II SA/Kr 406/14

WyrokWSA w Krakowie2014-06-24

Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Bursa, NSA Anna Szkodzińska, NSA Joanna Tuszyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca wykonanie obowiązku nałożonego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego może być wydana wyłącznie na podstawie przedłożonych dokumentów, bez faktycznego wyjaśnienia zgodności wykonanych robót z prawem, w szczególności w zakresie przebiegu instalacji wodno-kanalizacyjnej w ścianie wspólnej?
Ratio decidendi
Postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego ma na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, a nie jedynie stwierdzenie wykonania obowiązku polegającego na przedłożeniu dokumentacji. Organ administracji ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym wyjaśnienia istotnych kwestii faktycznych, nawet jeśli przedłożone ekspertyzy wydają się wystarczające. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że ponowne nałożenie tych samych obowiązków w decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego było wadliwe i rzutowało na niewłaściwy kierunek postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji stwierdzającej wykonanie obowiązku nałożonego na inwestora w związku z robotami budowlanymi wykonanymi w budynku mieszkalnym. Skarżąca H.C. kwestionowała prawidłowość i rzetelność dokumentacji przedłożonej przez inwestora, wskazując na błędy i przekłamania, zwłaszcza w zakresie przebiegu instalacji wodno-kanalizacyjnej w ścianie wspólnej. Organy nadzoru budowlanego uznały, że przedłożona dokumentacja spełnia wymogi i stwierdziły wykonanie obowiązku, podczas gdy skarżąca zarzucała brak wnikliwej oceny materiału dowodowego przez organy.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 czerwca 2013 r., a także decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10 października 2011 r. Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej H.C. kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska NSA Joanna Tuszyńska Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi H.C. na decyzję nr [....] [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 stycznia 2014 r. nr [....] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [....] z dnia 10 października 2011 r. znak: [....], II. zasądza od [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej H.C. kwotę pięćset zł (500 złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją nr [...] z dnia 24 czerwca 2013 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409), stwierdził wykonanie przez inwestora: L. Z., właściciela nieruchomości położonej na działce nr [...] obr. [...] przy ul. C. w K. - obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Nr [...] z dnia 10.10.2011 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez przedłożenie żądanych ww. decyzją dokumentów dotyczących prawidłowości wykonania robót budowlanych w w/w budynku. Rozstrzygnięcie to zapadło wobec wystąpienia następujących okoliczności sprawy. Impulsem do podjęcia działań przez organ nadzoru budowlanego było pismo H. C. z dnia 1 czerwca 2011 r., w którym wskazano na wykonywanie robót budowlanych w sąsiednim lokalu mieszkalnym z naruszeniem ściany granicznej, będącej częścią wspólną nieruchomości przy ul. C. w K. (k-1-19 akt PINB). Wskazywano na wykonywanie nowego otworu drzwiowego w ścianie od strony ulicy oraz pomieszczeń sanitarno-higienicznych w innych miejscach niż dotychczas, a także wykonywanie prac instalacyjnych (wod.-kan., gazowej i elektrycznej) w szerokim zakresie z naruszeniem ściany wspólnej obiektu. W dniu 1 lipca 2011 r., czynności kontrolne przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z dwoma lokalami mieszkalnymi dz. [...], doprowadziły do ustalenia, że pion kanalizacyjny w pomieszczeniu od strony wschodniej w narożu między ścianą działową a ścianą dzielącą budynek na dwie części bez wykucia bruzdy. Część ściany granicznej pokryta płytami G-Kz widocznymi końcówkami rur wodnych (k-33-40 akt adm.). Wszczęto postępowanie w sprawie robót budowlanych prowadzonych w budynku położonym na [...] obr. [...] przy ul. C. w K. bez wymaganej zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej i w dniu 11 sierpnia 2011 r., PINB w K. wydał postanowienie znak: [...], którym działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia wymaganych prawem dokumentów (k-77-79 akt PINB). Dokumenty wymagane w/w postanowieniem nie zostały przedłożone przez inwestora. W dniu 10 października 2011 r., PINB wydał decyzję nr [...] znak: [...], którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nałożono na inwestora – L. Z. obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych w budynku położonym na działce nr [...] obr. [...] (...) do stanu zgodnego z prawem poprzez przedłożenie w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w K. (...) 1. inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej wszystkich wykonanych robót budowanych, 2. ekspertyzy technicznej dotyczącej prawidłowości wykonanych robót budowlanych ich zgodności z przepisami w tym techniczno-budowlanymi i wiedzą techniczną wraz z określeniem ich wpływu na element konstrukcyjne i statykę budynku wraz ze sprawdzeniem prawidłowego funkcjonowania wewnętrznych instalacji elektrycznej oraz wod. -kan. W przypadku wystąpienia nieprawidłowości, ww. ekspertyza techniczna winna wskazywać rodzaj, zakres i sposób wykonania niezbędnych robot budowlanych doprowadzających budynek do stanu zgodnego z przepisami i zapewniającego jego bezpieczne użytkowanie" (k-108 akt PINB). W dniu 30 grudnia 2011 r., została przedłożona ocena stanu technicznego budynku przy ul. C. w K. autorstwa mgr inż. A. P. oraz 2 egz. inwentaryzacji domu jednorodzinnego autorstwa mgr inż. arch. K. J. (k-119-123 akt PINB). W dniu 19 stycznia 2012 r., PINB w K. wezwał inwestora do uzupełnienia złożonych dokumentów (k-124 akt PINB).W nawiązaniu do w/w wezwania w dniu 9 lutego 2012 r. do PINB w K. zostały przedłożone: inwentaryzacja domu jednorodzinnego -instalacje: elektryczna autorstwa inż. M. R. oraz sprawozdanie z prac regulacyjno-pomiarowych instalacji i urządzeń elektrycznych sporządzone przez A. B. i A. S., protokół odbioru technicznego i inspektorskiego, protokół sprawdzenia instalacji wodno-kanalizacyjnej oraz opinia techniczna stanu instalacji wod-kan autorstwa K. D. (k-132-135 akt PINB). W dniu 1 października 2012 r., PINB wydał decyzję nr [...] znak: [...], którą działając na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1ustawy Prawo budowlane stwierdził wykonanie przez L. Z. obowiązku nałożonego decyzją PINB w K. nr [...]. WINB w K. w dniu 31 stycznia 2013 r., wydał decyzję nr [...] znak: [...], którą uchylono w/w decyzję organu I instancji w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na szereg nieprawidłowości w przedłożonej przez inwestora dokumentacji wykonanych robót budowlanych (k-1-3 akt PINB). W wyniku ponownie prowadzonego postępowania przez organ I instancji, zawiadomieniem z dnia 16 kwietnia 2013 r., wezwał inwestora do uzupełnienia przedłożonej dokumentacji wykonanych robót budowlanych w budynku przy ul. C. w K. (k-11 akt PINB). W dniu 9 maja 2013 r., do PINB została przedłożona dokumentacja techniczna składająca się z inwentaryzacji oraz ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych (k-15-73 akt PINB). Odwołanie od w/w decyzji złożyła H. C. zarzucając, że przedłożone dokumenty nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu przeprowadzonych robót, zawierając błędy i przekłamania lub braki ustalenia tego stanu, sanując w niedopuszczalny sposób nieprawidłowości wykonanych robót budowlanych. Dotyczy to zwłaszcza zbyt głębokiego wkucia rur i węzła wod.-kan., co prowadzi do nadmiernego osłabienia i uszkodzenia ściany wspólnej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [...] z dnia 14 stycznia 2014r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 i art. 105 kpa i art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w przeważającym orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, iż postępowanie zakończone wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 3 ustawy Prawo budowlane ma na celu wyłącznie sprawdzenie wykonania obowiązku nałożonego decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, bowiem kwestia zasadności zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy została ostatecznie załatwiona decyzją nakładającą obowiązek, do której zastosowanie ma zasada trwałości decyzji ostatecznej określona w art. 16 § 1 kpa. W ekspertyzie technicznej wykonanych robót budowlanych opracowanej przez A. P. (k-58-68 akt PINB) w pkt. 3. Ogólny opis budynku mieszkalnego wskazano "budynek polegający ocenie jest integralną częścią zabudowy budynku szeregowego (...) Obecny stan jest efektem podziału nieruchomości (...) Ściany konstrukcyjne dzielące poszczególne części są wspólne dla wydzielonych nieruchomości i według przeprowadzonych pomiarów posiadają grubość 25 cm/ gr. l cegły". W pkt 4. Opis przeprowadzonych robót budowlanych wskazano, iż w budynku mieszkalnym wykonano prace budowlane polegające na " W części frontowej w miejscu w którym pierwotnie istniał otwór okienny o szerokości ok. 140 cm wykonano nowy otwór okienny oraz otwór drzwiowy. W ramach przeprowadzonej wizji lokalnej stwierdzono iż następującą zmianę w zakresie lokalizacji otworów okiennych i drzwiowych (...) Istniejące pierwotnie i wykonane w ramach przeprowadzonych prac budowlanych nadproża zostały poddane analizie które potwierdza prawidłowość ich wykonania. Stosowne obliczenia przedstawiono w punkcie VII niniejszej ekspertyzy. Zabezpieczenie otworu drzwiowego nadprożem prefabrykowanym 2 x L19 jest rozwiązaniem prawidłowym. " oraz wskazano " W opisanej części nieruchomości prowadzone były prace remontowe i konserwacyjne, polegające na konserwacji istniejącej instalacji elektrycznej i wodno-kanalizacyjnej, oraz na wymianie na nowe niektórych jej elementów, gdyż dotychczas istniejące nie spełniały warunków bezpieczeństwa użytkowego (...) Wykonane w ramach remontu bruzdowanie ścian (głównie w układzie poziomym) stanowi nieznaczne zmniejszenie ich nośności. Stan graniczny nośności dla ściany gr. 25 cm jest zachowany. W ramach przeprowadzonych obliczeń udowodniono iż wykonane bruzdy do głębokości 5 cm nie powodują znacznego obniżenia ich nośności, a ściany te nadal posiadają dużą rezerwę nośności". Jako roboty budowlane w przedmiotowym budynków wskazano również wykonanie "zamiennie nowej izolacji termicznej i akustycznej w stropie nad parterem, wraz wykonaniem sufitu podwieszanego z płyt g/k, oraz pełnego deskowania stropu z płyt OSB. Nie stwierdzono naruszenia istniejącej konstrukcji nośnej stropu (...) Ponadto wykonano nowe ścianki działowe w lekkiej konstrukcji z obudową płytami gipsowo - kartonowymi. Wym. ścianki nie stanowią zagrożenia jako obciążenie stropu. Dokonano przebudowy schodów policzkowych drewnianych na wachlarzowe w całości oddylatowane od ściany dylatacyjnej". W w/w ekspertyzie technicznej zawarto również "obliczenia nadproża istniejącego - sprawdzenie", a także obliczenia sprawdzające nośność ściany istniejącej gr. 25 cm oraz obliczenia sprawdzające nośność ściany istniejącej po wykonanych bruzdach o głębokości do 5 cm. Autor w/w ekspertyzy stwierdził "Obliczenia sprawdzające dla ściany osłabionej wykonaniem bruzdy instalacyjnej dowodzą iż element nadal stanowi bezpieczne przeniesienie wszystkich obciążeń" oraz stwierdzono, iż wykonane roboty budowlane nie naruszyły konstrukcji ścian budynku mogące stanowić osłabienie ich nośności i zostały wykonane zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i wiedzą techniczną. Inwentaryzacja robót budowlanych w zakresie branży architektonicznej opracowana przez K. J. (k-41-57 akt PINB) wskazuje zakres wszystkich wykonanych robót budowlanych, polegających na: - remoncie i przebudowie łazienki na piętrze, wymianie elementów instalacji wod.-kan. i gaz, - " Wykonanie drzwi od strony ulicy prowadzące do przedogródka (elewacja frontowa) w ramach istniejącego nadproża (...) Wykonanie drzwi balkonowych w ramach istniejącego nadproża okiennego.", - wykonanie elementów wentylacji grawitacyjnej. Nowe elementy wentylacji grawitacyjnej wykonano na parterze w łazience i kuchni oraz w łazience na Ip, -wykonanie pomieszczenia łazienki na poziomie I p., - remont i przebudowa elementu komunikacji pionowej; schodów, - przebudowa "hali na parterze" wykształcając z niego aneks kuchenny. W w/w inwentaryzacji robót budowlanych wskazano, iż "Wentylacja pomieszczeń sanitarnych i kuchni została zaznaczona na inwentaryzacji robót budowlanych. Wentylacja pomieszczeń oraz podłączenie pieca gazowego w łazience do przewodu spalinowego została sprawdzona przez mistrza kominiarskiego H. R. uprawnionego do kontroli stanu technicznego sprawności przewodów kominowych - Opinia nr [...] z dnia 9.08.2011 r. -pozytywna. Opinia w załączeniu". W w/w dokumentacji technicznej wskazano również "Ściana wspólna dla obydwu tych budynków jednorodzinnych o grubości 25 cm wykonana jest z cegły pełnej - ciężar 1 m2 wynosi 450 kg i z dużym zapasem spełnia wymagania ochrony akustycznej zawarte w § 326 ust. 4 pkt 2, rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wykonane roboty są zgodne z prawem". Inwentaryzacja robót budowlanych z zakresu architektury została przedstawiona na rysunkach nr A-2 i A-3, na których zaznaczono również wentylacje pomieszczeń. Do w/w dokumentacji dołączono oświadczenie autora inwentaryzacji o wykonaniu robót budowlanych polegających na remoncie i przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. C. zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W przedłożonej dokumentacji technicznej znajduje się również inwentaryzacja robót instalacyjnych wod.-kan" gaz, c.o. opracowana przez mgr inż. W. P., w której wskazano " Instalacja wewnętrzna wodociągowa w obrębie łazienki i kuchni na parterze jest po przebudowie, natomiast instalacja w łazience na piętrze jest nowa (...) Nowa instalacja zimnej i ciepłej wody wykonana w łazience i kuchni na parterze oraz instalacja dla nowej łazienki na piętrze została wykonana zgodnie ze sztuką budowlaną z rur PEX/AL./PEX (...) Instalacja zimnej i ciepłej wody do łazienki na piętrze została doprowadzona z instalacji parteru pionem P W (...) Przyłącz gazu jest istniejący i podłączony do sieci gazowej niskiego ciśnienia (...) Instalacje wewnętrzną wykonano z rur stalowych gazowych bez szwu PN-80/H-74219 łączonych przez spawanie. Przewody w budynku poprowadzone w odl. 2 cm od tynku (...) Przewody gazowe prowadzone nad przewodami zimnej i ciepłej wody". Do w/w dokumentacji dołączono oświadczenie autora inwentaryzacji o inwentaryzacji wod.-kan., gaz i c.o. dla budynku jednorodzinnego na działce nr [...] zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Przebieg instalacji w obiekcie został przedstawiony przez autora w/w inwentaryzacji na rysunkach technicznych S-1 do S-5 w/w opracowania, z których wynika iż część instalacji została wykonana poza ścianą wspólną obiektu, natomiast część została zagłębiona w ścianę wspólną na niewielką głębokość. WINB stwierdził, iż złożona dokumentacja spełnia wymogi dla tego typu opracowań. Przedłożone opracowania zostały uzupełnione w zakresie wskazanym decyzją WINB z dnia 31 stycznia 2013 r. Przedłożona ekspertyza techniczna zawiera przedstawienie wykonanych robót budowlanych, stwierdzenia autora opracowania odnośnie prawidłowości wykonanych robót budowlanych, których prawidłowość wykonania została poparta stosownymi obliczeniami. Również inwentaryzacje wykonanych robót budowlanych zawierają opis ich wykonania oraz zostały zobrazowane w sposób graficzny na załączonych do opracowania rysunkach technicznych. Organ nie posiada podstaw do negowania prawdziwości wskazanych w opracowaniach technicznych informacji przedstawionych przez osoby uprawnione oraz do zarzucenia nieprawdziwości przedstawionych w złożonych opracowaniach informacji, wyliczeń i ocen prawidłowości wykonanych robót budowlanych. Osoby te z tytułu wykonywanego zawodu podlegają odpowiedzialności zawodowej przed właściwą izbą samorządu zawodowego. Organ podzielił stanowisko organu I instancji odnośnie ewentualnego naruszenia własności, a w rozpatrywanej sprawie współwłasności ściany oddzielającej budynki jednorodzinne, gdyż w jego ocenie organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do rozstrzygania spraw wynikłych ze sporów dotyczących naruszenia prawa własności. Takie zdarzenie stanowi podstawę do roszczeń o charakterze cywilnoprawnym. Nadto zgodnie z przedłożonym opracowaniem ściana oddzielająca budynki mieszkalne jednorodzinne spełnia warunki techniczne dla budynków wielorodzinnych, zatem tym bardziej winna być zachowa nośność oraz warunki ochrony akustycznej dla ściany oddzielającej budynki jednorodzinne. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie H. C. zarzucając, że inwestorka została wezwana do uzupełnienia opinii konstrukcyjnej, architektonicznej oraz instalacyjnej - w terminie do 09.05.2013, lecz nie wywiązała się z terminowego przedłożenia wymaganych dokumentów. Skarżąca zakwestionowała także rzetelność przedłożonej dokumentacji, wskazując, iż w opinii konstrukcyjnej, zignorowano głębokie wkucie rur oraz węzła wod. – kan. w pozostającą we współwłasności graniczną ścianę nośną. Nie ma też ani słowa na temat łazienki na piętrze, a należałoby stwierdzić, czy i jaki ma wpływ na statykę mocno nadwątlonej ściany. W opinii architektonicznej, podano 450 kg jako ciężar 1m2 ściany gr. 1 cegły, w ocenie autora opinii spełnia wymogi izolacyjności akustycznej, jednak wg rozporządzenia instalacje mają być poprowadzone na zewnątrz takiej ściany i odpowiednio od niej odizolowane. W konkretnym przypadku zostały bez żadnej izolacji wkute na co najmniej połowę grubości ściany. Tym samym dzieli je od pokoju skarżącej przegroda znacznie cieńsza od wymaganej i nie spełnia wymagań § 326 rozporządzenia. Opracowanie dotyczące instalacji wskazuje, że instalację poprowadzono na zewnątrz pozostającej we współwłasności ściany, co nie odpowiada prawdzie i zostało wcześniej stwierdzone w opracowaniu inż. inż. R. i D.. W ocenie skarżącej nie wykonano zaleceń z pierwszej decyzji WINB uchylającej poprzednia decyzję I instancji stwierdzono, że przedłożona dokumentacja nie zawiera wnikliwej oceny prawidłowości wszystkich wykonanych robót budowlanych. Dodatkowo opinię inż. J., P. i P., nie są ze sobą zgodne w zakresie stanu łazienki na piętrze, oraz instalacji. Wnikliwa ocena przedstawionych materiałów należy do podstawowych obowiązków prowadzących postępowanie, czego unikając, naruszyły art. 77 § 1 oraz 78 kpa. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargi organ II instancji wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" oraz kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że decyzja wydawana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, ma na celu - poprzez nałożenie obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych - doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Nie może ona ponownie nakładać na inwestora tych samych obowiązków, które zostały na niego nałożone w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych, na podstawie art. 50 ust. 3 prawa budowlanego. Skoro w przedmiotowym wypadku po wstrzymaniu robót budowlanych inwestor nie wykonał obowiązku przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych i ekspertyz o ich zgodności z prawem, nałożonych postanowieniem z dnia 11.08.2011r., organ winien był podjąć działania co do ustalenia stanu faktycznego w zakresie wykonanych robót budowlanych i w zależności od dokonanych ustaleń i wyrażonej oceny ich zgodności z prawem, wydać stosowną decyzję w ramach prowadzonego postępowania naprawczego Ponowienie tych samych obowiązków w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego było wadliwe i rzutowało na niewłaściwy kierunek całego dalszego postępowania naprawczego. Postępowanie naprawcze nie może być bowiem iluzoryczne, lecz ma na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodności z prawem. Zgodność z prawem nie może być natomiast rozumiana jako wykonanie obowiązku, polegającego wyłącznie na przedłożeniu ekspertyz. W tym miejscu przywołać można pogląd wyrażony przez wsa w Poznaniu w wyroku z dnia 5 grudnia 2013 roku (II SA/Po 759/13, LEX nr 1407156), że: "Obowiązki wynikające z decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. mogą dotyczyć tylko i wyłącznie czynności faktycznych, konkretnych robót budowlanych. Doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem powinno nastąpić w drodze nałożenia obowiązku "wykonania określonych czynności lub robót budowlanych", czyli np. zamurowania otworu okiennego bądź przebudowanie wylotów kanałów kominowych". Dlatego też, stosując art. 135 p.p.s.a, który stanowi, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, Sąd wyeliminował z obrotu prawnego również wadliwą decyzję z dnia 10.10.2011 roku, wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Przechodząc do dalszych rozważań wskazać należy, że w aktualnym stanie sprawy, rzeczą organu będzie wyjaśnienie zgodności z prawem poprowadzenia instalacji wodno-kanalizacyjnej w (przy) ścianie wspólnej budynku. W pozostałym zakresie przedłożone ekspertyzy należy uznać za wystarczające do dokonania oceny, że pozostała część robót budowlanych wykonanych przez inwestora jest zgodna z prawem. Odnosząc się w tym miejscu do stanowiska organu, że "organ nie posiada podstaw do negowania prawdziwości wskazanych w opracowaniach technicznych informacji przedstawionych przez osoby uprawnione oraz do zarzucenia nieprawdziwości przedstawionych w złożonych opracowaniach informacji, wyliczeń i ocen prawidłowości wykonanych robót budowlanych. Osoby te z tytułu wykonywanego zawodu podlegają odpowiedzialności zawodowej przed właściwą izbą samorządu zawodowego", trzeba zaznaczyć, że art. 77 § 1 k.p.a. zobowiązuje organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W myśl art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej zobowiązany jest ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Tak więc obowiązkiem organu jest prawidłowe ustalenie istotnego dla sprawy stanu faktycznego. W przedmiotowym wypadku zebrany materiał dowodowy nie daje jednoznacznej odpowiedzi odnośnie przebiegu instalacji wodno-kanalizacyjnej po przebudowie dokonanej przez inwestora. Kwestia ustalenia stanu faktycznego jest natomiast czymś innym niż opinia albo ocena wyrażona przez osobę posiadającą specjalną wiedzę, czy szczególne uprawnienia (które zresztą też podlegają ocenie, m.in. z punktu widzenia ich rzetelności, czy zgodności z zasadami logiki). Skoro przedłożone przez inwestora ekspertyzy są w zakresie przebiegu nowej instalacji wodno-kanalizacyjnej lakoniczne i sprzeczne z innym znajdującym się w sprawie materiałem dowodowym, to obowiązkiem organu było tę kwestię wyjaśnić. Organ nie może natomiast zaaprobować ekspertyzy tylko dlatego, że osoba uprawniona do jej sporządzenia wyraziła ocenę, że wykonane roboty budowlane są zgodne z prawem, mimo że z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że część istotnego dla sprawy stanu faktycznego nie została wystarczająco wyjaśniona. Tymczasem jak trafnie podnosi skarżąca, przedłożone ekspertyzy nie dają niebudzącej wątpliwości odpowiedzi, jaki jest aktualny przebieg instalacji wodno-kanalizacyjnej tj w, czy też obok wspólnej ściany budynku. Ze schematów inwentaryzacji powykonawczej sporządzonej przez M. R. w listopadzie 2011 roku (k. 133 akt I instancji, strona 11-12 inwentaryzacji) wynika, że instalacja ta przebiega w ścianie wspólnej budynku. W części tekstowej tej inwentaryzacji (str. 9 inwentaryzacji) pierwotnie istniał zapis: "Piony kanalizacyjne są prowadzone w kanałach instalacyjnych o wymiarach 0.22x0,22m wraz z pionami wody zimnej i ciepłej". Zapis ten został nie wiadomo kiedy i przez kogo zmieniony, poprzez dopisanie pismem ręcznym w miejsce słów: "w kanałach", zapisu: "w zewnętrznym kanale". W dalszej części inwentaryzacji pozostał przy tym zapis, że podejście kanalizacyjne do przyborów wykonano jako podtynkowe. M.in. powyższe okoliczności wskazują na to, że kwestia przebiegu nowej instalacji wodno-kanalizacyjnej nie została wyjaśniona, co będzie obowiązkiem organu w ponownie prowadzonym postępowaniu. Uwzględniając aktualny stan sprawy i fakt częściowo wadliwego jej prowadzenia, w powyższym celu organ m.in. rozważy przesłuchanie w charakterze świadka inż. M. R., który sporządzał w/w inwentaryzację powykonawczą, rozważy przeprowadzenie oględzin oraz zakreśli inwestorowi nowy termin na przedłożenie inwentaryzacji powykonawczej oraz ekspertyzy co do zgodności z prawem poprowadzonej instalacji wodno-kanalizacyjnej. Zgodnie bowiem z wyrokiem NSA z dnia 13 stycznia 2012 roku (II OSK 2033/10, LEX nr 1125501): "Termin, o jakim mowa art. 50 ust. 3 p.b., może być w zależności od potrzeb toczącego się postępowania modyfikowany". Po ustaleniu powyższych okoliczności, w zależności od wyniku tych ustaleń i ocen, organ rozważy czy i ewentualnie jakie obowiązki należy na inwestora nałożyć na podstawie art. 51 ust. 1 prawa budowlanego w ramach prowadzonego w tym zakresie postępowania naprawczego. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło