I SA/Wa 1421/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. B. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 488/11 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...], po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 6 marca 2012 roku sygn. akt I SAB/Wa 488/11, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz H. B. kwotę [...] ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 23 listopada 2011 r. J. H. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta [...] w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. "[...] hip. [...], d. nr [...]"[...], działka nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu złożonej skargi wyrokiem z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 488/11 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie miesiąca od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został organowi doręczony w dniu [...] czerwca 2012 r. Następnie J. H. skargą z dnia 27 sierpnia 2013 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] w związku z niewykonaniem przez organ ww. wyroku Sądu. Po rozpoznaniu na rozprawie sprawy z ww. skargi, wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2417/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] złotych płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku. Pomimo zobowiązania organu przez Sąd do wydania decyzji w określonym terminie i pomimo wymierzenia grzywny organ nadal pozostawał bezczynny. W związku z powyższym strona postępowania – H. B. pismem z dnia 13 czerwca 2014 roku złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się ukarania organu grzywną w najwyższym jej wymiarze. Po rozpoznaniu przedmiotowej skargi wyrokiem z dnia 7 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2988/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] złotych płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku. W międzyczasie Prezydent [...] w dniu [...] października 2014 r. wydał decyzję nr [...], którą przyznał odszkodowanie za część nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. nr hip. "[...] hip. nr [...] d. nr [...]"[...], stanowiącej część działki nr [...] o pow. [...] m2, która obecnie stanowi część działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...]. Następnie w dniu [...] listopada 2014 r. Prezydent [...] wydał decyzję nr [...], którą ustalił odszkodowanie za udział wynoszący [...] % wartości nieruchomości o pow. [...] m2, stanowiącej działki ewidencyjne nr [...],[...],[...],[...],[...] z obrębu [...] i nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...], zaś w dniu [...] kwietnia 2015 r. Prezydent [...] wydał decyzję nr [...], którą ustalił odszkodowanie za kolejny udział wynoszący [...] % wartości nieruchomości o pow. [...] m2, stanowiącej działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] i nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...]. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. i następnie pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. H. B., mając na względzie, że organ prowadzący postępowanie wydał rozstrzygnięcia jedynie w części rozpoznające wniosek o ustalenie odszkodowania, wezwała organ do wydania decyzji kończącej postępowanie w przedmiotowej sprawie. Następnie pismem z dnia 1 lipca 2015 r. H. B. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wystąpiła o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] m.in. w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 488/11. Jednocześnie skarżąca wniosła o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. organ poinformował J. H. i H. B., że Urząd [...] nie posiada środków pieniężnych niezbędnych do wydania decyzji merytorycznie kończącej postępowanie i że zakończenie postępowania i wydanie rozstrzygnięcia nastąpi po zabezpieczeniu środków pieniężnych na wypłatę odszkodowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, informując, że wydał w sprawie decyzje częściowe i że zakończenie postępowania i wydanie decyzji będzie możliwe po zabezpieczeniu środków pieniężnych na wypłatę odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli strona złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Prezydent [...], po zapoznaniu się ze skargą strony skarżącej, w której zawarty był wniosek o rozpoznanie w trybie uproszczonym, w odpowiedzi na skargę nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W dalszej kolejności wskazać należy, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o po-stępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten musi pozostawać w bezczynności po wyroku. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, obie te przesłanki zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie. Jednocześnie podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 154 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ewentualne wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Jak wynika z akt sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 488/11 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie miesiąca od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został organowi doręczony w dniu [...] czerwca 2012 r. Tym samym wyznaczony przez Sąd termin minął w dniu [...] lipca 2012 roku. Pomimo upływu tego terminu, jak też pomimo dwóch prawomocnych wyroków zapadłych w sprawach na niewykonanie przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 488/11, Prezydent [...] nie wydał decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Jakkolwiek ww. organ administracji wydał w sprawie decyzje częściowe, to niemniej jednak nie rozstrzygają one o całości żądania strony, w związku z czym konieczne jest wydanie przez Prezydenta [...] decyzji co do pozostałej części przedmiotu sprawy. Podkreślenia wymaga, że skarżąca wezwała organ pismem z dnia [...] marca 2015 r. i następnie pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. do wykonania powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Prezydent [...] do dnia rozpoznania sprawy nie wykonał jednakże wyroku i nie wydał decyzji kończącej postępowanie w sprawie o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. nr hip. "[...] hip. nr [...] d. nr [...]" [...]. Wobec tego Sąd uznał, że obie ustawowe przesłanki, o których była mowa powyżej, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione, a zatem skarga o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] jest zasadna. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania obywateli do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Za najbardziej adekwatną, a jednocześnie mieszczącą się w granicach określonych przepisem art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.), wysokość grzywny - Sąd uznał kwotę [...] ([...]) złotych. Ustalając taką wysokość grzywny Sąd wziął pod uwagę, iż już dwukrotnie wymierzał organowi grzywnę, a pomimo dwóch prawomocnych wyroków w tym przedmiocie, Prezydent [...] nie zakończył ostatecznie postępowania. Zgodnie z brzmieniem art. 154 § 2 powołanej powyżej ustawy Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 488/11, nie ma jeszcze charakteru rażącego naruszenia prawa. Za taką oceną przemawia okoliczność, iż organ wykonał w znacznym zakresie przedmiotowy wyrok, gdyż wydał trzy decyzje częściowe w sprawie (tj. decyzja z dnia [...] października 2014 r. nr [...], decyzja z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], decyzja z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]). Tym samym nie można uznać, że Prezydent [...] pozostawał całkowicie bezczynny w okresie od dnia wydania przez Sąd wyroku w sprawie o sygn. I SAB/Wa 488/11 do dnia rozpoznania niniejszej sprawy. Jednocześnie należy wziąć pod uwagę, że okoliczności z powodu których organ nie wydał decyzji kończącej postępowanie w sprawie (brak środków pieniężnych na wypłatę odszkodowania) nie są zawinione przez organ i nie stanowią wyrazu złej woli organu. Sądowi znane są z urzędu okoliczności związane z bardzo dużą ilością spraw odszkodowawczych prowadzonych przez Prezydenta [...] i kwestią trudności w zabezpieczeniu środków pieniężnych na realizację wypłat odszkodowań. Wobec powyższego, w ocenie Sądu zaistniałe naruszenie polegające na niezakończeniu przez organ postępowania nie cechuje jeszcze tak poważny stopień naruszenia prawa, który należałoby zakwalifikować jako rażący. Tym bardziej, że organ podjął już kroki zmierzające bezpośrednio do zakończenia postępowania i wydał decyzje częściowe w sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.