VI SA/Wa 2016/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu w dniu 19 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. w L. na pismo Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zażalenia na czynności dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia postanawia: odrzucić skargę S. w L. (również nazywany "skarżącym", "S. w L."), pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. złożył zażalenie na czynności Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (również nazywany "Dyrektorem OW NFZ") będące konsekwencją przeprowadzonego postępowania kontrolnego u skarżącego. Prezes NFZ pismem z dnia [...] maja 2015 r. znak: [...] nie uwzględnił zażalenia. Pismo to stało się przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie. Następnie pismem z dnia [...] maja 2015 r. skarżący wniósł do Prezesa NFZ "wezwane do usunięcia naruszenia prawa wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia w całości. W piśmie z dnia [...] lipca 2015 r., Prezes NFZ odpowiedział na ww. wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z kolei w myśl § 3 cytowanego przepisu Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach, a nadto zgodnie z art. 4 p.p.s.a. rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. W niniejszej sprawie przedmiotem wniesionej przez S. w L. skargi jest wydane, na podstawie art. 161 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 581, nazywanej dalej "ustawą o świadczeniach"), pismo Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2015 r., w którym poinformował on skarżącego o nieuwzględnieniu wniesionego w dniu [...] stycznia 2015 r. zażalenia. W świetle przytoczonych przepisów uznać należy, że przedmiotowa skarga podlega odrzuceniu, albowiem zaskarżone pismo Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2015 r. nie jest decyzją administracyjną, ani żadnym z innych aktów czy czynności wymienionych w art. 3 p.p.s.a. W tym miejscu zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym panuje ugruntowany pogląd, że "Narodowy Fundusz Zdrowia (...) jest państwową jednostką organizacyjną, posiadającą osobowość prawną (art. 96 ust.1 ustawy). Nie jest zatem organem administracji publicznej w rozumieniu ustrojowym i nie przyznano mu generalnie kompetencji do stosowania środków prawnych, właściwych organom administracji publicznej. Jednakże na mocy konkretnych przepisów tej ustawy stosuje środki prawne właściwe organom administracji publicznej (np. art. 33 ust. 2, art. 154 ust. 6)." (tak: m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 października 2008 r., sygn. akt II GSK 394/08 oraz w postanowieniu z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 57/07). Z kolei w myśl art. 98 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia jest jedynie organem Narodowego Funduszu Zdrowia. W związku z powyższym również nie jest organem administracji publicznej i analogicznie, na mocy konkretnych przepisów ustawy o świadczeniach, stosuje środki prawne właściwe organom. Materialnoprawną podstawą do zajęcia przez Prezesa NFZ stanowiska w postaci zaskarżonego pisma z dnia [...] maja 2015 r. był przepis art. 161 ustawy o świadczeniach, który dla nieuwzględnienia zażalenia określonego w art. 160 ustawy o świadczeniach nie przewiduje formy decyzji czy postanowienia. Rozstrzygnięcia zapadłe w imieniu Narodowego Funduszu Zdrowia (przez dyrektora wojewódzkiego oddziału NFZ lub przez Prezesa NFZ) mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego wówczas gdy ustawa wyraźnie tak wskazuje. W przywołanym powyżej przepisie brak jest takiej regulacji, w przeciwieństwie do np. art. 154 ust. 8 ustawy o świadczeniach, gdzie wskazano wprost, iż od decyzji Prezesa Funduszu, o której mowa w ust. 6 (tj. decyzji dotyczącej rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej), świadczeniodawcy przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Natomiast zgodnie z treścią art. 161 ustawy o świadczeniach zażalenie na czynności dyrektora wojewódzkiego oddziału Funduszu dotyczące realizacji umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, rozpatruje, w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania, Prezes Funduszu. Przepis ten przewiduje zatem odrębne postepowanie zażaleniowe świadczeniodawcy w odniesieniu do przewidzianych w art. 64 ustawy czynności dyrektora właściwego OW NFZ dotyczących kontroli realizacji tych umów. Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że skoro racjonalny ustawodawca nie zawarł w treści art. 161 ustawy o świadczeniach, możliwości złożenia od wydanego na tej podstawie przez Prezesa NFZ rozstrzygnięcia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, to kontrola tych rozstrzygnięć nie należy do właściwości tego sądu. Warto w tym miejscu również wskazać, że w myśl art. 155 ustawy o świadczeniach, do umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, zaś zarzuty skarżącego skoncentrowane były wokół kwestionowania przez niego zasadności nałożenia kary umownej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a postanowił, jak w sentencji.