warszawskiej, z którego to funduszu finansowano zasadniczo budowę mieszkań zakładowych. Powyższe niewątpliwie wskazuje na partycypowanie najemców mieszkań zakładowych położonych przy ul. [...] w Warszawie w budowie tych nieruchomości albo przez wpłacenie wkładu mieszkaniowego, albo przez wpłacenie kaucji w późniejszym okresie. Bloki położone przy ul. [...] w Warszawie zostały wybudowane ze środków zakładów pracy, jak również z prywatnych środków wniesionych przez najemców. W ocenie skarżących, de iure oznacza to więc, że lokatorzy bezsprzecznie uzyskali prawo własności do części mieszkań poprzez zapłatę części kosztów budowy mieszkań. Ponadto zapłata przez skarżących podatku od nabycia prawa jest potwierdzeniem istnienia roszczenia wobec mieszkań w budynkach zakładowych. Do powstania prawnego stosunku najmu mieszkania zakładowego było bowiem konieczne uiszczenie wkładu mieszkaniowego oraz podatku od nabycia prawa.
Zdaniem skarżących, najem mieszkań zakładowych to instytucja realizująca politykę mieszkaniową PRL, w której prawo własności lokali mieszkalnych było kwestią poboczną. Priorytetem było posiadanie lokalu mieszalnego, a nie prawo własności. Zmiana ustroju polityczno-społecznego Państwa Polskiego oraz przejście na system gospodarki rynkowej wymagało przyporządkowania istniejących socjalistycznych form prawnych do nowych realiów. Niestety dawne mieszkania zakładowe zostały pominięte i pochopnie przyporządkowano je jako umowy najmu, takie jak najem w gospodarce rynkowej.
Skarżący zwrócili też uwagę, że mają prawo pierwszeństwa w nabyciu mieszkań jako dawnych mieszkań zakładowych. Politechnika Warszawska nie ma więc całkowitej swobody w rozporządzaniu nieruchomościami przy ul. [...] w Warszawie. Skoro lokatorzy dawnych mieszkań zakładowych posiadają prawo pierwszeństwa w nabyciu tych mieszkań, to per analogiam posiadają interes prawny do występowania w postępowaniach w sprawie uwłaszczenia tych nieruchomości.
W ocenie skarżących, w sprawie winien mieć również zastosowanie art. 200 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899), zgodnie z którym, nabycie własności oraz prawa użytkowania wieczystego, o którym mowa w art. 200 ust. 1 i 2, nie może naruszać praw osób trzecich.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli jest postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 10 września 2021 r. odmawiające wznowienia postępowania. Organy obydwu instancji uznały, że wnioskujący o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 czerwca 2006 r., tj. T. B., K. U., B. P., W. K., M. H., E. S., M. K., N. B., A. C. oraz R. K. nie mają przymiotu strony w postępowaniu zakończonym tą decyzją. To stanowisko organów Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w całości podziela.
Podmioty posiadające legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym określa art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub kto żąda czynności organu ze względu ma swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, że postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Innymi słowy – przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (zob. wyrok SN z 1 dnia grudnia 1994 r., sygn. akt III ARN 64/94; wyroki NSA: z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 310/05; z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 163/06 oraz z dnia 29 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1952/11). Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie sądów administracyjnych, cecha bezpośredniości interesu prawnego oznacza jego silny (bezpośredni) związek z normą prawną, na której się opiera, a zatem nie uzasadniają interesu prawnego takie sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej (zob. wyrok NSA z dnia 18 września 2003 r., II SA/2637/02, Lex nr 80699 oraz wyrok NSA z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 1112/19, dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).
Materialnoprawną podstawę decyzji z dnia 13 czerwca 2006 r. stanowił art. 256 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. decyzji, z dniem wejścia w życie ustawy grunty Skarbu Państwa pozostające w użytkowaniu wieczystym uczelni publicznej stają się jej własnością. Wartość tych gruntów zwiększa fundusz zasadniczy uczelni publicznej (ust. 1). Nabycie prawa własności, o którym mowa w ust. 1, stwierdza w drodze decyzji wojewoda (ust. 2).
Jak wynika z przytoczonego przepisu, stronami postępowania w sprawie nabycia prawa własności gruntu przez uczelnię publiczną są wyłącznie Skarb Państwa oraz nabywająca prawo uczelnia. Deklaratoryjna decyzja wydana na podstawie art. 256 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym ma bowiem bezpośredni wpływ wyłącznie na prawa i obowiązki tych podmiotów. Potwierdza ona bowiem, że Skarb Państwa traci prawo własności gruntu, zaś uczelnia – będąca dotychczas użytkownikiem wieczystym – prawo własności uzyskuje. Jedynie podmiot, który również dysponuje tytułem prawnorzeczowym do gruntu, będzie posiadał interes prawny w tym postępowaniu.
Jak wynika z przedstawionej w skardze argumentacji, skarżący zdają się podzielać powyższe stanowisko, jednak twierdzą, że przysługuje im 10% udziału w prawie własności zajmowanych lokali mieszkalnych, z czego z kolei wywodzą swój interes prawny. Zdaniem Sądu, przedstawiane przez skarżących okoliczności nie potwierdzają, by posiadali oni jakikolwiek tytuł prawnorzeczowy do gruntu lub do położonych na tym gruncie lokali mieszkalnych. Własności lokalu nie można bowiem w żaden sposób wywodzić z faktu wpłacenia kaucji lub wkładu mieszkaniowego.
Wypada zauważyć, że przytaczane przez skarżących przepisy: m.in. ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. - Prawo lokalowe; dekretu z dnia 3 lutego 1947 r. o podatku od nabycia praw majątkowych; rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 marca 1975 r. w sprawie pobierania od najemców lokali mieszkalnych kaucji zabezpieczającej utrzymanie lokali w należytym stanie; rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 listopada 1973 r. w sprawie zakładowego funduszu mieszkaniowego; ustawy z dnia 28 marca 1958 r. o funduszu zakładowym w przedsiębiorstwach państwowych; czy ustawy z dnia 23 czerwca 1976 r. o zasadach tworzenia i podziału zakładowego funduszu nagród oraz zakładowych funduszów socjalnego i mieszkaniowego, nie stanowią podstawy do uznania, że wpłacenie 10% wkładu mieszkaniowego lub kaucji przenosiło na najemcę 10% udział we własności wynajmowanego lokalu. Powoływane akty prawne regulowały m.in. sposób przeznaczenia środków zakładowego funduszu mieszkaniowego, a także prawa i obowiązki najemców lokali, nie ustanawiały jednak procedury uzyskiwania prawa własności do części mieszkań poprzez zapłatę części kosztów ich budowy. Twierdzenie skarżących dotyczące uzyskania przez nich części własności lokali jest całkowicie gołosłowne i nie ma żadnego poparcia w ówcześnie obowiązujących przepisach. Można wprawdzie zgodzić się ze skarżącymi, że "najem mieszkań zakładowych to instytucja realizująca politykę mieszkaniową PRL, w której prawo własności lokali mieszkalnych było kwestią poboczną", jednak powyższe nie oznacza, że najemcy takich mieszkań uzyskali wyłącznie z tego powodu tytuł prawnorzeczowy do lokalu lub jego części.
Skarżący nie dysponują żadnymi dokumentami, które mogłyby potwierdzać ich prawa rzeczowe do gruntu, którego dotyczy decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 czerwca 2006 r. Samo przekonanie skarżących, że są właścicielami części lokali mieszkalnych nie może stanowić wystarczającej podstawy do uznania ich za stronę postępowania. Również ponoszenie przez skarżących dodatkowych obciążeń finansowych związanych z zawarciem umowy najmu nie powoduje per se uzyskania prawa własności do lokalu lub jego części. Przeniesienie własności nieruchomości może bowiem nastąpić wyłącznie w formie prawem przewidzianej (np. umowy w formie aktu notarialnego, decyzji administracyjnej lub z mocy samego prawa, jeśli stanowią tak odpowiednie przepisy).
Natomiast dokumenty, na które powołują się skarżący, takie jak przydziały mieszkań, umowy najmu, dowody wpłacenia wkładów mieszkaniowych oraz uiszczenia podatku, nie mogą zostać uznane, w świetle wyżej przedstawionych rozważań, jako mogące potwierdzać posiadanie przez skarżących tytułu prawnorzeczowego do gruntu, na którym znajdują się budynki mieszkalne przy ul. [...]. Również pismo Politechniki Warszawskiej z dnia 18 stycznia 2022 r. wskazuje jedynie, że dawne lokale zakładowe są wynajmowane na podstawie umów najmu. Przeprowadzenie dowodów z tych dokumentów nie mogło być zatem uznane za przydatne do wyjaśnienia niniejszej sprawy.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, nie można skutecznie wywieść interesu prawnego w sprawach dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do gruntu z faktu istnienia obligacyjnego stosunku cywilnoprawnego. Sam bowiem fakt przeniesienia prawa własności gruntu nie skutkuje ani automatycznym wygaśnięciem umowy najmu, ani nie uniemożliwia wykonywania przez najemcę jego uprawnień (por. wyroki NSA: z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 259/13; z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt I OSK 3192/14 oraz z dnia 18 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2816/18, dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).
W konsekwencji, wobec złożenia wniosku o wznowienie postępowania przez podmiot niebędący stroną tego postępowania, Wojewoda Mazowiecki zasadnie wydał, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienie odmawiające wznowienia postępowania, które następnie prawidłowo utrzymał w mocy Minister Rozwoju i Technologii. Kontrolując zaskarżone postanowienie, Sąd nie dopatrzył się również innych niż wskazywane w skardze naruszeń prawa, które mogłyby uzasadniać jego uchylenie. Skarga na powyższe postanowienie nie mogła zatem zostać uwzględniona.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło