IV SA/Wa 793/15
WyrokWSA w Warszawie2015-06-08
Skład orzekający: Iwona Szymanowicz-Nowak, Leszek Kobylski, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemcowi, który osiągnął pełnoletność podczas nielegalnego pobytu w Polsce i złożył wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy w ciągu roku od osiągnięcia pełnoletności, można odmówić udzielenia zezwolenia, gdy nie wykazał szczególnie ważnego interesu, mimo powołania się na prawo do życia rodzinnego z rodzicami przebywającymi legalnie w Polsce?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy była zasadna, ponieważ skarżąca nie wykazała istnienia szczególnie ważnego interesu uzasadniającego odstąpienie od odmowy z powodu nielegalnego pobytu. Ponadto, brak było silnej więzi rodzinnej między skarżącą a rodzicami, a jej pobyt w Polsce był nielegalny i nie podjęła ona legalnych kroków w celu uzyskania zezwolenia. Prawo do życia rodzinnego nie tworzy bezwzględnego prawa do wyboru państwa pobytu i musi być wyważone z interesem publicznym.Stan faktyczny
Skarżąca, cudzoziemka urodzona w 1996 roku, złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy w Polsce, powołując się na pobyt z rodzicami, naukę i zamiar pracy. Wniosek został odrzucony przez Wojewodę i utrzymany w mocy przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, który wskazał, że skarżąca przebywała nielegalnie w Polsce, nie wykazała szczególnie ważnego interesu, a więzi rodzinne z rodzicami są słabe. Skarżąca zaskarżyła decyzję do sądu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi V. Y. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy - oddala skargę -
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga V. T. na decyzję Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r. V. T. (zwana dalej: "skarżąca", "cudzoziemka", "strona"), działając przez pełnomocnika wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując jako podstawę wniosku pobyt z rodzicami (panem V. X. i panią H. P.), zamiar podjęcia nauki oraz pracy. Natomiast jako podstawę prawną żądania, cudzoziemka wskazała art. 187 pkt 6 i 8 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm., zwana dalej: "ustawą o cudzoziemcach").
W wyniku rozpoznania ww. wniosku decyzją nr [...] z dnia [...] września 2014 r. Wojewoda [...] (zwany dalej: "Wojewoda", "organ I instancji"), działając na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 1 i 9 i art. 184 w związku z art. 187 pkt 1 lit. a i art. 187 pkt 6 oraz art. 104 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej; "k.p.a."), orzekł o odmowie udzielenia cudzoziemce wnioskowanego zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji zaznaczył, że cudzoziemka w dniu złożenia przedmiotowego wniosku przebywała na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej nielegalnie, w dniu 6 lutego osiągnęła pełnoletność, ponadto wniosek złożyła przed upływem 1 roku od uzyskania pełnoletności.
Organ zwrócił uwagę na brak udokumentowania faktu podjęcia nauki oraz posiadania wystarczających środków finansowych. Z kolei zamiar przebywania pełnoletniej cudzoziemki razem z rodzicami nie może stanowić "uzasadnionej motywacji cudzoziemki do docelowego uzyskania prawa do pobytu w Polsce". Wojewoda wskazał nadto, że w toku poprzednich postępowań w sprawie udzielenia stronie zezwolenia na pobyt w Polsce zostały zakwestionowane dokumenty potwierdzające pokrewieństwo strony i jej rodziców oraz że cudzoziemka od urodzenia do 2013 r. wraz ze swoim rodzeństwem przebywała w W. pod opieką dziadków. Za istotny uznał fakt, że cudzoziemka nie skorzystała z możliwości zgodnego z prawem przekroczenia granicy. Organ uznał, że w stosunku do cudzoziemki znajduje zastosowanie art. 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach.
W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji przez Wojewodę w ramach autokontroli decyzji na podstawie art. 132 k.p.a. a w razie negatywnego stanowiska organu I instancji o uchylenie decyzji przez organ odwoławczy. Uzasadniając strona podała, iż zaskarżona decyzja jest krzywdząca, narusza przepisy prawa materialnego i procedury, nadto w całości oparta jest na dywagacjach organu w zakresie "szczególnie ważnego interesu cudzoziemki". Wskazała, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy złożyła w trakcie nielegalnego pobytu w Polsce, jednakże winę za ten fakt ponosi Wojewoda, który poprzednio rozpatrywał sprawę udzielenia jej tytułu pobytowego w Polsce. Podkreśliła, że pragnie pozostać z rodzicami i potrzebuje ich wsparcia, aby znosić trudy dorosłego życia. Pozostaje także na ich utrzymaniu.
Do odwołania strona załączyła dokumenty do przedstawienia których organ I instancji wzywał ją w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie.
Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją znak [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. z Szef Urzędu Do Spraw Cudzoziemców (zwany dalej: "SUDSC", "organ odwoławczy"), w oparciu o art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., postanowił o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu decyzji po przedstawieniu stanu sprawy i treści przepisów regulujących przedmiotową materię organ odwoławczy wyjaśnił, iż ojciec cudzoziemki V. X. i jej matka P. T., przebywają w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE (decyzje Wojewody odpowiednio ze [...] stycznia 2010 r., Nr [...] i [...] listopada 2013 r., Nr [...].). W dniu [...] listopada 2012 r. matka strony wystąpiła do Wojewody z wnioskiem o udzielenie małoletniej wówczas cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, przy czym Wojewoda odmówił udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zaś z przeprowadzonego postępowania i ustaleń organów wynika, iż rodzice cudzoziemki dołączyli do akt sprawy fałszywy dokument aktu urodzenia. Składali także fałszywe zeznania wprowadzając organ prowadzący postępowanie w błąd. Organ I instancji stwierdził, że cudzoziemka przebywa w Polsce nielegalnie oraz, że do akt sprawy nie załączono zalegalizowanego aktu urodzenia cudzoziemki. Ww. decyzja uprawomocniła się 11 sierpnia 2014 r.
SUDSC wskazał, iż cudzoziemka wjechała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] sierpnia 2013 r., na podstawie wizy Schengen typu [...], wydanej w celu odwiedzin. W dniu 30 sierpnia 2013 r. ojciec strony wystąpił do Wojewody z wnioskiem o przedłużenie małoletniej wówczas skarżącej wizy Schengen typu [...] nr [...] na okres 60 dni, tj. do dnia 29 października 2013 r. motywując go rozpoczęciem przez ww. rocznego kursu nauki języka polskiego w Instytucie Kształcenia Obcokrajowców w [...]. Decyzją z dnia [...] października 2013 r., Nr [...], Wojewoda odmówił przedłużenia wizy. Na skutek złożonego odwołania organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewody uznając, że w sprawie nie udokumentowano, że wobec małoletniej strony zachodzą okoliczności uzasadniające przedłużenie posiadanej przez nią wizy Schengen oraz, że cudzoziemka wjechała do Polski z zamiarem realizowania długoterminowego pobytu oraz wcześniej zaplanowanego celu, tj. podjęcia nauki w Polsce. Ww. decyzja jest ostateczna w administracyjnym toku instancji.
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r. strona wystąpiła o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP uzasadniając go pobytem z rodzicami, odbywaniem nauki i zamiarem poszukiwania pracy w przyszłości.
Organ odwoławczy wskazał, iż z materiału dowodowego sprawy (po jego uzupełnieniu w postępowaniu odwoławczym) wynika, że strona urodziła się w dniu [...] lutego 1996 r. w N. D., zaś jej rodzicami są V. X. i P. T. Za bezsporny uznał fakt, że cudzoziemka przebywa nielegalnie w Polsce, co uniemożliwia wydane zezwolenia na pobyt czasowy w trybie art. 187 pkt 1 lit. a ustawy o cudzoziemcach. Strona osiągnęła pełnoletność w czasie pobytu na terytorium RP, a następnie na podstawie art. 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. Przepis ten umożliwia pozytywne rozpoznanie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP, jeżeli wniosek został złożony w ciągu 1 roku od dnia osiągnięcia przez cudzoziemca pełnoletności, gdy przemawia za tym szczególnie ważny interes cudzoziemca, a wyłączną podstawą odmowy byłby jego nielegalny pobyt. Zdaniem SUDSC powyższe wyłączenie nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ strona nie udokumentowała, że za udzieleniem wnioskowanego zezwolenia przemawia szczególnie ważny interes cudzoziemki.
Odnosząc się do zamiaru cudzoziemki przebywania w Polsce wraz z rodzicami organ odwoławczy podał, że strona wjechała na terytorium RP na podstawie wizy Schengen typu [...] wydanej w celu odwiedzin i nie opuściła naszego kraju w odpowiednim terminie, w związku z czym obecnie przebywa w Polsce nielegalnie. Strona wjechała do Polski z zamiarem realizowania długoterminowego pobytu oraz wcześniej zaplanowanego celu, tj. podjęcia nauki w Polsce. Ocenił, iż charakter więzi pomiędzy cudzoziemką a jej rodzicami nie uzasadnia w chwili obecnej udzielenia wnioskowanego zezwolenia. Bezspornym faktem w sprawie jest, że niemal do pełnoletności strona nie utrzymywała osobistych relacji ze swoimi rodzicami, którzy opuścili kraj zamieszkania tuż po narodzeniu strony. Przez całe dzieciństwo skarżąca pozostawała pod opieką dziadków. Z zeznań ojca strony złożonych w dniu 18 lutego 2010 r. w toku postępowania w sprawie udzielenia mu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE wynika, iż posiada on w W. dwa domy, z pieniędzy uzyskiwanych z ich wynajmu utrzymywały się jego dzieci, czyli również strona, nie wysyłał on do W. pieniędzy na utrzymanie córki. W świetle jego wyjaśnień po przyjeździe jego dzieci z W. do Polski, dzieci miały pozostawać na utrzymaniu jego i żony, nadto dziadkowie mieli przysyłać pieniądze za najem domów, co stanowiłoby dodatkowe źródło dochodu.
Organ odwoławczy uznał, że składając wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP, strona zamierzała uniknąć negatywnych konsekwencji wynikających z nieopuszczenia przez nią terytorium RP i przebywania nielegalnie. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie udowodniono istnienia dodatkowych elementów zależności, pomiędzy stroną a jej rodzicami, uzasadniających udzielenie przedmiotowego zezwolenia. Za wynikające z akt sprawy przyjął, iż w osobiste relacje z rodzicami cudzoziemka weszła dopiero pod koniec swojego dzieciństwa, w momencie przyjazdu do Polski. Z zeznań cudzoziemki niezaprzeczalnie wynika, że ubiega się o udzielenie przedmiotowego zezwolenia gdyż w Polsce przebywają jej rodzice, w W. nie ma ona już "nikogo", zatem SUDSC wywiódł, że charakter relacji rodzinnych nie uzasadnia pozytywnego rozpoznania wniosku. Także kwestia utrzymywania strony przez jej rodziców nie ma znaczenia, bowiem rodzina cudzoziemki, posiada dwa domy w W., a środki finansowe z ich wynajmu są obecnie przeznaczane na utrzymanie strony. Wobec tego cudzoziemka nie jest pozbawiona środków utrzymania w swoim kraju pochodzenia i w sprawie nie zachodzi konieczność jej osobistego utrzymywania przez rodziców.
Reasumując, w ocenie organu odwoławczego przedmiotowy wniosek został złożony przez stronę w celu uniknięcia konsekwencji wynikających z jej zawinionego i nielegalnego pobytu w Polsce, zaś powołane w nim okoliczności, tj. prowadzenie życia rodzinnego w rozumieniu art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz stan faktyczny sprawy nie uzasadniają udzielenia przedmiotowego zezwolenia. Niniejsze rozstrzygnięcie nie narusza art. 37 Konstytucji RP, według którego kto znajduje się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji, a wyjątki od tej zasady, odnoszące się do cudzoziemców, określa ustawa.
Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, iż w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji Wojewody zamiast art. 100 ust. 1 pkt 1 i 9 i art. 184 w związku z art. 187 pkt 1 lit. a oraz art. 187 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach właściwe zastosowanie ma art. 100 ust. 1 pkt 1 z wz. z art. 187 pkt 6 i art. 100 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 187 pkt 1 lit. "a" ustawy o cudzoziemcach. Uchybienie to nie podważa jednak zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wydane rozstrzygnięcie nie jest oparte na uznaniu organu administracji publicznej, jest obligatoryjne, a organ jest zobowiązany do odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w przypadku zaistnienia określonych w nim okoliczności.
W skardze złożonej na powołaną decyzję do sądu administracyjnego, skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości i zobowiązania organu odwoławczego do wydania wnioskowanego zezwolenia na pobyt w oparciu o art. 191 ust. 2 lub 187 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów – art. 31 ust. 2, art. 32, art. 48 Konstytucji RP oraz przepisów postępowania – art. 6, art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a.
W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia odnosząc się faktu podważania przez organy szczególnie ważnego interesu jej pobytu w Polsce skarżąca podała, że organ powinien znaleźć tzw. "złoty środek". Jej pobyt w Polsce nie jest tylko i wyłącznie korzyścią dla niej. Jej rodzice w Polsce przebywają od kilkunastu lat, pracują, Polskę traktują jak drugą ojczyznę. Jak wywodzi autorka skargi w W. rodzice pozostawili wszystko aby szukać lepszego życia i z Polską wiążą swoje dalsze plany na przyszłość. Strona jednocześnie nie neguje faktu, że jest dorosła, nie mniej pozostaje na utrzymaniu rodziców, którzy chcą zapewnić jej jak najlepszy start w dorosłość. Skarżąca podkreśla, iż chce się wykształcić i w przyszłości znaleźć dobrą pracę. Za niezasadny strona uznaje zarzut wyrażony w decyzji w zakresie więzi rodzinnych, czy braku przywiązania. Podniosła, że mimo tego, iż jej rodzice mieszkali w Polsce cały czas miała z nimi kontakt. Jej szczególnie ważnym interesem jest aby mogła żyć w kraju, w którym mieszkają jej rodzice i aby mogła się tutaj kształcić.
Zarzuty odnośnie możliwości uzyskania wizy uznała za niewłaściwe. Podsumowując wskazała, iż jej rodzina zasługuje na to aby być razem.
W odpowiedzi na skargę SUDSC podtrzymał ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały jego analizy pod względem relewantnych przepisów, wbrew zatem zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo orzekły co do braku podstaw do udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (publ. jw.). Zgodnie z art. 98 ust. 1 tego aktu, zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi udziela się w przypadkach, o których mowa w art. 160, art. 181 i art. 187 - można udzielić na jego wniosek, jeżeli spełnia wymogi określone ze względu na deklarowany cel pobytu, a okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadniają jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Zezwolenia na pobyt czasowy udziela się na okres niezbędny do realizacji celu pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie dłuższy jednak niż 3 lata.
Zgodnie z art. 100 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, gdy: nie spełnia on wymogów udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu lub okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, nie uzasadniają jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące lub złożył wniosek podczas nielegalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywa na tym terytorium nielegalnie (pkt. 1 i pkt. 9 tego przepisu).
Przepis art. 186 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, określa kiedy udziela się cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności.
Również zgodnie z art. 187 ustawy o cudzoziemcach, zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności można udzielić cudzoziemcowi, jeżeli: (pkt. 6 i pkt. 8)
-) jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niezbędny z uwagi na konieczność poszanowania prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., a cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, lub
-) wykazał, że zachodzą okoliczności inne niż określone w pkt 1-7, rozdziałach 2-10 i art. 186 ust. 1, uzasadniające jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Natomiast zgodnie z art. 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi, który osiągnął pełnoletność w trakcie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i złożył wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności w ciągu 1 roku od dnia, w którym osiągnął pełnoletność, nie można odmówić udzielenia tego zezwolenia, gdy przemawia za tym szczególnie ważny interes cudzoziemca, a wyłączną podstawą odmowy byłby jego nielegalny pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżąca wjechała na teren RP w dniu 19 sierpnia 2013 r. Strona urodzona w dniu 6 lutego 1996 r. w dacie wjazdu nie była osobą pełnoletnią, osiągnęła wiek 17 lat, wiek 18 lat osiągnęła w dniu 6 lutego 2014 r. Wiza pobytowa w celu odwiedzin ważna była do dnia 8 września 2013 r. Po utracie ważności ww. dokumentu strona nie opuściła terytorium RP, zatem jej pobyt stał się nielegalny. W dacie złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy – 25 lipca 2014 r. – skarżąca była osobą pełnoletnią. Jak podstawę wniosku strona wskazała pobyt z rodzicami, pobieranie nauki oraz zamiar poszukiwania pracy.
Niezakwestionowany stan faktyczny między stronami postępowania prowadzi do wniosku, że strona skarżąca spełnia przesłanki warunkujące rozpatrzenie czy w jej sytuacji zachodzi szczególnie ważny interes, bowiem cudzoziemka przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, osiągnęła pełnoletność w czasie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w ciągu roku od dnia osiągnięcia pełnoletności. Spór miedzy stronami dotyczy możliwości uznania, czy w przypadku skarżącej zachodzi szczególnie ważny interes oraz czy sposób prowadzonego przez organy w sprawie postępowania administracyjnego odpowiadał wymogom kodeksowym, a w szczególności czy spełnił obowiązki wynikające z art. 7, 77 oraz 80 k.p.a.
Jak wynika z wniosku strony jako podstawę wniosku wskazała ona przepisy art. 187 pkt 6 i 8 ustawy o cudzoziemcach, tj. że jej pobyt na terytorium RP jest niezbędny z uwagi na konieczność poszanowania prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., i przebywa ona na terytorium RP nielegalnie oraz zachodzą okoliczności inne niż określone w pkt 1-7, rozdziałach 2-10 i art. 186 ust. 1, uzasadniające jej pobyt na terytorium RP. Zarzut naruszenia art. 187 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, skarżąca podniosła również w skardze.
W pierwszej kolejności wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 8 ust. 1 i ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie z dnia 4 listopada 1950 r. każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji. Niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób.
Nie mniej zauważyć trzeba, że prawo do życia rodzinnego nie jest prawem bezwzględnie chronionym, gdyż sama Konwencja przewiduje wyjątki od zakazu władczego wkraczania przez organy państwa w tak rozumianą sferę prywatności. Dopuszczalne ograniczenia prawa do poszanowania życia rodzinnego zawężać się jednakże mają do przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi, m.in. na bezpieczeństwo publiczne lub ochronę porządku (art. 8 ust. 2 EKPC).
Sytuacja rodzinna (pełnoletniej w dacie rozstrzygania) skarżącej, skłania do uznania, że nie ma ona silnej więzi z rodzicami, a także przesądza o niemożności zaakceptowania odmiennego poglądu wyrażonego w skardze co do naruszenia art. 8 EKPC.
Bez wątpienia stwierdzić należy, że kryterium więzi przyjęte przez organ jest prawidłowe. Zgodnie bowiem z ogólnymi zasadami wypracowanymi w orzecznictwie Trybunału w sytuacji, gdy istnienie więzi rodzinnej z dzieckiem zostało dowiedzione, Państwo musi działać w sposób obliczony na umożliwienie rozwoju tej więzi oraz ustalenie ochrony prawnej, która daje dziecku możliwość zintegrowania się ze swoją rodziną (wyrok ETPCz z 4 października 2012 r., Harroudj v. Francja, 43631/09, LEX nr 1312979). W rozpatrywanej sprawie organ zasadnie wywodził, że nie zostało dowiedzione by istniała silna więź między skarżącą a rodzicami. Powoduje to, że występujące w niniejszej sprawie dwa konkurujące ze sobą interesy: skarżącej oraz interes publiczny, przejawiający się w nieudzielaniu zezwolenia do zamieszkania na czas oznaczony osobie, która przebywa na terytorium Polski nielegalnie, powinny być rozstrzygnięte poprzez przyznanie większego znaczenia interesowi publicznemu.
Przepisy Konwencji nie mogą być interpretowane bez względu na okoliczności faktyczne sprawy. Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy stwierdzić należy, że wprawdzie w Polsce przebywają rodzice skarżącej i skarżąca będąca osobą pełnoletnią zamierza z nimi zamieszkiwać, jest na ich utrzymaniu, przy czym jej źródło utrzymania związane jest z wynajmem domów w Wietnamie. Rodzice nie wysyłali do [...] pieniędzy na utrzymanie córki, strona przez 17 lat zamieszkiwała w kraju pochodzenia, a jej rodzice odwiedzili ja w sumie 3 razy. Powyższe okoliczności nie przesądzają o spełnianiu przesłanek z art. 8 Konwencji. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem przebywając w Polsce nielegalnie, nie skorzystała z możliwości legalnego wjazdu do Polski. Również nie bez znaczenia jest, że w kraju pochodzenia skarżącej przebywa jej pełnoletni brat i siostra, co wynika z zeznań strony z dnia 16 września 2014 r.
Podkreślając fakt niedawnego przyjazdu do Polski skarżącej stwierdzić należy, że mimo, iż art. 8 Konwencji nie odwołuje się wprost do podziału na jakiejkolwiek kategorie cudzoziemców, za szczególną uważa się sytuację tych cudzoziemców, którzy spędzili większość, jeżeli nie całe swe dzieciństwo w państwie przyjmującym, gdzie się wychowali oraz otrzymali wykształcenie. Przy dokonywaniu oceny długości pobytu skarżącego w państwie którego dotyczy wniosek, oraz trwałości społecznych, kulturowych oraz rodzinnych więzów z państwem przyjmującym, w sposób oczywisty sprawia różnicę to, czy zainteresowana osoba przybyła do tego państwa już w dzieciństwie lub w młodości, czy nawet urodziła się w tym państwie, czy też przybyła tam jako osoba dorosła. Tendencję tę odzwierciedlają także różne instrumenty Rady [...], a w szczególności rekomendacje Rec (2001)15 i Rec (2002)4 Komitetu Ministrów. Zwracał na to uwagę ETPCz w wyroku z 23 czerwca 2008 r., 1638/03, LEX nr 400285.
Stanowisko to nawiązuje do poglądów wyrażanych przez Trybunał w Strasburgu, który dopuścił możliwość naruszenia art. 8 EKPC, w związku z nieprzyznawaniem, w określonych przypadkach, prawa pobytu osobom od wielu lat osiadłym w danym państwie (wyrok z 16 czerwca 2005 r. w sprawie S. i inni przeciwko L., § 105, dotyczący odmowy wydania zezwolenia na pobyt stały, a także wyrok z 22 czerwca 2006 r. w sprawie K. przeciwko L., § 65).
Zatem brak jest podstaw do uznania, że stanowisko organu narusza "test proporcjonalności", a co za tym idzie art. 8 Konwencji. Również sam art. 8 Konwencji nie może być postrzegany jako stwarzający samoistną podstawę do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie (tak NSA w wyroku z 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 892/11, niepublik.). Podstawowym bowiem przedmiotem art. 8 Konwencji jest ochrona jednostki przed arbitralnym działaniem ze strony organów władzy publicznej. Nawet jeżeli zaistnieją pozytywne obowiązki wpisane w skuteczne "poszanowanie" życia rodzinnego należy mieć na względzie sprawiedliwą równowagę, która winna zostać zachowana pomiędzy konkurującymi interesami jednostki i społeczeństwa jako takiego, i w obu kontekstach Państwo cieszy się pewnym marginesem uznania (wyrok ETPCz z 4 października 2012 r., H. v. F., 43631/09, LEX nr 1312979). Środki przyjęte dla zastosowania art. 8 Konwencji powinny być rozsądne, a nie absolutne. Powyższe znajduje potwierdzenie w rodzimym orzecznictwie, tytułem przykładu powołać można wyroki WSA w Warszawie z: 22 września 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 596/11, LEX nr 1276856, 19 stycznia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1639/11, CBOSA, LEX nr 1276479, w którym Sąd stwierdził, że: "Prawo do poszanowania życia rodzinnego nie ma charakteru absolutnego, a ingerencję władzy publicznej w korzystanie z tego prawa powinny usprawiedliwiać okoliczności wskazane w art. 8 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 1950 r., aby ingerencja władzy publicznej była konieczna i miała na celu ochronę wartości tam wskazanych. Ograniczenia prawa do życia prywatnego muszą być proporcjonalne. Ocena tej proporcjonalności wymaga rozważenia sytuacji osobistej i rodzinnej cudzoziemca, w tym między innymi, długotrwałości pobytu w Polsce, ewentualnych przeszkód do zamieszkania z rodziną w kraju pochodzenia cudzoziemca, w tym skutków wynikających dla rodziny z przeniesienia życia rodzinnego do innego kraju".
Sąd podziela pogląd organu, że przepis art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka nie tworzy po stronie cudzoziemca co do zasady prawa wyboru Państwa, w którym ma on zamiar mieszkać i realizować swoje prawo do życia rodzinnego i prywatnego. Dotyczy to również prawa dziecka cudzoziemca polegającego na obowiązku zapewnienia przez wybrane przezeń Państwo prawa do nauki i wszechstronnego rozwoju (vide wyrok ETCP 48321/99 z 9 października 2003 r. S. v. L.).
Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, wyjaśnić należy, że przepis ten przewiduje, iż nie można odmówić udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi, gdy przemawia za tym szczególnie ważny interes cudzoziemca, a wyłączna podstawą odmowy byłby nielegalny pobyt na terytorium RP.
Skarżąca podnosi, ze spełnia przesłanki wynikające z powołanego przepisu, bowiem osiągnęła pełnoletność w czasie pobytu w Polsce i w ciągu roku od dnia osiągnięcia pełnoletności złożyła wniosek. Dodatkowo strona upatruje szczególnie ważnego interesu, o którym mowa powyżej, w tym że chciałaby zamieszkać w Polsce z rodzicami podjąć naukę, a w przyszłości pracę.
Rozumienie pojęcia "szczególnie ważny interes" wymaga uwzględnienia, że ustawodawca posłużył się dodatkową kwalifikacją dookreślając, że chodzi jedynie o interes zasługujący na miano szczególnie ważnego, a nie o ważny interes. Stwierdzenie zatem, czy interes, o którym mowa w przepisie, występuje w danej sprawie, ustawa pozostawia zatem uznaniu organów. Bezsprzecznie formułowanie ocen w tym zakresie winno być dokonywane po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego. Podkreślenia wymaga jednakże, że szczególnie ważnego interesu cudzoziemca nie można utożsamiać z samą korzyścią cudzoziemca, jaka będzie wynikała z faktu uzyskania przez niego zezwolenia, albowiem oznaczałoby to konieczność automatycznego uwzględniania wszystkich wniosków, powołujących się na art. 191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach (co do zasady bowiem uwzględnienie wniosku cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie jest dla wnioskodawcy korzystne). Przez szczególnie ważny interes cudzoziemca należy zatem rozumieć istnienie okoliczności, które według zobiektywizowanych kryteriów, uzasadniają odstąpienie przez organ, na zasadzie wyjątku, od wynikającej z tego przepisu ustawy zasady odmownego rozpatrywania wniosków o udzielanie zezwolenia na zamieszkanie, złożonych przez cudzoziemców przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie.
Zauważenia wymaga przy tym, że w świetle zamysłu ustawodawcy przesłanką do zastosowania w stosunku do cudzoziemca wyjątku ma być kwalifikowana forma jego ważnego interesu (szczególnie ważny interes cudzoziemca).
Niewątpliwie uwarunkowania deklarowane przez skarżącą, tj. chęć wspólnego życia w Polsce z rodzicami, posiadającymi prawo do legalnego pobytu oraz zamiar podjęcia nauki stanowią bezsprzecznie istotną, życiowo uzasadnioną motywację skarżącej do docelowego uzyskania prawa do zamieszkania w Polsce. Skarżąca dąży do osiągnięcia zamierzonego celu, nie mniej słusznie zauważyły organy w postępowaniu administracyjnym, że zamiary te skarżąca mogła i powinna była realizować w drodze legalnej, tj. uzyskując wizę, zaś z możliwości tej nie skorzystała, co spowodowało, iż w efekcie przebywa w Polsce nielegalnie. Strona uzyskała wizę na czas pobytu 30 dni w celu odwiedzin, a po upływie ww. okresu i zakończeniu postępowania w sprawie przedłużenia wizy zdecydowała się na nielegalny pobyt w Polsce.
Przyznać należy rację stronie skarżącej, że podjęcie przez skarżącą obecnie działań, mających na celu uzyskanie prawa do pobytu w Polsce, tj. wyjazd do W. i uzyskanie polskiej wizy w palcówce konsularnej wiązałoby się zarówno z koniecznością poniesienia pewnych kosztów, jak też z czasową rozłąką z rodzicami, jednakże dolegliwości - okoliczności tych nie można traktować jako przemawiające za uznaniem, że szczególnie ważny interes skarżącej (wiążący się z potrzebą uniknięcia tych dolegliwości) przemawia za odstąpieniem do zasady wyrażonej w art.191 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach.
Zaznaczenia również wymaga, że w niniejszej sprawie nie występuje sytuacja, w której miałoby dojść do przerwania utrwalonego, wieloletniego wspólnego zamieszkiwania całkowicie zależnych od siebie członków rodziny, w rezultacie czego skarżąca zmuszona byłaby do powrotu do kraju pochodzenia, w którym nie miałby warunków do życia, wsparcia rodziny, itp. W sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdy skarżąca jest osobą pełnoletnią, która do 17 roku życia zamieszkiwała w kraju pochodzenia, z rodzicami miała sporadyczny kontakt (trzykrotny jak wynika z materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym), a okres wspólnego zamieszkiwania strony w Polsce był krótki (od 19 sierpnia 2013 r.), do momentu przyjazdu do Polski skarżąca zamieszkiwała w W. z dziadkami i rodzeństwem (które nadal tam przebywa). Jeszcze raz podkreślić należy, że bezsprzecznie zrozumiała z życiowego punktu widzenia dążność skarżącej do wspólnego zamieszkiwania w Polsce z rodzicami oraz podjęcia nauki musi być realizowana z poszanowaniem zasad, regulujących kwestię legalnego pobytu cudzoziemców w Polsce.
Podkreślenia wymaga przy tym, że w świetle zamysłu ustawodawcy przesłanką do zastosowania w stosunku do cudzoziemca wyjątku ma być kwalifikowana forma jego ważnego interesu (szczególnie ważny interes cudzoziemca), por. wyrok WSA w Warszawie z 10 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 30/14 (publ.: cbois).
W świetle przedstawionych wyżej rozważań oraz wbrew zarzutom skargi, Sąd stwierdza, że orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły i oceniły stan faktyczny sprawy. Właściwie też oceniły, iż strona nie spełnia ustawowych przesłanek udzielenia cudzoziemce zezwolenia na pobyt czasowy na terenie RP. Analizując przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył takich naruszeń prawa materialnego, czy też przepisów postępowania, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonych decyzji.
Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa oraz zawarty w art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącej. Zasada ta nie zwalnia strony skarżącej z obowiązku dostarczenia takich materiałów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. Organy podjęły działania mające na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy, dokonując przesłuchania skarżącej, odniosły się do zeznań rodziny, jak również zakreślając termin na przedstawienie dowodów w sprawie. W ocenie Sądu, postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, a organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego. Wobec powyższego w ocenie organu odwoławczego podnoszone w skardze zarzuty nie są zasadne.
Postępowanie dowodowe pozwoliło na bezsporne ustalenie, że skarżąca przebywa w Polsce nielegalnie. Dowody zebrane w sprawie pozwoliły także na ocenę, że za udzieleniem skarżącej zezwolenia nie przemawia "szczególnie ważny interes cudzoziemca".
Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 31 ust. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z zasady państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP) w odniesieniu do prawa administracyjnego wynika obowiązek działania organów administracji publicznej na podstawie i w granicach prawa. Strona skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że organy naruszyły przepis art. 31 ust. 2 Konstytucji, w świetle którego każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych.
W rozpoznawanej sprawie organy działały na podstawie prawa powszechnie obowiązującego i wydały decyzje w zgodzie z obowiązującymi przepisami regulującymi materię udzielania zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrażona zaś w art. 32 Konstytucji zasada równości wobec prawa stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, nikt zaś nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 48 Konstytucji, który stanowi, ze rodzice mają prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami. Skarżąca jest osobą pełnoletnią i ww. przepis w jej przypadku nie został naruszony.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło