II SA/Bk 225/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi "F." Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji udzielającej zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie zmiany lokalizacji p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie sądowe w sprawie. , Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], odmawiającą zmiany decyzji udzielającej zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Zmiana miała polegać na wskazaniu innej lokalizacji miejsca urządzania gier na terenie województwa p. Skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] grudnia 2013 r. do sądu administracyjnego złożyła F. Spółka z o.o. w W. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Koniecznym warunkiem zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na wskazanej podstawie jest sytuacja, gdy w postępowaniu wyłoniło się zagadnienie prawne (prejudykat) pozostające w związku przyczynowym z wynikiem rozpoznawanej sprawy i mające wpływ na jego treść, którego sąd nie jest w stanie rozstrzygnąć we własnym zakresie, jako że rozstrzyga o nim inny organ lub sąd. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej. Podstawą prawną zaskarżonych decyzji jest przepis art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540), dalej u.g.h., zgodnie z którym w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsca urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych. Sądowi z urzędu jest wiadome, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. w sprawie o sygnaturze II GSK 686/13 przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: "Czy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) są zgodne: a) z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) z art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?". W uzasadnieniu pytania prawnego wskazano, że: - obowiązek notyfikacji Komisji Europejskiej projektu regulacji prawnych zawierających przepisy techniczne stanowi element konstytucyjnego trybu ustawodawczego, a jego naruszenie może być kwestionowane jako naruszenie zasady rzetelnej legislacji. Jedynym organem, który ma kompetencję, aby o takim naruszeniu orzec jest Trybunał Konstytucyjny. Zdaniem NSA, skoro zakaz wynikający z przepisów art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. (prowadzenia gier na automatach poza kasynem gry, sankcjonowany karą pieniężną) stanowi normę techniczną (co potwierdził Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawie C-65/05), to nienotyfikowanie tych przepisów świadczy o niezgodności ich wprowadzenia do obrotu prawnego z normami konstytucyjnymi tj. art. 2 i 7 Konstytucji RP; - przepisy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w sposób nieproporcjonalny i niespełniający wymagania niezbędności ingerują w wolność działalności gospodarczej, co stanowi o naruszeniu przez nie art. 20 i 22 (zasady wolności działalności gospodarczej) oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (klauzuli proporcjonalności ograniczeń konstytucyjnych wolności i praw). Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej treść pytania prawnego, a w szczególności jego uzasadnienie wskazują, że udzielenie przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi będzie miało wpływ na wynik rozpoznania sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zmianę miejsca urządzania gry na automatach o niskich wygranych. Przede wszystkim bowiem należy podzielić wątpliwości sformułowane przez NSA odnośnie zgodności z Konstytucją RP wskazanych przez ten sąd przepisów ustawy hazardowej. Dalej wskazać należy, że co prawda zakwestionowano konstytucyjność innych norm (art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.) niż będące podstawą prawną zaskarżonego orzeczenia (art. 135 ust. 2 u.g.h.), to jednak przesądzenie o konstytucyjności przepisów wymienionych przez NSA będzie stanowiło punkt wyjścia dla oceny zgodności z wzorcami konstytucyjnymi (art. 2, 7, 20, 22, 31 ust. 3 Konstytucji RP) również tych przepisów, które stanowią podstawę prawną decyzji zaskarżonej w sprawie niniejszej. Innymi słowy, od zgodności z Konstytucją RP przepisów u.g.h. wskazanych przez NSA w pytaniu prawnym, zwłaszcza art. 14 ust. 1, uzależnione będzie zastosowanie przepisu art. 135 ust. 2 u.g.h. Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Z kolei stosownie do treści art. 135 ust. 2 u.g.h. zakazana jest zmiana miejsca urządzania gier, za wyjątkiem zmniejszenia liczby automatów. Nietrudno zauważyć, że przepis art. 14 ust. 1 ma zasadnicze znaczenie dla rozwiązań prawnych przyjętych w całej ustawie o grach hazardowych, w tym dla art. 135 ust. 2, bowiem wyznacza podstawowy kierunek, uzasadnienie przyjęcia tych rozwiązań, stanowiących de facto jego wypełnienie. Wyeliminowanie z obrotu prawnego przepisu art. 14 ust. 1 u.g.h. (w drodze stwierdzenia niekonstytucyjności) nie pozostanie zatem bez wpływu na byt prawny przepisu art. 135 ust. 2 u.g.h. i możliwość jego zastosowania jako przepisu zgodnego (lub niezgodnego) ze wskazanymi przez NSA wzorcami konstytucyjnymi. Wskazać również trzeba, że zarówno w sprawie niniejszej (vide uzasadnienie skargi), jak i w sprawie w której zadano pytanie prawne (II GSK 686/13) istnieje wspólny problem zarzutu nielegalności przepisów ustawy o grach hazardowych. Nadto także w orzecznictwie sądów administracyjnych ujawniła się rozbieżność co do oceny konsekwencji prawnych braku notyfikacji niektórych jej przepisów. Problem ten wskazał Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 lipca 2013 r. w sprawie P 4/11 (OTK-A 2013, nr 6, poz. 82). Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej dążenie do pewności i stabilności orzecznictwa sądów administracyjnych może stanowić dodatkowe wzmocnienie argumentacji przemawiającej za zawieszeniem postępowania w rozpoznawanym przypadku (vide postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 13 marca 2014 r., II SA/Ol 1007/13, w którym sąd zawiesił postępowanie z tych samych powodów co wskazane w niniejszym uzasadnieniu, od którego to orzeczenia NSA postanowieniem z dnia 22 maja 2014 r. w sprawie II GZ 212/14 oddalił zażalenie - obydwa dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Wskazać też należy, że z powodów wymienionych w uzasadnieniu postanowienia o zawieszeniu wydanego w sprawie niniejszej również i NSA dostrzega potrzebę zawieszania postępowań w sprawach, w których poddawane są jego kontroli wraz ze skargą kasacyjną wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych wydawane w sprawach ze skarg na decyzje w przedmiocie: - zmiany miejsca lokalizacji automatów do gier o niskich wygranych (np. II GSK 197/13 – w sprawie tej w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 135 ust. 2 ustawy hazardowej, a więc przepisu będącego podstawą prawną decyzji kwestionowanej również w sprawie niniejszej); - kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry (II GSK 510/13, II GSK 677/13, II GSK 752/13, II GSK 635/13); - odmowy dokonania zmiany decyzji w części dotyczącej terminu rozpoczęcia działalności związanej z urządzaniem gier na automatach do gier o niskich wygranych (II GSK 727/13); - odmowy przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie prowadzenia gier na automatach do gier o niskich wygranych (np. II GSK 688/13, II GSK 636/13). We wszystkich wymienionych wyżej przypadkach NSA zawiesił postępowanie kasacyjne do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego zadanego w sprawie II GSK 686/13. Także tutejszy sąd, z powodów wyżej wskazanych, w sprawach np. II SA/Bk 234/14, II SA/Bk 267/14, II SA/Bk 274/14 czy II SA/Bk 249/14 na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zawiesił postępowania ze skargi podmiotów prowadzących działalność w zakresie urządzania gier na automatach na decyzje organów celnych w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach do gier o niskich wygranych. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.