II SA/Po 194/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi S. B. na uchwałę Rady Gminy O. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa postanawia odrzucić skargę. /-/ J.Zieliński W dniu 4 sierpnia 2014 r. S. B. skierował do Rady Gminy O. (dalej również: Rada Gminy) wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie [...] (k. 74 akt adm.), które to wezwanie uzupełnił i doprecyzował w piśmie ponawiającym z dnia 13 sierpnia 2014 r. (data wpływu do organu 14 sierpnia 2014 r.), w którym wezwał Radę Gminy O. do usunięcia naruszenia prawa w uchwale nr [...] Rady Gminy O. z dnia [...] 2013 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie [...] - poprzez weryfikację tej uchwały (k. 74 akt adm.). W związku z tym Rada Gminy podjęła, na podstawie art. 18 ust. 1 i art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 594, z późn. zm. – dalej: "u.s.g.), uchwałę nr [...] z dnia [...] 2014 r., którą odmówiła uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w uchwale nr [...] z dnia [...] 2013 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie [...] (Dz.Urz.Woj.Wlkp. z dnia [...] 2013 r., poz. [...]) - poprzez zmianę regulaminu i "dopuszczenie do stosowania metalowych pojemników 110 l" (k. 79 akt adm.). Przyczyny odmowy uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa Rada Gminy podała w uzasadnieniu uchwały nr [...] z dnia [...] 2014 r. (k. 80 akt adm.). Odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszania prawa została doręczona skrzącemu w dniu 8 października 2014 r. przy piśmie przewodnim z dnia 6 października 2014 r. (k. 35-37, k. 49 akt sąd.). W dniu 10 lutego 2015 r. (data wpływu do organu pisma z dnia 9 lutego 2015 r. - k. 2 i 34 akt sąd.) S. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę nr [...] Rady Gminy O. z dnia [...] 2014 r. w sprawie odmowy uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, wnosząc o "uzupełnienie załącznika do Uchwały nr [...] w §7 ust. 1 pkt b. pojemniki na odpady o pojemności 110 litrów". W uzasadnieniu skarżący przywołał stan faktyczny sprawy, związany z wezwaniem Rady Gminy do usunięcia naruszenia prawa w chwale nr [...] Rady Gminy O. z dnia [...] 2013 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie [...]. Przedmiotową skargę strona wniosła przy piśmie przewodnim z dnia 9 lutego 2015 r. (k. 34 akt sąd.), w którym zawarty został wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę nr [...] Rady Gminy O. z dnia [...] 2013 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie [...], podnosząc, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy, gdyż uchwałę nr [...] Rady Gminy O. z dnia [...] 2014 r. w sprawie odmowy uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, otrzymał jako załącznik do pisma Przewodniczącego Rady Gminy O. datowanego na 6 października 2014 r., w którym "nie było żadnej informacji o możliwości zaskarżenia uchwały oraz terminie" jej wniesienia. Dalej wywodził, że dopiero w dniu 7 lutego 2015 r. "dowiedział się o obowiązującym terminie zaskarżenia. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy (reprezentowana przez osobę wyznaczoną przez Wojewodę Wielkopolskiego w trybie art. 28h w zw. z art. 28g ust. 1 pkt 4 oraz ust. 2 u.s.g. do wykonywania zadań i kompetencji Wójta Gminy O.) wniosła o nieuwzględnienie wniosku o "przywrócenie terminu do złożenia skargi na uchwałę Rady Gminy O. Nr [...] z [...]2013r.", gdyż dotyczy uchwały co do której nie została wniesiona skarga, jak również o odrzucenie skargi na "uchwałę Rady Gminy O. Nr [...] z dnia [...]2014r." oraz odrzucenie skargi na "uchwałę Rady Gminy O. Nr [...] z [...]2013r.", a w przypadku przywrócenia terminu do złożenia skarg, oddalenie skarg w całości (k. 46 akt sąd.). Ustosunkowując się w piśmie procesowym z dnia 8 kwietnia 2015 r. do twierdzeń zawartych w odpowiedzi organu na skargę, skarżący podtrzymał zarzuty skargi w całości, jak i wniósł o zasądzenie od organu kosztów postępowania. Podniósł, że jest radnym nowej kadencji - po wyborach z listopada 2014 r., stąd też z uchwałami Rady Gminy mógł zapoznać się dopiero w 2015 r., a po zapoznaniu się z treścią zaskarżonej uchwały stał się osobą zainteresowaną i wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i złożył skargę, a nie zawinił w niedotrzymaniu terminu. Twierdzenia organu uznał za całkowicie chybione i stwierdził, że "wystarczająco uzasadnił w złożonej skardze naruszenie prawa i wcześniej wykorzystał wszelkie czynności prawne na drodze pozasądowej". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. stanowi, że skargę na uchwałę organu gminy może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą. Zgodnie z powołanym przepisem, zaskarżyć uchwałę organów gminy można dopiero po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia. Określenie "bezskuteczne wezwanie" oznaczać może zarówno brak jakiejkolwiek reakcji ze strony organu gminy, jak i wyrażoną wyraźnie odmowę usunięcia naruszenia, która musi być wyrażona w formie uchwały. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądów administracyjnych, uchwała organów gminy dotycząca odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa ma charakter procesowy. Nie reguluje spraw z zakresu administracji publicznej podlegających zaskarżeniu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy (post. NSA w Warszawie - przed reformą z dnia 30 listopada 2000 r. sygn. akt I SA 794/00, LEX 57172). Ponadto należy podnieść, że terminy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu stanowiącego gminy określa art. 53 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa i z tym wezwaniem związane są terminy do wniesienia skargi w tych przypadkach. Po pierwsze, jest to termin trzydziestu dni, który ma zastosowanie w sytuacji, gdy organ udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i biegnie od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi. Po drugie, jest to termin sześćdziesięciu dni, który ma zastosowanie w sytuacji, gdy organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i biegnie od dnia wniesienia tego wezwania do organu. Przywołany przepis również jednoznacznie wskazuje, że przedmiotem zaskarżenia jest ten akt, który podlega zakwestionowaniu w drodze wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a nie odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wobec powyższego, uchwała podjęta po wezwaniu do usunięcia naruszenia warunkuje jedynie dopuszczalność skargi na uchwałę podjętą przez organ gminy, w tym wypadku na uchwałę nr [...] Rady Gminy O. z dnia [...] 2013 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie [...] Na tego rodzaju uchwałę, tj. uchwałę w przedmiocie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, gdyż taka uchwała nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych określonym w art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.) ani też uchwała ta nie podlega zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. Tymczasem przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, wskazanym jako zaskarżony akt, jest uchwała nr [...] Rady Gminy O. z dnia [...] 2014 r. w sprawie odmowy uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w uchwale nr [...] z dnia [...] 2013 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie [...] W istocie zatem zaskarżona została uchwała podjęta przez Radę Gminy po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Nie stanowiła też przepisu prawa miejscowego, lecz wyrażała w indywidualnej sprawie administracyjnej odmowę uchylenia uchwały w przedmiocie utrzymania czystości i porządku, zaś jej uzasadnienie podawało przyczyny nieuwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Sąd nie ma przy tym wątpliwości co do tego, jaki akt został zaskarżony w niniejszej sprawie, bowiem wynika to wprost z jej treści - tytułu (nagłówka) i petitum skargi - pisma procesowego z dnia 9 lutego 2015 r., a pośrednio również z jej uzasadnienia, które stanowi polemikę ze stanowiskiem Rady Gminy wyrażonym w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, której Rada Gminy udzieliła stronie skarżącej. Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw do nadania innego sensu treści skargi, niż wynikający z jej dosłownego brzmienia; tym bardziej, że z okoliczności sprawy (odpowiedzi na skargę, doręczonej skarżącemu w dniu 31 marca 2015 r.) wynika, że została wniesiona przez radnego, a zatem przez podmiot, który nawet jeżeli nie jest prawnikiem ani osobą szczególnie obeznaną z zagadnieniami administracji publicznej, to który niewątpliwie ma ułatwiony dostęp do informacji prawnej dotyczącej działania samorządu terytorialnego, w tym i większą niż w przypadku zwykłego obywatela (nieobeznanego z prawem i zagadnieniami administracji publicznej) sposobność zaznajomienia się z zasadami i trybem zaskarżania uchwał rady gminy. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje fakt złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę nr [...] Rady Gminy O. z dnia [...] 2013 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie [...] (k. 34 akt sąd.). Wniosek ten bezsprzecznie dotyczy innej uchwały niż ta, która został wskazana w skardze z dnia 9 lutego 2015 r. W tym miejscu trzeba również zaznaczyć, że nawet gdyby złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi dotyczył – co jednakże w istocie nie ma miejsca w tej sprawie – uchwały nr [...] Rady Gminy O. z dnia [...] 2014 r. w sprawie odmowy uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, to jego rozpatrzenie byłoby całkowicie bezprzedmiotowe wobec obarczenia tej skargi wadą nieusuwalną w postaci niedopuszczalności skargi na wskazany w niej akt administracyjny. Wobec tego byłby on pozbawiony jakiegokolwiek wpływu dla wyboru kierunku rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Reasumując wszystko powyższe, skargę na uchwałę nr [...] Rady Gminy O. z dnia [...] 2014 r. w sprawie odmowy uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, należało uznać za niedopuszczalną i w konsekwencji odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, jak w sentencji. /-/ J.Zieliński