II SA/Sz 691/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącej A. S. kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem [...] r., nr [...] , wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 1 i 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.),dalej "K.p.a.", po rozpatrzeniu zażalenia A. S. od postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Burmistrza G. z dnia [...] r., znak: [...] o odmowie wznowienia postępowania, zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Miasta i Gminy w G. z dnia [...] r., nr [ ...] w sprawie przejęcia własności i posiadania na rzecz państwa za zaopatrzenie emerytalne – utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że ww. postanowienie Burmistrza G. z dnia [...] r. zostało doręczone wnioskodawczyni w dniu 4 września 2014 r., natomiast w dniu 28 września 2014 r. A. S. nadała w urzędzie pocztowym zażalenie (sporządzone w dniu 27 września 2014 r.) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wnioskodawczyni wskazała, że jest osobą zaawansowaną wiekowo i schorowaną. W dniu [...]r. przeżyła gwałtowny napad [...] uniemożliwiający jej normalne funkcjonowanie i poruszanie się. Powyższe doprowadziło do konieczności przeprowadzenia zabiegu operacyjnego. W rezultacie dopiero w dniu [...] r. była w stanie udać się na kontrolę lekarską oraz rozpocząć przygotowania do złożenia zażalenia. Do wniosku A. S. załączyła informację podpisaną przez dr. hab. A. G. z dnia [...] r. oraz zaświadczenie lekarskie podpisane przez dr. med. T. T. z dnia [...] r., a także wystawioną w dniu [...] r. kartę z ambulatoryjnego gabinetu [...] , z której wynikało, że po dokonanym zabiegu została zwolniona w stanie ogólnym dobrym z zaleceniami unikania pozycji powodujących [...] , usunięcie opatrunku w dniu następnym i kontrolę w poradni [...] za cztery tygodnie. Zdaniem Kolegium, przedstawione dokumenty pozwoliły na sformułowanie wniosku, że strona uprawdopodobniła, że w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. miała utrudnione możliwości funkcjonowania, co mogło mieć znaczenie dla możliwości wniesienia zażalenia. Niezależnie od powyższego Kolegium stwierdziło, że stan A. S. po zabiegu ortopedycznym, wykonanym w warunkach ambulatoryjnych, został oceniony jako dobry, a zalecenia lekarskie w żadnej mierze nie wskazywały, że niemożliwym było sporządzenie i wniesienia zażalenia, skoro dla powyższej czynności nie jest niezbędne przyjmowanie pozycji powodujących przeciążenie [...]. Natomiast pozostałe zalecenia w postaci usunięcia opatrunku w dniu następnym po zabiegu, w ocenie organu, wskazują, że zabieg nie był mocno inwazyjny, a zalecona kontrola w poradni [...] dopiero za cztery tygodnie świadczy o tym, że proces właściwego leczenia został zakończony. W ocenie organu, zebrany materiał dowodowy w sprawie nie wskazywał na obiektywną niemożność działania strony w postępowaniu administracyjnym, a stwierdzone w dniu 22 września 2014 r. problemy z poruszaniem się nie dały podstaw do przyjęcia, że przynajmniej po dniu 17 września 2014 r. istniała racjonalna przyczyna uniemożliwiająca sporządzenie i wniesienie zażalenia. Kolegium podkreśliło, że materiał dowodowy nie dawał również podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawczym wymagała leczenia szpitalnego lub była obłożnie chora. Mając powyższe na uwadze, Kolegium postanowieniem z dnia [...] nr[...] , na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 1 K.p.a., odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Powyższe postanowienie doręczone zostało skarżącej w dniu 10 marca 2015 r. z pouczeniem, że nie przysługuje na nie zażalenie, jednakże strona niezadowolona z rozstrzygnięcia może zwrócić się do Kolegium z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnioskiem z dnia [...] r. (data wpływu do Kolegium) A. S. zwróciła się z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem. Strona zwróciła się o: * przywrócenie, na podstawie art. 58 § 1 K.p.a., terminu do wniesienia zażalenia, bowiem bez własnej winy nie miała możliwości złożenia zażalenia w terminie - z powodu pogorszenia się stanu zdrowia uniemożliwiającego jej poruszanie się, a także przebytego zabiegu operacyjnego i ogólnego stanu zdrowia; - przeprowadzenie dowodu z dodatkowych dokumentów przedstawiających stan jej zdrowia w ww. okresie, utrudniający poruszanie się i normalną egzystencję, a w tym sporządzenie w terminie zażalenia. Po rozpatrzeniu wniosku, Kolegium w opisanym na wstępie postanowieniu z dnia 10 kwietnia 2015 r. przywołało treść art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. i podało, że argumenty strony wskazujące, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło z uwagi na zły stan zdrowia w żaden sposób nie zasługują na uwzględnienie. Kolegium zgodziło się z uzasadnieniem postanowienia tego organu z dnia [...] r., że żaden z podniesionych przez stronę argumentów nie pozwala na przyjęcie aby sporządzenie zażalenia mogło nastąpić dopiero w dniu [...] r., w sytuacji, gdy termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu [..] r. Organ ten podkreślił, podobnie jak w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r., że nawet uciążliwe dolegliwości kręgosłupa nie uniemożliwiają powierzenia wniesienia zażalenia osobom trzecim, czy też ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym, który dokona takich czynności za stronę. Odnosząc się do dodatkowych dokumentów przedstawiających stan zdrowia strony, Kolegium zwróciło uwagę, że potwierdzają one jedynie schorzenia układu narządów ruchu, które występują od 2008 r., a żaden z przedłożonych dokumentów nie potwierdza, że do dnia [...] r. A. S. nie mogła wnieść zażalenia, a już tym bardziej po dacie [...] r. - jak przyjęto w zaskarżonym postanowieniu. Powyższe postanowienie A. S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. , wnosząc o uchylenie wyżej opisanych postanowień oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 K.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, w sytuacji gdy bez własnej winy nie miała możliwości złożenia zażalenia w terminie z powodu stanu zdrowia. W uzasadnieniu skargi skarżąca przywołała argumenty podniesione wcześniej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Kolegium z dnia [...] r. Podkreśliła, że atak [...] trwający od dnia 2 września 2014 r. do 17 września 2014 r. był przeszkodą nie do przezwyciężenia. Mając powyższe na uwadze A. S. wniosła o przeprowadzenie dowodu z dodatkowych dokumentów świadczących o jej stanie zdrowia w ww. okresie. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, z powodu braku przesłanek do uznania, że zaskarżone postanowienie jest niezgodne z prawem. Na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. skarżąca poparła skargę oraz wnioski w niej zawarte. Nadto okazała bilety z Poznania do S. a i ze S. a do . na kwotę [...] zł w obie strony. Sąd postanowił oddalić wniosek dowodowy zawarty w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy orzekając w danej sprawie organ administracji nie naruszył norm prawa materialnego, jak również prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów. Rozpoznając sprawę w tym zakresie sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż zostały powołane w skardze. Na wstępie wskazać trzeba, że instytucja przywrócenia terminu procesowego w postępowaniu administracyjnym została uregulowana w art. 58 i 59 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 58 K.p.a. przesłankami przywrócenia terminu są: uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, równoczesne dopełnienie czynności, której dokonania w terminie uchybiono. W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma jednak właściwa wykładnia i zastosowanie przez organ art. 59 K.p.a. Zgodnie z treścią art. 59 § 1 K.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. Natomiast stosownie do treści art. 59 § 2 K.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Powyższy przepis w sposób odmienny reguluje zatem tryb rozpoznawania wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia (§ 2) oraz wniosków o przywrócenie terminu do dokonania pozostałych czynności w postępowaniu administracyjnym (§ 1). W tym ostatnim przypadku przepis ten wskazuje, że na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu służy stronie zażalenie. Natomiast użyte w art. 59 § 2 K.p.a. sformułowanie "postanawia ostatecznie" wskazuje, że od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) lub zażalenia, zażalenie nie przysługuje. Postanowienie takie, jako kończące postępowanie, podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego, stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Taka wykładnia art. 59 § 2 K.p.a. znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2006 r., sygn. akt II OSK 50/05, LEX nr 220815 oraz z dnia 28 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 1543/00, LEX nr 82671). W zależności zatem od rodzaju czynności, której terminowi uchybiono, różna jest właściwość organów do rozpoznania takiego wniosku oraz różne są konsekwencje dotyczące środków zaskarżenia. Z akt sprawy wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. , w wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącej (zatytułowanego "wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy"), postanowieniem z dnia [...] r. utrzymało w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] r., odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Kolegium z dnia [...] r. wydane zostało bez podstawy prawnej, skoro organ ten rozpoznał środek zaskarżenia od postanowienia, od którego przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości wniesienia takiego środka. Postanowienie odmawiające przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia jest bowiem ostateczne, tj. zamyka postępowanie w sprawie. Dlatego postanowienie to wyczerpuje określone w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. przesłanki skutkujące stwierdzeniem jego nieważności. Tym samym pouczenie zawarte w postanowieniu Kolegium z dnia [..] r. dotyczące możliwości wystąpienia z wnioskiem do tego organu o ponowne rozpatrzenie sprawy jest błędne. Zaznaczyć przy tym trzeba, że stosownie do treści art. 112 K.p.a. błędne pouczenie co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Błąd w pouczeniu może w tej sytuacji stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi i o konieczności złożenia takiego wniosku wraz ze skargą na postanowienie Kolegium z dnia [...] r. organ ten winien A. S. pouczyć. Organ winien również rozważyć, za zgodą skarżącej, czy złożony – na skutek wadliwego pouczenia- wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przed Kolegium, w istocie nie jest skargą do sądu. W ramach zasady informowania stron organ winien pouczyć skarżącą w kwestii uzupełnienia wnoszonych przez nią pism w taki sposób, by jak już wyżej wskazano - nie poniosła ona szkody na skutek wadliwego działania organu przy rozpoznawaniu jej sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. , na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., orzekł jak w wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 tej ustawy. Do podlegających zasądzeniu kosztów postępowania sądowego w tej konkretnej sprawie sąd zaliczył uiszczony wpis w wysokości 100 zł oraz koszty dojazdu do sądu w wysokości [...] zł.