VII SA/Wa 389/15
WyrokWSA w Warszawie2015-09-29
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Bogusław Cieśla, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego odmowna w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu jest prawidłowa, gdy równolegle toczy się postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek odmówić wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu, jeśli toczy się niezakończone postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego dotyczące istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Równoległe prowadzenie postępowania naprawczego i postępowania o pozwolenie na użytkowanie jest sprzeczne z art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego, a organ nie może w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie zastępować postępowania naprawczego.Stan faktyczny
Z. D. złożyła wniosek o pozwolenie na użytkowanie nadbudowy i rozbudowy pawilonu usługowego, podczas gdy toczyło się niezakończone postępowanie naprawcze dotyczące istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organ nadzoru budowlanego odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie z powodu niewykonania obowiązku nałożonego w postępowaniu naprawczym. Z. D. zaskarżyła tę decyzję, zarzucając m.in. brak przeprowadzenia obowiązkowej kontroli budynku.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant ref. staż. Magdalena Bąba, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2015 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...], na podstawie art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 i art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.), po wszczęciu na wniosek Z. D. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...], odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...], odmawiającą Z. D. udzielenia pozwolenia na użytkowanie nadbudowy i rozbudowy pawilonu usługowego przy ul. O. w W. Argumentując powyższą decyzję organ wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 2002 r., znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2002 r., znak: [...], zmieniając wyłącznie termin wykonania obowiązku i eliminując pkt 3, nakazującą Z. D. doprowadzenie ściany wewnętrznej poprzecznej pomiędzy pawilonami przy ulicy O. i [...] do stanu zgodnego z projektem budowlanym. Nie wykonanie przez zobowiązaną obowiązku nałożonego powyższą decyzją administracyjną powodowało, że postępowanie naprawcze nie zostało zakończone, co stanowiło przesłankę wydania decyzji odmawiającej wnioskodawczyni udzielenie pozwolenia na użytkowanie nadbudowy i rozbudowy pawilonu usługowego przy ul. O. w W.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił charakter postępowania prowadzonego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji oraz co należy rozumieć pod pojęciem "rażącego naruszenia prawa".
Następnie wskazał, że uwzględniając powyższe kryteria nie można stwierdzić, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościom decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r., została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Organ nadzoru podkreślił, że z zgodnie z art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po stwierdzeniu zgodności obiektu z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę, w tym m.in. zgodności z projektem architektoniczno-budowlanym. Kwestia ta odgrywa zasadniczą rolę przy ocenie dopuszczalności udzielenia zezwolenia na użytkowanie obiektu. Ustawa rozróżnia zmiany nieodstępujące w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego i zmiany o charakterze istotnym. Stosownie do art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego, właściwy organ, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1 i w art. 57 ust. 1-4. Przepisy art. 51 stosuje się odpowiednio. Treść przytoczonego przepisu prowadzi do wniosku, że inwestor, który dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie może otrzymać pozwolenia na użytkowanie bez doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli inwestor nie spełnił wymagań określonych w art. 59 ust. 1 i w art. 57 ust. 1-4 właściwy organ jest zobowiązany do odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie i wszczęcia postępowania naprawczego określonego w art. 51 Prawa budowlanego. Przepis art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie także w sytuacji, gdy prowadzone jest już postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego i pomimo jego niezakończenia inwestor wystąpił z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. W ocenie organu, ten ostatni przypadek miał miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Materiał dowodowy wskazuje, że w dniu 2 czerwca 2004 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] wpłynął wniosek Z. D. o pozwolenie na użytkowanie nadbudowy i rozbudowy pawilonu usługowego przy ul. O. we W., podczas gdy w sprawie przedmiotowego pawilonu zostało wcześniej wszczęte postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego, w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego inwestycji, i postępowanie to nie zostało zakończone. W obrocie prawnym istniała ostateczna decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2002 r., zobowiązująca Z. D., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, do doprowadzenia ściany wewnętrznej poprzecznej pomiędzy pawilonami przy ulicy O. i [...] do stanu zgodnego z projektem budowlanym, w terminie do dnia 31 lipca 2002 r. Obowiązek nałożony powyższą decyzją nie został wykonany przez Z. D., jak wynika z akt sprawy, do dnia dzisiejszego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że równoległe prowadzenie postępowania naprawczego i postępowania o wydanie pozwolenia na użytkowanie stoi w sprzeczności z przepisem art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego. Postępowanie prowadzone w trybie art. 51 ma bowiem pierwszeństwo przed postępowaniem prowadzonym na podstawie art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego. Prowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego stanowi barierę do wydania pozwolenia na użytkowanie przed zakończeniem postępowania naprawczego. W związku z powyższym, w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy brak było podstaw do wydania decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie nadbudowy i rozbudowy spornego pawilonu usługowego.
Organ nadzoru uznał także, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut wnioskodawczym, że w niniejszej sprawie organy obu instancji dopuściły się rażącego naruszenia art. 59 ust. 1 i art. 59 a ust. 2 pkt 2a Prawa budowlanego, a także art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie obowiązkowej kontroli oraz nieuwzględnienie opinii mgr inż. A. S., z której wynikało, że pawilon został wybudowany zgodnie z projektem budowlanym. W tym kontekście organ nadzoru zauważył, że bezpośrednią przyczyną odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie nadbudowy i rozbudowy pawilonu nie było bowiem stwierdzenie istotnego odstępstwa od pozwolenia na budowę, bo takich ustaleń organ nie dokonywał w tymże postępowaniu, ale fakt nie wykonania przez Z. D. obowiązku wynikającego z decyzji wydanej w odrębnym postępowaniu, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W sytuacji, która miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, a więc gdy toczy się postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego, organ nie może zastępować tego odrębnego postępowania i niezależnie od jego przebiegu ustalać istnienie istotnych odstępstw w zrealizowanym obiekcie. Organ mógłby to zrobić gdyby takiego odrębnego postępowania nie było. Podnoszone przez Z. D. w rozpatrywanym wniosku o stwierdzenie nieważności okoliczności, dotyczące braku istotnego odstępstwa od pozwolenia na budowę, nie mogą odnieść zamierzonego skutku w niniejszym postępowaniu, ponieważ kontrolowana w tymże postępowaniu decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, nie rozstrzygały kwestii dotyczących istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę spornego pawilonu. Istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę zostało stwierdzone w odrębnym postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 Prawa budowlanego.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła Z. D.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku Z. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu decyzji organ nadzoru ponownie wskazał, że brzmienie przepisu art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego wyklucza możliwość równoległego prowadzenia postępowania naprawczego i postępowania o wydanie pozwolenia na użytkowanie. Postępowanie prowadzone w trybie art. 51 Prawa budowlanego ma bowiem pierwszeństwo przed postępowaniem prowadzonym na podstawie art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego. W rozpatrywanej sprawie Z. D. wystąpiła z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie nadbudowy i rozbudowy pawilonu usługowego przy ul. O. w W., w sytuacji gdy odnośnie przedmiotowego pawilonu toczyło się postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego, w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego inwestycji, i postępowanie to nie zostało zakończone. Wskazana okoliczność stanowiła zatem barierę do wydania pozwolenia na użytkowanie pawilonu usługowego zgodnie z wnioskiem strony.
Organ wskazał także, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z. D. podniosła te same zarzuty i argumenty co we wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co do których odniósł się w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2014 r.
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Z. D.
Skarżąca zarzuciła organowi nadzoru nierozpatrzenie sprawy w granicach określonych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W ocenie strony, rażącym naruszeniem prawa jest nie dokonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. kontroli budynku przed wydaniem decyzji o odmowie wydania pozwolenia na użytkowanie. Naruszony został art. 59 ust 1 oraz art. 59a ust. 2 litera a) Prawa budowlanego. Powoływanie się przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego, który wyklucza możliwość równoległego prowadzenia postępowania naprawczego i postępowania o wydanie pozwolenia na użytkowanie, jest w tym przypadku nieuprawnione. Zdaniem Z. D. postępowanie naprawcze zakończyło się z chwilą zrealizowania postanowień decyzji budowlanej, poinformowaniem o tym Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dostarczeniem opinii rzeczoznawcy i wystąpieniem z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie, oraz dostarczeniem wszystkich wymaganych Prawem budowlanym dokumentów.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że zaskarżona decyzja wydana została w szczególnym trybie postępowania, w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Postępowanie takie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a., to znaczy nie może rozpatrywać sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 1985 r., sygn. akt I SA 89/85, publ. ONSA 1985, Nr 1, poz. 30). Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nadzoru jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej, przy czym, rozpoznając sprawę w omawianym trybie, bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji.
Przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzwyczajnym była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., wydaną na podstawie art. 59 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, odmawiającą Z. D. udzielenia pozwolenia na użytkowanie nadbudowy i rozbudowy pawilonu usługowego przy ul. O. w W.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż badana w trybie stwierdzenia nieważności decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011r., nie jest obarczona żadną z kwalifikowanych wad prawnych określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
W szczególności, nie jest ona dotknięta rażącym naruszeniem prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. Zagadnienie rażącego naruszenia prawa było wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie utrwalił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04, Lex 165717). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.
Podkreślić należy, że uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu jest końcowym etapem procesu inwestycyjnego, sprawdzającym zrealizowany obiekt, pod względem jego realizacji, w zgodności z pozwoleniem na budowę. Konsekwencją udzielenia pozwolenia na użytkowanie jest stwierdzenie przez organ, że proces budowlany został zakończony prawidłowo i powstał obiekt budowlany zgodny z projektowanym obiektem. Z art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego wynika, że właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po sprawdzeniu m.in. zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym. Stosownie do art. 59 ust. 5 ustawy właściwy organ odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1 (przeprowadzenie obowiązkowej kontroli) i w art. 57 ust. 1-4. Przepisy art. 51 stosuje się odpowiednio. Treść przepisu art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego prowadzi do wniosku, że w przypadku, gdy inwestor dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie może oczekiwać, że otrzyma pozwolenie na użytkowanie bez doprowadzenia obiektu do stanu zgodne z prawem. Jeżeli inwestor nie spełnił wymagań określonych w art. 59 ust. 1 i art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego to właściwy organ jest zobowiązany do odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie i wszczęcia postępowania naprawczego określonego w art. 51 Prawa budowlanego.
Przepis art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego ma także zastosowanie, jak słusznie wskazał organ nadzoru, także w sytuacji, gdy prowadzone jest już postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego i pomimo jego niezakończenia inwestor wystąpił z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie.
W tej kwestii można przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 814/11, w którym przyjęto, iż fakt toczącego się postępowania prowadzonego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, wyklucza możliwość udzielenia pozwolenia na użytkowanie i stanowi przesłankę zastosowania art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego. Sąd II instancji, w tymże też wyroku stwierdził, że niedopuszczalne jest równoległe prowadzenie postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie i postępowania naprawczego. Potrzeba bowiem dokonania w sprawie pozwolenia na użytkowanie samodzielnych ustaleń co do wystąpienia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę, doprowadziłaby w istocie do równoległego prowadzenia postępowań w tym samym przedmiocie, skoro przesłanką wszczęcia postępowania naprawczego jest uprzednie stwierdzenie, że obiekt został zrealizowany w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź przepisach.
Prowadzenie postępowania naprawczego ma "pierszeństwo" przed postępowaniem w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, przywołując stan faktyczny sprawy, wskazać należy, iż w dniu 2 czerwca 2004 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] wpłynął wniosek Z. D. o pozwolenie na użytkowanie nadbudowy i rozbudowy pawilonu usługowego przy ul. O. w W., podczas gdy w sprawie przedmiotowego pawilonu zostało wcześniej wszczęte postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego, w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego inwestycji, i postępowanie to nie zostało zakończone. W obrocie prawnym istniała ostateczna decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2002 r., zobowiązująca Z. D., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, do doprowadzenia ściany wewnętrznej poprzecznej pomiędzy pawilonami przy ulicy O. i [...] do stanu zgodnego z projektem budowlanym, w terminie do dnia 31 lipca 2002 r. Decyzja ta, utrzymywała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2002 r., znak: [...], zmieniając wyłącznie termin wykonania obowiązku i eliminując pkt 3.
Obowiązek nałożony powyższą decyzją nie został wykonany przez Z. D., jak wynika z decyzji Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r., co najmniej do tego dnia. Na potwierdzenie tej okoliczności można powołać także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...], w przedmiocie zastosowania środka egzekucyjnego polegającego na wykonaniu zastępczym obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r., znak: [...], polegającym na doprowadzeniu ściany wewnętrznej poprzecznej pomiędzy pawilonami przy ul. O. i [...] do stanu zgodnego z dokumentacją. W uzasadnieniu tego postanowienia zawarto uwagę, iż podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2014 r. Z. D. stwierdziła, że decyzji dotyczącej przesunięcia ściany nie wykona. Pośrednio także, okoliczność niewykonania decyzji, wydanej w postępowaniu naprawczym, można wywieść z faktu kwestionowania jej w trybach nadzwyczajnych (prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2548/13).
Mając na uwadze powyższe, w sprawie nastąpiła sytuacja, w której wszczęte zostało postępowanie naprawcze, które nie zostało zakończone, przed wydaniem decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Zależność między tymi postępowaniami musiała doprowadzić do wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu.
Słusznie zatem podkreślił Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, że równoległe prowadzenie postępowania naprawczego i postępowania o wydanie pozwolenia na użytkowanie stoi w sprzeczności z przepisem art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego. Postępowanie prowadzone w trybie art. 51 ma bowiem pierwszeństwo przed postępowaniem prowadzonym na podstawie art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego. Prowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego stanowi barierę do wydania pozwolenia na użytkowanie przed zakończeniem postępowania naprawczego. W związku z powyższym, w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy brak było podstaw do wydania decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie nadbudowy i rozbudowy spornego pawilonu usługowego.
W odniesieniu także do powyższego, prawidłowo organ nadzoru uznał, że bezpośrednią przyczyną odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie nadbudowy i rozbudowy pawilonu nie było stwierdzenie istotnego odstępstwa od pozwolenia na budowę, bo takich ustaleń organ nie dokonywał w tymże postępowaniu, ale fakt nie wykonania przez Z. D. obowiązku wynikającego z decyzji wydanej w odrębnym postępowaniu, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W sytuacji, która miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, a więc gdy toczy się postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego, organ nie mógł zastępować tego odrębnego postępowania i niezależnie od jego przebiegu ustalać istnienia istotnych odstępstw w zrealizowanym obiekcie. Organ mógłby to zrobić gdyby takiego odrębnego postępowania nie było.
Ponadto, gdyby tego odrębnego postępowania naprawczego nie było, zasadnym byłby zarzut nie przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane, stanowiłoby to rażące naruszenie prawa. Nie wiadomo w istocie byłoby, czy rzeczywiście budynek został wykonany zgodnie z przepisami i sztuką budowlaną, nawet jeśli inwestor przedłożył wszystkie niezbędne dokumenty, bowiem podlegają one ocenie organu w konfrontacji z dokonanymi oględzinami obiektu (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2642/11). Taka sytuacja nie ma jednakże miejsca.
Jeszcze raz należy podkreślić, że w niniejszej sprawie, organ w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, nie mógł odnosić się do kwestii, istnienia, lub braku istnienia, istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę, jak również nie był zobowiązany do przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 59a ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego, przeszkodą była możliwość dualizmu prowadzonego postępowania, w tym samym przedmiocie, w związku ze wcześniejszym wszczęciem postępowania naprawczego.
Tym samym rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...], odpowiada prawu, brak jest podstaw do jego kwestionowania w trybie stwierdzenia nieważności decyzji.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło