II OSK 2316/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-21

Skład orzekający: Jerzy Stelmasiak, Maria Czapska-Górnikiewicz, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla rozbudowy lotniska może zostać utrzymana w mocy pomimo zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym dotyczących uwzględnienia programu ochrony środowiska przed hałasem?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawo materialne, a zarzuty skarżącego stowarzyszenia dotyczące naruszenia prawa materialnego i proceduralnego nie były zasadne. Sąd potwierdził, że organy właściwie przeprowadziły postępowanie i prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące ustalania środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, a także że program ochrony środowiska przed hałasem nie ma charakteru wiążącego dla decyzji środowiskowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Stowarzyszenia A. na wyrok WSA w Warszawie, który oddalił skargi na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla rozbudowy Portu Lotniczego Poznań-Ławica. Decyzja organu odwoławczego zmieniała niektóre warunki decyzji organu I instancji dotyczące limitów operacji lotniczych w porze nocnej i dziennej oraz rozkładu operacji lotniczych. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i proceduralnego, w tym niewłaściwego uwzględnienia programu ochrony środowiska przed hałasem oraz błędów w ocenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia del. WSA Teresa Zyglewska Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 763/15 w sprawie ze skargi M.B. oraz Stowarzyszenia A. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia "Port Lotniczy Poznań- Ławica" oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 22 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi M.B. (dalej jako "skarżący") oraz Stowarzyszenia A. (dalej jako "skarżące stowarzyszenie") na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia "B.". W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z [...] lutego 2011 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie i modernizacji B. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm. – dalej jako "ustawa środowiskowa"). Postępowanie prowadzone było na wniosek B. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej jako "inwestor"). Inwestycja dotyczy rozbudowy i przebudowy terminala pasażerskiego, budowy równoległej drogi kołowania, budowy drogi szybkiego zejścia dla kierunku 29 (DK Sierra), budowy drogi szybkiego zejścia dla kierunku 11 (DK Romeo), rozbudowy płaszczyzn postojowych samolotów (PPS) przed budynkiem terminala pasażerskiego, budowy płaszczyzny do odladzania samolotów, remontu drogi startowej wraz z modernizacją kanalizacji deszczowej, remontu i rozbudowy północnych PPS samolotów (płaszczyzny północne górna i dolna), a także budowy budynku stacji transformatorowej wraz z wyposażeniem. Przedsięwzięcie zaliczone zostało do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Odwołania od powyższej decyzji złożyli między innymi skarżący oraz skarżące stowarzyszenie. Decyzją z [...] grudnia 2011 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska: 1. uchylił pkt 1.2.1 decyzji organu I Instancji w brzmieniu: "W porze nocnej ograniczyć sumę operacji lotniczych obejmujących starty i lądowania samolotów komunikacyjnych (rejsowych i czarterowych) maksymalnie do 12, przy udziale nie większym niż 25% operacji samolotów "ciężkich" i w tym zakresie orzekł: "W porze nocnej dopuszcza się maksymalnie 12 operacji lotniczych obejmujących starty i lądowania samolotów komunikacyjnych (rejsowych i czarterowych), przy udziale nie większym niż 25% operacji samolotów takich jak Airbus A320 i Boeing 737-800", 2. uchylił pkt I. 2.2 decyzji w brzmieniu: "W porze nocnej ograniczyć sumę operacji lotniczych obejmujących starty i lądowania samolotów GA – General Aviation, z silnikami turbośmigłowymi o masie startowej nie większej niż 5000 kg, maksymalnie do 4" i w tym zakresie orzekł: "W porze nocy nie dopuszcza się operacji lotniczych obejmujących starty i lądowania samolotów GA – General Aviation, o masie startowej nie większej niż 5000 kg maksymalnie do 4", 3. uchylił pkt I. 2.6 decyzji w brzmieniu: "W porze nocnej 75% wszystkich operacji lotniczych obejmujących starty i lądowania wykonywać od strony Przeźmierowa, a 25 % od strony Poznania." 4. uchylił pkt I. 2.7 decyzji w brzmieniu: "W porze dziennej nie przekraczać 70% udziału wszystkich operacji lotniczych obejmujących starty i lądowania na danym kierunku, w tym nie przekraczać 80% startów oraz 62% lądowań" i w tym zakresie orzekł: "Rozkład operacji lotniczych ma gwarantować, by zasięg oddziaływania lotniska nie przekraczał granic obszaru ograniczonego użytkowania, wskazanego do wyznaczenia w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, następnie wyznaczonego stosowną uchwałą Sejmiku Województwa", 5. uchylił treść pkt 1.2.5 decyzji w brzmieniu: "Przed oddaniem do użytkowania przedsięwzięcia wyłączyć z eksploatacji samolot pocztowy typu AN-26, a w ciągu maksymalnie 10 lat samolot Yakovlev Yak-40." i w tym zakresie orzekł: "W ciągu maksymalnie 10 lat od oddania do użytkowania przedsięwzięcia wyłączyć z obsługi przez lotnisko samolot Yakovlev Yak-40". W pozostałej części organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I Instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo. Ponadto uzasadnił zmiany w decyzji organu I instancji i szeroko odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniach. Na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli skarżące stowarzyszenie oraz skarżący. Wyrokiem z 3 stycznia 2013 r. IV SA/Wa 411/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło skarżące stowarzyszenie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1425/13 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadniczą kwestią określającą prawidłowość przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego była w pierwszej kolejności ocena legitymacji procesowej skarżącego stowarzyszenia zwykłego. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji w pierwszej kolejności stwierdził, że skarżące stowarzyszenie uzupełniło braki, co pozwoliło stwierdzić, że posiadało legitymację procesową do wniesienia skargi w tej sprawie. W ocenie Sądu I instancji, organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. Nie doszło również do naruszenia praw skarżących jako strony toczącego się postępowania. Sąd I instancji przedstawił podstawy prawne wydania decyzji środowiskowej. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd I instancji stwierdził, że zmiana pkt I 2.6 i I 2.7 decyzji I instancji nie oznacza całkowitej zmiany proponowanego obszaru ograniczonego użytkowania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił bowiem, że obliczenia zasięgu oddziaływania hałasu zostały dokonane w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla najbardziej niekorzystnych warunków eksploatacji lotniska. Określając warunek I. 2.7. decyzji, organ I instancji próbował ograniczyć możliwość przekraczania tych granicznych procentowych proporcji operacji lotniczych na poszczególnych drogach startowych, zobowiązując inwestora do nieprzekraczania 70% udziału wszystkich operacji lotniczych obejmujących starty i lądowania na danym kierunku, w tym nieprzekraczania 80% startów oraz 62% lądowań. Organ II instancji uchylił jednak ten warunek i orzekł w tym zakresie, ze względu na niepewną możliwość spełnienia tego warunku przez inwestora, a przede wszystkim z uwagi na obowiązek przestrzegania przez inwestora procedur lotniczych, jak również uwzględniania warunków pogodowych. Określony w decyzji warunek zobowiązuje inwestora do takiego zarządzania operacjami lotniczymi, żeby zasięg oddziaływania lotniska nie przekraczał granic obszaru ograniczonego użytkowania, wyznaczonego na podstawie danych wejściowych dotyczących operacji lotniczych. W ocenie Sądu I instancji, stanowisko organu odwoławczego jest zasadne i racjonalne. Ponadto Sąd I instancji wskazał, że odnosząc się do wykonywania operacji lotniczych w porze nocnej organ wyjaśnił, że przyjęty do obliczeń w raporcie rozkład proporcji operacji lotniczych (75% od strony Przeźmierowa, a 25% od strony Poznania) był zapisem "elastycznym" do pewnego stopnia, tzn. nie zakładał, że dokładnie 25% startów i lądowań będzie odbywać się od strony Poznania, a 75% od strony Przeźmierowa. Organ odwoławczy wziął pod uwagę ogólną zasadę realizowania startów i lądowań statków powietrznych w kierunku pod wiatr oraz uwzględnił, że w rejonie Poznania najczęściej występują wiatry zachodnie o prędkościach od 2 do 10 m/s (s. 35 raportu). W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że dotrzymanie wartości 75% operacji lotniczych od strony zachodniej może zostać osiągnięte na przykład poprzez zwiększanie ilości startów pod wiatr w stronę Przeźmierowa (progu RWY 29), tak żeby przy trudniejszej do realizacji operacji lądowań z wiatrem z tego kierunku utrzymać odpowiednią procentową proporcję. Sąd I instancji odniósł się także do zarzutu dotyczącego braku możliwości skontrolowania, czy inwestor spełnia warunek dotyczący zachowania standardów akustycznych poza obszarem ograniczonego użytkowania. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że zastosowanie w sprawie znajdzie § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z 16 czerwca 2011 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów poziomów substancji lub energii w środowisku przez zarządzającego drogą, linią kolejową, linią tramwajową, lotniskiem lub portem (Dz.U. Nr 140, poz. 824). Inwestor spełnia warunki wynikające z tej normy i wdrożył system pomiarów ciągłych hałasu. Organem właściwym do kontroli podmiotów korzystających ze środowiska, m.in. w zakresie przestrzegania decyzji ustalających obowiązek prowadzenia pomiarów wielkości emisji i jej wpływu na stan środowiska jest, zgodnie z art. 2 ust 1 pkt 1 ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2007 r. Nr 44, poz. 287 ze zm.), wojewódzki inspektor ochrony środowiska. W przypadku przekroczenia dopuszczalnych poziomów emisji hałasu w związku z funkcjonowaniem lotniska, istnieje możliwość zgłoszenia stwierdzonych nieprawidłowości do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, który posiada kompetencje do przeprowadzenia pomiarów kontrolnych poziomów substancji i energii w środowisku. Ponadto, zgodnie z punktem V decyzji, organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek wykonania w terminie roku od oddania do użytkowania drogi kołowania wraz z drogami szybkiego zejścia oraz PPS przez elewację północną terminala pasażerskiego, analizy porealizacyjnej w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na klimat akustyczny. Opracowanie to musi zostać wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami i metodyką, a po przedłożeniu organowi I instancji oraz Marszałkowi Województwa Wielkopolskiego, zostanie poddane weryfikacji tych organów, w tym w odnośnie zachowania przez inwestora warunków obszaru ograniczonego użytkowania, który zostanie utworzony uchwałą Sejmiku Województwa Wielkopolskiego. Ponadto pkt II. 1 i 2 decyzji organu I instancji nakłada na inwestora obowiązek prowadzenia monitoringu ilości operacji lotniczych (startów i lądowań) z podziałem na kierunki i typy statków powietrznych oraz stworzenia i wdrożenia procedur zapewniających stosowanie i skuteczne nadzorowanie działań "określonych w I. 2 w punktach od 11 do 19". Sąd I instancji odniósł się ponadto do zarzutu skarżącego stowarzyszenia dotyczącego zapewnienia bezpieczeństwa operacji lotniczych (pkt 3 decyzji). W ocenie Sądu I instancji, zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ organy wydające decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach opierają swoją wiedzę o planowanym przedsięwzięciu na dokumentacji przedłożonej przez inwestora. Jeżeli inwestor zakłada możliwość realizacji operacji lotniczych na pewnych kierunkach, to organ środowiskowy nie ma podstaw, żeby to kwestionować. Skarżący zarzucili, że decyzja organu II instancji akceptuje przekroczenie ilości operacji lotniczych w porze dnia i w porze nocy, określonych w raporcie. Sąd I instancji wskazał, że punkt I. 2.3–1.2.4 decyzji I instancji oraz punkty 1 i 2 decyzji organu odwoławczego, wyraźnie określają ograniczenia ilościowe dla dokonywania operacji lotniczych samolotów komunikacyjnych (rejsowych i czarterowych) oraz samolotów General Aviation (GA), a punkt 3 decyzji organu odwoławczego nie stoi z nimi w sprzeczności i nie znosi ich obowiązywania. Ponadto Sąd I instancji nie podzielił stanowiska stowarzyszenia, że nieprawidłowo ustalono w raporcie zasięg obszaru ograniczonego użytkowania, ponieważ w obliczeniach dotyczących oddziaływań akustycznych nie uwzględniono samolotów GA. Z zestawienia modeli statków powietrznych ujętych w tabelach 4.3.4.5.-1 – 4.3.4.5.-3 raportu, które zawierają przyjęte do obliczeń akustycznych zestawienia liczby operacji lotniczych poszczególnych samolotów, wynika, że wymienione zostały tam również samoloty GA. Ponadto skarżący zarzucili, że obliczenia poziomu hałasu zawarte w raporcie są niejednoznaczne i nieprecyzyjne, a wyniki tych obliczeń (przedstawione w postaci graficznej jako zasięgi poszczególnych izofon) nie pozwalają na ustalenie poziomu hałasu w strefie ograniczonego użytkowania oraz w budynkach. Sąd I instancji wyjaśnił, że zasięg proponowanego obszaru ograniczonego użytkowania przedstawiony w raporcie (w tym także na poświadczonych kopiach map ewidencyjnych) obejmuje obszary podlegające ochronie akustycznej, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. Nr 120, poz. 826). Natomiast na s. 225 raportu zostały przedstawione założenia i wymagania dotyczące poszczególnych stref obszaru ograniczonego użytkowania. W toku postępowania organ odwoławczy zwracał uwagę, że przepisy ochrony środowiska nie określają standardów akustycznych w pomieszczeniach, natomiast precyzuje je Polska Norma PN-87/B-02151/02 "Akustyka budowlana. Ochrona przed hałasem pomieszczeń w budynkach. Dopuszczalne wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach", której egzekwowanie pozostaje w kompetencji organów państwowej inspekcji sanitarnej. Skarżące stowarzyszenie zarzuciło także, że wszystkie obliczenia będące podstawą określenia zasięgu oddziaływania akustycznego lotniska, jak również poziomu tego hałasu, oparto na obliczeniach, w których pojedyncze zdarzenie definiowano nie jako czas ich trwania, lecz jako ilość tych zdarzeń. Miało to spowodować, że celowo zaniżono wyniki poziomu hałasu o kilkanaście decybeli w celu m.in. zmniejszenia zasięgu obszaru ograniczonego użytkowania. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego, że zarzut ten dotyczy obliczeń średniego długotrwałego poziomu dźwięku, przy prowadzeniu pomiarów ciągłych hałasu, natomiast zasięg oddziaływania akustycznego przedstawiony w raporcie został wyznaczony nie na podstawie metod pomiarowych, lecz wyłącznie obliczeniowych. Sąd I instancji podkreślił, że organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do tej kwestii w uzasadnieniu decyzji. Podobnie odniósł się do zarzutu dotyczącego rejestracji poziomu i zakresu hałasu z lotniska przez urządzenie do pomiaru poziomu hałasu emitowanego przez "Tor Poznań" oraz zarzutu, że utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania jest dowodem na naruszenie zasady zrównoważonego rozwoju. Sąd I instancji nie podzielił zarzutów skarżących dotyczących sprzeczności realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia z uchwałą Nr XLIII/512/V/2008 Rady Miasta Poznania z 14 października 2008 r. w sprawie przyjęcia "Programu Ochrony Środowiska przed Hałasem". W ocenie Sądu I instancji, powołany program jest bardzo ogólny i zawiera wyłącznie propozycje działań zmierzających do obniżenia hałasu związanego z funkcjonowaniem lotniska, proponując stopniowe obniżanie liczby lotów nocnych od 2010 r. Sąd I instancji odniósł się ponadto do kwestionowanej przez skarżące stowarzyszenie opinii Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] grudnia 2010 r. Organ I instancji uzyskał powyższą opinię w trybie art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej. Opinia ta jest niezaskarżalna. Wydając opinię, organ państwowej inspekcji sanitarnej dysponował m.in. raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i na podstawie posiadanej dokumentacji wypowiedział się w ramach swoich kompetencji. Sąd I instancji wyjaśnił, że kolejny zarzut dotyczył skumulowanego oddziaływania przez nakładanie się obszarów ograniczonego użytkowania z lotniska wojskowego, w K., Toru C. oraz lotniska B. Jak wynika z wyjaśnień organu II instancji, art. 135 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2013 r. poz. 1232 ze zm., dalej jako "p.o.ś.") nie przewiduje możliwości utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla toru wyścigowego. Na temat oddziaływań skumulowanych, w tym dotyczących wojskowego lotniska w K., organ II instancji wypowiedział się w zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji nie podzielił stanowiska stowarzyszenia, że dla planowanego przedsięwzięcia konieczne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko na etapie uzyskiwania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego. Zgodnie z art. 82 ust. 1 pkt 4 oraz art. 88 ust. 1 ustawy środowiskowej, obowiązek przeprowadzenia tzw. ponownej oceny oddziaływania na środowisko nie jest obligatoryjny, ale stwierdzany przez organ lub na skutek wniosku złożonego przez inwestora. Jak wskazano w decyzji organu odwoławczego, biorąc pod uwagę bardzo konkretne i znane parametry przedsięwzięcia, które są rozbudową istniejącego przedsięwzięcia, brak było podstaw do nałożeniem takiego obowiązku w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sąd I instancji podkreślił, że organ odwoławczy szeroko ustosunkował się do kwestii braku konieczności przedstawienia w raporcie wyników badań kumulacji wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) w glebie oraz liczby operacji lotniczych, która została przyjęta w raporcie – 48 180 w skali roku, podkreślając, że dla wyniku postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie ma znaczenia, czy liczba ta przekroczy 50 000. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło skarżące stowarzyszenie. W pierwszej kolejności zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego. Po pierwsze, błędną wykładnię art. 119 p.o.ś., w ten sposób że Sąd na stronie 12 uzasadnienia wyroku zmarginalizował znaczenie programów ochrony środowiska. Po drugie, niewłaściwe zastosowanie art. 119 ust. 1 i 84 p.o.ś. w związku z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP przez nadanie prymatu zaskarżonej decyzji nad obowiązującym prawem miejscowym. Po trzecie, błędną wykładnię § 1 uchwały Nr XLIII/512/V/2008 Rady Miasta Poznania z 14 października 2008 r. oraz pkt 7.5 załącznika nr 1 do tej uchwały przez zmarginalizowanie znaczenia przyjętego przez miasto Poznań programu ochrony środowiska przed hałasem. Ponadto skarżące stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów postępowania. Po pierwsze, art. 151 w związku z 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). W ocenie stowarzyszenia, Sąd I instancji nie dostrzegł uchybień jakie popełniły organy administracji. Organy naruszyły art. 6 k.p.a., ponieważ rozstrzygnięcia zostały wydane z pominięciem uchwały Nr XLIII/512/V/2008 Rady Miasta Poznania z 14 października 2008 r. Ponadto naruszyły art. 84 § 1 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ponieważ specjalistyczny dokument wymagający weryfikacji przez osobę posiadającą wiadomości specjalne, jakim jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, nie został zbadany przez biegłego. W ocenie skarżącego stowarzyszenia, doszło również do naruszenia "art. 135 ust. 3A p.o.ś." w związku z art. 107 § 1 k.p.a. w zakresie projektowanego obszaru ograniczonego użytkowania dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie Portu Lotniczego "B." w P., co w konsekwencji spowodowało dowolne i odbiegające od treści raportu rozstrzygnięcie Sejmiku Województwa w zakresie ograniczeń w poszczególnych strefach dla utworzonego obszaru ograniczonego użytkowania. Po drugie, art. 141 § 4 p.p.s.a. W ocenie skarżącego stowarzyszenia, uzasadnienie zaskarżanego wyroku nie daje rękojmi, że Sąd I instancji dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, jak i nie pozwala na ocenę, czy przesłanki, na których oparł się Sąd I instancji są trafne. W związku z powyższym skarżące stowarzyszenie wniosło o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną inwestor wniósł o jej oddalenie w całości jako nieuzasadnionej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Należy także podkreślić, że uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa. Ponadto uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w jej uzasadnieniu jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w sytuacji zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany. W przypadku podniesienia w skardze kasacyjnej jednocześnie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, należy w pierwszej kolejności odnieść się do tych ostatnich podstaw kasacyjnych. Po pierwsze, nie jest zasadny zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 151 w związku z niezastosowaniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Miało to nastąpić z powodu naruszenia przez właściwe organy – czego "nie dostrzegł" Sąd I instancji – art. 6 k.p.a., ponieważ rozstrzygnięcia w tej sprawie organu I i II instancji miały zostać rzekomo wydane z pominięciem uchwały Nr XLIII/521/V/2008 Rady Miasta Poznania z dnia 14 października 2008 r. Powyższy zarzut jest całkowicie chybiony jak i jego uzasadnienie, które podnosi z tej przyczyny naruszenie także przepisów art. 84 § 1 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Należy bowiem podkreślić, że raport o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko jest to dokument prywatny, a nie urzędowy, co nie oznacza jednak, że musi być poddany ocenie przez biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Właściwe rzeczowo i miejscowo organy w tej sprawie, tj. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu jak i Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska są to bowiem wyspecjalizowane organy powołane przez ustawodawcę do orzekania w tego rodzaju sprawach. Natomiast zarzuty skarżącego kasacyjnie stowarzyszenia wobec ustaleń stanu faktycznego w tej sprawie, także wynikających z przedmiotowego raportu, nie są oparte na kontrdowodzie zawierającym wiadomości specjalne i opracowanym przez właściwy podmiot posiadający wiedzę specjalistyczną w tym zakresie przedmiotowym. Także zarzut dotyczący naruszenia art. 135 ust. 3a p.o.ś. w związku z art. 107 § 1 k.p.a. nie wykazał ich naruszenia przez Sąd I instancji z powodu ich błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania w zakresie kontroli zaskarżonej decyzji środowiskowej w stanie faktycznym i prawnym tej sprawy. Ponadto należy podkreślić, że przedmiotem skargi do Sądu I instancji jest decyzja o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia "B.", a nie akt prawa miejscowego o utworzeniu obszaru ograniczonego użytkowania dla danego przedsięwzięcia. Po drugie, chybiony jest również zarzut kasacyjny, który podnosi naruszenie przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu sporządzenia niewystarczającego uzasadnienia, z którego treści miało nie wynikać w sposób jasny, dlaczego Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego. Jednak zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09 (ONSAiWSA 2010, nr 3, s. 39), przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie ulega wątpliwości, że takie stanowisko rozstrzygnięcie Sądu I instancji w niniejszej sprawie zawiera, jak i jest prawidłowo uzasadnione. Po trzecie, także brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia stanowiska, że na s. 12 uzasadnienia wyroku Sąd I instancji przyjął błędną wykładnię art. 119 p.o.ś., która w istocie spowodowała, że "zmarginalizował" znaczenie programów ochrony środowiska. Jest to zarzut gołosłowny jak i nie precyzyjny, oraz nie mający oparcia w materiale dowodowym tej sprawy, poddanym prawidłowej kontroli przez Sąd I instancji, który nie prowadzi samodzielnie postępowania dowodowego, za wyjątkiem przypadku z art. 106 § 3 p.p.s.a., który w przedmiotowej sprawie nie wystąpił. Ponadto na s. 12 uzasadnienia wyroku Sąd I instancji w ogóle nie prowadzi żadnych rozważań dotyczących przedmiotowego programu ochrony środowiska przed hałasem. Po czwarte, nie ma także jakichkolwiek podstaw do uznania zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 119 ust. 1 i art. 84 p.o.ś. w związku z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP. Brak jest bowiem przesłanek do przyjęcia stanowiska, że Sąd I instancji przyjął prymat zaskarżonej decyzji środowiskowej nad obowiązującym prawem miejscowym, a w tym uchwały Rady Miasta Poznania nr XLIII/521/V/2008 z 14 października 2008 r. w sprawie przyjęcia "Programu Ochrony Środowiska Przed Hałasem". Jest to również zarzut gołosłowny, który nie jest oparty na żadnym kontrdowodzie zawierającym wiadomości specjalne podważające ustalenia osnowy decyzji środowiskowej i jej uzasadnienia prawnego i faktycznego, w tym także oceny złożonego przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko. Po piąte, biorąc pod uwagę powyższe ustalenia prawne i faktyczne nie jest również zasadny zarzut kasacyjny, który podnosi błędną wykładnię przez Sąd I instancji przepisu § 1 uchwały Nr XLIII/512/V/2008 Rady Miasta Poznania z 14 października 2008 r. oraz pkt 7,5 załącznika nr 1 do tej uchwały przez "zmarginalizowanie" znaczenia przyjętego przez Miasto Poznań programu ochrony środowiska przed hałasem. Jest to zarzut ogólnikowy i nieprecyzyjny biorąc pod uwagę, że § 1 tejże uchwały stanowi tylko, że załącznik nr 1 do uchwały zawiera przedmiotowy program ochrony środowiska przed hałasem. Ponadto nie jest to zarzut oparty na ustaleniach faktycznych dokonanych przez właściwe organy, a poddanych prawidłowej kontroli przez Sąd I instancji w zakresie przedmiotowym tej sprawy, czyli osnowy i uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji środowiskowej organu odwoławczego. Ponadto pkt 7.5, załącznika nr 1 do cyt. uchwały Rady Miasta Poznania z 14 października 2008 r. reguluje wyłącznie problematykę hałasu przemysłowego, a nie hałasu lotniczego, który reguluje odrębny pkt 7.4 w związku z pkt 11.4.4, przy czym tych ostatnich regulacji zarzut kasacyjny w ogóle nie objął. Z tych względów i na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło