II SA/Kr 358/15
WyrokWSA w Krakowie2015-06-08
Skład orzekający: Beata Łomnicka, Mariusz Kotulski, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy następcy prawni podmiotów wyłączonych z prawa do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie art. 1 ust. 1b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą żądać takiego przekształcenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przysługuje wyłącznie tym podmiotom, które w dniu 13 października 2005 r. miały takie uprawnienie zgodnie z art. 1 ust. 1 i 1a ustawy. Następcy prawni podmiotów wyłączonych z tego prawa na podstawie art. 1 ust. 1b nie nabywają prawa do przekształcenia. Wykładnia przepisów powinna być ścisła i nie rozszerzająca, a zbycie prawa użytkowania wieczystego po tej dacie przez podmiot wyłączony nie zmienia zakazu przekształcenia.Stan faktyczny
Spółka jawna złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, które nabyła w drodze umowy od Instytutu będącego państwową jednostką organizacyjną. Organ I instancji odmówił przekształcenia, wskazując, że Instytutowi w dniu 13 października 2005 r. nie przysługiwało prawo do przekształcenia, a zatem spółka jako jego następca prawny również nie ma takiego prawa. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję do WSA w Krakowie, kwestionując wykładnię przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędziowie WSA Mariusz Kotulski (spr.) WSA Agnieszka Nawara- Dubiel Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi "E" Sp. jawnej z siedzibą w P. na decyzję Wojewody [...] z dnia 22 stycznia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności skargę oddala.
Starosta O. decyzją z 28 lutego 2012r. (znak:.....) orzekł o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [....] o pow. 25,9011 ha, obręb [....] , jedn. ewid. Z. – miasto.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ww. nieruchomości wystąpiła "[....] sp.j. - następca prawny podmiotu, któremu przysługiwało ww. prawo użytkowania wieczystego 13 października 2005 r., tj. Instytutu [....] z siedzibą w O. , będącego państwową jednostką organizacyjną. Jak wynika z przepisu art. 1 ust. 1 b pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, instytutowi temu nie przysługiwało roszczenie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
W związku z powyższym stwierdzono, że skoro użytkownikowi wieczystemu aktualnemu w ww. momencie czasowym, tj. w dniu 13 października 2005 r., nie przysługiwało roszczenie, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ww. ustawy, to prawo takie me przysługuje również wnioskodawcy będącemu następcą prawnym ww. państwowej jednostki organizacyjnej.
Odwołanie od tej decyzji wniosła spółka jawna [....] , reprezentowana przez adw.W.Z., zarzucając jej naruszenie art. 1 ust. 1 b pkt 2 ww. ustawy, poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przepis ten prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości. W ocenie strony odwołującej się, ww. przepis stanowi ustawowy wyjątek, który stanowi przeszkodę prawną do uwzględnienia złożonego w mniejszej sprawie wniosku o przekształcenie należy interpretować ściśle, a więc tylko w odniesieniu do pomiotów w nim wskazanych, a nie (również) do ich następców prawnych.
Wojewoda [....] , rozstrzygnięciem z dnia 22 stycznia 2015r., orzekając na podstawie art. 3 ust. 1a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 83) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty O.
W uzasadnieniu decyzji, wskazano, iż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (zwanej dalej: "ustawą przekształceniową") podmiotami uprawnionymi do występowania z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości są - co do zasady - osoby fizyczne oraz osoby prawne, którym w dacie 13 października 2005 r. przysługiwało prawo użytkowania wieczystego danej nieruchomości, przy czym chodzi tutaj o grunty stanowiące własność Skarbu Państwa, położone w granicach administracyjnych miast oraz grunty Skarbu Państwa położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki, a także grunty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym, i osobom prawnym (art. 232 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., póz. 93 ze zm.) oraz - w sytuacjach przewidzianych w przepisach szczególnych przedmiotem użytkowania wieczystego mogą być także inne grunty Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków (art. 232 § 2 K.c.).
Zgodnie natomiast z art. 1 ust. 3 ustawy przekształceniowej, z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2.
Zdaniem organu II instancji, z treści regulacji zawartych w ww. ustawie wynika, iż kluczowe znaczenie ma wykazany powyżej, istniejący w dniu wejścia w życie powołanej ustawy stan prawny przedmiotowej nieruchomości, bowiem powołany przepis art. 1 ust. 3 ustawy przekształceniowej odsyła do regulacji zawartej w art. 1 ust. 1, tj. przewiduje prawo następców prawnych, podmiotów, o których mowa w art. 1 ust. 1, do występowania z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a zatem takich podmiotów, którym w dacie 13 października 2005r. przysługiwało ww. roszczenie.
Następnie podniesiono, iż przepis art. 1 ust. 1 b tej ustawy, statuujący negatywną przesłankę przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wyklucza możliwość takiego przekształcenia również w stosunku do następców prawnych podmiotów wskazanych w pkt 1 i 2 tego przepisu oraz w sytuacji określonej w art. 1 ust. 1 b pkt 3 ww. ustawy. W ocenie Wojewody [....] , w sytuacji spełnienia w danej sprawie którejkolwiek z przesłanek wymienionych w przepisach art. 1 ust. 1 b pkt. 1-3 ww. ustawy- według stanu na 13 października 2005 r. - obliguje organ do wydania decyzji o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości niezależnie od tego, czy z wnioskiem wystąpił podmiot, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy przekształceniowej, czy też jego następca prawny (art. l ust. 3 ww. ustawy).
Podsumowując, Wojewoda [....] stwierdził, iż ww. instytutowi, jako państwowej osobie prawnej, o której mowa w art. 1 ust. 1 b pkt 2 ustawy przekształceniowej, nie przysługiwało roszczenie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości i tym samym roszczenie takie nie przysługuje również obecnie spółce jawnej [....].
Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła ww. Spółka, działająca przez pełnomocnika adw. W.Z. , zarzucając organowi I instancji naruszenie prawa materialnego, w szczególności: art. 1 ust. 1 b pkt 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomość, polegające na jego błędnej interpretacji, polegającej na przyjęciu, że stronie skarżącej nie przysługuje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Na poparcie swojego stanowiska powołano wyrok WSA w Krakowie z dnia 8.10.2013r., sygn. akt II SA/Kr 803/13. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Wojewoda [....] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Dokonując w powyższym zakresie kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W ocenie Sądu organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy ustawy dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w jej brzmieniu obowiązującym w dacie rozstrzygania wniosku strony skarżącej.
Stan faktyczny niniejszej sprawy jest bezsporny. Strona skarżąca pismem z 3 grudnia 2012 r., wystąpiła z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki nr [....] obr. [....] położonej w Z . W sprawie bezsporne jest również, że z mocy prawa z dniem 29 lipca 1997 r. użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej własność Skarbu Państwa, został Instytut [....] z siedzibą w O.
Następnie, na podstawie umowy notarialnej zawartej w dniu [....] 2011r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości składającej się z ww. działki przeniesione zostało na rzecz ww. Spółki.
Istota sporu w niniejszej sprawie, wynika z odmiennej oceny, czy w aktualnym stanie prawnym stronie skarżącej przysługuje roszczenie o przekształcenie prawa użytkowanie wieczystego nieruchomości, którą nabyła w dniu 10 maja 2011 r. od Instytutu [....] z siedziba w O. , w prawo własności.
Wniosek o przekształcenie złożony został w dniu 3 grudnia 2012r. i był rozpatrywany w trybie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 187 poz. 1110).
Wyłoniony na kanwie niniejszej sprawy problem prawny był wielokrotnie analizowany przez sądy administracyjne i Sąd w mniejszym składzie podziela ugruntowany w orzecznictwie pogląd, który jest tożsamy ze stanowiskiem orzekających w sprawie organów administracyjnych (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 22.01.2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1713/12, z 11.06.2014, sygn. akt II SA/Wa 2438/13, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19.03.2014 r., sygn. akt II SA/Po 1324/13 i WSA w Krakowie z dnia: 13.05.2014r., sygn. akt II SA/Kr 410/14, 28.10. 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1297/14 i z 14.11.2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1298/14 - wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 83), z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wystąpić mogą osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości. Przepis art.1 ust. 3 ustawy przyznaje prawo do wystąpienia z wnioskiem o przekształcenie również następcom prawnym osób wymienionych w art. 1 ust. 1 przedmiotowej ustawy.
Z kolei ust. 1b art. 1 formułuje negatywną przesłankę przekształcenia, wyłączając z tego zakresu, m.in. w pkt 2, nieruchomości oddane w użytkowanie wieczyste państwowym i samorządowym osobom prawnym, spółkom handlowym w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym. Zatem zgodnie z art. 1 ust. 1b ww. ustawy, jeżeli w dniu 13 października 2005 r. nieruchomość była przedmiotem użytkowania wieczystego jednego z podmiotów wymienionych w tym przepisie, to żądanie przekształcenia nie przysługuje.
Z powyższego wynika, iż aby osoba fizyczna lub prawna, która nabyła prawo użytkowania wieczystego w drodze sukcesji syngularnej (tak, jak strona skarżąca w niniejszej sprawie w drodze umowy sprzedaży), mogła żądać przekształcenia nabytego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, podmiot, od którego prawo to nabyła, musi spełniać kryteria określone w art. 1 ust. 1, ust. 1a lub ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Wyłącznie w takim przypadku można uznać, że osoba taka jest następcą prawnym w rozumieniu art. 1 ust. 3 tej ustawy i z faktu tego wywodzić prawo do przekształcenia. Jak wyżej wskazano, na mocy art. 1 ust. 3 przedmiotowej ustawy z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2 ustawy. Przepis art. 1 ust. 3 nie wymienia podmiotów określonych w art. 1 ust. 1b, zatem podmioty te zostały wyłączone, bowiem enumeratywne wyliczenie dotyczy osób fizycznych i prawnych będących następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a. Brzmienie bezpośrednie powołanych wyżej przepisów, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, nie budzi w tym zakresie żadnych wątpliwości. Wykładnia rozszerzająca jest zatem w takiej sytuacji niedopuszczalna. Zbycie prawa użytkowania wieczystego po dacie 13 października 2005 r. przez podmiot określony w ust. 1b na rzecz innego podmiotu nie wyłącza zakazu przekształcenia wynikającego z art. 1 ust. 1b ustawy.
Za taką wykładnią przepisów przemawia również istota zmian wprowadzonych w wyniku nowelizacji ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jaka miała miejsce w 2011r. W wyniku tej nowelizacji w art. 1 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 ustawy rozszerzono zakres podmiotowy oraz przedmiotowy działania ustawy. Zgodnie z ust. 1 art. 1 przyjęto, że uprawnienie do przekształcenia obejmie każdą nieruchomość będącą w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych i prawnych w dniu 13 października 2005 r. – z wyłączeniem nieruchomości wymienionych w art. 1 ust. 1b. Odpowiednio do tych zmian dostosowano przepis ust. 3, stanowiący o uprawnieniach następców prawnych osób wymienionych 1a w ust. 1, ust. 1a i ust. 2. Redagując nowe brzmienie ust. 3 nie musiano powtarzać wykluczenia z ust. 1b, bowiem zabieg taki był zbędny wobec jednoznacznej intencji ustawodawcy, który uprawnienie do przekształcenia wiąże ze statusem nieruchomości i jej użytkownika w dniu 13 października 2005 r. W tej dacie tej ww. działka stanowiła własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym Instytutu [....] w O. będącego jednostką badawczo-rozwojową działająca w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 kwietnia 2010r. o instytutach badawczych, w rozumieniu której instytut badawczy to państwowa jednostka organizacyjna, wyodrębniona pod względem prawnym, organizacyjnym i finansowym. Tym samym nieruchomość ta nie podlegała pod zakres przedmiotowy ustawy.
W opinii Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, przytoczona w skardze argumentacja nie może stanowić o konieczności przyjęcia zaprezentowanej przez pełnomocnika strony wykładni omawianych przepisów. Sąd nie podziela również odosobnionego poglądu na przedmiotową kwestię, zaprezentowanego w nieprawomocnym wyroku WSA w Krakowie z 8.10.2013r., II SA/Kr 803/13, na który powołuje się strona skarżąca. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, ustawodawca dokonał bowiem wyraźnego wyłączenia z możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności takich nieruchomości, które w dniu 13 października 2005 r. były w użytkowaniu wieczystym podmiotów publicznych. Za takim założeniem przemawiają również stenogramy z posiedzeń komisji sejmowych – Komisji Infrastruktury, Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej, z których wynika, że celem zmian ostatecznie uchwalonych w dniu 28 lipca 2011 r. było danie prawa do uwłaszczenia wszystkim użytkownikom wieczystym – z paroma wyjątkami – którzy w dniu 13 października 2005 r. byli już użytkownikami wieczystymi nieruchomości (sprawozdanie posła [....] - przewodniczącego podkomisji powołanej przez trzy ww. Komisje –Biuletyn nr ..... – posiedzenie Komisji w dniu 14 lipca 2011r.). Nowelizacja ustawy miała na celu dostosowanie jej przepisów do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 stycznia 2010r. sygn. akt K 9/08, w którym Trybunał orzekł, że art. 4 ust. 8 i 9 ustawy w zakresie, w jakim wskazuje, że udzielenie bonifikaty jest obowiązkiem organu jednostki samorządu terytorialnego właściwego do wydania decyzji przekształceniowej, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Nowelizacja dostosowuje brzmienie ustawy do powyższego wyroku uchylając art. 4 ust. 8 i modyfikując odpowiednio ust. 9 ustawy, tak by zastrzeżona przepisami ustawy bonifikata w wysokości 50% nie dotyczyła nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego. Jak wyżej wskazano, nowelizacja rozszerzyła również zakres podmiotowy i przedmiotowy działania ustawy, wprowadzając zarazem wyłączenia w tym zakresie, określone w przepisie art. 1 ust. 1b ustawy. Przeprowadzona w ten sposób wykładnia historyczna omawianych norm wprost prowadzi do wniosku, iż dokonanie zmiany art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie miało na celu poszerzenia zakresu tego przepisu o następców prawnych podmiotów, którym uprawnienie do przekształcenia nie przysługiwało przed nowelizacją i w świetle wprowadzenia do ustawy wyłączenia z art. 1 ust. 1b nadal nie przysługuje. Nie bez znaczenia dla tej oceny jest również brak przepisów intertemporalnych, bowiem zgodnie z art.5 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 28 lipca 2011 r. w sprawach wszczętych i niezakończonych, a prowadzonych na podstawie dotychczasowych przepisów, stosuje się przepisy ustawy, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. W tych uwarunkowaniach pierwszeństwo ma wykładnia językowa. Ustalając jednakże znaczenie językowe przepisu, należy brać pod uwagę także jego kontekst systemowy i funkcjonalny, a więc na przykład inne przepisy prawne, wolę prawodawcy oraz cel regulacji (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2006, s. 74).
Uwzględniając ten kontekst Sąd uznał, iż przyjęcie w rozpatrywanym przypadku rozszerzającej wykładni przedmiotowych przepisów stanowiłoby niedozwoloną ingerencję w prawo własności, przysługujące Skarbowi Państwa oraz jednostkom samorządu terytorialnego (na podstawie przepisów Konstytucji - art.165). Pozbawiłoby zwłaszcza podmioty samorządowe kontroli nad nieruchomościami oddanymi w użytkowanie wieczyste, zmuszając do automatycznego akceptowania każdego wniosku o przekształcenie. Zarządzając swoim majątkiem, jednostki samorządu terytorialnego powinny mieć na względzie potrzeby całej wspólnoty samorządowej, stosownie do art. 166 ust. 1 Konstytucji. Można sobie wyobrazić sytuacje, w których w interesie wszystkich mieszkańców danej gminy byłoby nieuwzględnienie wniosku o uwłaszczenie, chociażby z uwagi na przyszłe ważne inwestycje komunalne na gruntach oddanych w użytkowanie wieczyste, planowane do realizacji po upływie czasu, na który zawarto umowę o ustanowienie tego prawa rzeczowego, albo potrzeba sprawowania kontroli nad sposobem wykorzystania tych nieruchomości w większym stopniu niż byłoby to możliwe po przekształceniu. Stosunek użytkowania wieczystego, łączący właściciela nieruchomości z użytkownikiem, ma charakter cywilnoprawny i jest oparty na zasadzie równości stron, zatem taka ingerencja musi jednoznacznie wynikać z przyjętych rozwiązań prawnych.
Zaznaczyć należy, iż wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015r., K 29/13 (Dz. U. z 2015 r. poz. 373) art. 1 ust. 1 i 3 u.p.p.u.w. w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto: a) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji, b) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji.
W komunikacie prasowym opublikowanym po wydaniu orzeczenia na stronie internetowej Trybunału wskazano, że orzekając o naruszeniu art. 165 ust. 1 konstytucji Trybunał stwierdził, że kwestionowane przepisy rażąco naruszyły samodzielność jednostek samorządu terytorialnego, które – oddając nieruchomości w użytkowanie wieczyste – nie mogły spodziewać się, że drugiej stronie umowy zostanie przyznane uprawnienie do jednostronnego zakończenia stosunku prawnego przez przekształcenie przysługującego jej prawa we własność. W przypadkach objętych nowelizacją nastąpiła ustawowa ingerencja w umownie ukształtowane stosunki prawne. Ustawodawca narzucił gminom zasady rozporządzania nieruchomościami stanowiącymi ich własność, uniemożliwiając tym samym realizację racjonalnej gospodarki finansowej i przestrzennej. Z powyższego wynika, że możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność na podstawie u.p.p.u.ż. winny być interpretowane ściśle.
Mając powyższe na uwadze, uprawniona jest konstatacja, że w przedmiotowej sprawie zaistniała negatywna przesłanka przekształcenia określona w art. 1 ust. 1 b ustawy i żądanie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie art. 1 ust. 1 i ust. 3 stronie skarżącej nie przysługuje.
Tym samym Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę nie podzielił zarzutów skargi oraz przedstawionego w niej stanowiska odnośnie wykładni przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Podsumowując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji podjęły w toku postępowania wszelkie wymagane przez ustawodawcę czynności i wywiązały się z obowiązków nałożonych na nie przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło