I OSK 1683/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-10-09

Skład orzekający: Jolanta Rajewska, Jolanta Rudnicka, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka komandytowa może domagać się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że spółka komandytowa, jako spółka osobowa nieposiadająca osobowości prawnej, nie jest podmiotem uprawnionym do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z 2005 r. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na wykładni literalnej przepisów ustawy, która wymienia jedynie osoby fizyczne i prawne jako podmioty uprawnione, a także na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. (sygn. akt K 29/13), który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów przyznających takie uprawnienia podmiotom innym niż osoby fizyczne i prawne.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. sp. komandytowa złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Prezydent Miasta wydał decyzję pozytywną, ustalając opłatę. Wojewoda uchylił tę decyzję i odmówił przekształcenia, uznając, że spółka komandytowa nie jest podmiotem uprawnionym. WSA w Gliwicach uchylił decyzję Wojewody, opierając się na wykładni celowościowej i systemowej oraz zasadzie równości wobec prawa. Wojewoda wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i oddalił skargę spółki z o.o. sp. komandytowa w Z. Zasądził od spółki na rzecz Wojewody kwotę 220 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rajewska, Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.), Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz, Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska, po rozpoznaniu w dniu 9 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 1823/13 w sprawie ze skargi [...] sp z o.o. sp. komandytowa w Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od [...] sp z o.o. sp. komandytowa w Z. na rzecz Wojewody [...] kwotę 220 (słownie: dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 1823/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. sp. komandytowa z siedzibą w Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności, uchylił zaskarżoną decyzję. Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny i prawny sprawy Sąd wskazał, że wnioskiem z dnia 29 grudnia 2011 r. [...] Spółka z o.o. Sp. Komandytowa w Z. zwróciła się do Prezydenta Miasta Z. o przekształcenie w prawo własności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonych w Z., przy ul. [...], obejmującej działki o numerach geodezyjnych: [...] o powierzchni [...] m.kw., dla której prowadzona jest księga wieczysta [...]. W toku postępowania, doszło do zmiany firmy wnioskodawcy na [...] spółka z o.o. spółka komandytowa w Z.. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], działając na podstawie art.1 ust. 3, art. 3 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 3, art. 4 ust 1-4, ust. 6 i art. 5a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 83 ze zm.) oraz art. 104 i 107 k.p.a., Prezydent Miasta Z. orzekł o przekształceniu w prawo własności prawa użytkowania wieczystego opisanej wyżej nieruchomości. Jednocześnie organ I instancji ustalił wysokość opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ww. działek na kwotę [...] zł, rozkładając jej płatność na 20 rocznych rat. W odwołaniu od tej decyzji w części dotyczącej wysokości ustalonej opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności [...] Spółka z o.o. spółka komandytowa w Z. wniosła w tej części o jej uchylenie i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności objętej postępowaniem nieruchomości. Przywołując treść art. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, organ odwoławczy podniósł, że ustawodawca wskazując podmioty uprawnione do domagania się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości posługuje się pojęciem osoby fizycznej i osoby prawnej, o których mowa w księdze pierwszej, tytule II, dziale I i II Kodeksu cywilnego. W związku z tym, zdaniem Wojewody, aktualnemu użytkownikowi wieczystemu nie przysługuje roszczenie o przekształcenie tego prawa w prawo własności. Wnioskodawca jest bowiem obecnie spółką komandytową i jako tzw. ułomna osoba prawna nie mieści się w katalogu podmiotów wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r., w którym ustawodawca przyznał prawo żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności dwóm rodzajom podmiotów – osobom fizycznym i osobom prawnym. Powyższy katalog należy traktować ściśle, co oznacza, że nie można go rozszerzać na inne rodzaje podmiotów niewymienione w przepisie. W świetle powyższego, zdaniem organu odwoławczego, uznać należy, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki podmiotowej określonej w art. 1 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 3 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, nie zalicza się bowiem do żadnego z podmiotów wskazanych w ww. przepisach, tym samym nie przysługuje jej żądanie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie spełniony został warunek rażącego naruszenia prawa. Decyzją organu pierwszej instancji przyznano bowiem uprawnienie podmiotowi, któremu ono nie przysługuje. Z tego też względu możliwe było odstąpienie od zasady zakazu orzekania na niekorzyść strony. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję [...] spółka z o.o. spółka komandytowa w Z. wniosła o jej uchylenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest zasadna. Sąd wskazał, że stan prawny dotyczący kwestii możliwości skorzystania przez spółkę komandytową z uprawnienia przewidzianego w art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. nie jest klarowny, także w doktrynie i judykaturze brak jednoznacznie wykształconych i utrwalonych poglądów. W zależności bowiem od przyjętej metody wykładni prawa dojść można w tej mierze do przeciwstawnych poglądów. Jeśli bowiem zastosować jedynie wykładnię językową, literalną i ograniczyć się do rozważania treści art. 1 przywołanej ustawy to wyprowadzony wniosek wspierać będzie pogląd wyrażony przez Wojewodę [...]. Istotnie bowiem w cytowanym wyżej art. 1 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. ustawodawca przyznał prawo żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jedynie dwóm rodzajom podmiotów - osobom fizycznym i osobom prawnym. Wnioskodawca nie spełnia zatem przesłanki podmiotowej określonej w przywołanej normie, nie zalicza się bowiem do żadnego z podmiotów wskazanych w ww. przepisach, tym samym nie przysługuje jej żądanie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Dokonując jednak wykładni celowościowej i systemowej, Sąd zgodził się ze stroną skarżącą, że przepisy art. 1 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. należy interpretować mając na uwadze treść art. 33¹ k.c. Przepis ten generalnie nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o osobach prawnych do jednostek organizacyjnych, którym ustawa przyznaje zdolność prawną. Brak zaś racjonalnych podstaw do wyłączenia stosowania normy tej w odniesieniu do art. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. i wykluczenia spółek osobowych, w tym spółek komandytowo-akcyjnych z zakresu działania ustawy o przekształceniu. Nadto wykluczenie podmiotów tych z kręgu podmiotów uprawnionych do skorzystania z uwłaszczenia w trybie ustawy naruszałoby konstytucyjną zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Z zasady tej wynika bowiem nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej grupy. Wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną), powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Cechą relewantną osób prawnych i spółek osobowych jest zdolność prawna, która nie pozwala na różnicowanie ich sytuacji w obrocie prawnym i nakazuje ich jednakowe traktowanie. W konsekwencji, zdaniem Sądu, ograniczenie analizy art. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. jedynie do wykładni literalnej, tak jak to uczynił Wojewoda [...], prowadzi do wniosków sprzecznych zarówno z wynikami wykładni systemowej, jak i celem przywołanej normy. Oczywistym bowiem zamiarem ustawodawcy towarzyszącym konstruowaniu i wprowadzeniu w życie przywołanego artykułu było przyspieszenie i udrożnienie procesów przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, poszerzenie podmiotowe i przedmiotowe podmiotów uprawnionych do przekształceń. Sąd uznał, że pomimo, iż ustawa z 2005 r. wprost wskazuje jedynie osoby fizyczne i prawne oraz ich następców to jednak obejmuje zakresem podmiotowym także jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, w tym występującą w postępowaniu spółkę komandytowo – akcyjną. Jednostki takie mają możliwość przekształcenia przysługującego im prawa użytkowania wieczystego na takich samych zasadach jak osoby prawne. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda [...]. Skarżący kasacyjnie zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. naruszenie art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 1 oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 punkt 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe wykonywanie funkcji kontrolnej i w rezultacie dokonanie nieprawidłowej oceny wydanych przez organy administracji publicznej decyzji, polegającej na ich uchyleniu we wskazanym w wyroku zakresie, 2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż decyzja organu administracji wydana została z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisu prawa materialnego tj. art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, 3. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. polegające na braku rzetelnego rozpoznania sprawy tj. wszechstronnego jej rozważenia, 4. naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo że zachodziły podstawy do jego uwzględnienia. Wskazując na powyższe organ administracji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną w art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości ustawodawca przyznał prawo żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tylko osobom fizycznym i osobom prawnym. Powyższy przepis należy interpretować bardzo ściśle, co oznacza, że nie można go rozszerzać na inne rodzaje podmiotów. W konsekwencji, w ocenie Wojewody, skarżący, będąc spółką komandytową, nie spełnia przesłanki podmiotowej określonej w omawianym przepisie, nie można go bowiem zaliczyć do żadnego z podmiotów wymienionych w tym przepisie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka [...] Sp. z o. o. sp. komandytowa w Z. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które w rozpatrywanej sprawie nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej, które to podstawy okazały się uzasadnione. Skargę kasacyjną oparto na podstawie określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. jednakże zarzuty naruszenia przepisów postępowania zostały powiązane z zarzutami naruszenia prawa materialnego – art.1 ust.1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Kluczowym zagadnieniem, które wystąpiło w rozpatrywanej sprawie było ustalenie, czy uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o przekształcenie przysługuje spółce komandytowej, czyli spółce osobowej nie mającej osobowości prawnej. Wymaga jednak przypomnienia, że obecnie obowiązująca ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2012 r., poz. 83), która weszła w życie w dniu 13 października 2005 r. w pierwotnym brzmieniu w art. 1, umożliwiała dokonanie przekształcenia osobom fizycznym, które w dniu jej wejścia w życie były użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych (w odniesieniu do tych ostatnich przekształcenie było wyłączone, w razie przeznaczenia ich w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne). Ponadto o przekształcenie mogły wnosić osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmował prawo użytkowania wieczystego, nawet jeżeli udział w użytkowaniu wieczystym nabyły po 13 października 2005 r., oraz spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży. Ustawa prawo takie przyznawała również osobom fizycznym i prawnym będącym następcami prawnymi tych podmiotów. Następnie ustawą z dnia 7 września 2007 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 191, poz. 1371) krąg podmiotów mogących żądać przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności został rozszerzony: przekształcenia mogły żądać osoby fizyczne, które w dniu 13 października 2005 r. były użytkownikami wieczystymi nieruchomości, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały: w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed 5 grudnia 1990 r., a także na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Kolejne rozszerzenie kręgu osób mogących ubiegać się o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nastąpiło w ustawie z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110). Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu z 2005 r., w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą z 2011 r., osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Zgodnie zaś z art. 1 ust. 3 wskazanej ustawy z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w art.1 ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy o przekształceniu z 2005 r. Ta regulacja stała się podstawą prawną wniosku spółki [...] o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Należy podkreślić, że wprawdzie – co do zasady – Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną wniesioną od wyroku sądu wojewódzkiego, ocenia legalność wyroku sądu pierwszej instancji i przez to również zaskarżonej decyzji, biorąc pod uwagę stan prawny, jaki obowiązywał w dacie ich wydawania, ale sytuacja, która zachodzi w sprawie rozpoznawanej jest szczególna. Nie można bowiem pominąć, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13, ogłoszonym w dniu 17 marca 2015 r.( Dz.U.poz.373) orzekł, że: " Art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości ( Dz.U. z 2012 r., poz. 83) w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto a) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji, b) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji". Trybunał nie skorzystał z instytucji odroczenia utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów, co oznacza, że z dniem 17 marca 2015 r., czyli w dacie ogłoszenia wyroku przepisy niezgodne z Konstytucją tracą moc w zakresie wskazanym w wyroku Trybunału. Zgodnie bowiem z art.190 ust.3 Konstytucji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Z instytucji odroczenia orzeczenia Trybunał nie skorzystał. W uzasadnieniu wyroku Trybunał stwierdził, że art. 165 ust. 1 i art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji, jako odnoszące się wyłącznie do jednostek samorządu terytorialnego, w sposób oczywisty są wzorcami nieadekwatnymi do kontroli zakwestionowanych przepisów w zakresie, w jakim dotyczą one nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. Gdy zaś chodzi o art. 2 Konstytucji jako wzorzec kontroli, Trybunał podzielił pogląd wyrażony w wyroku o sygn. K 8/98, rozwinięty następnie w wyroku o sygn. K 9/08, że postępowanie zainicjowane przez podmioty o legitymacji szczególnej - jakimi są jednostki samorządu terytorialnego - ma charakter kontroli abstrakcyjnej i zmierza do ochrony interesu publicznego, a nie tylko interesu konkretnego wnioskodawcy lub interesu komunalnego w ogólności. Trybunał uznał, że sformułowane przez wnioskodawców zarzuty sprzeczności zaskarżonej regulacji z art. 2 Konstytucji dotyczą zarówno przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości, których właścicielami są jednostki samorządu terytorialnego, jak i tych nieruchomości, których właścicielem jest Skarb Państwa. Trybunał podkreślił również, że dodatkowym argumentem, zdecydowanie przemawiającym za objęciem kontrolą konstytucyjną wszystkich wypadków przekształcenia, w oderwaniu od podmiotu będącego publicznym właścicielem nieruchomości, jest konieczność zachowania równego standardu w odniesieniu do wszystkich uprawnionych. Gdyby Trybunał ograniczył stwierdzenie niekonstytucyjności do użytkowników wieczystych nieruchomości gminnych, pozostawiając w mocy uwłaszczenie użytkowników wieczystych nieruchomości państwowych, doprowadziłby do wtórnej niekonstytucyjności, wyrażającej się w odmiennym traktowaniu podmiotów znajdujących się w takiej samej sytuacji prawnej. Powyższe stwierdzenie Trybunału ma znaczenie w niniejszej sprawie, gdyż nieruchomości, których dotyczy wniosek o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności stanowią własność Skarbu Państwa. Mając na względzie treść powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzić trzeba, że niewątpliwie osoby prawne, takie jak spółki prawa handlowego ( poza osobami prawnymi będącymi właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmował prawo użytkowania wieczystego, nawet jeżeli udział w użytkowaniu wieczystym nabyły po 13 października 2005 r., oraz poza spółdzielniami mieszkaniowymi będącymi właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży) nie posiadały uprawnienia do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw. Skoro spółki prawa handlowego nie posiadały uprawnienia do przekształcenia, to tym samym prawa takiego nie posiadały spółki osobowe komandytowe, które uprawnienie swe wywodzą z uprawnień osób prawnych. Bez znaczenia zatem dla wyniku sprawy pozostają rozważania dotyczące możliwości stosowania rozwiązań prawnych z których mogą skorzystać osoby prawne do jednostek organizacyjnych, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, ale nie będących osobami prawnymi. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie może być – co do zasady - traktowany za zgodny z prawem wyrok sądu, który został oparty na przepisie uznanym przez Trybunał Konstytucyjny za naruszający Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej. Pomimo, że omawiany wyrok Trybunału nie ma mocy wstecznej, to poprzez fakt uchylenia domniemania konstytucyjności przepisu art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83) dowodzi, że od samego początku przepis ten naruszał zasadę sprawiedliwości społecznej oraz zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Konsekwencją powyższego stanowiska Trybunału Konstytucyjnego jest więc uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. Przepis art. 188 p.p.s.a. - w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) – upoważnia Naczelny Sąd Administracyjny, przy uwzględnieniu skargi kasacyjnej i uchyleniu zaskarżonego wyroku, do rozpoznania skargi, w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Należało uznać, iż taka sytuacja zaistniała w niniejszym postępowaniu. Oparcie zaskarżonego wyroku na przepisach niezgodnych z Konstytucją czyniło konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego i uznania za prawidłową decyzję organu o odmowie skarżącej Spółce przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art.188 w związku z art. 193 i w związku z art. 145 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 w zw. z art. 193 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło