I OW 47/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska Sędziowie NSA Marzenna Linska - Wawrzon del. WSA Andrzej Góraj (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta Wojkowice o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta Wojkowice a Prezydentem Miasta Radomsko w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku P.S. w sprawie przyznania jednorazowego świadczenia z pomocy społecznej z przeznaczeniem na zakup karty telefonicznej i artykułów biurowych postanawia: oddalić wniosek. Postępowanie w niniejszej sprawie zainicjował Burmistrz Miasta Wojkowice, który wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Radomsko w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku P. S. w sprawie przyznania jednorazowego świadczenia z pomocy społecznej z przeznaczeniem na zakup karty telefonicznej i artykułów biurowych. W uzasadnieniu wniosku Burmistrz Miasta Wojkowice wyjaśnił, że w dniu 16 grudnia 2014 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Radomsku wpłynął wniosek P. S. (osadzonego w Zakładzie Karnym w Łowiczu) z dnia 10 grudnia 2014 r. o udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego na zakup karty telefonicznej, zeszytu listowego, dwóch długopisów i pięciu znaczków. P. S. swój wniosek umotywował tym, że ww. artykuły są mu niezbędne do utrzymania kontaktu z rodziną. Miejski Ośrodka Pomocy Społecznej w Radomsku przekazał przedmiotowy wniosek do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wojkowicach, wskazując ww. Ośrodek jako właściwy do rozpatrzenia sprawy. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że P. S. od 19 września 2014 r. przebywa w Zakładzie Karnym w Łowiczu. Przed osadzeniem zamieszkiwał u matki swojej konkubiny pod adresem B., ul. W.. Ze związku z konkubiną, z którą utrzymuje stały kontakt, ma syna urodzonego 01 lutego 2014 r. Burmistrz Miasta Wojkowice wskazał, iż na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Natomiast na podstawie art. 25 Kodeksu cywilnego, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Burmistrz Miasta Wojkowice podniósł, iż z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego jednoznacznie wynika, że zmianie uległa sytuacja osobista wnioskodawcy i koncentracja spraw życiowych ma miejsce w miejscowości B., gdzie wnioskodawca zamieszkiwał przed osadzeniem. Burmistrz Miasta Wojkowice dodał, że P. S. nie można uznać za osobę bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ ustawa definiuje osobę bezrobotną jako osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Zamieszkiwanie w lokalu, który spełnia wymogi lokalu mieszkaniowego przed osadzeniem w zakładzie karnym powoduje, że wnioskodawcy nie można uznać za osobę bezdomną w dacie złożenia wniosku, co skutkowałoby właściwością dla gminy Wojkowice, według ostatniego adresu stałego zameldowania. W świetle powyższego, zdaniem Burmistrza Miasta Wojkowice, miejscowość B., dla której do rozstrzygnięcia wniosku z 10 grudnia 2014 r. właściwy jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Radomsku, była głównym ośrodkiem działalności, w którym koncentrowały się czynności życiowe wnioskodawcy przed osadzeniem w zakładzie karnym. Charakter złożonego wniosku oraz ustalenia wywiadu środowiskowego pozwalają stwierdzić, że wnioskodawca wiąże swoją przyszłość z gminą B., ponieważ ma stały kontakt z matką swojego dziecka i chce dołożyć wszelkich starań, aby ten kontakt podtrzymać. W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Prezydent Miasta Radomsko uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Prezydent podał, że zgodnie z art. 101 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, właściwość gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, a w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Mając na względzie powyższe Prezydent Miasta Radomsko uznał, że nie może on rozstrzygać o jakiejkolwiek pomocy dla P. S., gdyż w żaden sposób nie jest on związany z Radomskiem. Zdaniem Prezydenta Miasta Radomsko, miejscowość B. położona jest w gminie Dobryszyce, a nie w zasięgu działania Prezydenta Miasta Radomska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne rozpoznają - na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwaną dalej – P.p.s.a.), spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Jednocześnie - zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa w cytowanym wyżej artykule. Przedmiotowy spór, jaki zaistniał pomiędzy Burmistrzem Miasta Wojkowice a Prezydentem Miasta Radomska jest sporem negatywnym i dotyczy wskazania organu właściwego w sprawie rozpoznania wniosku o udzielenie pomocy finansowej. Wspomniany wyżej wniosek miał swoje oparcie w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.). Zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ww., ustawy obowiązek zapewnienia realizacji zadań pomocy społecznej spoczywa na jednostkach samorządu terytorialnego a gmina i powiat obowiązane są zgodnie z przepisami ustawy, do wykonywania zadań pomocy społecznej. Z kolei, według art. 101 ust. 1 tego aktu, właściwość miejscową gmin w sprawach z zakresu pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ponieważ ustawa ta nie zawiera legalnej definicji pojęcia miejsca zamieszkania, to z tego powodu, zastosowanie w tej mierze znajdują przepisy kodeksu cywilnego. W analizowanej sytuacji istotna była zatem treść przepisu art. 25 k.c., który przewiduje, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, na który składają się dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). O zamiarze stałego pobytu można mówić więc wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej osoby fizycznej. Jak przyjmuje się przy tym zgodnie w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, miejsce zamieszkania osoby fizycznej nie musi być tożsame z miejscem jej tzw. zameldowania. Meldunek bowiem jest czynnością jedynie techniczną, administracyjną, związaną z miejscem faktycznego pobytu osoby. O zamiarze natomiast jej stałego pobytu w określonej miejscowości decyduje wola tej osoby. Odnosząc powyższe do sytuacji, jaka zachodziła w przedmiotowej sprawie należy wskazać, że pomimo tego, iż aktualnie wnioskodawca przebywa w Zakładzie Karnym w Łowiczu, to głównym ośrodkiem jego działalności jest miejscowość B.. Tam bowiem koncentrują się obecnie, ważne dla niego sprawy życiowe. Tam mieszkał przed osadzeniem w Zakładzie Karnym. Tam nadal mieszka jego konkubina i jego dziecko, z którymi utrzymuje stały kontakt. Powyższe fakty, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, świadczą, że za aktualne miejsce zamieszkania P. S. należy traktować miejscowość B. gdyż to w tej miejscowości koncentruje się obecnie jego cała aktywność życiowa. W niniejszym przypadku nie miała żadnego znaczenia kwestia aktualnego pobytu wnioskodawcy w Zakładzie Karnym. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego umieszczenie w Zakładzie Karnym czy Areszcie Śledczym nie jest jednoznaczne ze zmianą miejsca zamieszkania w rozumieniu art.25 K.c. (patrz np. postanowienie NSA z 6 lipca 2012r. sygn. akt II OSK 1553/12. Co zaś się tyczy położenia miejscowości B., to leży ona w Gminie Dobryszyce. Stąd też za miejsce zamieszkania P. S. w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w zw. z art. 25 K.c. należy uznać Gminę Dobryszyce, co wyklucza właściwość Prezydenta Miasta Radomska jak też Burmistrza Miasta Wojkowice, do rozpatrzenia wniosku P. S. w sprawie przyznania jednorazowego świadczenia z pomocy społecznej z przeznaczeniem na zakup karty telefonicznej i artykułów biurowych. W związku z powyższym, na podstawie art. 15 § 2 w zw. z art. 151 i art. 64 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, jak w sentencji.