II SA/Gd 629/14
WyrokWSA w Gdańsku2015-03-18
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Jolanta Górska, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie ogranicza wysokości zabudowy na terenie inwestycji?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organy błędnie uznały, iż postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań jest bezprzedmiotowe, ponieważ nie uwzględniły potencjalnej przyszłej zabudowy zgodnej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji inwestycja może oddziaływać na miejsca dostępne dla ludności, co wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.Stan faktyczny
Prezydent Miasta umorzył postępowanie dotyczące wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej, uznając, że inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Skarżący zarzucili naruszenie prawa procesowego i materialnego, wskazując na brak zawiadomienia o postępowaniu i błędną kwalifikację inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Sąd rozpoznał skargę i uchylił obie decyzje, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem potencjalnej przyszłej zabudowy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Prezydenta Miasta i zasądził od organu odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi D. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia 31 lipca 2013 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących D. K. i J. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 31 lipca 2013 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku A. z dnia 13 maja 2013 r., Prezydent Miasta umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej G. przy ul. N. w G.
Organ pierwszej instancji wskazując na treść § 2 ust. 1 pkt 7 lit. b oraz § 3 ust. 1 pkt 8 lit. f rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397) wyjaśnił, że użyte w tych przepisach pojęcie miejsc dostępnych dla ludności należy rozumieć jako wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, przy czym organ kierował się w tym zakresie treścią art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.). Wyjaśnił dodatkowo, że z karty informacyjnej przedmiotowego przedsięwzięcia wynika, że miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości większej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania anten na każdym z rozpatrywanych azymutów. W azymutach 60° oś wiązki przebiega minimalnie 5,7 m nad dachem budynku, 180° oś wiązki przebiega minimalnie 5,8 m nad poziomem terenu, 300° oś wiązki przebiega minimalnie 5,8 m nad poziomem terenu. W toku wizji lokalnej ustalono, że wysokość i stan obecnie istniejącej zabudowy wyklucza możliwość przebywania osób w przestrzeni o przekroczonym dopuszczalnym poziomie gęstości pola mocy oraz w osiach wiązki głównej promieniowania anten bez użycia sprzętu technicznego. Tym samym realizacja planowanej stacji bazowej o parametrach opisanych powyżej nie stanowi przedsięwzięcia wymienionego w wyżej cytowanym rozporządzeniu z 2010 r. Nie istnieje zatem obowiązek przeprowadzenia procedury zmierzającej do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co oznacza, że postępowania stało się bezprzedmiotowe.
W odwołaniu od powyższej decyzji D. i J. K. zarzucili jej naruszenie art. 10 § 1, art. 61 § 4 oraz art. 79 k.p.a. twierdząc, że zostali pozbawieni możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Strony nie zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania, co doprowadziło do pozbawienia ich prawa zgłaszania wniosków dowodowych oraz podważania tych przedstawionych przez wnioskodawcę oraz zebranych przez organ. Ponadto nie były poinformowane o dacie oględzin, które odbyły się na nieruchomości w dniu 23 lipca 2013 r.
Decyzją z dnia 4 lipca 2014 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że według analizy graficznej przedłożonej przez inwestora wiązki promieniowania ponadnormatywnego (o gęstości mocy pola elektromagnetycznego przekraczającej 0,1 W/m2) emitowane przez anteny nadawcze sektorowe i anteny radiolinii będą promieniowały w wolna przestrzeń niedostępną dla ludzi, wobec czego nie będą negatywnie oddziaływały na ludzi. Inwestycja nie spowoduje konieczności zmiany zagospodarowania otoczenia obiektu. Nie wpłynie znacząco na zmianę walorów krajobrazowych, nie będzie negatywnie oddziaływać na poszczególne elementy środowiska. W odległości do 200 m od środka elektrycznego danej anteny w osi głównej wiązki promieniowania znajduje się zabudowa przemysłowa oraz mieszkaniowa o wysokości nieprzekraczającej 20 m, ulice oraz tereny otwarte. Kolegium wskazało, że tabela zamieszczona na str. 4 kwalifikacji przedsięwzięcia zawiera dopuszczalne pochylenie głównej wiązki promieniowania anteny dla analizowanej mocy, a jej odzwierciedleniem są rysunki uwzględniające ukształtowanie terenu oraz pokazujące odległości od miejsc dostępnych dla ludności (poziom ternu, poziom dachu budynków) znajdujących się w osi głównej wiązki promieniowania anten. Jak z tego wynika, w osi głównej wiązki promieniowania nie znajdują się miejsca dostępne dla ludzi ze względu na fakt, że anteny zainstalowane są na znacznej wysokości nad poziomem zabudowy znajdującej się na tym terenie. Obszary pól o poziomach ponadnormatywnych wystąpią w kierunkach anten o bardzo wąskich wiązkach, w maksymalnym zasięgu 56,3 m i na wysokości powyżej 54,5 m nad poziomem terenu. Ponieważ pola elektromagnetyczne o wartościach gęstości mocy większej niż 0,1 W/m2 będą występowały na dużych wysokościach, nie będą stanowiły zagrożenia dla ludzi i środowiska. W ocenie kolegium oznacza to, że przedsięwzięcie objęte wnioskiem inwestora nie należy do żadnej z kategorii przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko i w konsekwencji brak było podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie przeprowadzenia oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko i do wydania decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Wszczęte postępowania należało zatem umorzyć.
W skardze na powyższą decyzję D. i J. K. wnieśli o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu pierwszej decyzja, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.), § 2 ust. 1 pkt 7 lit. b rozporządzenia z 2010 r. oraz art. 124 ust. 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska, poprzez błędne uznanie, że planowane przedsięwzięcie nie stanowi przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wymagane jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z przedłożoną przez inwestora analizą oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, zasięg obszarów, w których występuje ponadnormatywny poziom gęstości mocy elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego, czyli w których następuje przekroczenie wartości dopuszczalnego poziomu gęstości mocy promieniowania niejonizującego, dla anten sektorowych występować będzie w odległości około 71 m na wysokości do ok. 22/27 m nad poziomem terenu. Planowana inwestycja należy zatem do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla której obligatoryjne jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wskazując na treść obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podali, że przedmiotowy obszar oddziaływania planowanej inwestycji znajduje się w strefie o przeznaczeniu produkcyjno-usługowo-składowym, dla której zgodnie z warunkami urbanistycznymi nie ograniczono maksymalnej dopuszczalnej wysokości zabudowy. Oznacza to, ze występowanie ponadnormatywnego poziomu gęstości mocy elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego znajdować się będzie w miejscach dostępnych dla ludności. Zakres oddziaływania pól elektromagnetycznych nie odnosi się wyłącznie do aktualnego zagospodarowania obszaru oddziaływania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Według kolegium ewentualne późniejsze zdarzenie w postaci ewentualnej realizacji inwestycji, o ile taka miałaby nastąpić, nie może mieć wpływu na ocenę i możliwości realizacji inwestycji aktualnie zamierzonej. Przedmiotem postępowania jest aktualne zamierzenie inwestycyjne i badaniu podlegać winna możliwość jego realizacji przy uwzględnieniu stanu zagospodarowania terenu zastanego w dacie prowadzonego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola ta obejmuje badanie, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego stosownie do unormowania art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) obejmuje wszystkie, a nie tylko wskazywane w skardze kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym. Obejmuje więc to, czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń odnośnie do obowiązywania zastosowanych norm prawnych, czy normy te właściwie zinterpretowały i czy nie naruszyły zasad ustalania określonych faktów za udowodnione.
W przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie miała kwestia ustalenie pojęcia "miejsc dostępnych dla ludności" użytego w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213 poz. 1397), zwanego dalej "rozporządzenie z 2010 r.", oraz w przepisie art. 124 ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Przepis ten stanowi, że przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się generalnie do tego, czy budowa przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga uprzedniego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. W tym zakresie zasadnicze znaczenie odgrywa ustalenie, czy przedsięwzięcie to należy do kategorii "mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko" (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia z 2010 r.) lub "mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko" (§ 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 2010 r.). Z wymienionych przepisów rozporządzenia wynika, że do parametrów technicznych stacji bazowej telefonii komórkowej decydujących o wpływie na środowisko należą: 1) rodzaj anteny - instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne; 2) liczba anten; 3) moc promieniowania poszczególnych anten; 4) emisja pola elektromagnetycznego przez poszczególne anteny; 5) odległość instalacji od miejsc dostępnych dla ludzi, a zatem konkretne umiejscowienie inwestycji na terenie objętym wnioskiem, 6) występowanie na obiekcie realizowanej lub zrealizowanej instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej lub radiolokacyjnej. Dopiero określenie tych poszczególnych parametrów technicznych inwestycji i ustalenie okoliczności jej lokalizacji (np. wobec miejsc dostępnych dla ludzi) pozwoli na dokonanie kwalifikacji inwestycji względem uwarunkowań środowiskowych. W przepisach nie określa się przy tym wysokości usytuowania anten, co - zdaniem sądu - ma zasadnicze znaczenie dla określenia miejsc dostępnych dla ludności. Stwierdzić trzeba, że organy odsyłając w zakresie stanu faktycznego sprawy do przedłożonej przez inwestora dokumentacji, w szczególności dokumentu pod nazwą "Kwalifikacja przedsięwzięcia" wykluczyły, że w wymaganych rozporządzeniem z 2010 r. odległościach znajdują się miejsca dostępne dla ludzi, zajmując stanowisko, że badaniu w tym zakresie podlega wyłącznie aktualny stan zagospodarowania terenu otaczającego miejsce realizacji przedsięwzięcia. Zatem ustalenie, że określone miejsce jest miejscem niedostępnym dla ludności wymaga wyjaśnienia, czy obowiązujące przepisy, w tym postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli obowiązuje na tym terenie, zawierają ograniczenia dotyczące wysokości budynków. Ustaleń w tym zakresie organy nie dokonały, nie badały bowiem, a według sądu powinny, czy na terenie, na którym inwestor planuje realizację przedmiotowego przedsięwzięcia obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i jaka jest jego treść.
Wykładnia zaprezentowana przez organy rozstrzygające w przedmiotowej sprawie administracyjnej jest błędna i stanowi o naruszeniu przepisów prawa procesowego w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji naruszenie przepisów prawa materialnego, które również miało wpływ na wynik sprawy.
W ugruntowanym obecnie orzecznictwie sądów administracyjnych, na które trafnie zwracali również uwagę skarżący, wyrażono pogląd, że: "przez miejsca dostępne dla ludności należy rozumieć nie tylko miejsca, w których wzniesiono już legalnie budynki z przeznaczeniem na pobyt ludzi, ale również miejsca, w których te budynki mogą być wznoszone zgodnie z wymogami obowiązujących przepisów" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 719/09, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Podobnie orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1485/10 (CBOSA, http://orzeczenia.gov.pl) wyjaśniając, że kwestia istnienia miejsc dostępnych dla ludności jest nierozerwalnie związana z możliwością korzystania z prawa własności przez właścicieli nieruchomości będących w zakresie oddziaływania planowanej stacji bazowej. Należy bowiem ocenić, czy realizacja danego zamierzenia inwestycyjnego nie wpłynie w niedopuszczalny sposób na możliwość przyszłego zagospodarowania terenów sąsiednich, a więc czy planowana inwestycja nie spowoduje nadmiernego ograniczenia praw do sąsiednich nieruchomości bądź naruszenia istoty prawa własności, w tym przypadku przez możliwość promieniowania w miejscach dostępnych dla ludzi. W tym zaś celu niezbędne jest odniesienie się do możliwej zabudowy na terenach sąsiednich, w tym zabudowy planowanej.
W wyroku z dnia 25 października 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny dodał (powołując się także na wcześniejszy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1581/08, CBOSA, http://orzeczenia.gov.pl), że zgodnie z art. 140 Kodeksu cywilnego w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. W granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią - art. 143 zdanie 1 k.c. Dla ustalenia miary przestrzennego zasięgu własności gruntu - we wnętrzu ziemi i w przestrzeni powietrznej, tj. pionowego zasięgu własności nieruchomości gruntowej - zastosowano funkcjonalne kryterium społeczno-gospodarczego przeznaczenia gruntu. O przestrzennych granicach konkretnego gruntu przesądzają uzasadnione potrzeby jej właściciela, zależne od rodzaju i przeznaczenia jego nieruchomości. Pamiętać przy tym należy, że społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości nie wyznacza sposobu, w jaki z gruntu dotychczas korzystano, lecz wyznacza sposób, w jaki właściciel faktycznie i potencjalnie może zgodnie ze swoją wolą z gruntu korzystać (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 2005 r., sygn. akt III CK 129/04, Prok. i Pr. 2005, nr 7-8, s. 52). Aktywne wykorzystanie przez właściciela gruntu przestrzeni powietrznej następuje najczęściej w toku inwestycyjnej działalności budowlanej i późniejszej eksploatacji obiektów budowlanych. Skoro według wskazań art. 143 k.c. własność gruntu rozciąga się również na przestrzeń nad powierzchnią gruntu, to wyłącznie właściciel nieruchomości gruntowej jest uprawniony do korzystania z przestrzeni powietrznej nad jego gruntem. Wobec wyłączności uprawnień właściciela należy wykluczyć ingerencję sąsiadów oraz innych osób trzecich, jak chodzi o korzystanie z przestrzeni powietrznej nad cudzym gruntem. W stosunkach sąsiedzkich chodzi głównie o unikanie niedozwolonych immisji (art. 144 k.c.) (por. E. Gniewek, Kodeks cywilny. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz, Zakamycze, 2001. - komentarz do art. 140 - 144). Społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości wyznacza sposób, w jaki właściciel faktycznie i potencjalnie może zgodnie ze swoją wolą korzystać z przysługującej mu własności gruntu rozciągającej się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią (tzw. pionowy zasięg własności nieruchomości gruntowej). To zaś oznacza, że inwestor przez realizację zamierzeń inwestycyjnych na własnej nieruchomości nie może ograniczać bądź pozbawiać właścicieli nieruchomości sąsiednich możliwości korzystania z przysługującej im własności gruntu. Dotyczy to tak dotychczasowego korzystania jak i przyszłego korzystania z gruntu, oczywiście w granicach przysługującego prawa własności i obowiązującego systemu prawa, w tym porządku prawnego w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz przepisów dotyczących ochrony środowiska.
Stanowisko powyższe, które podziela sąd orzekający w niniejszym składzie, zostało również wyrażone w wyrokach: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 1086/12, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 października 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 755/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 743/12 (CBOSA, http://orzeczenia.gov.pl).
W warunkach rozpoznawanej sprawy koniecznym było wskazanie, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu M. w G., uchwalonego przez Radę Miasta uchwałą z dnia 21 lutego 2002 r., nr [...], działka objęta inwestycją, jak również tereny objęte obszarem oddziaływania inwestycji (położone w bezpośrednim sąsiedztwie działki oraz położone wzdłuż głównej osi promieniowania środka elektrycznego anteny) znajdują się w strefie nr 41 - produkcyjno-usługowo-składowej. Dla tej strefy, w zakresie warunków urbanistycznych, nie ustalono wysokości zabudowy (vide: karta terenu nr 031). Oznacza to jednoznacznie, że brak jest podstaw, aby – w związku z brakiem ograniczenia wysokości zabudowy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego – zasadnie wykazywać, że na rozpatrywanym terenie występują miejsca niedostępne ludności. W konsekwencji błędne jest stanowisko organów, że planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących – zawsze lub potencjalnie - znacząco oddziaływać na środowisko, a przedmiotowa inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Organy rozstrzygające w niniejszej sprawie nie dokonały zatem wyczerpujących ustaleń, czy na terenie, na którym będzie dochodzić do ponadnormatywnego promieniowania emitowanego przez projektowane przez inwestora anteny radiolinii, występują miejsca dostępne dla ludności. Dla pełnej oceny w tym zakresie koniecznym było ustalenie nie tylko wysokości aktualnej zabudowy (czy jak to ujął organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę – stanu zagospodarowania terenu zastanego w dacie prowadzonego postępowania), ale również potencjalnej zabudowy przyszłej, która może być zrealizowana zgodnie z treścią cytowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia z 2010 r. do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 2 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 5 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 20 000 W.
Natomiast do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się – zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 2010 r. - instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 1 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
e) 2 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny.
f) 5 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
g) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny
Odnosząc opisane w przytoczonych przepisach normatywne wartości graniczne promieniowania anten do przedstawionych przez inwestora parametrów planowanej inwestycji należy stwierdzić, że wobec braku określonej wysokości zabudowy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie można wykazać, że planowana inwestycja będzie spełniała wyznaczone przepisem odległości od środka elektrycznego anteny miejsc dostępnych dla ludności wzdłuż głównej osi promieniowania anteny. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że maszt antenowy zlokalizowany jest na działce nr [...] w odległości około 6 m i 15 m od granic działek sąsiednich oraz w odległości około 15 m i 25 m od istniejących na działkach sąsiednich budynków. Natomiast z analizy środowiskowej wynika, że maksymalny zasięg obszaru występowania pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych od 0,1 W/m2, wynosi 71,7 m. Zatem zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zagospodarowanie terenów przyległych do inwestycji będzie znajdowało się w polu elektromagnetycznym przekraczającym dopuszczalne prawem poziomy natężenia a miejsca dostępne dla ludności będą występować w odległościach mniejszych niż przewidują to przepisy prawa.
Oznacza to, że przedmiotowe przedsięwzięcie, polegające na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej wymagało ustalenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a postępowanie w tym przedmiocie nie może być uznane za bezprzedmiotowe. Jedynie wówczas, gdy planowane zamierzenie nie należy do katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, to postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można uznać za bezprzedmiotowe. Jeżeli zaś zalicza się ono do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co wynika wprost z art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Wyjaśnić należy organom rozpatrującym sprawę, że oparcie swych ustaleń co do środowiskowej kwalifikacji przedsięwzięcia objętego wnioskiem inwestora, winno się opierać na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych mających znaczenia dla wyniku sprawy. W tym kontekście organy nie mogą wnioskować wyłącznie z treści dokumentacji przedłożonej przez inwestora i pomijać treści aktów prawa miejscowego wyznaczających dla przedmiotowego terenu dopuszczalne parametry zabudowy i traktować przestrzeni, obecnie wolnej, lecz która może podlegać zabudowie w przyszłości, jako miejsc niedostępnych dla ludności w rozumieniu wyżej cytowanych przepisów rozporządzenia z 2010 r. Ocena, czy dana inwestycja zalicza się do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, względnie do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, winna mieć charakter zobiektywizowany i wynikać nie tylko z twierdzeń strony, lecz także z parametrów zabudowy, która strona chce zrealizować (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 listopada 2013 r., sygn. akt
II SA/Po 898/13, :ex nr 1411043).
Mając na uwadze powyższe rozważania sąd uznał, że organy obu instancji rozpatrujące przedmiotową sprawę naruszyły art. 71 ust. 2 ww. ustawy w związku
z § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 2010 r. poprzez ich błędną wykładnię, co doprowadziło do naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. przez jego nieprawidłowe zastosowanie i umorzenie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W konsekwencji błędnej wykładni przepisów prawa materialnego organy nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego sprawy, albowiem nie ustaliły, czy w miejscach dostępnych dla ludności – na skutek realizacji planowanego przedsięwzięcia – będzie występowało ponadnormatywne promieniowanie emitowane przez anteny będące przedmiotem planowanego przedsięwzięcia. Wynikało to w szczególności z zaniechania dokonania analizy zapisów obowiązującego na omawianym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stanowi to naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Przepis art. 7 k.p.a. formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, nakładając na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi, rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a., obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także norma zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego i prawnego, które - w myśl § 3 tego artykułu - powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (uzasadnienie faktyczne) oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (uzasadnienie prawne). Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej i rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a. Takie zasady obowiązują również w postępowaniu administracyjnym toczącym się w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jednak w przedmiotowym postępowaniu nie zostały one zachowane.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych rozważań i wobec kasacyjnego charakteru niniejszego wyroku sprowadzają się do ponownego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu administracyjnym, z uwzględnieniem wykładni prawa przedstawionej przez sąd. W szczególności organ dokona pełnych ustaleń faktycznych w oparciu o ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku, stosownie do treści art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i na tej podstawie rozważy kwestię środowiskowej kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia oraz rozstrzygnie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań jego realizacji, odnosząc się przy tym do wszystkich formułowanych przez strony postępowania argumentów i zarzutów.
Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sąd orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w związku z art. 202 § 2 i art. 205 § 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło