II SA/Łd 461/14
WyrokWSA w Łodzi2014-06-17
Skład orzekający: Zygmunt Zgierski, Jolanta Rosińska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ II instancji mógł wyłączyć Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi od rozpatrzenia sprawy na podstawie art. 24 § 1 pkt 7 K.p.a. w sytuacji, gdy istnieje stosunek podległości służbowej do Starosty, oraz czy takie wyłączenie było prawidłowe?Ratio decidendi
Organ II instancji błędnie zastosował przepis art. 24 § 1 pkt 7 K.p.a. dotyczący wyłączenia pracownika organu do wyłączenia całego organu administracji publicznej. Przepis ten nie ma zastosowania do wyłączenia organu, które regulowane jest odrębnie w art. 25 K.p.a. W niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do wyłączenia organu na podstawie art. 25 K.p.a., gdyż sprawa nie dotyczyła interesów majątkowych osób wymienionych w tym przepisie. W konsekwencji uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienia organów I i II instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwy organ.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi nałożył na A Sp. z o.o. obowiązek dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego składowiska odpadów na działkach w miejscowościach T. i W. Spółka złożyła zażalenie, które Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi uwzględnił, uchylając postanowienie PINB i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia innemu organowi. Starosta zaskarżył postanowienie WINB, zarzucając m.in. błędne wyłączenie organu PINB w Łodzi oraz naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z marca 2014 r., poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi oraz postanowienie WINB z marca 2014 r.; zasądził od WINB na rzecz Starosty kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2014 roku sprawy ze skargi Starosty [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu 1. uchyla zaskarżone postanowienie, poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...] znak: [...] oraz postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...] znak: [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz Starosty [...] kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.bł.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 K.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia A Sp. z o.o. z siedzibą w W., uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy niniejszej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. przeprowadził w dniu 18 października 2013 r. oględziny na terenie działek nr ewid. 1/1, 1/2, 1/3 położonych w miejscowości T., gm. Ł. i na działkach nr ewid. 146/6, 146/8 i 146/1 położonych w miejscowości W., gm. Ł., w wyniku których ustalono, że na wskazanych powyżej działkach składowane są odpady. Według oświadczenia S. R. w maju 2011 r. na spornym terenie została podjęta działalność polegająca na gospodarce odpadami. Ponadto organ I instancji ustalił, że przeciwpożarowy zbiornik wodny jest zanieczyszczony. Podczas oględzin nie stwierdzono prowadzenia robót budowlanych wymagających uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej. Pełnomocnik A Sp. z o.o. oświadczył, że mocodawca nie prowadził żadnych robót budowlanych na przedmiotowym terenie.
Pismem z dnia 22 października 2013 r. PINB w Ł. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności wykonania obiektu - składowiska odpadów, zaś postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] nałożył na A Sp. z o.o. obowiązek dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu - składowiska odpadów - na działkach nr ewid. 1/1, 1/2, 1/3 położonych w miejscowości T., gm. Ł. i na działkach nr ewid. 146/6, 146/8 i 146/1 położonych w miejscowości W., gm. Ł. w terminie do dnia 30 kwietnia 2014 r.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła A Sp. z o.o. z siedzibą w W. wskazując, że nigdy nie prowadziła działalności polegającej na unieszkodliwianiu odpadów w obiekcie budowlanym jakim jest składowisko odpadów. Ponadto Spółka wyjaśniła, że odpady znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości są odpadami przeznaczonymi na paliwo alternatywne lub gotowym produktem w postaci paliwa alternatywnego oczekującego na wywóz do odbiorcy, a magazynowane są zgodnie z załącznikiem graficznym do decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...]. Magazynowanie odpadów odbywa się zgodnie z art. 25 ust. 4 ustawy o odpadach.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie [...]WINB wskazał, że własnym postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] wyłączył Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. od załatwienia sprawy dotyczącej sprawdzenia legalności wykonania obiektu -składowiska odpadów - na działkach nr ewid. 1/1, 1/2, 1/3 położonych w miejscowości T., gm. Ł. i na działkach nr ewid. 146/6, 146/8 i 146/1 położonych w miejscowości W., gm. Ł. oraz wyznaczył do jej rozpatrzenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Zdaniem organu II instancji okoliczność ta jest już wystarczająca, aby uchylić zaskarżone postanowienie PINB, bowiem w sprawie tej orzekał organ, który podlegał wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 7 K.p.a. Powyższe oznacza, że organ nadzoru budowlanego wyznaczony do załatwienia omawianej sprawy, w zastępstwie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., będzie zobligowany do przeprowadzenia czynności kontrolnych w terenie oraz dokonania w poszanowaniu art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. rzetelnych ustaleń w sprawie.
Odnosząc się następnie do zarzutów zażalenia [...]WINB stwierdził, że o tym, czy doszło do zrealizowania obiektu budowlanego nie decyduje fakt uzyskania zgody na prowadzenie reglamentowanej działalności gospodarczej. O tym, czy mamy do czynienia z wykonaniem obiektu budowlanego przesądzają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Organ wskazał, że od 23 stycznia 2013 r. obowiązuje ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 25 tej ustawy, składowiskiem odpadów jest obiekt budowlany przeznaczony do składowania odpadów. Za wytwórcę odpadów uważa się, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy, każdego, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (pierwotny wytwórca odpadów), oraz każdego, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów; wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej. Przepis art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach stanowi, że przez zbieranie odpadów rozumie się gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów, o którym mowa w pkt 5 lit. b. Z kolei, przez gospodarkę odpadami rozumie się wytwarzanie odpadów i gospodarowanie odpadami -zob. art. 3 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach wynika, że przez gospodarowanie odpadami rozumie się zbieranie, transport, przetwarzanie odpadów, łącznie z nadzorem nad tego rodzaju działaniami, jak również późniejsze postępowanie z miejscami unieszkodliwiania odpadów oraz działania wykonywane w charakterze sprzedawcy odpadów lub pośrednika w obrocie odpadami. Przez magazynowanie odpadów rozumie się czasowe przechowywanie odpadów obejmujące: wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów, magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 5 w/w ustawy).
Dalej organ II instancji zauważył, że A Sp. z o.o. z siedzibą w W. załączyła do zażalenia z dnia 29 stycznia 2014 r. kopię decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2011 r. wydaną w sprawie pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem wymagań przewidzianych dla odzysku i zbierania odpadów (akt ten został wydany w oparciu o obowiązujące ówcześnie przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach). W toku ponownie toczącego się postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. będzie musiał uwzględnić wskazane powyżej przepisy, co umożliwi mu prawidłowe ustalenie, czy w sprawie tej istotnie mamy do czynienia z powstaniem obiektu budowlanego - składowiska odpadów - oraz czy jego realizacja została przeprowadzona w poszanowaniu obowiązujących przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz właściwych przepisów ustawy o odpadach (art. 50 i następne ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach oraz art. 127 i następne ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach). Według WINB budowa tego typu obiektu nie została, wolą ustawodawcy zwolniona z obowiązku uzyskania stosownego zezwolenia na budowę. Jeżeli zatem organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego stwierdzi, że ma do czynienia ze zrealizowaniem obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej powinien przeprowadzić postępowanie administracyjne we właściwym
trybie.
W skardze na powyższe postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Starosta [...] wniósł o jego uchylenie i zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania:
a) art. 138 § 2 K.p.a., poprzez błędne zastosowanie oraz błędne uzasadnienie jego zastosowania polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że nastąpiło naruszenie przepisów postępowania przez PINB, przez co organ II Instancji uchylił się od rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy,
b) art. 7, art. 10, art. 77 § 1 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie w sprawie,
c) art. 24 § 1 pkt 7 K.p.a., poprzez błędne zastosowanie w sprawie,
d) art. 28 K.p.a., poprzez błędną wykładnię tego przepisu, polegającą na nadaniu statusu strony - Skarbowi Państwa Staroście [...] tylko z tego powodu, że przedmiotowe budowle znajdują się na działkach Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste (na 99 lat),
e) art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., poprzez: błędne oznaczenie stron postępowania, w tym skarżącego tj. Skarbu Państwa - Starosty [...] i brak czytelnego uzasadnienia faktycznego. Uzasadnienie to jest niespójne, nie wyjaśniono w nim dlaczego koniecznym było wyłączenie "pracownika" Ł. Ż. i czy wyłączenie to nastąpiło z powodu "ustawowej nadrzędności służbowej" Starosty wynikającej z art. 86 Prawa budowlanego, czy też należałoby w tych sprawach, (tj. naniesień budowlanych dokonywanych na działkach Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste na 99 lat), wyłączyć organ - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 25 K.p.a.
2. prawa materialnego - art. 233 oraz art. 235 § 1 K.c., poprzez uznanie, że właściciel - Skarb Państwa w sposób prawny i faktyczny wpływa na proces inwestycyjny na jego nieruchomościach oddanych w użytkowanie wieczyste.
Zdaniem strony skarżącej organ II instancji nadając Skarbowi Państwa (nie powiatowi) status strony naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażoną w art. 10 K.p.a. Powyższe pozbawiło Starostę [...], któremu nadano status strony prawa złożenia niezbędnych wyjaśnień mających istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia. Dalej Starosta wyjaśnił, że zmiany w ewidencji gruntów dotyczące działki o dawnym nr 146 w W. i dawnym nr 1 i 17 w T. (obecnie działki nr ewid. gruntu 1/1, 1/2, 1/3 w miejscowości T. gm. Ł. i nr ewid. gruntu 146/6, 146/8 i 146/1 w miejscowości W. gm. Ł. przedstawiają się następująco:
1) aktem notarialnym Rep. A [...] z dnia 17.12.1992 r. Skarb Państwa oddał w użytkowanie wieczyste [...] Przedsiębiorstwu Robót Mostowych działkę nr 146 w W. i nr 1 i 17 w T.,
2) aktem notarialnym Rep. A [...] z dnia 01.08.2001 r. [...] Przedsiębiorstwo Robót Mostowych sprzedało B S.A. użytkowanie wieczyste w/w działek,
3) działka nr 146 została podzielona na działki nr 146/1, 146/2, 146/3 i 146/4, a działka nr 1 na działki nr 1/1, 1/2, 1/3 i 1/4,
4) aktem notarialnym Rep. A [...] z dnia 22.01.2007r. B S.A. sprzedał C Sp. z o.o. w użytkowanie wieczyste działki nr 146/1, 146/2 i 146/3 w W. oraz działki nr 1/1, 1/2 i 1/3 w T.,
5) działka nr 146/2 została podzielona na działki nr 146/5 i 146/6, a działka nr 146/3 na działki nr 146/7 i 146/8,
6) aktem notarialnym Rep. A [...] z dnia 02.04.2008r. C Sp. z o. o. sprzedała M. G. i M. T. użytkowanie wieczyste działek nr 146/5 i 146/7 w W.
W chwili obecnej użytkownikiem wieczystym działek nr ewid. gruntu 1/1, 1/2, 1/3 w miejscowości T. gm. Ł. i nr ewid. gruntu 146/6, 146/8 i 146/1 w miejscowości W. gm. Ł. jest C Sp. z o.o. z/s w W. [...] Ł. (wypis z ewidencji gruntów z dnia 17 marca 2014 r.). Adresatem postanowienia wydanego przez organ nadzoru budowlanego jest natomiast A Sp. z o.o. Organ II instancji uznając Skarb Państwa, którego przedstawicielem ustawowym jest Starosta [...] bezpodstawnie uznał go za stronę postępowania w zakresie naniesień budowlanych, za właściciela w/w nieruchomości budynkowych przez co dokonał swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, co pozostaje w sprzeczności z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Zgodnie z art. 233 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 121) użytkownik wieczysty jest uprawniony do korzystania z oddanego mu w użytkowanie gruntu oraz do rozporządzania przysługującego mu prawa użytkowania - w granicach określonych przez umowę o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste oraz przez ustawy i zasady współżycia
społecznego.
W tym stanie rzeczy Starosta nie ma możliwości prawnych ingerencji w zamierzenia inwestycyjne i prowadzenie działalności w stosunku do przedmiotowych nieruchomości, ponieważ użytkownikowi wieczystemu przysługuje własność budynków i urządzeń na użytkowanym gruncie w myśl art. 235 § 2 K.c.
Dalej strona skarżąca podniosła, że w świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, powiatowy inspektor nadzoru budowlanego jest organem administracji rządowej pozostającym w zespoleniu organizacyjnym z samorządem powiatu. Zespolenie to, podobnie jak w stosunku do innych służb, inspekcji i straży powiatowych wyraża się zwierzchnictwem starosty nad powiatowym inspektorem nadzoru budowlanego i obejmuje kompetencje określone w ustawie o samorządzie powiatowym i Prawie budowlanym. Biorąc pod uwagę powyższe, nie zachodzą okoliczności, które dawałyby podstawy do uznania przesłanki określonej w art. 24 § 1 pkt. 7 K.p.a. za uzasadnioną, a tym samym wyłączenia organu na podstawie art. 25 K.p.a. - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. od załatwienia sprawy. Takowa zależność występuje jedynie w przypadku określonym w art. 89c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1409), zgodnie z którym Starosta może wydać polecenie powiatowemu inspektorowi nadzoru budowlanego jedynie w celu podjęcia działań zmierzających do usunięcia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi związanych z budową, utrzymaniem lub rozbiórką obiektów budowlanych, ale w kontekście uznania, że Skarb Państwa nie ma statusu strony w tych sprawach jest to okoliczność obojętna.
Zdaniem Starosty rozstrzygnięcie organu II instancji, biorąc pod uwagę, że nie zachodzi nadrzędność służbowa, która dawałaby podstawę do wyłączenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. powoduje przewlekłość postępowania, mimo licznych skarg mieszkańców. Nadto taka wykładnia przepisów jaką zaproponował organ II instancji prowadziłaby de facto do wyłączenia Powiatowych Inspektorów Nadzoru Budowlanego z części ich kompetencji, na terenie ich właściwości.
Odpowiadając na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonego postanowienia.
Na rozprawie w dniu 17 czerwca 2014 r. pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę i wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest częściowo zasadna, choć nie wszystkie zarzuty w niej podniesione zasługiwały na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2002 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W ramach wspomnianej kontroli sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach administracyjnych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem rozważań sądu jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] marca 2014 r. uchylające w trybie art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu.
Jako zasadniczy powód uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, [...]WINB wskazał okoliczność wydania postanowienia z dnia [...] marca 2014 r., na mocy którego wyłączył w trybie art. 24 § 1 pkt 7 K.p.a. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. od załatwienia sprawy dotyczącej sprawdzenia legalności wykonania składowiska odpadów i wyznaczył do jej rozpatrzenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.
W rozumieniu art. 24 § 1 pkt 7 K.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie: w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności służbowej.
W ocenie sądu powołana przez WINB podstawa prawna postanowienia z dnia [...] marca 2014 r. nie uprawniała do wyłączenia organu, a więc w tym wypadku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. od rozpatrzenia sprawy, bowiem przepis ten może mieć co najwyżej zastosowanie w przypadku ewentualnego wyłączenia pracownika organu od rozpatrzenia niniejszej sprawy.
Przesłanki wyłączenia pracownika organu administracji publicznej od załatwienia sprawy zostały określone przez ustawodawcę enumeratywnie w przepisie art. 24 K.p.a., podczas gdy przesłanki wyłączenia organu uregulowane są odrębnie w art. 25 K.p.a. Błędem zatem jest stosowanie przesłanek wyłączenia pracownika organu do sytuacji jaka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, a mianowicie do wyłączenia organu administracji publicznej od rozpatrzenia sprawy. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 1527/12 (dostępnym na stronie internetowej https://cbois.nsa.gov.pl) przypisanie kompetencji organowi administracji publicznej powoduje, że w postępowaniu administracyjnym ma on zawsze pozycję organu, nigdy pracownika. Niezbędne staje się odróżnienie organu od jego obsady personalnej. Wykonując zadania publiczne organ administracji publicznej działa w imieniu państwa lub wspólnoty samorządowej w celu realizacji zadań publicznych. Stąd, nie jest możliwe stosowanie do organu administracji publicznej przepisów o wyłączeniu pracownika, gdyż stoi to w sprzeczności z istotą wykonywania tych zadań. Powyższa konstatacja nie wyklucza możliwości zastosowania przepisów o wyłączeniu pracownika organu administracji publicznej, jednak tylko wtedy, gdy osoba będąca obsadą personalną organu jest stroną, a zatem gdy sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego dotyczy jej jako osoby fizycznej, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Tylko wtedy, gdy przepis prawa stanowi expressis verbis, można w drodze zastosowania instytucji wyłączenia organu administracji publicznej i instytucji wyłączenia pracownika, pozbawić oba podmioty kompetencji niezbędnych do wykonywania administracji publicznej (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 20.5.2010 r., I OPS 13/09, Lex nr 579940).
Wobec powyższego nie budzi wątpliwości fakt, że w realiach rozpoznawanej sprawy organ orzekający mógł co najwyżej rozważać możliwość zastosowania normy art. 25 § 1 K.p.a. dotyczącej wyłączenia organu administracyjnego.
Zgodnie z treścią art. 25 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych:
1) jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3;
2) osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3.
W orzecznictwie oraz piśmiennictwie przedmiotu ugruntował się pogląd, który zresztą tutejszy sąd w pełni aprobuje, że pojęcie "sprawa dotycząca interesów majątkowych" osoby wymienionej w art. 25 § 1 K.p.a. jest związane z pojęciem "interesu prawnego lub obowiązku", o którym mowa w art. 28 K.p.a. Tym samym jest to sprawa rozstrzygana w drodze decyzji, dotycząca interesu prawnego lub obowiązku tej osoby, która wskutek tego jest stroną postępowania administracyjnego (por. wyroki NSA z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1150/10 - Lex nr 1083550 oraz z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 1527/12 - https://cbois.nsa.gov.pl; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski, Wydanie 12, Wyd. C.H. Beck, str. 161 i następne.). Jedynie bowiem w tym zakresie, w jakim organ administracyjny będzie powołany do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji, a przedmiotem postępowania będzie własność lub inne prawa majątkowe podmiotów wskazanych w pkt 1 i 2 art. 25 § 1 K.p.a., wówczas bez wątpienia sprawę należy zaliczyć do kategorii spraw dotyczących interesów majątkowych tychże osób.
W rozpoznawanej sprawie bezspornie taki przypadek nie zachodzi. Co więcej, sprawa nie dotyczy również interesów majątkowych Starosty [...] jako osoby fizycznej. Z uwagi więc na to, że wyłączenie organu może nastąpić jedynie z przyczyn wymienionych w art. 25 K.p.a., to każdy przypadek wyłączenia organu nie mający umocowania w tym przepisie jest nieusprawiedliwiony i nie zasługuje na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy organ II instancji niewłaściwie przyjął, że okoliczności niniejszej sprawy winny skutkować wyłączeniem organu – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.
Dodać w tym miejscu jednak trzeba, że rację ma WINB twierdząc, że status prawny powiatowego inspektora nadzoru budowlanego określają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) oraz przepisy ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 595 ze zm.) i w świetle tych unormowań powiatowy inspektor nadzoru budowlanego jest organem administracji rządowej pozostającym w zespoleniu organizacyjnym z samorządem powiatu, ponieważ zgodnie z art. 86 Prawa budowlanego powiatowy inspektor nadzoru budowlanego powoływany jest przez starostę. Z kolei, na mocy art. 35 ust. 3 pkt 1 ustawy o samorządzie powiatowym starosta powołuje i odwołuje powiatowych inspektorów i komendantów jednakże zawsze w uzgodnieniu z wojewodą. Bezspornie zatem istnieje w takiej sytuacji stosunek podległości służbowej powiatowego inspektora nadzoru budowlanego w stosunku do starosty. Niemniej jednak samo stwierdzenie istnienia takiej zależności nie skutkuje automatycznie zastosowaniem wyłączenia z art. 24 bądź art. 25 K.p.a.
Stwierdzone wyżej uchybienie, polegające na błędnym zastosowaniu przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. instytucji wyłączenia pracownika, o której stanowi art. 24 § 1 pkt 7 K.p.a. w stosunku do wyłączenia organu – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. od rozpatrzenia sprawy niniejszej miało decydujący wpływ na wynik sprawy i obligowało sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia, poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz postanowienia [...]WINB z dnia [...] marca 2014 r. Usunięcie z obrotu prawnego wspomnianych rozstrzygnięć było konieczne, ażeby sprawa mogła zostać rzetelnie rozpatrzona przez właściwy organ, zgodnie z poszanowaniem regulacji art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.
Sąd analizując zgromadzoną w sprawie dokumentację, w tym przede wszystkim decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2011 r. w sprawie udzielenia A Sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem wymagań przewidzianych dla odzysku i zbierania odpadów, podzielił stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym organ I instancji powinien rozważyć, czy ma do czynienia z powstaniem obiektu budowlanego (składowiska odpadów) w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo budowane oraz właściwych przepisów ustawy o odpadach i w zależności od poczynionych w tym zakresie ustaleń powinien przeprowadzić postępowanie administracyjne w odpowiednim trybie.
Kończąc powyższe rozważania wspomnieć wypada, że chybione są zarzuty skargi o naruszeniu art. 28 K.p.a. i art. 107 § 1 i 3 K.p.a., poprzez błędne oznaczenie stron niniejszego postępowania. Starosta [...] reprezentujący Skarb Państwa jako właściciel gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste jest stroną niniejszego postępowania z mocy wyraźnego brzmienia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Przeciwna konstatacja w tym przedmiocie obligowałaby sąd do oddalenia skargi Starosty [...] jako wniesionej przez podmiot nieposiadający legitymacji skargowej.
Z tych wszystkich powodów sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
m.m.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło