I SA/Sz 1526/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtysiak,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] Przedsiębiorstwa Budowlanego "T.-B." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego oddala skargę. Z. P. B. "[...]" Spółka [...] w S. pismem z dnia [...] r. (data nadania w placówce pocztowej – [...] r.) wniosła o zwieszenie postępowania podatkowego do czasu rozpoznania złożonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. (I SA/Łd 1140/12), pytania prejudycjalnego dotyczącego wykładni przepisów prawa wspólnotowego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej o następującej treści: 1. czy art. 4 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 roku w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się od uznaniu za dostawę towarów sprzedaży dokonanej przez podmiot, który za zgodą innej osoby dla zatajenia własnej działalności gospodarczej, posłużył się firmą tej osoby? 2. czy art. 17 Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 roku w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on odliczeniu podatku z faktury wystawionej przez osobę, która jedynie firmowała sprzedaż towaru wykonaną przez inny podmiot, bez wykazania, że nabywca wiedział lub na podstawie obiektywnych okoliczności mógł wiedzieć, że transakcja, w której uczestniczy wiąże się z przestępstwem lub innymi nieprawidłowościami, jakich dopuścił się wystawca faktury lub podmiot z nim współdziałający? W piśmie Spółka wskazała, że zbieżność treści złożonego pytania prejudycjalnego z przedmiotem postępowania prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. nie budzi jakichkolwiek wątpliwości i nie wymaga szerszego uzasadnienia. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia [...] r. odmówił zawieszenia postępowania podatkowego wszczętego wobec Z. P. B. "[...]" Spółki [...] w S.(w toku postępowania podatkowego nastąpiła zmiana siedziby Spółki). W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał na treści art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012, poz. 749 ze zm.) i powołując się na orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych wskazał, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie jest "innym organem" o jakim mowa w tym przepisie, od rozstrzygnięcia przez, który zagadnienia wstępnego może stanowić przyczynę zawieszenia postępowania. Organ wskazał także, że z treści przytoczonego we wniosku Spółki postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wynika, że dotyczy on stanu faktycznego, gdzie organy podatkowe uznały, iż dla możliwości odliczenia podatku naliczonego z faktur niedokumentujących transakcji gospodarczych nie ma znaczenia świadomość nabywcy, ani też dochowanie przez niego należytej staranności, natomiast w rozpoznawanej sprawie kwestia świadomości podatnika co do wiedzy czy transakcje mające stanowić podstawę odliczenia podatku naliczonego były związane z przestępstwem jest przedmiotem badania organu podatkowego. W odwołaniu od powyższego postanowienia Spółka zarzuciła naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, a w konsekwencji odmowę zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy zawieszenie takie jest niezbędne, celowe i zasadne. Wskazując na powyższe wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zawieszenie postępowania w sprawie. Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji podzielając argumentację organu pierwszej instancji oraz wskazując w uzasadnieniu, że przyszłe rozstrzygnięcie Trybunału w przedmiocie pytania prejudycjalnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, na które powołuje się strona nie stanowi zagadnienia wstępnego, a zatem nie mogłoby być podstawą do zawieszenia kontroli podatkowych prowadzonych wobec Spółki. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze od powyższego postanowienia Spółka podobnie jak w odwołaniu zarzuciła naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną interpretację i niezastosowanie, a w konsekwencji odmowę zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy zawieszenie takie jest niezbędne, celowe i zasadne, W skardze zawarto wniosek o: "zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zawieszenie postępowania w sprawie". W uzasadnieniu skargi podkreślono, że wpływu toczącego się postępowania przez Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości na wynik sprawy podatnik upatruje w analogii kwestii prawnych występujących w obu postępowaniach, z czego organ doskonale zdaje sobie sprawę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej bądź postanowienia polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczył możliwości zawieszenia postępowania podatkowego ze względu na toczące się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej postępowanie w przedmiocie pytania prejudycjalnego zadanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 12 grudnia 2012 roku. Zdaniem skarżącej pytanie to dotyczyło analogicznego zagadnienia prawnego jak występujące w przypadku podatniczki. Rozważania należy rozpocząć od przytoczenia treści art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, stosownie do którego organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przesłanka zawieszenia wskazana w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej dotyczy zatem takiej sytuacji, gdy wydanie rozstrzygnięcia w konkretnej, jeszcze nie zakończonej sprawie, pozostaje w ścisłym związku z nie rozstrzygniętym jeszcze zagadnieniem wstępnym. Przy czym zagadnienie to musi być przesłanką konieczną do zakończenia sprawy. Jednocześnie organem rozstrzygającym to zagadnienie musi być organ lub sąd, legitymowany do jego rozstrzygania – do wydawania orzeczeń w indywidualnych sprawach. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że zasadnie organy podatkowe odmówiły zawieszenia postępowania i to z kilku powodów. Po pierwsze podnieść należy, że pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć taką sytuację, gdy wydanie orzeczenia merytorycznego w rozpoznanej przez organ podatkowy sprawie zależy od wydania innego orzeczenia merytorycznego przez inny organ lub sąd w przedmiocie stanowiącym kwestię wstępną dla rozpoznawanej sprawy. Chodzi tu zatem o dwie sprawy pozostające ze sobą w tak ścisłym związku, że wydanie decyzji w sprawie podatkowej jest uzależnione od przesądzenia pewnej kwestii, na przykład przesądzenia przez sąd powszechny kwestii statusu spadkobiercy w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku dla postępowania w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. W rozpoznawanej sprawie taki związek nie zachodzi, gdyż Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie jest "innym organem lub sądem". Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stosownie do art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 115/47) jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym o wykładni Traktatów oraz o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii i to bez względu na ocenę, czy zasadne, było zwrócenie się przez WSA w Łodzi do Trybunału. Wskazać także należy na uregulowanie zawarte w art. 203 § 1 Ordynacji podatkowej, stosownie do którego organ podatkowy, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 201 § 1 pkt 2, wzywa równocześnie stronę do wystąpienia w oznaczonym terminie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, chyba, że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. Z kolei § 2 tego przepisu zwiera regulację dotyczącą sytuacji, gdy strona nie wykonała wezwania z § 1, wskazując, że wówczas to organ podatkowy zwraca się do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego. Skoro żaden przepis nie daje ani stronie postępowania podatkowego ani też organowi podatkowemu uprawnienia do wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, to Trybunał ten nie może być uznany za organ lub sąd o jakim mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Wskazać także należy, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 kwietnia 2006 r. w sprawie I SA/Sz 14/06, ten Sąd wyjaśnił już, że "(...) użyte w przepisie określenie inny organ należy rozumieć jako każdy organ państwowy uprawniony na podstawie przepisów prawa do podejmowania rozstrzygnięć w prawem przewidzianej formie (...) Innym organem lub sądem nie będzie w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - Europejski Trybunał Sprawiedliwości, który orzeka o wykładni przepisów prawa wspólnotowego". Pogląd ten Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela. Wobec niemożności zawieszenia postępowania podatkowego ze względu na wystąpienie przez WSA do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym, nie ma znaczenia ocena treści tego pytania w kontekście występującego problemu prawnego w przedmiotowej sprawie. Marginalnie jednak wskazać należy, że już po wydaniu postanowienia przez organ drugiej instancji, w dniu 6 lutego 2014 r. Trybunał Sprawiedliwości UE wydał postanowienie w sprawie C-3/13 na skutek zadania pytania prejudycjalnego WSA w Łodzi z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie I SA/Łd 1140/12. Z tych zatem powodów na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.