II SA/Ke 661/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 maja 2015r. znak: [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. C., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem z dnia 25.03.2013r. Komendant Wojewódzki Policji zwrócił się do Prezydenta Miasta o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji M. C. do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień. W uzasadnieniu tego wniosku wskazano pięć przypadków naruszenia przepisów ruchu drogowego, jakie miały miejsce w okresie od dnia 27.07.2012r. do 13.03 2013r. – za co ww. kierowca uzyskał łącznie 25 punktów, przekraczając dozwolony przepisami limit 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że M. C. nie posiadał nigdy polskiego prawa jazdy, obecnie zaś posiada amerykańskie, międzynarodowe prawo jazdy. Korzystając z pomocy Konsulatu Generalnego RP w Nowym Jorku wyjaśniono rodzaj uprawnień posiadanych przez odwołującego. Decyzją z dnia [...] organ I instancji skierował M. C. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kat. B, C1 z części teoretycznej i praktycznej – z uwagi na przekroczenie 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W podstawie prawnej powołano m. in. art. 99 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 2 i art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5.01.2011r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015r. poz. 155) oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20.06.1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012r. poz. 1137 ze zm.). Odwołanie od ww. decyzji wniósł M. C., wskazując że ww. przepisy nie mają wobec niego zastosowania – z uwagi na posiadanie prawa jazdy wydanego w Stanach Zjednoczonych (niewymienionego wśród dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w art. 4 ustawy o kierujących pojazdami), które to państwo nie jest stroną Konwencji o ruchu drogowym podpisanej w dniu 8.11.1968r. w Wiedniu. Tym samym odwołujący się nie podlega przepisom dotyczącym skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami – które nie znajdują zastosowania w jego przypadku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, podzieliło w całości ustalenia fatyczne i argumentację prawną organu I instancji. Kolegium podkreśliło przy tym, że przy liczeniu limitu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, należy uwzględniać czas jednego roku – który w niniejszej sprawie obejmuje termin od dnia popełnienia pierwszego naruszenia, tj. 27.07.2012r. do dnia 27.07.2013r. W tym okresie M. C. dopuścił się pięciu naruszeń prawa, tj. w dniu 27.07.2012r. - 6 pkt, w dniu 2.08.2012r. - 1 pkt, w dniu 01.12.2012r. - 6 pkt, w dniu 12.02.2013r. - 6 pkt oraz w dniu 13.03.2013r. - 6 pkt. W rezultacie strona, przed upływem roku liczonego od dnia 27.07.2012r., uzyskała łącznie w tym czasie 25 punktów karnych. Okoliczności te potwierdza wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, sporządzony na podstawie wpisów ostatecznych dokonanych na podstawie § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25.04.2012r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, Dz. U. z 2012r. poz. 488). Tym samym, organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami miał obowiązek skierowania kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących braku kompetencji do skierowania strony na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji organ II instancji przytoczył treść art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym oraz art. 130 ust. 1 tej ustawy, na podstawie którego Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, a określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Jak wynika z treści przepisów wykonawczych ewidencja ta prowadzona jest również w stosunku do kierowców będących obywatelami polskimi, choć zamieszkałych poza terenem Polski (a contrario § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia z dnia 25.04.2012r.). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł M. C., zarzucając decyzji organu odwoławczego: 1. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa procesowego to jest: a) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., polegające na zaniechaniu zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a przez to zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego – co skutkowało brakiem ustosunkowania się organu odwoławczego do istoty odwołania, b) art. 107 § 3 K.p.a., polegające na pominięciu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej poprzez nieustosunkowanie się organu odwoławczego do istoty odwołania tj. czy w sytuacji posiadania prawa jazdy wydanego w kraju, który nie jest stroną Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu w dniu 8.11.1968r. mogą mieć zastosowanie polskie przepisy dotyczące skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje. 2. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, to jest: a) art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym – poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na zastosowaniu powyższego przepisu w sytuacji, gdy brak jest podstaw do jego zastosowania, ponieważ skarżący posiada międzynarodowe prawo jazdy wydane w kraju nie będącym stroną wskazanej wyżej Konwencji; b) art. 99 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami –przez błędną jego wykładnię, polegającą na wadliwym przyjęciu, że Prezydent Miasta zobligowany jest wydać decyzję o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji po otrzymaniu wniosku pochodzącego od organu kontroli ruchu drogowego, a tym samym przyjęciu, że jest on takim wnioskiem związany. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 ustawy P.p.s.a. sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną. Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego. Na wstępie należy wskazać, iż analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie pozwala uznać, że - wbrew zarzutom skargi - organy w prowadzonym postępowaniu podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia niniejszej sprawy (art. 7 K.p.a.), zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) – przy jednoczesnym zachowaniu reguł jego oceny wskazanych w art. 80 K.p.a. Jakkolwiek w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego nie odniesiono się wprost do zarzutu strony ( wskazywanego w pkt. 1 lit. b petitum skargi ) to, zdaniem Sądu, uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik niniejszej sprawy. Zaskarżonym w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o skierowaniu M. C. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kat. B, C1 z części teoretycznej i praktycznej. U podstaw podjęcia ww. decyzji legły – nie kwestionowane przez skarżącego - ustalenia faktyczne, dokonane na podstawie informacji przedstawionych we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 25.03.2013r. (k. 1 akt administracyjnych). Mianowicie, w piśmie tym wskazano pięć przypadków naruszenia przez M. C. przepisów ruchu drogowego, jakie miały miejsce w okresie od dnia 27.07.2012r. do 13.03 2013r. – za co uzyskał łącznie 25 punktów, przekraczając dozwolony przepisami limit 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Skarżący kwestionuje natomiast samą zasadność zastosowania wobec niego instytucji skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami argumentując, że oprócz polskiego, posiada także obywatelstwo Stanów Zjednoczonych oraz międzynarodowe prawo jazdy wydane w Stanach Zjednoczonych (okoliczności niesporne, znajdujące potwierdzenie na k. 8, 9, 11 akt administracyjnych). M. C. wskazuje, że nigdy nie posiadał polskiego prawa jazdy, co – jego zdaniem – wyłącza możliwość wydania zaskarżonej decyzji, zwłaszcza z uwagi na treść Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu w dniu 8.11.1968r. Tym samym spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy legitymujący się ww. prawem jazdy obywatel Rzeczypospolitej Polskiej (oraz jednocześnie Stanów Zjednoczonych) podlega rygorowi z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20.06.1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012r. poz. 1137 ze zm.). Jak wynika z tego przepisu kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Rozwiązanie to stanowi odzwierciedlenie trybu określonego w art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5.01.2011r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015r., poz. 155), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji. Z kolei zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 2 sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji. Zgodnie z art. 2 pkt 21 Prawa o ruchu drogowym, kierowcą jest osoba uprawniona do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem. Z kolei stosownie do art. 2 pkt 1 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o kierowcy - należy przez to rozumieć odpowiednio kierowcę, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie nie było kwestionowane, że M. C. posiada międzynarodowe prawo jazdy wydane w Stanach Zjednoczonych. Poza sporem jest również fakt otrzymania przez niego łącznie 25 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. W ocenie Sądu, skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do kwestionowania prawidłowości wpisów dokonanych w prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji ewidencji, gdyż kierowca, będący obywatelem polskim, podlega wpisaniu do tej ewidencji w przypadku zaistnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek. Wniosek taki należy wyprowadzić a contrario z brzmienia § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25.04.2012r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012r., poz. 488). Jak wynika bowiem z tego przepisu do ewidencji wpisuje się kierowcę, który kierując pojazdem silnikowym lub motorowerem, dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego (ust. 1), zaś wpisowi do ewidencji nie podlega kierowca niebędący obywatelem polskim i nieposiadający karty pobytu, chyba że dopuścił się naruszenia, za które może być orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów (ust. 2). Ponadto regulacja § 3 tego rozporządzenia odnosi się nie tylko do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych (ust. 1), ale również do ewidencji prowadzonej przez Komendanta Głównego Policji – w odniesieniu do kierowców będących obywatelami polskimi niemających miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ust. 2). Podobnie przepis § 7 ust. 4 w zw. z § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia przewiduje, że wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy komendant wojewódzki Policji kieruje według właściwości wynikającej z przepisów K.p.a. – w przypadku kierowców będących obywatelami polskimi niemających miejsca stałego zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2.04.2009r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2012r. poz. 161) obywatel polski posiadający równocześnie obywatelstwo innego państwa ma wobec Rzeczypospolitej Polskiej takie same prawa i obowiązki jak osoba posiadająca wyłącznie obywatelstwo polskie. Z kolei stosownie do art. 3 ust. 2 tej ustawy obywatel polski nie może wobec władz Rzeczypospolitej Polskiej powoływać się ze skutkiem prawnym na posiadane równocześnie obywatelstwo innego państwa i na wynikające z niego prawa i obowiązki. W ocenie składu orzekającego w sprawie niniejszej, obywatel polski i zarazem obywatel Stanów Zjednoczonych podlega prawu polskiemu w zakresie sankcji, o której mowa w art. 114 ust. 1 pkt.1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Kompetencje organów administracji publicznej orzekających w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami nie są uzależnione od tego kto jest wystawcą dokumentu prawa jazdy, ale od stwierdzenia czy w odniesieniu do osoby będącej obywatelem polskim posługującej się takim uprawnieniem do kierowania pojazdami na terenie Polski, zachodzą przesłanki z art. 114 ust. 1 pkt.1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. W ocenie Sądu, odmienne traktowanie skarżącego (posiadającego oprócz polskiego także obywatelstwo Stanów Zjednoczonych) – w zakresie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami – prowadziłoby do naruszenia zasady równości wobec prawa (przejawiającej się m. in. w równym traktowaniu przez władze publiczne), wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Tym samym zarzut naruszenia art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym – poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na zastosowaniu powyższego przepisu w sytuacji, gdy brak jest podstaw do jego zastosowania, ponieważ skarżący posiada międzynarodowe prawo jazdy wydane w kraju nie będącym stroną Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu w dniu 8.11.1968r. – jest w ocenie składu orzekającego niezasadny. Nieuzasadniony jest również zarzut określony w pkt 2 lit. b) petitum skargi. Decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym ma charakter związany, co oznacza , że właściwy organ nie ma wyboru co do możliwości skierowania lub odstąpienia od niego, w przypadku złożenia wniosku przez komendanta (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7.11.2012r. o sygn. akt VII SA/Wa 1192/12, LEX nr 1341212). Przyjęcie przeciwnego stanowiska – prezentowanego przez skarżącego – godziłoby w osiągnięcie celu w postaci dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy. Ponadto nie zostałaby wówczas spełniona funkcja prewencyjna cyt. przepisów, które – w myśl założenia ustawodawcy – winny zapobiegać wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego (por. wyroki NSA: z dnia 15.03.2012r. o sygn. akt I OSK 419/11, LEX nr 1136703 oraz z dnia 1.06.2012r. o sygn. akt I OSK 225/12, LEX nr 1164087). Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.