IV SA/Po 989/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi D. W. , A. W. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na adaptację budynku z rozbudową 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżących D. i A. małżonków W. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 09 października 2012 r. D. i A. W. (dalej wnioskodawcy, strony, skarżący) zgłosili zamiar robót budowlanych polegających na naprawie i remoncie gzymsów i opierzenia, wymianie okien na wysokości 1 piętra w budynku przy [...], według złożonego projektu w Wydziale [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. (nr sprawy [...]) Starosta [...], wskazując na art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej kpa) umorzył postępowanie w sprawie wszczętej ww. wnioskiem. Uzasadniając napisał, że jednym z załączników do zgłoszenia zamiaru był wniosek z dnia [...] października 2012r. o wydanie pozwolenia na budowę "dla złożonego w dniu [...] sierpnia 2009 r. projektu zamiennego", który obejmuje projekt zagospodarowania terenu, projekt architektury i konstrukcji budynku północnego, projekt architektury i konstrukcji budynku południowego, ekspertyzę techniczną. Starosta podkreślił, że powyższy projekt zamienny został opracowany w marcu 2007 r. dla zamierzenia budowlanego polegającego na adaptacji obiektu usługowo-mieszkalnego dla zamieszkania wielorodzinnego. Starosta opisał przebieg postępowania i wskazał na informację od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej jako PINB) zawartą w piśmie z dnia 17 czerwca 2013 r. o toczącym się postępowaniu w sprawie prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia oraz w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych i bramy wjazdowej na sklep, na nieruchomości wskazanej w ww. zgłoszeniu. Dalej Starosta wskazał na ostateczną decyzję własną z dnia [...] października 2009 r. którą odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę: adaptację budynku usługowo - mieszkalnego wraz z rozbudową w [...], w oparciu o złożony ww. projekt zamienny, opracowany przez wnioskodawców na skutek nakazu PINB, nałożonego w decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. Na tej podstawie Starosta ocenił, że wniosek z dnia [...] października 2012 r. jest bezprzedmiotowy i wskazał, że zgodnie z art. 105 § 1 kpa gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W odwołaniu od opisanej decyzji wnioskodawcy wnieśli o rozpatrzenie wniosku przez Wojewodę, względnie o przekazanie sprawy innemu organowi. Uzasadniając opisali przebieg postępowania wskazując, że wniosek wraz z projektem budowlanym został złożony w dniu [...] października 2009 r. Zaznaczyli, że odwołanie jest jednocześnie skargą na bezczynność organu. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski, wskazując na art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił wydania pozwolenia na adaptację budynku usługowo-mieszkalnego z rozbudową w [...]. Uzasadniając napisał, że z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji (po wyznaczeniu przez wojewodę dodatkowego terminu załatwienia sprawy postanowieniem z 12 marca 2013 r.) na podstawie art. 64 § 2 kpa wezwał inwestora do usunięcia braków wniosku z dnia 8 października 2012 r. Braków tych inwestor nie usunął, w związku z czym Starosta decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. umorzył postępowanie administracyjne. Dalej Wojewoda napisał, że uchylił tą decyzję – decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Starostę. Starosta ponownie prowadząc postępowanie dołączył do akt sprawy decyzję PINB z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] o nakazie między innymi rozbiórki rozbudowanej części północnej budynku w [...], na działce nr 2073. Wojewoda zaznaczył, że z akt sprawy wynika, że budynki na działce nr 2073, pierwotnie oznaczone były numerami ul. [...] 22 i ul. [...] 1. Ostatecznie nieruchomość, działka nr 2073 w [...] została oznaczona w ewidencji gruntów nr 2073 i uzyskała adres ul. [...]. W związku z tym Wojewoda wskazał na nowe dowody w sprawie, których nie znał wydając decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r. a które wskazują na występowanie w sprawie przesłanki wskazanej w art. 35 ust. 5 i art. 32 ust. 4a ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm., dalej jako P.b.). Zgodnie z art. 35 ust. 5 P.b. właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. W myśl przepisu art. 32 ust. 4a P.b. nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1 tejże ustawy. Wojewoda podkreślił, że ustalenie takiego stanu zobowiązuje organ administracji architektoniczno-budowlanej do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego na podstawie cytowanych przepisów. Odnosząc się do skargi na bezczynność Starosty Wojewoda wskazał, że zgodnie z przepisem art. 234 k.p.a. w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne, skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami kpa. Wojewoda wymienił kolejne decyzje i postanowienia wydawane w sprawie przez Starostę, Wojewodę oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i na tej podstawie ocenił, że zarzut bezczynności nie jest uzasadniony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu D. i A. W. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podkreślili, że w sprawie złożyli wszelką dokumentację architektoniczno-budowlaną wraz z uzgodnieniami, warunkami zabudowy i pozwoleniami. Wnieśli o przesłuchanie świadków na okoliczność potwierdzenia złożenia dokumentacji projektowo-technicznej oraz na okoliczność przewlekłości postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie . Przedmiotem badania w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody Wielkoplskiego z dnia [...] sierpnia 2013 roku ,którą to Wojewoda uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2013 roku umarzającą postępowanie i odmówił pozwolenia na adaptację budynku usługowo-mieszkalnego z rozbudową [...]. Sąd przy rozpoznawaniu zaskarżonych decyzji dopatrzył się uchybień w zakresie stosowania przez organy administracji prawa, które musiały zaskutkować ich uchyleniem. Z akt sprawy wynika, że stroną postępowania od początku prowadzenia sprawy przed organem pierwszej instancji był W. K. Sprawa została wszczęta na skutek wniosku złożonego w dniu [...] października 2012 roku. Tymczasem z odpisu aktu zgonu nadesłanego przez Urząd Stanu Cywilnego w [...] (k.62 akt sądowych) wynika, że W. K. w dniu [...] 2012 roku zmarł. Tym samym organy adminstaracji nie ustaliły w sposób prawidłowy stron postępowania ,gdyż nie zbadały czy zmarły posiada ewentualnych następców prawnych, którzy mieliby interes prawny do występowania jako strony tegoż postępowania. W myśl art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny oparty jest na normach prawa materialnego, w których musi być zawarta konkretna norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu indywidualnego. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt1 a i b ppsa sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 145. § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Czwartą przyczyną wznowienia postępowania zgodnie z wyżej wymienionym przepisem jest brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy. Dotyczy ona nieprawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania, w tym jego przeprowadzenia bez udziału następców prawnych - por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 września 2011 r., II SA/Łd 622/11, LEX nr 966519: "Nieprawidłowo ustalony krąg stron postępowania, w tym przeprowadzenie postępowania bez udziału następców prawnych osoby zmarłej, stanowi naruszenie procedury administracyjnej: art. 28 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a tym samym stanowi podstawę do uchylenia kwestionowanych postanowień organów obu instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a." Wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje niezależnie od tego, czy brak udziału strony wywarł wpływ na treść decyzji. Artykuł 145 § 1 pkt 4 nie wymaga zatem stwierdzenia, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy. Wpływ tego braku udziału na wynik sprawy może być dopiero oceniony w postępowaniu wznowieniowym. Przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z udziałem strony pozwoli wówczas na stwierdzenie, czy dojdzie do zmiany ustaleń stanu faktycznego (por. B. Adamiak (w:) System 9, s. 255; por. też wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 maja 1998 r., I SA 2189/97, LEX nr 45705: "Sam fakt braku udziału strony w postępowaniu bądź w jego części bez jej winy stanowi powód do wznowienia postępowania, gdyż art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie wymaga stwierdzenia, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy. Kolejnym uchybieniem, które miało wpływ na wynik sprawy była obraza prawa materialnego art. 35 ust. 5 P.b. Wojewoda przywołał ten przepis podnosząc, że właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. W myśl przepisu art. 32 ust. 4a P.b. nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1 tejże ustawy. Wojewoda podniósł ,że istnieje decyzja PINB z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] r. o nakazie między innymi rozbiórki rozbudowanej części północnej budynku w [...], na działce nr 2073. Wojewoda nie zbadał ,czy decyzja ta w dacie wydawania przez niego decyzji aktualnie przez Sąd rozpoznawanej istnieje w obrocie prawnym. Tymczasem w postępowaniu sądowym okazało się, że Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] sierpnia 2013 roku w sprawie [...] uchylił decyzję PINB z dnia [...] czerwca 2013 roku nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Tym samym w dniu wydawania decyzji przez Wojewodę Wielkopolskiego [...] sierpnia 2013 roku decyzja o nakazie rozbiórki została wyeliminowana z obrotu prawnego. W uznaniu Sądu więc organy przy ponownym rozpoznawaniu sprawy powinny ustalić właściwy krąg stron postępowania , przede wszystkim następców prawnych W. K. Poza tym powinny dokładnie ustalić i szczegółowo uzasadnić zgodnie z przepisem art.107kpa,czy rzeczywiście wniosek skarżących z dnia [...] października 2012 roku pokrywa się w całości przedmiotowo ze sprawą już rozpoznawaną w 2009 roku. Ewentualnie zbadać czy aktualnie na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. W tym stanie rzeczy na podstawie przepisów powołanych powyżej Sąd uchylił decyzje zaskarżone. O kosztach na podstawie art. 200 ppsa.