III SA/Wa 2079/13
WyrokWSA w Warszawie2014-06-16
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Jolanta Sokołowska, Marta Waksmundzka-Karasińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pojedyncze elementy szalunków wynajmowane przez podatnika mogą być uznane za środki trwałe podlegające amortyzacji, czy też powinny być zaliczone bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 16a i 16d u.p.d.o.p.?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organy błędnie przyjęły, iż podatnik wynajmuje kompletne szalunki, podczas gdy w rzeczywistości wynajmuje pojedyncze elementy szalunków, które spełniają warunki środków trwałych. W konsekwencji organy nieprawidłowo wykluczyły możliwość zaliczenia odpisów amortyzacyjnych od tych elementów do kosztów uzyskania przychodów. Sąd uchylił decyzję organu i nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem prawidłowego stanu faktycznego oraz rozważeniem zastosowania art. 16d ust. 1 u.p.d.o.p.Stan faktyczny
D. Sp. z o.o. złożyła zeznanie CIT-8 za 2009 r., wykazując przychody i koszty uzyskania przychodów, w tym odpisy amortyzacyjne od elementów szalunków wynajmowanych klientom. Organ podatkowy stwierdził zaniżenie dochodu poprzez zawyżenie kosztów i nie uznał odpisów amortyzacyjnych od tych elementów, uznając, że nie są one środkami trwałymi. Spółka odwołała się, wskazując, że wynajmuje pojedyncze elementy szalunków, które spełniają definicję środków trwałych i powinny podlegać amortyzacji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie i stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości; zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz D.sp. z o.o. z siedzibą w Z. kwotę 12.765 zł (słownie: dwanaście tysięcy siedemset sześćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
D. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej zwana "Spółką" lub
"Skarżącą") w złożonym w dniu 1 kwietnia 2010 r. do [...]
Urzędu Skarbowego w R. zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu
(poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego CIT-8 za rok podatkowy
od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. wykazała przychody w wysokości
39.402.162,62 zł, koszty uzyskania przychodów - 39.028.817,87 zł, dochód
w kwocie 373.344,75 zł, podstawa opodatkowania - 373.345 zł, podatek należny
w wysokości 70.936 zł. Z tego różnica pomiędzy sumą należnych zaliczek za rok
podatkowy, a podatkiem należnym wyniosła 339.621 zł. Nadpłata w kwocie
339.621 zł zgodnie z wnioskiem Spółki została przeksięgowana w dniu 21 czerwca
2010 r. na poczet podatku od towarów i usług za kwiecień 2010 r.
W dniach 9 lipca - 6 sierpnia 2010 r. przeprowadzono w siedzibie Spółki
postępowanie kontrolne w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego
od osób prawnych oraz podatku od towarów i usług za 2009 r., w wyniku której - na
podstawie ksiąg rachunkowych i dokumentów źródłowych stanowiących podstawę
zapisów w tych księgach - stwierdzono zaniżenie dochodu o kwotę 12.003.092 zł
poprzez zawyżenie o tę kwotę kosztów uzyskania przychodów.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej
zwany "NUS") w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego,
wszczętego w dniu [...] września 2010 r., stwierdził, że w zakresie przychodów
podlegających opodatkowaniu Skarżąca w zeznaniu CIT-8 za 2009 r. wykazała
przychody podlegające opodatkowaniu zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 15 lutego
1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r., Nr 54, poz. 654
z późn. zm., zwana dalej "u.p.d.o.p.") w wysokości 39.402.162,62 zł i nie stwierdzono
w tym zakresie nieprawidłowości. Natomiast w zakresie kosztów uzyskania
przychodów Spółka w zeznaniu CIT-8 za 2009 r. wykazała koszty uzyskania
przychodów w wysokości 39.028.817,87 zł, podczas gdy w wyniku kontroli
i postępowania podatkowego ustalono koszty uzyskania przychodów w wysokości
27.025.725,87 zł. W ocenie organu pierwszej instancji w zeznaniu CIT-8 Spółka
zawyżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę 12.003.092 zł, stanowiącą odpisy
zużycia elementów szalunkowych
Według wyjaśnień Spółki kwota ta trwale zmniejsza wartość rzeczowego
majątku obrotowego w związku z jego ekonomicznym wykorzystaniem, tj. wydaniem
szalunków na umowny okres dzierżawy.
Organ pierwszej instancji po przeprowadzeniu postępowania podatkowego
decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. określił Spółce zobowiązanie w podatku
dochodowym od osób prawnych za 2009 r. w kwocie 2.351.523 zł przyjmując, że
nieprawidłowo zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów 2009 r. kwotę 12.003.092
zł, wyliczoną w oparciu o normy okresów zużycia stosowane przez Koncern
[...]. Zdaniem NUS powyższa kwota nie mogła stanowić odpisu
amortyzacyjnego od środków trwałych, gdyż nie był on dokonywany zgodnie z
obowiązującym Spółkę przepisem art. 15 ust. 6 u.p.d.o.p. Ponadto sposób wyliczenia
przez Spółkę wysokości odpisów amortyzacyjnych nie wynikał również z przepisów
ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r., Nr
76 poz. 694).
W ocenie organu szalunki nie zostały wprowadzone do ewidencji środków
trwałych jako obiekty inwentarzowe i nie ustalono ich wartości początkowej według
cen nabycia. Tym samym prowadzona przez Spółkę ewidencja środków obrotowych
nie wykazuje ich w postaci kompletów zdatnych do używania ani nie określa ich
wartości początkowej. Spółka nie zastosowała stawki amortyzacyjnej (ani
podatkowej, ani rachunkowej), a ustalone przez nią normy zużycia nie wynikają
z żadnych przepisów polskiego prawa podatkowego obowiązującego każdą polską
spółkę.
Spółka odwołaniem z dnia 20 grudnia 2010 r., wniosła o uchylenie w całości
powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie:
- art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U.
z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej zwana: "O.p."), poprzez niedokładne ustalenie stanu
faktycznego;
- art. 125 O.p., poprzez naruszenie zasady wnikliwości i prostoty postępowania;
- art. 187 O.p., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego
materiału dowodowego;
- art. 121 § 1 O.p., poprzez wyciąganie niewłaściwych wniosków na podstawie
błędnie ustalonego stanu faktycznego
- art. 16a ust. 1 oraz art. 16d u.p.d.o.p. - poprzez nieuznanie za koszty uzyskania
przychodów odpisów z tytułu zużycia wynajętych elementów szalunków w kwocie
12.003.092 zł;
-art. 15 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.p., poprzez
nieuwzględnienie pełnego kosztu sprzedaży i likwidacji wynajmowanych elementów
szalunków, w kwocie 10.737.889 zł;
- art. 81b § 1 pkt 2 lit. a O.p., poprzez uniemożliwienie Spółce złożenia korekty po
zakończeniu kontroli podatkowej.
W uzasadnieniu wskazała, że przedmiotem wykonywania działalności Spółki
jest przede wszystkim sprzedaż i wynajem oraz dzierżawa nowych i używanych
elementów szalunkowych. Ponadto zaznaczyła, że kupowała elementy szalunków,
które następnie sprzedawała lub wynajmowała klientom. Ponadto zajmowała się
wynajmowaniem części składowych szalunków, a nie szalunków, co jej zdaniem
miało istotne znaczenie w zakresie ewidencji magazynowej elementów szalunków,
zaliczania tych elementów do środków trwałych w świetle ustawy o rachunkowości i
ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a w konsekwencji analizowania
możliwości amortyzacji lub zaliczania bezpośrednio w koszty podatkowe.
Skarżąca stoi na stanowisku, że zakupione elementy rusztowań przeznaczone
na wynajem, były dla niej samodzielnymi elementami, które można bez żadnych
przeszkód wielokrotnie, w okresie dłuższym niż jeden rok, wykorzystywać w różnych
konfiguracjach w zależności od zamówienia klienta wynajmującego te elementy do
prac budowlanych. Tym samym wynajmowane elementy rusztowań spełniały warunki
definicji środków trwałych na podstawie art. 16a ust. 1 u.p.d.o.p.
Ponadto w jej przekonaniu w związku z tym, że podstawowa część elementów
rusztowań była zakupywana w cenie jednostkowej nieprzekraczającej 3.500 zł nie
miała ona obowiązku na podstawie art. 16d ust. 1 u.p.d.o.p. wprowadzać
przeznaczonych na wynajem poszczególnych elementów rusztowań do ewidencji
środków trwałych oraz dokonywania odpisów amortyzacyjnych. Zgodnie z ww.
przepisem miała natomiast prawo zaliczyć poniesione wydatki na nabycie elementów
rusztowań do kosztów uzyskania przychodów w miesiącu oddania ich do używania.
W ocenie Spółki miała ona prawo odpisać w koszty 2009 r. jako odpis
jednorazowy kwotę 12.759.672,47 zł w związku z zakupami elementów
szalunkowych nowych (3.818.729,71 zł) i używanych (8.940.942,76 zł) o wartości
jednostkowej poniżej lub równej kwocie 3.500 zł stosownie do przepisów art. 16d ust.
1 oraz art. 16f ust. 3 u.p.d.o.p. Jej zdaniem w związku z faktem, iż dokonywała w
2009 r. sprzedaży elementów rusztowań uprzednio wynajmowanych, organ
podatkowy w wydanej decyzji powinien skorygować koszt własny w momencie
sprzedaży lub likwidacji wynajętych szalunków i uznać jako koszt uzyskania
przychodów ceny nabycia sprzedanych lub likwidowanych elementów rusztowań,
niezależnie od tego, czy Skarżąca zaliczyła wynajęte rusztowania do środków
trwałych, czy też ich nie zaliczyła. Natomiast Spółka zaliczyła w koszty uzyskania
przychodów odpisy zużycia tych elementów, a koszt własny sprzedaży lub koszt z
tytułu likwidacji ustaliła jedynie w części nieodpisanej dotychczas ceny nabycia
szalunku.
Spółka w związku z powyższym, do odwołania złożyła wniosek o włączenie
danych liczbowych prezentujących korektę kosztu własnego sprzedaży zwiększającą
ten koszt o kwotę 10.737.889 zł, twierdząc, że prawidłowa kwota kosztu własnego
sprzedaży za 2009 r. wynosi 19.659.767 zł. Jednocześnie wskazała, że w zeznaniu
CIT-8 za 2009 r. wykazała koszt własny sprzedaży w wysokości 8.921.878 zł, zatem
różnica wynosząca 10.737.889 zł nieuwzględniona w decyzji przez organ podatkowy
powinna być uznana za koszt uzyskania przychodów 2009 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej zwany "DIS") decyzją z dnia [...]
listopada 2011 r., uchylił w całości decyzję Naczelnika [...]
Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] listopada 2010 r. i przekazał sprawę do
ponownego rozpatrzenia.
Uzasadniając decyzję zalecił w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy
przeprowadzenie postępowania dowodowego na podstawie dokumentów
źródłowych, przede wszystkim w zakresie ustalenia:
- jaka część elementów szalunkowych używanych, wartościowo ujęta
w zakwestionowanej kwocie 12.003.092 zł, była w 2009 r. zniszczona lub sprzedana;
- ceny nabycia sprzedanych lub likwidowanych w 2009 r. elementów szalunków oraz
ustalenia kosztu własnego sprzedaży, likwidacji i innych kosztów związanych z
rozchodem w 2009 r. elementów szalunkowych używanych w związku z ww.
wnioskiem o włączenie danych liczbowych jako dowodów w sprawie;
- jaką kwotę kosztu własnego sprzedaży towarów i materiałów Spółka uznała za
koszt uzyskania przychodów 2009 r., gdyż kontrolujący na stronie 11. Protokołu z
kontroli wskazali kwotę 8.788.030,94 zł wynikającą z zestawienia obrotów i sald za
okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r., a Spółka w odwołaniu podała
kwotę 8.921.878 zł.
Spółka w odpowiedzi na wezwanie NUS z dnia 21 grudnia 2011 r. do złożenia
dodatkowych wyjaśnień oraz kserokopii dokumentów złożyła zestawienia:
1) faktur sprzedaży szalunków i usług za 2009 r. zaksięgowanych na
poszczególnych kontach wynikowych przychodów,
2) z systemu magazynowego na szalunki o wartości jednostkowej nabycia poniżej
3.500 zł i powyżej 3.500 zł,
3) liczbowe dotyczące nabycia w 2009 r. materiałów szalunkowych na łączną kwotę
13.933.545,24 zł,
4) liczbowe kosztu własnego sprzedaży za 2009 r. na łączną kwotę 19.659.767 zł, w
tym szalunków nowych po dzierżawie, szalunków używanych - kraj, szalunków
używanych - koncern, korekta materiału na budowie, szalunków uszkodzonych,
szalunków używanych zużytych na własne potrzeby oraz zestawienie różnic
inwentaryzacyjnych.
NUS po przeprowadzeniu w Spółce uzupełniającej kontroli podatkowej w
zakresie prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych za
2009 r. stwierdził, że Skarżąca zawyżyła koszty uzyskania przychodów w 2009 r. o
kwotę 2.546.195 zł wskutek nieuznania za koszt uzyskania przychodów 2009 r.
kwoty 12.003.092 zł stanowiącej odpisy z tytułu zużycia używanych elementów
szalunkowych dokonane przez Spółkę w 2009 r. oraz uznania za koszt uzyskania
przychodów 2009 r. kwoty 9.456.896,73 zł stanowiącej zwiększenie kosztu własnego
sprzedanych i kosztów zlikwidowanych elementów szalunkowych w 2009 r.
Następnie w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego, organ
pierwszej instancji stwierdził, że przychody podlegające opodatkowaniu wykazane
przez Spółkę w zeznaniu CIT-8 za 2009 r. są zgodne z ustaleniami dokonanymi w
trakcie prowadzenia postępowania podatkowego i wynoszą 39.402.162,62 zł (Spółka
osiągnęła przychody na łączną kwotę 41.175.869,65 zł, które pomniejszyła o kwotę
1.944.354,56 zł stanowiącą przychody niepodlegające opodatkowaniu z tytułu
niezrealizowanych dodatnich różnic kursowych, wykorzystania odpisów na
należności, podatku od towarów i usług oraz zwiększyła o kwotę 170.647,53 zł
stanowiącą przychody 2009 r. z tytułu sprzedaży składników majątku trwałego,
otrzymanych odsetek od należności i rozwiązania odpisów na należności).
Ponadto podniósł, że w zeznaniu CIT-8 za 209 r. Spółka wykazała koszty
uzyskania przychodów w kwocie 39.028.817,87 zł. Natomiast na podstawie
przeprowadzonego postępowania podatkowego ww. koszty ustalono w wysokości
36.482.622,60 zł co oznacza, że Spółka zawyżyła koszty uzyskania o kwotę
2.546.195,27 zł. W przekonaniu NUS nastąpiło to w wyniku uznania za koszt
podatkowy kwoty 12.003.092 zł stanowiącej odpisy zużycia wynajmowanych
elementów szalunkowych dokonane w 2009 r. według norm zużycia ustalonych
przez Koncern [...] z siedzibą w Austrii oraz zaniżenia kosztu własnego
sprzedanych w 2009 r. używanych elementów szalunkowych o kwotę
9.456.896,73 zł.
NUS na podstawie powyższych ustaleń decyzją z dnia [...] września 2012 r.
określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych
za 2009 r. w kwocie 554.713 zł.
Spółka pismem z dnia 28 września 2012 r. odwołując się od ww. decyzji
zarzuciła je naruszenie:
1) art. 122 O.p. poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego w zakresie
charakteru podstawowego przedmiotu działalności Spółki, tj. wynajmowania i
wydzierżawiania elementów szalunkowych;
2) art. 187 O.p. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący
całego materiału dowodowego w zakresie nieuznania kwoty 12.003.092 zł oraz
kwoty 1.280.992,27 zł za koszt uzyskania przychodów;
3) art. 121 §1 O.p. poprzez wyciąganie niewłaściwych wniosków na podstawie
błędnie ustalonego stanu faktycznego;
4) art. 120 O.p., a także art. 16a ust. 1 oraz art. 16d u.p.do.p. poprzez nieuznanie za
koszty uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia wynajętych elementów
szalunków w kwocie 12.003.092 zł i uznanie, że pojedynczy element szalunku nie
jest kompletny, a tym samym nie stanowi środka trwałego;
5) art. 15 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.p., poprzez
nieuwzględnienie pełnego kosztu sprzedaży i likwidacji wynajmowanych
elementów szalunków w kwocie 1.280.992,27 zł;
6) art. 120 O.p. oraz art. 16a u.p.d.o.p. poprzez błędne uznanie, że szalunek (zbiór
elementów szalunku) traktowany jako środek trwały o średnim przewidywanym
okresie używania 4 miesięcy spełnia normy określone w art. 16a u.p.d.o.p., tj.
jego przewidywany okres używania jest dłuższy niż rok.
W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie ww. decyzji organu
pierwszej instancji w całości.
Na wstępie Spółka zwróciła uwagę, że przedmiotem sporu są dwa
zagadnienia, a mianowicie kwalifikacja dla celów podatku dochodowego zakupu i
oddania do użytkowania składników majątku w postaci elementów szalunków oraz
objęcie tych składników ewidencją środków trwałych oraz metoda dokonywania
odpisów amortyzacyjnych (zużycia) oraz ich wysokość od użytkowanych elementów
szalunków.
W jej przekonaniu skoro kupuje elementy szalunków, które następnie
sprzedaje lub wynajmuje (wydzierżawia) klientom to nie zajmuje się wynajmowaniem
"szalunków", lecz ich części składowych. Powyższe uznała za istotne, gdyż wpływa
na dalsze postępowanie Spółki w zakresie ewidencji magazynowej elementów,
zaliczania tych elementów do środków trwałych w rozumieniu ustawy o podatku
dochodowym od osób prawnych oraz w konsekwencji możliwości amortyzacji lub
zaliczania bezpośrednio w koszty podatkowe wydatków na nabycie elementów
szalunków.
Spółka zgodziła się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że szalunki są
obiektem budowlanym służącym do wielokrotnego użytku, tj. do obsługi nie tylko
jednej budowy, wobec czego nie mają charakteru stałego. Poszczególne elementy
szalunków funkcjonują w różnych układach (zestawach) w zależności od ich
technicznego doboru. Skarżąca zauważa jednakże, iż zakupione elementy
rusztowań przeznaczone na wynajem są samodzielnymi elementami, które można
bez żadnych przeszkód wielokrotnie, w okresie dłuższym niż jeden rok,
wykorzystywać w różnych konfiguracjach w zależności od zamówienia klienta do
prowadzonych przez niego prac budowlanych. W dniu przeznaczenia na wynajem
elementy rusztowań są kompletne i zdatne do wykorzystania. Zdaniem Spółki,
wynajmowane elementy rusztowań spełniają warunki definicji środków trwałych na
podstawie art. 16a ust. 1 u.p.d.o.p.
Zdaniem Skarżącej organ pierwszej instancji ustalił błędny stan faktyczny, tj.
że Spółka wynajmuje komplety szalunków nie zauważając, że:
- to nie Spółka a dzierżawca użytkuje ustalony dla jego potrzeb zestaw elementów
szalunków;
- dzierżawca zwraca poszczególne elementy szalunków, a nie użytkowany przez niego zestaw;
- część zwróconych elementów szalunków jest następnie wydzierżawiana innym
klientom w różnych od pierwotnie użytkowanego zestawu elementów szalunków;
- część natomiast zwróconych po dzierżawie elementów szalunku składowana jest
na placu magazynowym.
Skarżąca jednocześnie nie zgodziła się ze stwierdzeniem organu pierwszej
instancji, że pojedynczy element szalunkowy jest bezużyteczny, gdyż nie stanowi
urządzenia kompletnego i zdatnego do użytku zgodnie z potrzebami budowlanymi
zamawiających, a Spółka wynajmuje komplety szalunków, które jako całość tworzą
jednolitą konstrukcję budowlaną, którą można traktować jako środek trwały. Jej
zdaniem pojedynczy element szalunkowy jest kompletny, wartościowy, posiada
wszelkie walory techniczne do właściwego wykorzystania na budowie, a także może
być używany wraz z elementami szalunków innych firm, ponieważ elementy te są
kompatybilne. Ponadto podkreśliła, że treść faktury sprzedaży za dzierżawę oddaje
stan faktyczny, że przedmiotem dzierżawy są poszczególne elementy szalunków, tak
też jest prowadzona gospodarka magazynowa (składnikami majątku są
poszczególne elementy). Tym samym przypadkowy (zależny od zamówienia klienta)
zestaw szalunków, który nie jest użytkowany przez Spółkę nie może stanowić
podstawy wprowadzenia do ewidencji środków trwałych w celu śledzenia obrotu ww.
składnikami majątku i dokumentowania odpisu z tytułu zużycia.
Ponadto w ocenie Skarżącej nie istnieje jednolite orzecznictwo dotyczące
zaliczania dzierżawionych elementów szalunkowych do środków trwałych.
Zdaniem Spółki stanowisko NUS również ze względów ewidencyjnych jest
niemożliwe do spełnienia, ponieważ konfiguracje szalunków ulegają ciągłym
zmianom. W konsekwencji korzysta z prawa do nieprowadzenia ewidencji środków
trwałych dla elementów szalunków o wartości jednostkowej nieprzekraczającej
3.500 zł, na co pozwala treść art. 16d ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.p.
Ponadto Spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji,
który nie uznał za koszt uzyskania przychodów kwoty 12.003.092 zł ustalonej przez
Spółkę z tytułu norm zużycia użytkowanych elementów szalunków. W związku z tym
wyjaśniła, że specyfiką świadczenia usług dzierżawy elementów szalunkowych jest
fakt, że przydatność elementów do wydzierżawienia na krótkie okresy różnym firmom
budowlanym i w różnych zestawach, obliczona jest na kilka lat. Opłaty pobierane
przez Spółkę za każdy dzień dzierżawy, czyli przychody ze świadczenia usług mają
współmierne do nich koszty w postaci części wartości każdego z rodzajów
elementów szalunkowych. W jej ocenie spełniony jest zatem warunek uznania ich za
koszty uzyskania przychodów, o którym mowa w art. 15 ust. 4 u.p.d.o.p.
W dalszej części uzasadnienia podkreśliła, że poprzez stopniowe odnoszenie
kosztów bezpośrednio związanych z przychodami, prawidłowo wypełnia obowiązek
wynikający z przytoczonych przepisów, bowiem w ten sposób zapewniona jest
współmierność przychodów i odpowiadających im kosztów. Zasada wynikająca z
przepisów art. 6 ust. 1 ustawy o rachunkowości jest zgodna z przepisem art. 15 ust.
4 u.p.d.o.p., co powoduje, że sposób wyceny szalunków stosowany przez G. respektuje zasadę współmierności przychodów i odpowiadających
im kosztów.
Ponadto Spółka zakwestionowała uznanie jako koszty uzyskania przychodów
naliczone w 2009 r. odpisy z tytułu zużycia dla szalunków sprzedanych lub
zlikwidowanych w 2009 r. w pełnej wysokości, tj. 10.737.889 zł. W jej ocenie w
momencie sprzedaży szalunków kosztem podatkowym powinna być cena nabycia
szalunków niepomniejszona o jakiekolwiek odpisy.
Zdaniem Skarżącej NUS wymaga tworzenia i ewidencjonowania fikcyjnych
środków trwałych, jakimi są zbiory elementów szalunków. Będzie to skutkowało tym,
że w jednym roku podatkowym ten sam zaewidencjonowany komplet (szalunek)
będzie fizycznie w kilku miejscach u kilku różnych klientów, albo w ogóle nie będzie
istnieć, ponieważ zostanie rozmontowany.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r.
utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest
rozstrzygnięcie, czy koszt nabycia szalunków należy zaliczyć do kosztów uzyskania
przychodów danego roku, w którym dokonano ich zakupu, czy podlega on odpisom
amortyzacyjnym z tytułu zużycia środków trwałych, w związku z czym należy je
wciągnąć do ewidencji środków trwałych.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że podatnik nabywając lub wytwarzając
składnik majątku o cechach środka trwałego, którego wartość początkowa nie
przekracza 3.500 zł (jest równa lub niższa), dla celów podatkowych może:
- nie zaliczyć go do podlegających amortyzacji środków trwałych, odnosząc
w miesiącu oddania ich do używania jego wartość bezpośrednio do kosztów
uzyskania przychodów,
- zaliczyć go do podlegających amortyzacji środków trwałych, ujmując go w
stosownej ewidencji środków trwałych po czym dokonać jego jednorazowej
amortyzacji w miesiącu oddania do używania albo w miesiącu następnym lub
dokonywać odpisów amortyzacyjnych od jego wartości początkowej zgodnie
z zasadami określonymi w art. 16h - 16m.
Natomiast, gdy wartość początkowa środka trwałego w dniu przyjęcia do
używania jest wyższa niż 3.500 zł, podatnik jest obowiązany dokonywać odpisów
amortyzacyjnych zgodnie z art. 16h - 16m u.p.d.o.p.
DIS jednocześnie dodał, że amortyzacji środków trwałych dokonuje się przy
zastosowaniu stawek amortyzacyjnych określonych w Wykazie stawek
amortyzacyjnych (art. 16i u.p.d.o.p.) stanowiącym załącznik nr 1 do ustawy, w którym
następuje odwołanie się do symbolu Klasyfikacji Środków Trwałych (rozwinięcie
zakresu przedmiotowego środków trwałych wskazanych w art. 16a ust. 1 u.p.d.o.p.
miało miejsce w Klasyfikacji Środków Trwałych (w stanie prawnym obowiązującym
do końca 2010 r.), która została wprowadzona rozporządzeniem Rady Ministrów
z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych - Dz. U. z 1999 r.,
Nr 112, poz. 1317 ze zm.). Za podstawową jednostkę ewidencji przyjmuje się w
Klasyfikacji Środków Trwałych pojedynczy element majątku trwałego spełniający
określone funkcje w procesie wytwarzania wyrobów i świadczenia usług. Jedynie w
nielicznych przypadkach dopuszcza się w ewidencji przyjęcie za pojedynczy obiekt,
tzw. obiekt zbiorczy, którym może być np. zespół przewodów rurociągowych lub
zespół latarni jednego typu użytkowanych na terenie zakładu, ulicy osiedla, zespoły
komputerowe lub rusztowania składające się z szeregu pojedynczych elementów,
które nie mogą funkcjonować samodzielnie.
Zdaniem organu odwoławczego zgodnie z ww. Klasyfikacją Środków Trwałych
rusztowania budowlane należy zaliczyć do Grupy 8 rodzaj 808 - "Narzędzia,
przyrządy, ruchomości i wyposażenie" (pisemna opinia udzielona przez Urząd
Statystyczny w L. Ośrodek Interpretacji Standardów Klasyfikacyjnych - patrz
Interpretacja Indywidualna Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie
z dnia 30.08.2004 r., sygn. I.US. 1/415-37/04).
DIS odnosząc się do kwestii rozstrzygnięcia, czy przedmiotowe elementy
rusztowań stanowić mogą odrębne środki trwałe, podniósł, że szalunek jest
konstrukcją budowlaną tymczasową służącą do wielokrotnego użytku składającą się
z wielu elementów. Poszczególne elementy rusztowania nie mogą funkcjonować
oddzielnie, wymagają one montażu, instalowania i dopiero wówczas stanowią
urządzenie (narzędzie) kompletne i zdatne do użytku.
Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem Spółki zgodnie z którym
skoro wartość pojedynczego elementu szalunku nie przekracza 3.500 zł, to podatnik
może zgodnie z art. 16d u.p.d.o.p. nie dokonywać od takiego składnika odpisów
amortyzacyjnych, a wydatki poniesione na nabycie tych elementów zaliczyć
bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów wydatków danego okresu. W
przekonaniu organu art. 16d ww. ustawy stanowi, że jeśli wartość początkowa
składników majątku, w tym wypadku cena nabycia szalunków, nie przekracza 3.500
zł, podatnik może nie zaliczać tych składników do środków trwałych, czego
konsekwencją jest możliwość jednorazowego zaliczenia ich do kosztów uzyskania
przychodów.
Zdaniem DIS Skarżąca kupowała elementy szalunkowe, z których każdy
pojedynczy element miał wartość początkową nieprzekraczającą 3.500 zł, ale które
do użytku jako elementy systemu deskowań nadawały się zgodnie ze swoim
przeznaczeniem tylko w większej ilości, zgodnie z potrzebami wynajmujących i ich
użytkowników. W trakcie prowadzonego postępowania podatkowego nie wskazała
ani jednego przypadku, aby przedmiotem najmu był wyłącznie pojedynczy element
szalunkowy, co jest zrozumiałe, jeśli wziąć pod uwagę, że z osobna nie mógł on
służyć na budowie zgodnie z konstrukcyjnym przeznaczeniem.
Jednocześnie wskazał, iż oddanie do używania na podstawie umowy najmu
szalunków, których wartość początkowa przekraczała 3.500 zł, składających się z
różnych, wcześniej utworzonych (w tym nieoddanych do użytkowania na podstawie
umowy najmu) zestawów nie pozbawia możliwości dokonywania odpisów
amortyzacyjnych, bowiem czasowy brak wykorzystania poszczególnych elementów
rusztowań (z po raz pierwszy utworzonych kompletów), bądź też ich wynajem
w innym komplecie, nie powoduje utraty prawa do dokonywania odpisów
amortyzacyjnych, stanowiących koszt uzyskania przychodów na podstawie wyżej
cytowanego art. 15 ust. 6 u.p.d.o.p.
W związku z powyższym DIS stwierdził, że kwota 12.003.092 zł stanowiąca
według Spółki odpisy zużycia wynajmowanych elementów szalunkowych
dokonanych w 2009 r. według norm zużycia ustalonych przez Koncern [...] z siedzibą w Austrii nie może być uznana za koszty uzyskania przychodów.
W jego przekonaniu Spółka nie prowadziła bowiem do ewidencji środków trwałych
wydzierżawianych kompletów szalunków, w których skład wchodziły elementy
szalunkowe służące do ich montażu i co za tym idzie, nie dokonywała od nich
odpisów amortyzacyjnych zgodnie z art. 16a - 16m u.p.d.o.p.
Jednocześnie zauważył, że powołane przez Spółkę w odwołaniu interpretacje
indywidualne oraz wyrok WSA we Wrocławiu, które miałyby świadczyć rzekomo o
odmiennym stanowisku orzecznictwa w sprawie szalunków, dotyczą zestawów
komputerowych, a w jednym przypadku linii radiowych.
Ponadto odnosząc się do zarzutu niekonsekwencji, poprzez odrzucenie jako
kosztu uzyskania przychodów kwoty naliczonych przez Spółkę odpisów z tytułu
zużycia według norm w wysokości 12.003.092 zł, nieuznanie natomiast kwoty
naliczonych w 2009 r. odpisów z tytułu zużycia dla szalunków sprzedanych lub
zlikwidowanych 2009 r. w wysokości 10.737.889 zł, zaznaczył, iż organ pierwszej
instancji ustalił, iż kwota 10.737.889 zł stanowi odpisy z tytułu zużycia używanych
elementów szalunkowych uprzednio wynajmowanych, które zostały przez Spółkę
rozchodowane w 2009 r. w wyniku ich sprzedania, likwidacji, zużycia, różnic
inwentaryzacyjnych i korekt. W związku z powyższym, zgodnie z wnioskiem
dowodowym Spółki, organ pierwszej instancji zwiększył koszt własny sprzedanych i
rozchodowanych elementów szalunkowych o kwotę 10.737.889 zł, tj. z kwoty
8.921.878 zł na kwotę 19.659.767 zł, która to kwota jest zgodna z kwotą podaną
przez Spółkę. Zdaniem DIS Spółka sama wyjaśniła, że poniesiony koszt w wysokości
19.659.767 zł ustaliła na podstawie średniego kosztu zakupu poszczególnych grup
materiałów szalunkowych trzech ostatnich lat, ponieważ sprzedaży podlegały nie
tylko elementy zakupione w 2009 r., ale i pochodzące z lat poprzednich, zaś ich
podstawę dokumentacyjną stanowią faktury zakupu i ewidencja magazynowa.
Ponadto Skarżąca wyjaśniła, że rozliczyła cenę nabycia ww. elementów szalunków
w czasie w postaci miesięcznych odpisów z tytułu zużycia używanych elementów
szalunkowych zgodnie z zasadami Koncernu [...]. Wobec powyższego
kwota 1.280.992,27 zł stanowi wydatki na nabycie elementów szalunkowych.
W związku z powyższym DIS stoi na stanowisku, że od kwoty 19.659.767 zł
należy odjąć kwotę 1.280.992,27 zł wyliczoną przez Spółkę i zaliczoną w latach
ubiegłych do kosztów uzyskania przychodów, która de facto pomniejszyła wynik
finansowy 2008 r. i lat wcześniejszych. Brak skorygowania ww. kosztów za 2009 r.
skutkowałby dwukrotnym zaliczeniem kwoty 1.280.992,27 zł do kosztów uzyskania
przychodów: po raz pierwszy w postaci odpisów zużycia elementów szalunkowych w
latach ubiegłych i po raz drugi w postaci kosztu własnego sprzedanych i
rozchodowanych elementów szalunkowych w 2009 r.
DIS podkreślił także, że w trakcie kontroli podatkowej Spółka sporządziła
zestawienie, z którego wynika, że w kwocie 19.659.767 zł została ujęta kwota
1.280.992,27 zł, która stanowi wydatki zaliczone do kosztów uzyskania przychodów
w latach ubiegłych w formie odpisów zużycia według zasad przyjętych przez Spółkę.
W ocenie organu odwoławczego koszty uzyskania przychodów w 2009 r.
wynoszą 36.482.622,60 zł (39.028.817,87 zł - 12.003.092 zł + 9.456.896.73 zł). Tym
samym NUS prawidłowo wyłączył z kosztów uzyskania przychodów kwotę
12.003.092 zł, zaliczając do tych kosztów kwotę 9.456.896,73 zł i prawidłowo określił
zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. w
wysokości 554.713 zł.
Reasumując DIS uznał, iż odmienne stanowisko w kwestii zakwalifikowania do
środków trwałych dzierżawionych elementów szalunkowych nie oznacza błędnie
ustalonego stanu faktycznego, wyciągania niewłaściwych wniosków i nierozpatrzenia
w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
W jego przekonaniu zgromadzony przez organ pierwszej instancji materiał
dowodowy został wyczerpująco zebrany i wnikliwie przeanalizowany, a oceny
dokonano także na podstawie wszystkich dostępnych informacji i składanych przez
Spółkę wyjaśnień. Fakt, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie został odmiennie
od woli Skarżącej oceniony nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania
podatkowego zawartych w Ordynacji podatkowej, w tym art. 121 § 1. Tym samym
zdaniem DIS również fakt, że treść decyzji nie odpowiada oczekiwaniom Skarżącej w
żaden sposób nie narusza ani zasady legalizmu, ani zasady pogłębiania zaufania do
organów podatkowych.
Skarżąca w skardze na powyższe rozstrzygniecie wnosząc o uchylenie
skarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm
przepisanych zarzuciła naruszenie:
1) art. 122 O.p., poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego w zakresie
charakteru podstawowego przedmiotu działalności Spółki, tj. wynajmowania i
wydzierżawiania elementów szalunków;
2) art. 121 §1 O.p., poprzez wyciąganie niewłaściwych wniosków na podstawie
błędnie ustalonego stanu faktycznego;
3) art. 120 O.p. oraz art. 16a ust. 1 u.p.d.o.p., poprzez błędne uznanie, że szalunek
(komplet) o przewidywanym okresie używania poniżej roku spełnia normy
określone w art. 16a ust. 1 ww. ustawy;
4) art. 120 O.p., a także art. 16a ust. 1 oraz art. 16d u.p.d.o.p., poprzez nieuznanie
za koszty uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia wynajętych elementów
szalunków w kwocie 12.003.092 zł i uznanie, że pojedynczy element szalunku nie
jest kompletny, a tym samym nie stanowi środka trwałego;
5) art. 187 O.p., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący
całego materiału dowodowego w zakresie nieuznania kwoty 12.003.092 zł oraz
kwoty 1.280.992,27 zł za koszt uzyskania przychodów;
6) art. 15 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.p., poprzez
nieuwzględnienie pełnego kosztu sprzedaży i likwidacji wynajmowanych
elementów szalunków, w kwocie 1.280.992,27 zł.
W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu od
decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę DIS podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej
decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w
związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270, zwaną dalej "p.p.s.a."),
kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów
wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności
z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez
organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia
bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź
przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie,
albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145
§1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte
jest wadą nieważności (art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd wydaje wyrok na podstawie
akt sprawy (art. 133 §1 p.p.s.a.) i rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc
jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.
134§1 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z treścią art. 135 p.p.s.a., Sąd stosuje
przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów
lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych
w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej
załatwienia.
Oceniając skargę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, że zasługuje ona
na uwzględnienie z powodu naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ
na wynik sprawy.
Na wstępie Sąd zauważa, że różnice w stanowisku stron dotyczą samej
istoty przedmiotu sporu, gdyż organ, tak w zaskarżonej decyzji, jak i odpowiedzi na
skargę wskazuje, że "przedmiotem sporu jest rozstrzygnięcie czy koszt nabycia
szalunków należy zaliczyć do kosztów uzyskania danego roku, w którym dokonano
ich zakupu, czy podlega on odpisom amortyzacyjnym z tytułu zużycia środków
trwałych (...)", zaś zdaniem Skarżącej, spór ogniskuje się wokół dwóch zagadnień,
mianowicie - po pierwsze, kwalifikacji dla celów podatku dochodowego zakupu i
oddania do użytkowania składników majątku w postaci elementów szalunków oraz
objęcie tych składników ewidencją środków trwałych oraz - po drugie, metody
dokonywania odpisów amortyzacyjnych (zużycia) i ich wysokości od użytkowanych
elementów szalunków.
Powyższa konstatacja, w ocenie Sądu, ma o tyle znaczenie, że wyznacza
zarówno ramy merytoryczne badanej sprawy, jak i pokazuje zasadnicze różnice
pomiędzy stronami już na etapie prawidłowości ustalonego stanu faktycznego, tj. w
szczególności, charakteru podstawowej działalności Spółki, która - zdaniem
Skarżącej - dotyczy "wynajmowania i wydzierżawiania elementów (podkreślenie
Sądu) szalunków".
Skarżąca podkreśla, że przedmiotem wykonywania działalności Spółki jest
przede wszystkim sprzedaż i wynajem oraz dzierżawa nowych i używanych
elementów szalunkowych. Spółka kupuje elementy szalunków, które następnie
sprzedaje lub wynajmuje klientom. Inaczej mówiąc, Skarżąca zajmuje się
wynajmowaniem części składowych szalunków, a nie kompletów szalunków, co
według niej ma istotne znaczenie w zakresie ewidencji magazynowej elementów
szalunków oraz zaliczania tych elementów do środków trwałych w rozumieniu
ustawy o rachunkowości oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a
w konsekwencji, możliwości amortyzacji takich elementów lub ich zaliczania
bezpośrednio w koszty podatkowe.
Ponieważ zakupione elementy rusztowań przeznaczone na wynajem są dla
Spółki samodzielnymi elementami, które można bez żadnych przeszkód
wielokrotnie, w okresie dłuższym niż jeden rok, wykorzystywać w różnych
konfiguracjach w zależności od zamówienia klienta wynajmującego te elementy do
prac budowlanych to wynajmowane elementy rusztowań spełniają warunki definicji
środków trwałych na podstawie art. 16a ust. 1 u.p.d.o.p.
Tymczasem organy w zaskarżonych decyzjach przyjęły, że w rzeczywistości
przedmiotem działalności Skarżącej są szalunki, a więc kompletne elementy
sytemu deskowań w większej ilości albowiem tylko wówczas mogą być
wykorzystywane "zgodnie z potrzebami wynajmujących i ich użytkowników".
Implikacją takiego stanu rzeczy jest to, że tylko "kompletne szalunki", można uznać
za środki trwałe w rozumieniu klasyfikacji środków trwałych, a nie ich pojedyncze
elementy albowiem pojedyncze elementy deskowań nie można uznać za zdatne do
użytku i tym samym za kompletne.
W ocenie Sądu, analiza akt sprawy, w tym zawieranych przez Skarżącą
umów najmu i dzierżawy wynika, iż organy nieprawidłowo przyjęły, że Spółka
wynajmuje "komplety szalunków" albowiem to nie Spółka, a sam Najemca lub
Dzierżawca składa właściwe dla jego potrzeb komplety z wydzierżawianych
elementów. Podobnie Najemca lub Dzierżawca zwraca poszczególne elementy
szalunków, a nie użytkowany przez niego komplet. Część zwróconych elementów
szalunków jest następnie wynajmowana/wydzierżawiana innym klientom, w różnych
od pierwotnie użytkowanego kompletu elementów szalunków, część zaś natomiast
zwróconych po wynajmie/dzierżawie elementów szalunków składowana jest na
placu magazynowym. Co istotne dla badanej sprawy, Skarżąca nigdy nie
dokonywała zakupów takich "kompletnych szalunków", lecz zawsze pojedynczych
elementów szalunku i nigdy nie wynajmowała/wydzierżawiała kompletnych
szalunków, lecz zawsze pojedynczych elementów, zgodnie z życzeniem
zainteresowanego podmiotu.
Powyższe potwierdza treść poszczególnych faktur za najem/dzierżawę, gdyż
wynika z nich, że ich przedmiotem są poszczególne elementy szalunków, a w
konsekwencji, tak też jest prowadzona przez Skarżącą gospodarka magazynowa
(składnikami majątku są poszczególne elementy).
Wobec powyższego racje ma Skarżąca, że przypadkowe (zależne od zamówienia
klienta) "komplety szalunków", które nie są użytkowane przez Spółkę i których
Spółka nie jest w stanie zweryfikować jako kompletne -- nie mogą stanowić podstawy
wprowadzenia do ewidencji środków trwałych w celu śledzenia obrotu wyżej
wymienionych składników majątku i dokumentowania odpisu z tytułu zużycia.
Co wymaga podkreślenia i na co też zwraca uwagę Skarżąca, taki właśnie
pojedynczy element szalunku może być kompletny i wartościowy dla kontrahenta,
gdyż posiada wszelkie walory techniczne do właściwego wykorzystania na budowie,
a także może być używany wraz z elementami szalunków innych firm, ponieważ te
elementy są kompatybilne.
Nie można zatem podzielić poglądu organów, że pojedynczy element
szalunku z osobna nie stanowi urządzenia kompletnego i zdatnego do użytku, gdyż
w określonych, indywidualnych sytuacjach, jeśli jest to zgodne z potrzebami
budowlanymi zamawiających, to stanowi on element niezbędnej konstrukcji
budowlanej.
Niezależnie od powyższego przyznać należy również rację Skarżącej, że
zaprezentowana przez organy koncepcja, tj. uznawanie dopiero szalunku
(kompletu) za środek trwały, w realiach sprawy, powoduje, że środek taki nie
spełnia warunku określonego w treści art. 16a ust. 1 u.p.d.o.p., tj. przewidywanego
okresu używania dłuższego niż rok.
Przypomnieć należy, że zgodnie z tym przepisem "amortyzacji podlegają, z
zastrzeżeniem art. 16c, stanowiące własność lab współwłasność podatnika., nabyte
łub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia
do używania:
1) budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,
2) maszyny, urządzenia i środki transportu,
3) inne przedmioty
- o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane
przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego
działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy
najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 17apkt 1, zwane środkami
trwałymi".
Jak słusznie wskazała Skarżąca, a nie kwestionuje tego faktu również organ,
przy uwzględnieniu okoliczności, że średni okres wynajmu elementów szalunków
przez Spółkę wynosi 4 miesiące - zaprezentowane w zaskarżonej decyzji
stanowisko organów tworzy "fikcję" uznawania za środek trwały podlegający
amortyzacji - szalunek (komplet), który został rozmontowany, jego elementy zostały
wykorzystane do złożenia zupełnie innych kompletów, zostały zniszczone lub stały
się obiektem kradzieży. Zauważenia także wymaga, że tworząc taką ewidencję
Skarżąca będzie posiadała w rejestrze środek trwały (pierwotnie wynajęty zestaw
elementów) w skład, którego będą wchodzić części o bliżej nieznanej lokalizacji lub
nieistniejące.
Dlatego też Sąd nie może podzielić toku rozumowania organu odwoławczego, że
"czasowy brak wykorzystania poszczególnych elementów rusztowań (z po raz
pierwszy utworzonych kompletów), bądź też ich wynajem w innym komplecie, nie
powoduje utraty prawa do dokonywania odpisów amortyzacyjnych". Jest to opinia
dowolna, która nie rozstrzyga problemu ewidencyjnego, tj. posiadania w rejestrze
fikcyjnych kompletów, które po rozmontowaniu nigdy nie powrócą do pierwotnej
formy, tj. nie będzie to nawet czasowy brak wykorzystania poszczególnych
elementów, lecz "trwały rozpad środka trwałego".
Porównanie przez organ odwoławczy elementów szalunków do klocków lego
(str. 12 zaskarżonej decyzji) jest w tej sytuacji nietrafne, ponieważ jak zostało
wcześniej wskazane, Skarżąca nie sprzedaje oraz nie wydzierżawia konkretnych
kompletów szalunków ale sprzedaje i wydzierżawia poszczególne elementy
szalunków, które zamówił odbiorca i to on na własny użytek konstruuje z nich
komplety.
Reasumując tę część rozważań, Sąd stwierdza, że organy naruszyły przepisy
postępowania poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie
charakteru działalności Spółki w zakresie wynajmowania i wydzierżawiania
elementów szalunków i przyjęły, że Skarżąca wynajmuje/wydzierżawia "kompletne"
szalunki. Co należy podkreślić, organy zamiast przeprowadzić samodzielne
postępowanie w tym kierunku oraz oprzeć się na materiale dowodowym
wynikającym z akt sprawy i przekonywująco wyjaśnić swoje stanowisko, ograniczyły
się do zaprezentowania poglądów wynikających z orzecznictwa
sądowoadministracyjnego oraz interpretacji Urzędu Statystycznego, że rusztowania
budowlane należy zaliczyć do środków trwałych grupy 8 rodzaj 808 - "Narzędzia,
przyrządy, ruchomości i wyposażenie", czym naruszyły zarówno art. 122 O.p., jak i
art. 121 § 1 O.p. poprzez przedwczesne wyciągnięcie w tym zakresie wniosku o
przedmiocie działalności Spółki w omawianym zakresie. Jednocześnie, poprzez
błędne uznanie, że w realiach rozstrzyganej sprawy, szalunek (komplet)
o przewidywanym okresie używania poniżej roku spełnia normy określone w art. 16a
ust. 1 u.o.d.o.p. naruszyły przywołany przepis oraz art. 120 O.p.
Jak wynika z akt sprawy, podstawową część majątku Skarżącej (a także
i kwotę wydatków na nabycie elementów szalunków), stanowią elementy o wartości
początkowej równej lub niższej niż 3.500 zł. W związku z tym i wobec faktu, że
elementy te mają okres przewidywania dłuższy niż rok (w rozumieniu art. 16a ust. 1
omawianej ustawy), organy winny rozważyć skorzystanie z prawa Spółki do
nieprowadzenia ewidencji środków trwałych dla elementów szalunków o wartości
jednostkowej nie przekraczającej 3.500 zł, co jest zgodne z treścią art. 16d ust. 1
i ust. 2 u.p.d.o.p.
Z brzmienia powyższych przepisów wynika bowiem, że podatnik dla
składników majątku, spełniających warunki zakwalifikowania do środków trwałych (tj
art. 16a ust. 1 u.p.d.o.p.) o wartości początkowej nie przekraczającej 3.500 zł może
tych składników nie wprowadzać do ewidencji środków trwałych oraz nie dokonywać
odpisów amortyzacyjnych, a wydatki poniesione na ich nabycie stanowią koszt
uzyskania przychodów w miesiącu oddania ich do używania.
Podkreślenia wymaga, że Skarżąca korzystając z uprawnień wynikających z
treści wymienionego art. 16d ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.p. zaprowadziła ewidencję
ilościowo-wartościową wynajmowanych elementów szalunków na kontach majątku obrotowego i dokonuje odpisów w czasie z tytułu zużycia wynajętych elementów
szalunków i to pomimo prawa do uznania w koszty uzyskania przychodu wydatków
poniesionych na zakup takich elementów w miesiącu oddania ich do używania.
W ocenie Sądu, skoro organy podatkowe kwestionują, że poszczególny
element szalunku jest środkiem trwałym, a przyjmują, że tylko tzw. ,,pierwszy
komplet" jest właściwym środkiem trwałym, co - jak już wskazano wcześniej - budzi
zasadnicze wątpliwości Sądu w konfrontacji ze stanem faktycznym, a także
opisanymi uwarunkowaniami technicznymi i praktycznymi działalności Skarżącej, to
tym samym należało co najmniej rozważyć czy odpisy z tytułu zużycia elementów
szalunków w związku z ich dzierżawą są kosztami bezpośrednimi, o których mowa w
art. 15 ust. 4 u.p.d.o.p., co organy zupełnie pominęły.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy "ewidencję" środków trwałych
oraz wartości niematerialnych i prawnych oraz dokonywanych odpisów
amortyzacyjnych - prowadzi się w księgach pomocniczych. Prowadzona przez
Skarżącą ewidencja elementów szalunków wydzierżawianych zawiera wszystkie
dane wymagane ustawą o rachunkowości dla prowadzenia ksiąg pomocniczych.
Trudno więc uważać elementy szalunków za dotychczas nieujawnione
składniki majątku, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych począwszy od
miesiąca następującego po miesiącu, w którym te środki zostały wprowadzone do
ewidencji środków trwałych. Dlatego podzielić należy pogląd Skarżącej, że zawarte
na str. 12 zaskarżonej decyzji stwierdzenie, że Spółka nie wprowadziła do ewidencji
środków trwałych wydzierżawianych kompletów szalunków, w których skład
wchodziły elementy szalunków służące do ich montażu, narusza stan faktyczny i
jest dowolne.
Reasumując dotychczasowe ustalenia, w ocenie Sądu, organy naruszyły
wskazane wyżej przepisy postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy
albowiem, w szczególności, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności
sprawy, w tym zwłaszcza dotyczących kwestii wynajmowania i wydzierżawiania
zakupionych przez Skarżącą elementów szalunków - na rzecz kontrahentów i
przyjęcie, bez pogłębionej analizy zgromadzonych w sprawie umów na tę
okoliczność a w konsekwencji przyjęcie, że przedmiotem tych czynności były
"kompletne szalunki", spowodowało przedwczesne nieuznanie spornej kwoty
12.003.092 zł za koszty uzyskania przychodów z tytułu odpisów amortyzacyjnych.
Jednocześnie, niezależnie od wyjaśnienia powyższej kwestii, organ
odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę, zobowiązany będzie do rozważenia
i zbadania czy w sprawie znajdzie zastosowanie art. 16d ust. 1 u.p.d.o.p. poprzez
zaliczenie spornych wydatków związanych z zakupem elementów szalunku do
kosztów uzyskania przychodu w rozumieniu tego przepisu i w związku z ustalonym
stanem faktycznym sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 §
1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Zakres w jakim uchylona decyzja nie może być wykonana,
określono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o przepis art. 200 w zw. z art.
205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło