III SA/Łd 139/14

Dnia 16 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2014 roku sprawy ze skargi M. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji i zmiany operatu technicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] znak [...] i [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego M. B. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] r. [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. znak [...] i [...] odmawiającą M. B. aktualizacji i zmiany operatu technicznego nr [...] z dnia 2 grudnia 1991 r. sporządzonego m.in. dla działek o nr 10/1 i 10/2 położonych w obrębie K. gminy G.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że M. B. pismem z dnia 20 lutego 2012 r. zwrócił się do Starosty [...] o aktualizację i zmianę operatu technicznego nr [...]z dnia 2 grudnia 1991 r., poprzez sprostowanie i wyznaczenie na gruncie prawnej granicy między działkami nr 10/2 i 10/1 we wsi K. gmina G. zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt [...] oraz zatwierdzonym podziałem – według, których zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy granica przebiega " prosto" od gruntów PKP do drogi prowadzącej przez wieś K., natomiast w rzeczywistości na gruncie i w operacie jest " krzywa". Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. odmówił aktualizacji i zmiany operatu technicznego. Strona w odwołaniu od decyzji zarzuciła organowi błędne zastosowanie przepisów oraz brak odniesienia się do treści odwołania. Organ drugiej instancji odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że aktualizacja operatu ewidencyjnego zgodnie z § 45 ust. 1 Rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38 poz. 454) następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, zaś art. 22 ust. 3 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne ( Dz.U. Nr 240, poz. 2027, z 2005 r. ze zm.) stwierdza, że na żądanie starosty osoby zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Starosta [...] pismem z dnia 25 września 2013 r. zwrócił się do M. B. o dostarczenie opracowania geodezyjnego umożliwiającego wprowadzenie żądanych zmian. Na zlecenia M. B. mapę prawną mającą wyznaczyć granicę dla działek 10/1 i 10/2 położonych w obrębie K. gmina G. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Zgierzu, sygn. akt [...] sporządził geodeta uprawniony W. P., została ona przyjęta do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 5 września 2013 r., za nr [...]. W operacie znajduje się protokół z dnia 27 maja 2013 r. z wyznaczenia punktów granicznych oraz przebiegu granicy pomiędzy działkami 10/1 i 10/2. Właściciel działki R. K. nie zgodził się z tak wyznaczoną granicą i odmówił podpisania protokołu, a powody odmowy wyjaśnił w piśmie z dnia 21 października 2013 r. Dlatego ewentualna aktualizacja ewidencji gruntów wymaga przeprowadzenia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji – zgodnie z § 47 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia. Organ odwoławczy stwierdził, że podstawą dokonania zmiany i wyznaczenia nowych punktów granicznych miało być postanowienie Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt [...] w sprawie o dział spadku, podział majątku i zniesienie współwłasności. W wyroku tym Sąd orzekł, iż nieruchomość o powierzchni 2 ha 78 arów zostaje podzielona zgodnie z mapą geodezyjną sporządzoną przez J. T. w dniu 16 października 1991 r., która po jej zaewidencjonowaniu stanowić będzie integralną część orzeczenia. Przedmiotową mapę zaewidencjonowano w Wojewódzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w . filia w G. za numerem [...] w dniu 2 grudnia 1991 r. Wobec powyższego brak jest podstaw aby kwestionować prawomocny wyrok sądu wraz z mapą do niego załączoną. Ustalenie innego przebiegu granicy na podstawie postanowienia sądu sygn. akt [...] nie jest możliwe w inny sposób niż orzekł to sąd. W przypadku kwestionowania prawidłowości orzeczenia należy zwrócić się do właściwego sądu w celu jego zmiany bądź wydania nowego orzeczenia. Organy administracji państwowej są zobowiązane respektować orzeczenia sądów wprost, bez interpretacji ich orzeczeń, a także oceny materiału dowodowego przyjętego w postępowaniu sądowym, gdyż zostało to już dokonane poprzez wydanie orzeczenia i stanowiłoby naruszenie niezawisłości sędziowskiej. Zarzut M. B., że jego wniosek dotyczył wycofania z zasobu kwestionowanego operatu, nie znajduje uzasadnienia w jego treści. Z jego wniosku toczyło się postępowanie w sprawie o uchylenie w trybie nadzoru operatu opisowo-kartograficznego zaewidencjonowanego w Wojewódzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł. filia w G. w dniu 2 grudnia 1991 r., w której Wojewódzki sad Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 14 września 201 r. sygn. akt IV SA/Wa 1174/10 orzekł w przedmiocie wyłączenia z zasobu w.w. operatu – nie można za dopuszczalną uznać sytuacji, w której strona niezadowolona z ustaleń dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu geodezyjnego mogłaby doprowadzić do jej wyłączenia z tego zasobu. Należy podkreślić, że na skutek przyjęcia dokumentacji geodezyjnej do zasobu ukształtował się określony stan ewidencyjny, mający, co należy podkreślić, długotrwały charakter, dotyczący nie tylko sytuacji skarżącego ale i innych osób. M. B. wniósł skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, żądając uchylenia jej w całości. Uzasadniając skargę stwierdził, że kwestia aktualizacji i zmiany operatu technicznego wynikła z sytuacji od niego niezależnej. W dniu 16 stycznia 2007 r. zwrócił się do Starosty [...] z wnioskiem o sprostowanie i wyznaczenie na gruncie prawnej granicy między działkami o nr Ew. 10/1 położonej we wsi K. 23 i nr 10/2 położonej we wsi K. 21 zgodnie z postanowieniem sądowym sygn. akt. [...] z dnia 31 października 1991 r. oraz zatwierdzonym podziałem zgodnym z mapą sytuacyjną zgodnie z projektem podziału. Pomiędzy stronami postępowania została zawarta ugoda, według której granica pomiędzy działkami będzie przebiegała w linii prostej od granicy gruntów PKP do drogi przez wieś K., natomiast wbrew tym ustaleniom przyjęto, że jej przebieg w operacie jest linią krzywą na niekorzyść skarżącego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że podstawą dokonania zmiany i wyznaczenia nowych punktów granicznych miało być postanowienie Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt [...] w sprawie o podział majątku oraz zniesienie współwłasności. Organ odwoławczy podkreślił, iż sąd orzekł, że nieruchomość o powierzchni 2,78 ha zostaje podzielona zgodnie z mapą geodezyjną sporządzoną przez biegłego sądowego J. T. w dniu 16 października 1991 r., która po jej zaewidencjonowaniu stanowić będzie integralną część orzeczenia. Wskazana wyżej mapa zaewidencjonowana została w Wojewódzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł., filia w G. w dniu 2 grudnia 1991 r. W tej sytuacji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przyjął, iż brak jest podstaw do kwestionowania prawnego wyroku i mapy do niego złożonej a ustalenie innego przebiegu granicy nie jest możliwe, niż orzekł sąd. Uznał zatem, że ewentualna zmiana mogłaby nastąpić w wyniku nowego orzeczenia sądu, a nie decyzji administracyjnej. Powyższe stanowisko zdaniem skarżącego jest błędne i niespójne wewnętrznie. Skarżący nie kwestionuje orzeczenia sądu albowiem odpowiada ono prawdzie. Kwestionował i nadal kwestionuje błędne obliczenie współrzędnych punktu nr 7 w operacie biegłego sądowego, które spowodowało skrzywienie granicy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że skarżący nie kwestionuje postanowienia Sądu Rejonowego w Zgierzu sygn. akt [...], a jedynie błędne obliczenie współrzędnych punktu nr 7 w operacie biegłego sądowego. Jednakże operat został usankcjonowany ww. orzeczeniem. Organy administracji są zobowiązane respektować orzeczenia sądów. Na rozprawie w dniu 25 marca 2014 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że wytyczenie granicy nastąpiło niezgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Zgierzu. Biegły T. przedstawił sądowi mapę określającą granicę w odmienny sposób, niż przebiegała ona w dokumentacji złożonej wraz z mapą do operatu. Ponadto w piśmie procesowym z dnia 5 maja 2014 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że w dniu 31 października 1991 r. w Sądzie Rejonowym w Zgierzu zakończyła się sprawa o dział spadku i zniesienie współwłasności sygn. akt [...], dotycząca m.in. działki skarżącego. W trakcie postępowania strony zawarły ugodę co do przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 10/1 i 10/2. W protokole posiedzenia sądu z dnia 27 września 1991 r. zapisano: "uczestniczy oświadczają, że zamierzają zawrzeć ugodę (...) uczestnik A.B. otrzyma na wyłączną własność działkę 28/1 i 10/1 przy wyrównaniu granicy tej działki w obrębie siedliska". W przedmiotowym postępowaniu opinię wydał najpierw biegły geodeta J. T., a następnie z uwagi na jego chorobę, biegły S. Ż., który w dniu 16 października 1991 r., kierując się treścią oświadczeń uczestników o woli zawarcia ugody, wydał opinię uzupełniającą ( zawierającą również mapę podziału), w której czytamy m.in. w pkt 2: " (...) stwierdziłem, że w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w G. uprzednio wykonane mapy i operat techniczny nie były ewidencjonowane; pkt 3: " (...) sporządziłem mapę, w której został skorygowany przebieg granicy, rozdzielający działki 10/1 i 10/2. Będzie ona przebiegała w linii prostej od gruntów PKP do drogi, prowadzącej przez wieś K.. Tym samym zgodnie z zawarta ugodą zostało zlikwidowane załamanie granicy wynoszące w terenie szerokości 4,20 m. i długości 23,95 m.; pkt 4 ( ...) Ewidencja operatu i map oraz wprowadzenie zmian na mapach w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno – Kartograficznej w G. zostanie wykonana przez biegłego inż. J. T. po powrocie z urlopu wypoczynkowego w terminie późniejszym". Załącznikiem do powyższej opinii była mapa sytuacyjna z projektem podziału z dnia 16 października 1991 r. wykonana i podpisana w zastępstwie inż. T. przez biegłego geodetę S. Ż.. W postanowieniu Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt [...] ustalono, że powołana w punkcie 2 mapa geodezyjna stanowić będzie integralną część orzeczenia po jej zaewidencjonowaniu. Pełnomocnik skarżącego podnosi, że wbrew twierdzeniu organu operat techniczny nr [...] z dnia 2 grudnia 1991 r. nie został usankcjonowany postanowieniem Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 31 października 1991 r., gdyż zgodnie z przedmiotowym orzeczeniem zatwierdzona została jedynie mapa geodezyjna podziału ( z przebiegiem podziału w linii prostej). Operat zaś został sporządzony przez biegłego J. T. już po uprawomocnieniu się orzeczenia i przyjęty następnie do zasobu geodezyjnego w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej Filia w G. za nr [...] w dniu 2 grudnia 1991 r. pomimo, że przebieg granicy był niezgodny z treścią ww. postanowienia, gdyż został skrzywiony na niekorzyść skarżącego. W operacie tym znajduje się dokument " protokół graniczny", w którym w punkcie B znajduje się prawidłowy ( zgodny z postanowieniem sądowym z dnia 31 października 1991 r.) opis nowych granic. Jednak biegły błędnie obliczył współrzędne punktu nr 7, wskutek czego granica pomiędzy działkami 10/1 i 10/2 została skrzywiona na niekorzyść skarżącego – niezgodnie z treścią orzeczenia sądowego – i w takiej postaci zaewidencjonowana. Skarżący w celu usunięcia ww. rozbieżności zlecił uprawnionemu geodecie W.P. wykonanie mapy do celów prawnych z prawidłowym przebiegiem granicy, zgodnym z postanowieniem sądowym z dnia 31 października 1991 r., która to mapa została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Z. w dniu 5 września 2013 r. za nr [...]. Tym samym poprzedni operat nr [...] został zastąpiony nowym operatem geodezyjnym. W oparciu o mapę do celów prawnych Sąd Rejonowy w Zgierzu Wydział Ksiąg Wieczystych dokonał w dniu 22 października 2013 r. wpisu do księgi wieczystej skarżącego nr [...] ( zawiadomienie z dnia 5 listopada 2013 r.). Zawiadomienie o wpisie otrzymało także Starostwo Powiatowe w Z. jako organ prowadzący ewidencję gruntów. Jednak organ ten zaskarżoną decyzją odmówił aktualizacji i zmiany operatu technicznego [...] pomimo, że jest on niezgodny z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 31 października 1991 r. Uczestnik postępowania w piśmie procesowym z dnia 29 maja 2014 r. wskazał, ze skarżący od kilku lat bezzasadnie próbuje zmienić przebieg granicy pomiędzy działkami 10/1 i 10/2. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanej ustawy). Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.) – dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl natomiast przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie przy zastosowaniu powyższych kryteriów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy postępowania administracyjnego w stopniu powodującym konieczność ich uchylenia. Postępowanie administracyjne prowadzone przez upoważnione organy na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) podlega procedurze określonej przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267). Zasady ogólne postępowania zostały określone w art. 6 – 16 k.p.a. Jedną z naczelnych zasad postępowania jest sformułowana w art. 7 k.p.a. zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, nakładająca na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Organy administracji mają obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego ( art. 77 § 1 k.p.a.). Jedynie bowiem na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona ( art. 80 k.p.a.). Organ odwoławczy wydając decyzję niekorzystną dla strony skarżącej powołał się na treść postanowienia Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt [...] w sprawie o dział spadku, podział majątku i zniesienie współwłasności. Postanowieniem tym sąd orzekł, iż nieruchomość o powierzchni 2 ha 78 arów zostaje podzielona zgodnie z mapą geodezyjną sporządzoną przez J. T. w dniu 16 października 1991 r., która po jej zaewidencjonowaniu stanowić będzie integralną część orzeczenia. Przedmiotową mapę zaewidencjonowano w ośrodku dokumentacji w dniu 2 grudnia 1991 r. Tym samym organ administracji przyjął, że brak jest podstaw aby kwestionować prawomocne orzeczenie sądu wraz z mapą do niego załączoną. Jednakże strona skarżąca nie negowała w trakcie postępowania administracyjnego, a także nie podważa obecnie mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt [...]. Stoi natomiast na stanowisku, iż operat został sporządzony przez biegłego J. T. już po uprawomocnieniu się orzeczenia, a następnie przyjęty do zasobu geodezyjnego, pomimo że przebieg granicy był niezgodny z treścią ww. postanowienia, bowiem został skrzywiony na niekorzyść skarżącego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ odwoławczy nie rozważył podstawowej w niniejszej sprawie kwestii, to jest czy przebieg granicy oznaczony w operacie jest zgodny z mapą z dnia 16 października 1991 r. wskazaną w postanowieniu Sądu Rejonowego w Zgierzu. Mapa ta, zgodnie z pkt 3 postanowienia sądu, stanowić miała integralną część orzeczenia po jej zaewidencjonowaniu. W aktach sprawy Sądu Rejonowego w Zgierzu, sygn. [...] znajduje się tylko jedna mapa sporządzona w dniu 16 października 1991 r. Została ona wykonana przez geodetę uprawnionego S. Ż. w zastępstwie inż. J. T.. Na mapie tej oznaczono granicę pomiędzy działkami 10/1 i 10/2, która w ocenie strony skarżącej przebiega w linii prostej od gruntów PKP do drogi przez wieś K.. Organ odwoławczy nie odniósł się do stanowiska strony w tym zakresie. Stwierdził, że granica przebiega w sposób odmienny niż twierdzi strona. Powyższa konstatacja organu nie została jednak poprzedzona analizą mapy załączonej do postanowienia Sądu Rejonowego w Zgierzu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zapoznając się z aktami sprawy dostrzegł, iż wśród załączników dołączonych do karty 29 tych akt znajduje się kserokopia mapy sytuacyjnej, także z dnia 16 października 1991 r., podpisanej przez inż. J. T.. Natomiast w aktach sprawy rozpatrywanej przez Sąd Rejonowy w Zgierzu sygn. akt [...] tej mapy brak. Ponadto na mapie podpisanej przez inż. J. T. znajduje się szereg adnotacji, których nie było na mapie z tej samej daty podpisanej w zastępstwie przez geodetę S. Ż. ( adnotacje dotyczą powierzchni działek). Na przedmiotowej kserokopii ( w lewym dolnym rogu) zamieszczono informację, iż pochodzi ona z operatu [...]. Wydanie orzeczenia przez organ powinno zostać poprzedzone wyjaśnieniem, czy w dniu 16 października 1991 r. została sporządzona tylko jedna mapa sytuacyjna podpisana przez geodetę S. Ż., czy też dwie mapy, z których drugą podpisał już tylko biegły J. T. . Ponadto, czy mapa podpisana przez J. T. znajdowała się w aktach sprawy prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Zgierzu przed wydaniem w dniu 31 października 1991 r. postanowienia. Jeśli taka mapa nie znajdowała się w aktach Sądu Rejonowego w Zgierzu, to podstawą dokonywania wpisów w ewidencji geodezyjnej mogła być jedynie znajdująca się w tych aktach mapa sporządzona przez S. Ż. w zastępstwie J. T.. Organ administracji rozpoznając ponownie sprawę ustali, która z ww. map stanowiła integralną część prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 31 października 1991 r. Następnie przeprowadzi analizę treści tej mapy i ustali czy granice wynikające z operatu technicznego nr [...] są zgodne z granicami oznaczonymi na mapie stanowiącej integralną część postanowienia Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt [...]. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, uznając to za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1) c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 461). e.o.