I SA/Wa 2476/13
WyrokWSA w Warszawie2014-05-27
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Marta Kołtun-Kulik, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja wojewody o uchyleniu decyzji starosty odmownej w przedmiocie wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości na podstawie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami była prawidłowa?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wojewoda prawidłowo uchylił decyzję starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ pierwszej instancji nie ustalił właściwie faktów niezbędnych do wydania decyzji na podstawie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ odwoławczy nie mógł natomiast rozstrzygać merytorycznie o przesłankach udostępnienia nieruchomości, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania.Stan faktyczny
S.Z. jako właściciel nieruchomości odmówił udostępnienia jej spółce E. S.A. na wykonanie prac związanych z liniami energetycznymi. Starosta Powiatu odmówił wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości, a wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Spółka zarzuciła naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że prace miały charakter remontowy i konieczne było udostępnienie nieruchomości, natomiast S.Z. podnosiła, że prace miały charakter rozbudowy i nie było spełnionych przesłanek do wydania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę S.Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2013 r. uchylającą decyzję Starosty Powiatu i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. sprawy ze skargi S.Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości oddala skargę.
Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania spółki akcyjnej E. S.A. z siedzibą w G., od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], orzekającej o odmowie wydania decyzji zobowiązującej S.Z., właściciela nieruchomości obejmującej działkę ewidencyjną nr [...], obręb [...] oraz nr [...], obręb [...], w gminie O., KW Nr [...], do udostępnienia przedmiotowej nieruchomości na okres [...] miesięcy oraz zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności związanych z [...] linii [...] oraz linii [...], a tym samym nadania wnioskowanej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, uchylił zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, że Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. odmówił wydania decyzji zobowiązującej S.Z., właściciela opisanej wyżej nieruchomości do udostępnienia nieruchomości na okres [...] miesięcy oraz zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie określonych wyżej czynności, a tym samym nadania wnioskowanej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E. S.A. zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa, poprzez błędne przyjęcie, że wnioskując o zalegalizowanie wejścia na nieruchomość w trybie art. 126 ust. 1 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, inwestor wykonał wszystkie prace, nieuwzględnienie interesu społecznego polegającego na zapewnieniu stałych i bezpiecznych dostaw energii, niewyjaśnienie wszelkich okoliczności istotnych dla sprawy oraz przyjęcie, że wydanie decyzji w trybie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami byłoby legalizacją dokonanych czynności, a także naruszenie art. 124b powołanej ustawy poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
W piśmie z dnia 7 sierpnia 2013 r. wyjaśniono dodatkowo, że nie zostały wykonane w całości prace remontowe linii energetycznej, związane z [...]. Wskazano, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2012 r. E. S.A. wystąpiła do Starosty o wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Konieczność pilnego przystąpienia do wykonania prac wynikała z zaistniałych warunków atmosferycznych. Zaznaczono, że w trzech kolejnych awaryjnie uzyskanych terminach wyłączeń linii WN spod napięcia, podjęto próby zajęcia przedmiotowej nieruchomości, z zamiarem wykonania remontu oraz złożono wnioski o legalizację wejścia na teren. Podjęte próby wykonania prac dotyczyły jedynie tych, które należało wykonać pilnie i natychmiast, biorąc pod uwagę ryzyko wystąpienia znacznej szkody w przypadku ich niewykonania. Podkreślono ponadto, że prace remontowe zostały wykonane jedynie częściowo i obecnie w dalszym ciągu zachodzi potrzeba ich dokończenia w zakresie wskazanym powyżej, przez co wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości jest nadal potrzebne oraz uzasadnione.
Wojewoda [...] rozpoznając sprawę wskazał, że na mocy art. 1 pkt 13 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 200, poz. 1323) został dodany przepis art. 124b. Organ przytoczył treść powołanego przepisu i zaznaczył, że zmiana polegająca na dodaniu art. 124b do przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ma na celu umożliwienie wykonywania przez przedsiębiorstwa (energetyczne, gazowe, wodno-kanalizacyjne, itd.) prac związanych z konserwacją i utrzymaniem w należytym stanie sieci i urządzeń przesyłowych. Przepis ten umożliwia uzyskanie, w drodze decyzji starosty, prawa wstępu na nieruchomość w celu wykonywania czynności związanych z utrzymywaniem urządzeń, w sytuacji, gdy nie zgadza się na to władający nieruchomością (tj. właściciel, użytkownik wieczysty albo posiadacz nieruchomości). Przedsiębiorca składając wniosek do starosty zobligowany jest do przedstawienia dokumentów poświadczających prawa do urządzeń i przewodów znajdujących się na cudzej nieruchomości.
Organ odwoławczy podkreślił, że z brzmienia przepisu art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, wynika iż może być zastosowany, jeśli kumulatywnie spełnione zostaną następujące przesłanki, tj. wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń oraz właściciel (użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) nie wyraża zgody na takie udostępnienie.
Wojewoda [...] wskazał, że analiza zebranych w sprawie materiałów dowodowych prowadzi do wniosku, iż zostały spełnione łącznie wymienione wyżej przesłanki warunkujące możliwość zastosowania ograniczenia wynikającego z art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z notatek dołączonych przez Spółkę do wniosku o wszczęcie postępowania z dnia [...] października 2012 r., [...] października 2012 r. oraz [...] października 2012 r. wynika, że J.Z., reprezentujący S.Z., unikał kontaktu z inwestorem, zaś wnioskodawczyni odmówiła rozmów, na temat udostępnienia nieruchomości, wskazując, że właściwym do podjęcia decyzji jest J.Z. Inwestor wielokrotnie podejmował próbę kontaktu telefonicznego z w/w osobą, próbując zastać go także w miejscu zamieszkania. Stosowna próba podjęta również została po wszczęciu postępowania (pismo z dnia [...] kwietnia 2013 r., bez odpowiedzi).
Organ odwoławczy zaznaczył, że w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, iż wydanie decyzji w oparciu o art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami winno zostać poprzedzone próbami uzyskania zgody osób mających prawa rzeczowe do nieruchomości na jej udostępnienie, a czynności te powinny zostać udokumentowane i dopiero ich bezskuteczność upoważnia do złożenia wniosku o wydanie omawianej decyzji. Zarówno zgoda jak i jej brak muszą być wyrażone przez właściwy podmiot w sposób jasny i niebudzący wątpliwości (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1110/12). Przepis art. 124b powołanej ustawy nie wymaga przeprowadzenia w tym zakresie rokowań w celu uzyskania zgody, jednak w praktyce w wielu wypadkach dochodzi do wymiany korespondencji, która w istocie będzie stanowić rokowania. Brak zgody będzie oznaczać również milczenie, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce.
Wojewoda [...] podkreślił jednocześnie, że w jego ocenie konieczne jest przeprowadzenie czynności modernizacyjnych polegających na [...] znajdujących się na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...]. Brak możliwości przeprowadzenia powyższych czynności przyczyniłoby się m.in. do pogorszenia ochrony przeciwpożarowej, co ma szczególne znaczenie w miejscach linii energetycznej w bliskiej odległości od miejsc zamieszkiwania ludzi. Prawidłowa ochrona odgromowa ma podstawowe znaczenie dla utrzymania niezawodności przesyłu energii oraz stabilności i bezpieczeństwa Krajowego Systemu Energetycznego.
Organ odwoławczy powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 880/12, gdzie wskazano m.in., że przy stosowaniu udostępnienia nieruchomości w oparciu przepis 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami niezbędne jest szczegółowe opisanie czynności z wymienieniem zakresu prac, które będą konieczne do wykonania oraz sprzętu wykorzystywanego na dojazd, jeżeli zajdzie taka potrzeba. Szczegółowy opis czynności będzie stanowił podstawę do określenia terenu niezbędnego do udostępnienia, ale również będzie powiązany z kolejną przesłanką z art. 124b ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. terminem, na który nieruchomość ma zostać udostępniona. Oznacza to, że decyzja oparta na wskazanej podstawie prawnej musi ściśle określać zakres ograniczenia prawa własności. W sposób jasny musi z niej wynikać jednoznaczny przebieg planowanych do realizacji prac i zakres uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej czynności. Rolą organu pierwszej instancji będzie zgromadzenie materiału dowodowego powalającego na wydanie decyzji, określającej w/w zagadnienia.
Wojewoda [...] przytoczył ponadto wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2006 r., sygn. akt I OSK 884/06 odnoszący się do decyzji kasacyjnej wydawanej w trybie art. 138 § 2 kpa i podkreślił, że organ odwoławczy jest kompetentny wyłącznie do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Przeprowadzenie przez ten organ postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego zawartą w art. 15 kpa. Każda sprawa powinna być nie tylko rozstrzygnięta, ale i rozpoznana przez dwa organy administracji różnych stopni, stwarzając w ten sposób gwarancje realizacji praw i interesów stron oraz uczestników postępowania.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewoda [...] uznał, że zaistniały podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, że w toku ponownego postępowania organ pierwszej instancji powinien kierować się zasadą prawdy obiektywnej i podjąć wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kpa.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła S.Z., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 138 § 2 kpa, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uchyleniu w całości prawidłowej decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania pomimo, iż brak było podstaw do wydania takiego rozstrzygnięcia. Organ pierwszej instancji prawidłowo bowiem ustalił, że brak jest podstaw do wydania decyzji w trybie art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zobowiązującej skarżącą do udostępnienia nieruchomości spółce E. S.A.; 2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, w szczególności poprzez dokonanie ustaleń nieznajdujących uzasadnienia w rzeczywistości, w wyłącznej mierze w oparciu jedynie o twierdzenia Spółki, niepoparte wiarygodnymi dowodami i niezweryfikowane przez organ drugiej instancji, które potwierdzałyby zaistnienie przesłanek uzasadniających wydanie decyzji na podstawie art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. braku zgody skarżącej oraz konieczności wykonania przez Spółkę czynności związanych z konserwacją, remontem lub usunięciem awarii, w związku z którymi zachodziłaby rzeczywista konieczność wykonania prac na nieruchomości skarżącej wskazanych we wniosku Spółki i w konsekwencji nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej, polegającego na ochronie przysługującego jej prawa własności nieruchomości, co w rezultacie doprowadziło organ drugiej instancji do wydania wadliwego rozstrzygnięcia; 3) art. 10 § 1 kpa, poprzez niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym również brak umożliwienia skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań, przed wydaniem decyzji organu odwoławczego, co polegało na tym, że organ nie powiadomił skarżącej stosownym pismem o możliwości przedstawienia twierdzeń i wniosków, w tym również wniosków dowodowych, w związku ze złożonym odwołaniem Spółki, skutkujące pozbawieniem strony możliwości ustosunkowania się do niniejszej sprawy, przedstawienia własnych twierdzeń i wniosków m.in. takich jak wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność podnoszonych przez Spółkę twierdzeń o złym stanie technicznym instalacji elektroenergetycznych; 4) art. 81 kpa poprzez uznanie za udowodnione okoliczności faktyczne powoływane przez Spółkę, takie jak zły stan techniczny urządzeń przesyłowych, pomimo, iż organ nie umożliwił skarżącej zajęcia stanowiska w kwestii dowodów zgłoszonych przez Spółkę na ich poparcie; 5) art. 6 kpa i 8 kpa, poprzez niepodjęcie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ drugiej instancji wydając zaskarżoną decyzję i w konsekwencji nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej, co stanowi działanie organu, które podważa zaufanie strony do organów administracji publicznej; 6) art. 84 § 1 kpa w związku z art. 136 kpa, poprzez ich niezastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego i innych dowodów, umożliwiających weryfikację i potwierdzenie twierdzeń Spółki, pomimo iż ustalenie takich okoliczności sprawy jak zły stan techniczny instalacji elektroenergetycznej, wymagało wiedzy specjalnej, którą organ nie dysponuje.
Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędną wykładnię przepisu, polegającą na przyjęciu, iż zakres prac opisanych we wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. tj. [...] linii [...] oraz linii [...], stanowią prace remontowe, konserwacyjne lub usunięcie awarii, podczas gdy prace, które zostały wykonane przez Spółkę, w rzeczywistości miały na celu rozbudowę infrastruktury elektroenergetycznej i były wykonane planowo na zlecenie kontrahenta Spółki.
W skardze uzasadnieniu skargi przytoczono szereg argumentów na poparcie podnoszonych zarzutów podnosząc m.in., że w sprawie w żaden sposób nie zostało wykazane spełnienie przesłanki niewyrażenia przez skarżącą zgody na udostępnienie nieruchomości na określony ustawą cel. Skarżąca zaznaczyła, że wydanie decyzji w oparciu o art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami powinno zostać poprzedzone próbami uzyskania zgody osób mających prawa rzeczowe do nieruchomości na jej udostępnienie, a czynności te powinny zostać udokumentowane. Dopiero bezskuteczność tych prób upoważnia do złożenia wniosku o wydanie omawianej decyzji. Zarówno zgoda, jak i jej brak, muszą być wyrażone przez właściwy podmiot w sposób jasny i niebudzący wątpliwości. Jednak brak zgody nie może być przez organy orzekające w jakikolwiek sposób dorozumiany lub domniemywany. Zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie Spółka nie przedłożyła dokumentu, z którego wynikałoby, iż faktycznie przed złożeniem wniosku zwróciła się do skarżącej o wyrażenie zgody na wejście na nieruchomość w celu wykonania przedmiotowych prac. Wystarczającego dowodu na podjęcie działań zmierzających do uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości nie stanowią bowiem notatki służbowe z dnia [...], [...] i [...] października 2012 r. Zbyt daleko idący i nieuzasadniony jest wniosek Wojewody [...], że brak kontaktu oznacza jednocześnie brak zgody na wejście na nieruchomość. Wypełnienia przesłanki z 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami nie stanowi też – w ocenie skarżącej - pismo z dnia [...] kwietnia 2013 r., które przesłane zostało stronie ponad trzy miesiące po złożeniu wniosku, a powołany przepis nakazuje podjęcie działań w celu uzyskania zgody na zajęcie nieruchomości przed złożeniem wniosku.
Skarżąca zarzuciła ponadto, że Spółka nie udowodniła, iż w niniejszej sprawie zachodzi konieczność wykonania określonych czynności modernizacyjnych na nieruchomości. Wojewoda [...] opierając się wyłącznie na twierdzeniach Spółki, nie poddając ich żadnej merytorycznej weryfikacji i nie dysponując wiedzą specjalistyczną w tym zakresie (np. stosowną opinią) bezpodstawnie uznał, że przeprowadzenie tych czynności jest konieczne.
Skarżąca przytoczyła jednocześnie szereg argumentów na poparcie zarzutów dotyczących naruszenia wskazanych w skardze przepisów kpa, podnosząc w szczególności, że twierdzenia przedstawione przez Wojewodę [...] w uzasadnieniu decyzji w ogóle nie znajdują odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Skarżąca szczegółowo opisała kiedy i w jakich okolicznościach miało miejsce bezprawne - jej zdaniem - wtargnięcie na nieruchomość pracowników Spółki oraz zaznaczyła, że rzeczywistym celem prac Spółki była rozbudowa istniejącej infrastruktury elektroenergetycznej, a nie jej remont czy konserwacja.
W świetle powyższego wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie organu odwoławczego oparte na przepisie art. 138 § 2 kpa jest prawidłowe.
Zauważyć trzeba, że uchyloną przez Wojewodę [...] decyzją, Starosta Powiatu [...], po rozpatrzeniu wniosku Spółki E. S.A. odmówił wydania decyzji zobowiązującej S.Z., właściciela nieruchomości obejmującej działkę ewidencyjną nr [...] oraz nr [...], do udostępnienia przedmiotowej nieruchomości na okres [...] miesięcy oraz zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności związanych z [...], a tym samym nadania wnioskowanej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Podstawę materialnoprawną przedmiotowej decyzji stanowił przepis art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) stanowiący, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Decyzję, o której mowa w ust. 1 wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w ust. 1 (art. 124b ust. 2).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że wydając decyzję w trybie powołanego przepisu organ nakłada na właściciela nieruchomości obowiązek jej udostępnienia, co oznacza, iż dochodzi do tzw. administracyjnego ograniczenia prawa własności. Istotne więc jest, by podstawy uzasadniające wydanie takiej decyzji zostały właściwie ustalone. Zdaniem Sądu organ musi zatem jednoznacznie i w sposób niebudzący wątpliwości wykazać, że zostały spełnione (lub nie) wymienione w powołanym przepisie przesłanki warunkujące możliwość zastosowania ograniczenia wynikającego z tego przepisu. Jak słusznie zauważył zaś Wojewoda [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, decyzja wydana na podstawie art. 124b ust. 1 powołanej ustawy musi ściśle określać zakres ograniczenia prawa własności. W sposób jasny musi z niej wynikać jednoznaczny rodzaj i przebieg planowanych do realizacji prac i zakres uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej czynności. Organ pierwszej instancji powinien natomiast zgromadzić stosowny materiał dowodowy pozwalający na wydanie właściwego rozstrzygnięcia.
Tymczasem Starosta Powiatu [...] wydając decyzję w trybie art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w żaden sposób nie wyjaśnił dlaczego uznał, że w sprawie nie zaistniały przesłanki określone w powołanym przepisie. Organ ograniczył się w zasadzie do przedstawienia przebiegu postępowania oraz lakonicznego stwierdzenia, że z treści wniosków składanych przez E. S.A. w trybie art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, iż na nieruchomości podjęte zostały już prace, które miały stanowić podstawę do wydania decyzji w trybie art. 124b powołanej ustawy oraz że wydanie wnioskowanej decyzji byłoby legalizacją dokonanych czynności. Organ nie wskazał przy tym jakie konkretnie prace i kiedy zostały podjęte na nieruchomości skarżącej. Organ pierwszej instancji nie odniósł się w ogóle do treści wniosku E. S.A. z dnia [...] grudnia 2012 r. oraz materiałów przedkładanych przez wnioskodawcę na poparcie zasadności wniosku złożonego w trybie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Brak jest oceny, czy podjęte prace na gruncie skarżącej są tożsame ze wskazanymi w powyższym wniosku.
Słusznie zatem Wojewoda [...] uznał, że organ pierwszej instancji nie ustalił we właściwy sposób faktów niezbędnych do wydania decyzji w trybie art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W sprawie zaistniały więc przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Przy czym podkreślić trzeba, że ustalenia organu odwoławczego w kwestii spełnienia przesłanek z art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. braku zgody skarżącej na udostępnienie nieruchomości oraz konieczności przeprowadzenia określonych czynności na przedmiotowej nieruchomości były przedwczesne, skoro te przesłanki nie były rozważane i oceniane przez organ pierwszej instancji. To organ pierwszej instancji, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, powinien ustalić, czy wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami jest aktualny, tzn. czy w dalszym ciągu zachodzi konieczność udostępnienia nieruchomości celem wykonania czynności przewidzianych w tym przepisie, a jeżeli tak to przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie przesłanek z art. 124b ust. 1 i ocenić zasadność wniosku spółki E. S.A.
Zdaniem Sądu, uchybienie powyższe nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Prawidłowo bowiem organ odwoławczy uchylił decyzję Starosty Powiatu [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że uchylając decyzję w trybie art. 138 § 2 kpa Wojewoda [...] nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego celem istnienia przesłanek z art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność złego stanu instalacji elektromagnetycznej. Sprawa o udostępnienie nieruchomości celem wykonania czynności, o których mowa w art. 124b musi być najpierw rozpatrzona przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie mógł zająć stanowiska merytorycznego w niniejszej sprawie, odnośnie przesłanki wyrażenia przez S.Z. zgody na udostępnienie nieruchomości, czy konieczności wykonania przez E. S.A. czynności polegających na [...] linii elektroenergetycznej. Wyjaśnianie materialnoprawnych przesłanek wywłaszczenia dopiero na etapie odwoławczym było niemającym wpływu na wynik sprawy naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania o której mowa w art. 15 w zw. z art. 136 kpa. W niniejszej sprawie były bowiem podstawy do zastosowania przepisu art. 138 § 2 kpa, skoro w zakresie przesłanek udostępnienia nieruchomości nie wypowiadał się organ pierwszej instancji.
W sprawie nie doszło do naruszenia art. 10 § 1 kpa. Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że stosownym pismem z dnia [...] maja 2013 r. zawiadomiono strony postępowania, w tym skarżącą o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Do stron postępowania, w tym do skarżącej, skierowane również zostało pismo Starosty z dnia [...] lipca 2013 r. przekazujące odwołanie oraz zgromadzony materiał dowodowy do organu drugiej instancji. Nie można zatem uznać, że przed wydaniem decyzji strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że wniesiona skarga jest bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
Niezależnie od powyższego zauważyć trzeba, że w dniu 16 października 2013 r. do Sądu wpłynęło pismo E. S.A., w którym poinformowano, że "aktualnie uzyskanie tytułu wejścia na nieruchomość skarżącej jest bezprzedmiotowe, gdyż uczestniczący w postępowaniu na prawach strony podmiot nie ma interesu w ubieganiu się o udostępnienie nieruchomości". Zdaniem Sądu wyjaśnienie powyższej okoliczności może mieć znaczenie przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przez organ pierwszej instancji.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło