III SA/Łd 247/14

WyrokWSA w Łodzi2014-04-16

Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Małgorzata Łuczyńska, Teresa Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania stypendium socjalnego studentowi jest prawidłowa, jeśli jej uzasadnienie nie wyjaśnia sposobu wyliczenia dochodu rodziny i nie odnosi się do zarzutów strony?
Ratio decidendi
Decyzja odmawiająca przyznania stypendium socjalnego studentowi jest wadliwa, jeśli jej uzasadnienie nie wyjaśnia sposobu wyliczenia dochodu rodziny i nie odnosi się do zarzutów strony. Organy administracji publicznej, rozpatrując sprawy studentów, muszą przestrzegać przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji, aby zapewnić stronie możliwość obrony jej praw.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania studentce M. W. stypendium socjalnego z powodu przekroczenia progu dochodowego. Studentka kwestionowała sposób wyliczenia dochodu przez organy obu instancji, wskazując na inne kwoty i podnosząc, że jej brat powinien być uwzględniony jako członek rodziny. Organy odwoławcze utrzymały w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jednak ich uzasadnienia nie zawierały szczegółowego wyjaśnienia sposobu wyliczenia dochodu ani nie odnosiły się do wszystkich zarzutów strony.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej "A" oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej "A" i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej "A" z siedzibą w Ł. z dnia [...] bez numeru w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej "A" z siedzibą w Ł. z dnia [...] bez numeru; 2. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej "A" z siedzibą w Ł. na rzecz M. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Komisja Stypendialna "A" z siedzibą w Ł. na podstawie art. 173 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 174 ust. 1 oraz art. 176 ust. 3, art. 179 i art. 207 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. -Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 572 ze zm.) oraz § 6 ust. 1 pkt 1 , § 9 ust 2 pkt 2, § 16 , § 30 ust. 3 oraz § 31 ust. 1 Regulaminu Pomocy Materialnej dla studentów "A" z siedzibą w Ł. odmówiła przyznania M. W. stypendium socjalnego z powodu przekroczenia dochodu ustalonego przez uczelnię. W uzasadnieniu decyzji opierając na załączonej do wniosku o przyznanie stypendium socjalnego dokumentacji wskazano, że dochód netto przypadający na członka rodziny wnioskodawczyni wyniósł 1.186,31 zł. Zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 1 Regulaminu Pomocy Materialnej oraz Zarządzeniem Rektora Nr 26a z dnia 27 września 2013r., kwoty stypendium oraz wysokość dochodu uprawniającego do ubiegania się o przyznanie świadczenia ustala Rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego, z tym że nie może być niższa niż 1,30 kwoty, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r, Nr 175, poz. 1362, z późn. zm.) oraz wyższa niż 1,30 sumy kwot określonych w art.5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn.zm.) - dochód został ustalony w wysokości 750 zł. Stosownie do treści § 16 ust. 1 Regulaminu, przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne uwzględnia się dochody osiągane przez: 1) studenta, 2) małżonka studenta, a także będące na utrzymaniu studenta lub jego małżonka dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26 roku życia, a jeżeli 26 rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek, 3) rodziców, opiekunów prawnych, opiekunów faktycznych studenta i będące na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26 roku życia, a jeżeli 26 rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek. Od powyższej decyzji M. W. złożyła odwołanie, w którym wnosząc o ponowne przeliczenie dochodu netto przypadającego na członka rodziny w roku 2012 podniosła, że dochód ten w roku 2012 wyniósł 714,02 zł, a nie jak podano w zaskarżonej decyzji 1 186,31 zł. Skarżąca wniosła o uzasadnienie podanej przez Komisję Stypendialną kwoty dochodu i ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniosła, że dotychczas otrzymywała pomoc finansową w postaci stypendium socjalnego, która pozwoliła jej na kontynuowanie nauki. Aktualnie jej sytuacja finansowa ulegnie pogorszeniu z uwagi na konieczność spłaty zaciągniętego kredytu. Nadmieniła również, że jej brat – M. W., pomimo ukończenia 26 roku życia nadal mieszka z rodzicami i pozostaje na ich utrzymaniu. Decyzją z dnia [...] Odwoławcza Komisja Stypendialna "A" z siedzibą w Ł. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Komisji Stypendialnej z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że miesięczny dochód przypadający na członka rodziny skarżącej wyniósł 1 165,22 zł netto, natomiast brat skarżącej nie może być zaliczony jako członek gospodarstwa domowego, ponieważ ukończył 26 rok życia. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca podnosząc zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a. oraz naruszenie art. 179 ust. 5 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i art. 179 ust. 5 cyt. ustawy w zw. z art. 3 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z § 15 ust. 1 i § 34 Regulaminu w zw. z art. 186 ustawy, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego powiela błędy i uchybienia organu I instancji, a ponadto wskazuje inną kwotę wyliczonego dochodu przypadającego na członka rodziny, tj. kwotę 1 165,22 zł, a nie jak podano w uzasadnieniu decyzji organu I instancji -1 186,31 zł. W zaskarżonych decyzjach brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia i przedstawienia sposobu dokonanych wyliczeń, jedynym argumentem organu przemawiającym za nie uwzględnieniem jako członka rodziny brata jest ukończenie przez niego 26 roku życia. Brak uzasadnienia i matematycznego przedstawienia wyliczenia dochodu przypadającego na członka rodziny uniemożliwia weryfikację wydanych w niniejszej sprawie decyzji. Skarżąca podała, że na dochód netto jej rodziny składa się dochód matki, tj. kwota 10 846,28 zł pomniejszona o kwotę 560 zł z tytułu zaliczek na podatek dochodowy oraz kwotę 840,52 z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, tj. 9 445,76; dochód ojca, tj. kwota 10 584,20 zł wynosząca po pomniejszeniu 9 237,96 zł i dochód skarżącej wynoszący 8 759,76 zł, a po pomniejszeniu stanowiący kwotę 6 614,48 zł. Suma dochodów netto daje kwotę 25 298, 20 zł, która po podzieleniu na 3 członków rodziny i okres 12 miesięcy daje kwotę 702, 73 zł i mieści w granicach progu dochodowego uprawniającego do przyznania stypendium. W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna "A" z siedzibą w Ł. wniosła o jej oddalenie. Przedstawiając matematyczny sposób wyliczenia dochodu przypadającego na członka rodziny organ odwoławczy podkreślił, że różnica dochodu netto przypadająca na członka rodziny, jaka wynika pomiędzy wyliczeniem dokonanym przez organ I instancji, a organem odwoławczym wynika z dokumentów jakimi dysponowały organy na danym etapie postępowania. Organ pierwszej instancji oparł swe ustalenia faktyczne na podstawie zaświadczeń z urzędu skarbowego przedstawionych przez skarżącą pomniejszając uzyskany dochód jedynie o wskazaną składkę na ubezpieczenie zdrowotne, natomiast organ odwoławczy dysponował kserokopiami zeznań podatkowych (tj. PIT 40A), z których wynikała wysokość pobranych zaliczek na podatek dochodowy oraz wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne, które zostały odliczone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.)- dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości bada legalność zaskarżonego aktu, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek, dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (postanowienia) nawet wówczas, gdy taki zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie będąc jednak związany granicami skargi, sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także tych wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w rozpatrywanej sprawie doszło na naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej "A" w Ł. z dnia [...], utrzymująca w mocy decyzję Komisji Stypendialnej "A" w Ł. z dnia [...] odmawiającą przyznania M. W. stypendium socjalnego na rok akademicki 2013/2014. Powodem odmowy przyznania stypendium było – jak wskazały w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć organy obu instancji – przekroczenie dochodu na osobę w rodzinie skarżącej. Materialnoprawną podstawę prawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005r.- Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012., poz. 572 ze zm.) oraz przepisy Regulaminu Pomocy Materialnej dla studentów "A" z siedzibą w Ł. Stosownie do treści art. 173 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie: 1) stypendium socjalnego; 2) stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, 3) stypendium rektora dla najlepszych studentów 4) stypendium ministra za osiągnięcia. W myśl zaś postanowień art. 179 ust. 1 ustawy, stypendium socjalne ma prawo otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne (art. 179 ust. 2 ustawy). Wysokość dochodu, o której mowa w ust. 2, nie może być niższa niż 1,30 kwoty, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, z późn. zm.), oraz wyższa niż 1,30 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.). Przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne uwzględnia się dochody osiągane przez: 1) studenta; 2) małżonka studenta, a także będące na utrzymaniu studenta lub jego małżonka dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek; 3) rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta i będące na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek (art. 179 ust. 4). Zgodnie natomiast z treścią art. 179 ust. 5 ustawy, miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, z uwzględnieniem ust. 4, z zastrzeżeniem, że do dochodu nie wlicza się: 1) dochodów, o których mowa w ust. 4 pkt 3, jeżeli student jest samodzielny finansowo; 2) świadczeń pomocy materialnej dla studentów i doktorantów, otrzymywanych na podstawie przepisów ustawy; 3) stypendiów przyznawanych uczniom, studentom i doktorantom w ramach: a) funduszy strukturalnych Unii Europejskiej, b) niepodlegających zwrotowi środków pochodzących z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), c) umów międzynarodowych lub programów wykonawczych, sporządzanych do tych umów albo międzynarodowych programów stypendialnych; 4) świadczeń pomocy materialnej dla uczniów otrzymywanych na podstawie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty; 5) świadczeń, o których mowa w art. 173a, 173b, 199a i art. 200 ust. 1. W myśl art. 179 ust. 6 ustawy, student jest samodzielny finansowo, jeżeli on lub jego małżonek spełnia łącznie następujące warunki: 1) posiadał stałe źródło dochodów w ostatnim roku podatkowym; 2) posiada stałe źródło dochodów w roku bieżącym; 3) jego miesięczny dochód w okresach, o których mowa w pkt 1 i 2, nie jest mniejszy niż 1,30 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych; 4) nie złożył oświadczenia o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami bądź jednym z nich. W przypadku gdy do ustalania wysokości dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne przyjmuje się dochód z prowadzenia gospodarstwa rolnego, dochód ten ustala się na podstawie powierzchni użytków rolnych w hektarach przeliczeniowych i wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego, ogłaszanego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969, z późn. zm.). W przypadku uzyskiwania dochodów z gospodarstwa rolnego oraz dochodów pozarolniczych dochody te sumuje się (art. 179 ust. 7 ustawy). Zauważyć także należy, że § 9 ust. 2 pkt 1 i § 16 Regulaminu Pomocy Materialnej dla studentów "A" z siedzibą w Ł. w sposób identyczny powtarza treść art. 179 ust. 2, 4, 5 i 6 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Z treści przytoczonych przepisów w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że prawo do otrzymania stypendium socjalnego ma student (doktorant), który spełnia przesłankę określoną w art. 179 ust. 1 ustawy, tj. znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Jednocześnie ustawodawca w kolejnych przepisach określił zasady ustalania, przy jakim poziomie dochodów można uznać, że osoba ubiegająca się o stypendium znajduje się w trudnej sytuacji i sposób ustalania wysokości dochodu na osobę w rodzinne studenta. Dla ustalenia wysokości tego dochodu zasadnicze znaczenie ma pojęcie samodzielności finansowej studenta (doktoranta). Miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta ustalana jest bowiem z uwzględnieniem tego, czy student jest samodzielny finansowo w rozumieniu art. 179 ust. 6 ustawy. Ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym określa przesłanki ustalania dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniające do ubiegania się o przyznanie stypendium socjalnego przez odesłanie do stosowania zasad określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. W kontekście ustalania przesłanek prawa materialnego organy decydujące o przyznaniu, (bądź odmowie przyznania) stypendium socjalnego winny przestrzegać również przepisów postępowania administracyjnego i mieć na uwadze fakt, aby wydane decyzje odpowiadały wymogom przewidzianym w art. 107 § 1 K.p.a. Wskazać bowiem przy tym należy, że zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Przepis ust. 1 stosuje się także do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, o których mowa w art. 175 ust. 3 i art. 176 ust. 3. Wskazany w art. 207 ust. 1 ustawy obowiązek odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (patrz: wyrok TK z dnia 8 listopada 2000 r., sygn. SK 19/99, OTK nr 7 , poz. 258). Choć decyzje organów uczelni w kontekście wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkól wyższych nie muszą spełniać tak surowych kryteriów, jak decyzja organu administracji publicznej, to jednak skoro zostały poddane kontroli pod względem zgodności z prawem prowadzonej przez sąd administracyjny, muszą spełniać przynajmniej podstawowe wymogi umożliwiające przeprowadzenie tej kontroli. Oznacza to, że organy uczelni powinny najpierw poczynić ustalenia odzwierciedlone w zebranym materiale dowodowym i w uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że skarżąca składając w dniu 4 października 2013r. wniosek o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2013/2014 wskazała, że uzyskany w ostatnim roku podatkowym dochód w czteroosobowym gospodarstwie domowym wyniósł 27 596,03 zł, a średni miesięczny dochód netto przypadający na jednego członka rodziny wyniósł 714,02 zł. Na tę okoliczność skarżąca przedłożyła m.in. zaświadczenia wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o dochodach członków rodziny, tj. M. W., K. W., I. W. i M. W., zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały, zaświadczenie o zatrudnieniu, umowę o pracę na czas określony oraz aneks do umowy o pracę. Oświadczyła jednocześnie, że jej brat – M. W. prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Analizując sytuację finansową i materialną studentki Komisja Stypendialna "A" w Ł. stwierdziła, że skarżąca nie spełniła kryterium dochodowego, tzn. dochód netto przypadający na członka rodziny skarżącej wynosi 1 186,31 zł miesięcznie i przekracza próg stypendialny, który w roku akademickim 2013/2014 wynosi 750 zł. Utrzymując w mocy decyzję Komisji Stypendialnej "A" w Ł. z dnia [...], Odwoławcza Komisja Stypendialna "A" w Łodzi wskazała jedynie, że miesięczny dochód netto przypadający na członka rodziny skarżącej wyniósł 1 165,22 zł, natomiast brat skarżącej nie może być zaliczony jako członek gospodarstwa domowego, ponieważ ukończył 26 rok życia. Organy ograniczyły się więc jedynie do stwierdzenia, że skarżąca nie spełnia kryterium dochodowego przypadającego na członka rodziny, a zatem nie ma podstaw do przyznania stypendium socjalnego. Odwoławcza Komisja Stypendialna rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji nie odniosła się do podniesionych w nim skonkretyzowanych zarzutów. Tymczasem zauważyć należy, że z zawartej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności wynika obowiązek dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przez dwa różne organy tej samej sprawy, wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy nie może więc ograniczyć się do kontroli decyzji organu I instancji, lecz powinien z urzędu ponownie przeanalizować całokształt okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, z uwzględnieniem treści zarzutów podniesionych w odwołaniu. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji z dnia [...] nie wynika aby organ dokonał ponownej analizy sprawy w kontekście podniesionych przez skarżąca w odwołaniu zarzutów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji ogranicza się wyłącznie do podania kwoty 1 165,22 zł netto, stanowiącej według organu miesięczny dochód przypadający na członka rodziny skarżącej, bez podania źródła dochodów, matematycznego jego wyliczenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których wysokość dochodu odbiega od kwoty dochodu netto przypadającej na członka rodziny skarżącej podanej w decyzji organu I instancji i wskazanej we wniosku przez samą skarżącą. Z art. 11 K.p.a. wynika obowiązek wyjaśniania stronom zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy. Wyrazem realizacji tej zasady jest uzasadnienie decyzji, które w myśl art. 107 § 3 K.p.a., powinno przekonywać stronę o prawidłowości rozstrzygnięcia. Organ administracji musi m.in. przedstawić w nim swoją ocenę oraz motywy leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Podkreślenia wymaga, że bez prawidłowego uzasadnienia decyzji strona nie ma możliwości obrony swoich słusznych interesów. Zaskarżone do sądu decyzje nie spełniają wymogów, które nakłada na nie treść art. 107 § 3 K.p.a., bowiem ich uzasadnienie stanowi jedynie przytoczenie przepisów ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 9 ust. 2 pkt 1 Regulaminu Pomocy Materialnej, bez odniesienia się do indywidualnej sytuacji skarżącej. Uzasadnienie decyzji poza wskazaniem i wyjaśnieniem podstawy prawnej rozstrzygnięcia ma być dla strony źródłem informacji o sposobie rozumowania organu podejmującego decyzję i przyjętych przez niego założeniach, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Za takie uzasadnienie nie można natomiast uznać ogólnikowego stwierdzenia, że dochód netto przypadający na członka rodziny skarżącej przekroczył próg stypendialny i ograniczenia się do podania ogólnej kwoty dochodu rodziny, bez wskazania sposobu jej matematycznego wyliczenia, co miało miejsce w niniejszej sprawie. To z uzasadnienia decyzji strona czerpie informację o ustalonym i przyjętym przez organ do rozpoznania stanie faktycznym oraz o swojej sytuacji prawnej. Sposób sformułowania przez skarżącą skargi jest dowodem na to, że uzasadnienie decyzji zarówno organu pierwszej instancji jak i organu odwoławczego nie spełnia standardów wynikających z art. 107 § 3 K.p.a. W skardze M. W. nie znając bowiem motywów rozstrzygnięcia oraz sposobu rozumowania organu przedstawia alternatywne wersje zarzutów. Próbę odniesienia się do rozbieżności w zakresie ustalonej kwoty dochodu netto przypadającej na członka rodziny skarżącej Odwoławcza Komisja Stypendialna podjęła dopiero w odpowiedzi na skargę. Sporządzana przez organ administracji publicznej odpowiedź na skargę jest pismem procesowym strony w rozumieniu art. 46 p.p.s.a., które poza spełnieniem wymogów przewidzianych w ustawie, zawiera ustosunkowanie się do twierdzeń zawartych w skardze. Odpowiedź na skargę nie może jednak zastępować uzasadnienia podjętego w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięcia, ani też go uzupełniać albowiem odpowiedź na skargę nie podlega ocenie w zakresie legalności. Podniesienie więc dopiero w odpowiedzi na skargę okoliczności, rozważań i ocen, które powinny być umieszczone w uzasadnieniu decyzji organu należy uznać za wadę postępowania skutkującą wyeliminowaniem wadliwego aktu z obrotu prawnego. Strona pozbawiona bowiem zostaje możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności i ocen, co ogranicza jej prawo do obrony własnych racji (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2010r., sygn. akt II GSK 586/09 Lex nr 596965, wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 marca 2008r., sygn. akt I SA/Łd 1035/07, Lex nr 468904). Reasumując sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 i 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Powyższa ocena uzasadniała uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komisji Stypendialnej "A" z siedzibą w Ł. z dnia [...]. Rozpoznając sprawę ponownie organy winny w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy, ustosunkowując się w szczególności do zarzutów, wyjaśnień i twierdzeń skarżącej składanych w toku postępowania, a ich analiza, ocena i wnioski z niej płynące przedstawić w uzasadnieniu decyzji spełniającej wymogi art. 107 § 3 K.p.a. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej "A" z siedzibą w Ł. z dnia [...]. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. b.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło