II SA/Wa 118/15

WyrokWSA w Warszawie2015-10-23

Skład orzekający: Joanna Kube, Iwona Dąbrowska, Ewa Grochowska – Jung

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wypadek, który zdarzył się podczas wykonywania zadań służbowych poza granicami państwa, ale nie w bezpośrednim związku z działaniami bojowymi lub zamachem, może stanowić podstawę do przyznania statusu weterana poszkodowanego?
Ratio decidendi
Status weterana poszkodowanego może być przyznany jedynie w przypadku, gdy uszczerbek na zdrowiu powstał w wyniku wypadku pozostającego w bezpośrednim związku z działaniami bojowymi, zamachem lub innymi działaniami ściśle związanymi z realizacją celów misji. Samo zaistnienie wypadku podczas pobytu poza granicami państwa, niezależnie od jego przyczyn, nie jest wystarczające do uzyskania tego statusu. Ustawa o weteranach działań poza granicami państwa wprowadza kwalifikowaną definicję wypadku, odróżniając go od ogólnych wypadków związanych ze służbą wojskową.
Stan faktyczny
Skarżący J.P. wystąpił o przyznanie statusu weterana poszkodowanego w związku z dwoma wypadkami, które miały miejsce podczas służby poza granicami państwa: w styczniu 2006 r. (ból kręgosłupa podczas wysiadania z pojazdu) i w styczniu 2012 r. (uraz kolana podczas przenoszenia skrzyni). Oba wypadki skutkowały uszczerbkiem na zdrowiu i przyznaniem odszkodowania. Minister Obrony Narodowej odmówił przyznania statusu, uznając, że wypadki te nie spełniają definicji wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa, ponieważ nie miały bezpośredniego związku z działaniami bojowymi ani innymi kwalifikowanymi okolicznościami. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów k.p.a. poprzez brak dążenia do ustalenia prawdy materialnej i arbitralną ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Ewa Grochowska – Jung, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2015 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania statusu weterana poszkodowanego – oddala skargę – Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] Minister Obrony Narodowej na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 3 w związku z art. 4 pkt 15, art. 5 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 205, poz. 1203), , utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] października 2013 r., o odmowie przyznania J.P. statusu weterana poszkodowanego. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wnioskiem z dnia [...] lipca 2013 r. J.P. wystąpił o przyznanie statusu weterana poszkodowanego, w związku z doznanym uszczerbkiem na zdrowiu w czasie pełnienia służby w działaniach poza granicami państwa. Prowadząc postępowanie organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się: zaświadczenie Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. wydane przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w C.; zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego z dnia [...] lipca 2013 r., zgodnie z którym zainteresowany nie figuruje w kartotece karnej Krajowego Rejestru Karnego; poświadczona za zgodność z oryginałem kopia protokołu powypadkowego z dnia [...] stycznia 2006 r. sporządzonego przez Jednostkę Wojskową Nr [...] w A.; poświadczona za zgodność z oryginałem kopia orzeczenia Nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w G. w sprawie ustalenia dla celów odszkodowawczych uszczerbku na zdrowiu; poświadczona za zgodność z oryginałem kopia decyzji Nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. w sprawie przyznania jednorazowego odszkodowania; uwierzytelniony notarialnie odpis protokołu powypadkowego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. sporządzonego przez Jednostkę Wojskową Nr [...] w G.; poświadczona za zgodność z oryginałem kopia orzeczenia wstępnego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. w sprawie ustalenia dla celów odszkodowawczych uszczerbku na zdrowiu; uwierzytelniony notarialnie odpis decyzji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. w sprawie przyznania jednorazowego odszkodowania; kopia meldunku z dnia [...] stycznia 2006 r. Dowódcy Batalionu Manewrowego; kopia wyciągu z rozkazu dziennego Dowódcy [...] Zmiany PKW w I. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r.; kopia protokołu przesłuchania poszkodowanego z dnia [...] stycznia 2006 r.; kopia protokołu przesłuchania świadka z dnia [...] stycznia 2006 r., kopia opinii lekarskiej z dnia [...] stycznia 2006 r.; kopia oświadczenia Wnioskodawcy z dnia [...] stycznia 2006 r.; kopia opinii specjalnej z dnia [...] stycznia 2007 r.; oświadczenie Wnioskodawcy zawarte w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. o braku protokołu powypadkowego dotyczącego wypadku z dnia [...] stycznia 2006 r.; przesłane za pismem Nr [...] z dnia [...] października 2013 r. przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. teczki dwóch postępowań odszkodowawczych - do wglądu. Organ, powołując się na przepis art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa oraz art. 4 pkt 15 ww. ustawy stwierdził, że z zebranej dokumentacji wynika, iż J.P. podczas udziału w działaniach poza granicami państwa uległ dwóm wypadkom: w dniu [...] stycznia 2006 r., pełniąc służbę w PKW w Składzie Międzynarodowych Sił Stabilizacyjnych w I. oraz w dniu [...] stycznia 2012 r., pełniąc służbę w PKW w A. Następnie organ podał, że z protokołu powypadkowego z dnia [...] stycznia 2006 r., sporządzonego przez Jednostkę Wojskową Nr [...] w A. oraz dokumentacji postępowania odszkodowawczego wynika, iż J.P. w dniu [...] stycznia 2006 r., pełniąc służbę w PKW w Składzie Międzynarodowych Sił Stabilizacyjnych w I., po powrocie z wykonywania zadania bojowego, podczas wysiadania z pojazdu poczuł ból w okolicach kręgosłupa. Zgodnie z pkt 3 przedmiotowego protokołu powypadkowego, przyczyna wypadku była nieznana. Następstwem zdarzenia był powysiłkowy zespół bólowy kręgosłupa odcinka lędźwiowo-krzyżowego. Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w G. uznała, iż uszczerbek na zdrowiu J.P. spowodowany wypadkiem wyniósł 5%. Z tytułu uszczerbku na zdrowiu zostało mu przyznane odszkodowanie. Z kolei, z protokołu powypadkowego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., sporządzonego przez Jednostkę Wojskową Nr [...] w G. oraz dokumentacji postępowania odszkodowawczego wynika, iż J.P. w dniu [...] stycznia 2012 r., pełniąc służbę w PKW w A., wsiadał do śmigłowca, niosąc razem z policjantem [...], skrzynię locker. Podczas przemieszczania się prawa stopa poszkodowanego ugrzęzła w kamienistej nawierzchni lądowiska a przenoszona skrzynia uderzyła go w bok stawu kolanowego nogi prawej. Następstwem zdarzenia u J.P. były cechy uszkodzenia więzadła pobocznego przyśrodkowego, więzadła krzyżowego przedniego oraz rogu tylnego łąkotki przyśrodkowej stawu kolanowego prawego oraz przyczepu rzepkowego mięśnia czworogłowego uda prawego, po przebytym urazie skrętnym tego stawu i stłuczeniu kończyny dolnej prawej do planowego leczenia artroskopowego. Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w K. uznała, iż uszczerbek na zdrowiu J.P. spowodowany wypadkiem wyniósł 5%. Z tytułu uszczerbku na zdrowiu zostało mu przyznane odszkodowanie. W ocenie Ministra powyższe fakty wskazują, że wnioskodawca nie spełnił wszystkich przesłanek koniecznych do przyznania statusu weterana poszkodowanego, określonych w ustawie, tj. przesłanek wskazanych w art. 4 pkt 15 ustawy. Opisane wypadki z dnia [...] stycznia 2006 r. i z dnia [...] stycznia 2012 r., nie powstały bowiem ani w wyniku działań podejmowanych w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, ani w wyniku innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza. Nie był on również wynikiem zamachu lub innego bezprawnego działania skierowanego przeciwko wnioskodawcy. Tymczasem fakt zaistnienia wypadku, nie stanowi samoistnej przesłanki do przyznania statusu weterana poszkodowanego, albowiem zdarzenie to musi powstać w ściśle określonych w ustawie okolicznościach. Potwierdza to przywołana powyżej definicja "wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa, która została wprowadzona do ustawy o weteranach działań poza granicami państwa w celu odróżnienia "wypadku" określonego w art. 5 pow. ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową od wypadku związanego z działaniami poza granicami państwa podejmowanymi bezpośrednio w realizacji celów, dla których misja została powołana. Stąd też nie każdy "wypadek" jest wypadkiem uprawniającym do uzyskania statusu weterana poszkodowanego. I taka też sytuacja wystąpiła w przypadku wnioskodawcy. Wobec powyższego Minister Obrony Narodowej Decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...], na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. , art. 3, w związku z art. 4 pkt 15, art. 5 ust. 1 i art. 8 pow. ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa, odmówił przyznania J.P. statusu weterana poszkodowanego. W dniu [...] listopada 2013 r. J.P. zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozstrzygniętej decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2013 r. We wniosku wskazał, że wypadki którym uległ spełniają warunki określone w art. 4 pkt 15 pow. ustawy, gdyż były zdarzeniami nagłymi, wywołanymi przyczyną zewnętrzną, spowodowały uszczerbek na zdrowiu i zaistniały w trakcie pełnienia obowiązków służbowych. Ponadto wniósł o uzupełnienie dokumentacji o dokumenty, które jego zdaniem mają znaczący wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W celu uzupełnienia akt sprawy Dyrektor Departamentu [...] MON zwrócił się do Dyrektora [...] w W., Dowódcy [...] w W. oraz Dyrektora [...] w O. o przesłanie poświadczonych kopii tych dokumentów. Decyzją wskazaną na wstępie organ utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję, wskazując w uzasadnieniu, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powołując się na przepisy prawa materialnego, w tym przepis art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, Minister wskazał na okoliczności sprawy, które zostały już wyartykułowane w decyzji wydanej w pierwszej instancji. Minister wskazał, że wypadek J.P. z dnia [...] stycznia 2006 r., podczas udziału w działaniach poza granicami państwa w PKW w Składzie Międzynarodowych Sił Stabilizacyjnych w I., miał miejsce po powrocie z wykonywania zadania bojowego, w trakcie wysiadania z pojazdu. Ponadto przyczyna wypadku była nieznana (pkt 3 przedmiotowego protokołu powypadkowego). Jednocześnie Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w G. w orzeczeniu Nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. stwierdziła u poszkodowanego "powysiłkowy zespół bólowy kręgosłupa odcinka lędźwiowo-krzyżowego". Zgromadzona dokumentacja nie potwierdza, aby w trakcie patrolu J.P. narażony był na wysiłek, który spowodowałby nagły zespół bólowy kręgosłupa. Jednocześnie w aktach sprawy znajduje się kopia opinii lekarskiej z dnia [...] stycznia 2006 r., z adnotacją "nawracające zespoły bólowe kręgosłupa", co wskazywałoby, że J.P. miał już wcześniej problemy z bólami kręgosłupa, także przed wypadkiem z dnia [...] stycznia 2006 r. Na karcie skierowania Nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w G., rozpoznano u J.P. "ostry zespół bólowy kręgosłupa odcinka L-S, podejrzenie dyskopatii", która nie musi mieć związku z działaniami w działaniach poza granicami państwa. Ponadto sam zainteresowany w protokole przesłuchania poszkodowanego z dnia [...] stycznia 2006 r. stwierdził cyt.: "w dniu [...] stycznia 2006 r. powróciłem do [...] z rozpoznaniem lumbago". Odnosząc się do wypadku J.P. z dnia [...] stycznia 2012 r., podczas udziału w PKW w A. organ stwierdził, że zainteresowany w swoim odwołaniu wskazał, że otrzymał "rozkaz przegrupowania się w terminie do [...] stycznia 2012 r. na sygnał z [...] G. w celu podjęcia nowych zadań, dla wsparcia działań [...]". Z poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii Dziennika Działań Bojowych [...] za okres od [...] stycznia 2012 do [...] stycznia 2012 r. Zgrupowania Sił Specjalnych w [...] G. wynika, że w dniu [...] stycznia 2012 r. J.P. przybył z [...] do [...] G., natomiast nie wynika, że brał w tym czasie udział w działaniach bojowych, co zostało wskazane w przypadku wymienionych w tym Dzienniku Bojowym innych żołnierzy. W ocenie Ministra samo zaistnienie wypadku podczas pobytu poza granicami państwa, do którego doszło z jakichkolwiek przyczyn, nie może skutkować przyznaniem statusu weterana poszkodowanego. Minister wskazał, że wypadek określony w art. 4 pkt 15 pow. ustawy o weteranach działań poza granicami państwa ma postać kwalifikowaną w odróżnieniu od wypadku, o którym mowa w art. 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową. Wypadek, aby był uznany za stanowiący przesłankę do przyznania statusu weterana poszkodowanego, musi spełniać określone warunki ustawowe. W przeciwnym razie, każde zdarzenie zaistniałe podczas pobytu osób wymienionych w art. 2 omawianej ustawy skutkujące uszczerbkiem na zdrowiu i przyznaniem świadczeń odszkodowawczych stanowiłoby przesłankę do przyznania takiej osobie statusu weterana poszkodowanego jednocześnie przyznania prawa do licznych świadczeń określonych w tej ustawie. Byłoby to sprzeczne z celem tej ustawy. Minister wskazał, że zasadniczym celem ustawodawcy jest przyznawanie statusu weterana poszkodowanego osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w związku z działaniami poza granicami państwa. Nadrzędny cel ustawodawcy można wywnioskować z ww. definicji "wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa", która została wprowadzona w przedmiotowej ustawie, aby odróżnić wypadek określony w art. 5 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową od wypadku związanego z działaniami poza granicami państwa podejmowanymi bezpośrednio w realizacji celów, dla których została powołana misja. Reasumując Minister Obrony Narodowej stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie zainteresowanemu statusu weterana poszkodowanego, gdyż wypadki, które miały miejsce w dniach [...] stycznia 2006 r. oraz [...] stycznia 2012 r. nie są wypadkami określonym w art. 4 pkt 15 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa. Na tą decyzję J.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Wskazanej decyzji zarzucił: naruszenie art 7 k.p.a., polegające na braku dążenia do ustalenia prawdy materialnej polegające na nie przeprowadzeniu w pełni postępowania dowodowego w sprawie i zaniechania czynności, które pozwalałyby na w pełni obiektywne ustalenie przebiegu zdarzeń, naruszenie art. 80 k.p.a., polegające na ocenie materiału dowodowego w sposób arbitralny, wyrywkowy i sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z ich oczywistą treścią. W uzasadnieniu skargi podniósł, że w jego ocenie brak było podstaw faktycznych do wydania decyzji o takiej treści. Skarżący uważa, że Minister dopuścił się szeregu uchybień, których charakter jest odmienny jeśli idzie o oba zdarzenia, które były podstawą do złożenia przez niego wniosku o uznanie go za weterana poszkodowanego. Skarżący wskazał, że w zakresie w jakim wniosek dotyczył zdarzenia z dnia [...] stycznia 2006 r. Minister Obrony Narodowej całkowicie błędnie i arbitralnie odczytał dokumentację medyczną. Minister powołuje się przy tym na dokumentację medyczną z dnia [...] stycznia 2006 r., w której zawarta jest adnotacja "nawracające bóle kręgosłupa" (strona 2 uzasadnienia), tymczasem powyższa adnotacja została uczyniona w tabeli, która wskazuje na możliwe przyszłe dolegliwości. Trudno przyjąć, że hipotetyczne przyszłe dolegliwości oznaczają ich wcześniejsze występowanie. W dokumentacji brak jest jakiejkolwiek dokumentacji która pozwalałby na przyjęcie, że skarżący miał wcześniej jakiejkolwiek dolegliwości związane z kręgosłupem. Wskazał też, że z uwagi na charakter jednostki w jakiej służył skarżący (JWK w L. – [...]), był on szczegółowo badany w tym zakresie, albowiem takie problemy wykluczały go np. z możliwości udziału w desancie. Skarżący stwierdził, że również stwierdzenie, że nie był on narażony na wysiłek związany z obciążeniem kręgosłupa wskazuje na złą wolę osoby sporządzającej decyzję lub też kompletny brak znajomości realiów. Biorąc bowiem udział w działaniach na terenie I., zmuszony był do przenoszenia ważącego wiele kilogramów wyposażenia. W trakcie zdarzenia miał na sobie kamizelkę kuloodporną z wkładami balistycznymi z przodu i z tyłu (waga takiej kamizelki ok 10 kg), hełm z noktowizorem i baterią zamocowanymi na hełmie, kamizelkę taktyczną, miałem 9 magazynków z amunicją do 5,56mm [...], 4 granaty ręczne- 2 kulkowe i [...], radiostację osobistą, zapasową baterię do radiostacji i zestaw słuchawkowy do radiostacji, indywidualny pakiet medyczny, lornetkę [...], rację żywnościową, 3 litrów wody, zapasowe baterie do GPS, latarek, noktowizora, 2 granaty dymne [...], pistolet [...] oraz 4 magazynki do pistoletu z amunicją. Powyższe wraz z faktem, że pojazdy HMMWV, używane w tym okresie przez Wojsko Polskie pochodziły z nadwyżek Armii USA, były mocno wyeksploatowane pod względem technicznym i rodziło poważne obciążenia dla jadących nimi osób. W ocenie skarżącego bezspornym jest, że zdarzenie miało bezpośrednie związek z działaniami bojowymi, miało miejsce na patrolu. Zdarzenie nastąpiło podczas wysiadania z pojazdu, kiedy kręgosłup jest najbardziej narażony na obciążenia. Wynika to wprost z zeznań [...] K., który był świadkiem zdarzenia. Jedyna wątpliwość jaka może w związku z tym powstać, to godzina zakończenia patrolu. Natomiast wszystko wskazuje, że była ona wynikiem używania kilku stref czasowych w bazie. J.P. uznał, że w opisanej sytuacji zostały spełnione wymogi do uznania, że doszło do zdarzenia o charakterze nagłym, które pozostawało w bezpośrednim związku z misją o charakterze bojowym. Fakt, że Wojsko Polskie uznało go za zdolnego do pełnienia dalszej służby w tym na misjach zagranicznych wskazuje, że jego schorzenia nie miało charakteru choroby przewlekłej, w szczególności, która rozwijała się wcześniej. J.P. wskazał, że w zakresie zdarzenia z dnia [...] stycznia 2012 r., doszło do niepełnego zbadania materiału dowodowego, który mógł być pomocny do ustalenia rzeczywistego charakteru jego działań. Odnosząc się do stwierdzenia organu, że brak jest zapisów wskazujących na udział skarżącego w działaniach o charakterze bojowym w dniu zdarzenia to wskazał, że możliwym jest aby jego nazwisko nie znajdowało się w zapisach Dziennika Bojowego. Mógł zostać odnotowany jedynie jako osoba (bez podania nazwiska). Uznał, że w zaistniałej sytuacji należało zweryfikować jego udział innymi środkami dowodowymi. W szczególności dotyczy to rozkazu dziennego na dzień [...] stycznia 2012 r. oraz ewentualnie zeznaniami Dowódcy Zgrupowania Sił Specjalnych [...][...] (obecnie[...]) K.W. oraz bezpośredniego dowódcy skarżącego [...] G.N. Skarżący wskazał, że w chwili zdarzenia J.P. eskortował grupę [...] żołnierzy, w związku z prowadzoną zmianą dyslokacją przed planowaną operacją o charakterze bojowym. W zaistniałej sytuacji nie sposób więc twierdzić, że zdarzanie miało charakter inny niż przewidziany w art. 4 ust 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o odrzucenie skargi, z uwagi na brak umocowania pełnomocnika w sprawie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu [...] stycznia 2015 r. do organu wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J.P., reprezentowanego przez adwokata L.B., na decyzję Nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2014 r., w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2013 r., w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego J.P. Do przedmiotowej skargi zostało dołączone pełnomocnictwo z dnia [...] grudnia 2014 r., podpisane przez Pana J.P., ustanawiające adwokata L.B. pełnomocnikiem J.P. Niezależnie od tego organ przypomniał stan sprawy dotyczący J.P. Organ wskazał też, że nie prowadził sprawy o przyznanie statusu weterana poszkodowanego J.P. W związku z treścią odpowiedzi na skargę pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia [...] lutego 2015r., skierowanym do Sądu wyjaśnił, że użyte w treści skargi nazwisko J.P. jest oczywistą omyłką pisarską i w istocie skarga dotyczy J.P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2014 r., nie narusza prawa. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 205, poz. 1203) weteranem działań poza granicami państwa, zwanym dalej "weteranem", może być osoba, która brała udział, na podstawie skierowania, w działaniach poza granicami państwa w ramach: 1) misji pokojowej lub stabilizacyjnej, kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub zapewniania bezpieczeństwa państwa, nieprzerwanie przez okres, na jaki została skierowana, jednak nie krócej niż przez okres 60 dni; 2) grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, łącznie przez okres nie krótszy niż 60 dni. Natomiast, stosownie do art. 3 ww. ustawy, weteranem poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa, zwanym dalej "weteranem poszkodowanym", może być osoba, która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący podczas udziału w działaniach poza granicami państwa uległ dwóm wypadkom: w dniu [...] stycznia 2006 r., pełniąc służbę w PKW w Składzie Międzynarodowych Sił Stabilizacyjnych w I. oraz w dniu [...] stycznia 2012 r., pełniąc służbę w PKW w A. Niesporne jest też, że J.P. w dniu [...] stycznia 2006 r., pełniąc służbę w PKW w Składzie Międzynarodowych Sił Stabilizacyjnych w I., po powrocie z wykonywania zadania bojowego, podczas wysiadania z pojazdu poczuł ból w okolicach kręgosłupa. Zgodnie z pkt 3 protokołu powypadkowego, przyczyna wypadku była nieznana. Następstwem zdarzenia u J.P. był powysiłkowy zespół bólowy kręgosłupa odcinka lędźwiowo-krzyżowego. Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w G. uznała, iż uszczerbek na zdrowiu J.P. spowodowany wypadkiem wyniósł 5%. Z tytułu uszczerbku na zdrowiu skarżącemu zostało przyznane odszkodowanie. Z kolei z protokołu powypadkowego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., sporządzonego przez Jednostkę Wojskową Nr [...] w G. oraz dokumentacji postępowania odszkodowawczego wynika, iż skarżący w dniu [...] stycznia 2012 r., pełniąc służbę w PKW w A., wsiadał do śmigłowca, niosąc razem z policjantem [...], skrzynię locker. Podczas przemieszczania się prawa stopa poszkodowanego ugrzęzła w kamienistej nawierzchni lądowiska a przenoszona skrzynia uderzyła go w bok stawu kolanowego nogi prawej. Następstwem zdarzenia u J.P. były cechy uszkodzenia więzadła pobocznego przyśrodkowego, więzadła krzyżowego przedniego oraz rogu tylnego łąkotki przyśrodkowej stawu kolanowego prawego oraz przyczepu rzepkowego mięśnia czworogłowego uda prawego, po przebytym urazie skrętnym tego stawu i stłuczeniu kończyny dolnej prawej do planowego leczenia artroskopowego. Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w K. uznała, iż uszczerbek na zdrowiu skarżącego, spowodowany wypadkiem wyniósł 5%. Z tytułu uszczerbku na zdrowiu zostało mu przyznane odszkodowanie. Między stronami sporna jest natomiast kwalifikacja wskazanych wypadków i określenie, czy mieszczą się one w definicji wypadków pozostających w związku z działaniami poza granicami państwa. Ustalenie tej okoliczności ma bowiem wpływ na uzyskanie, bądź też nie, przez skarżącego statusu weterana poszkodowanego. Zgodnie z art. 4 pkt 15 cytowanej ustawy, przez wypadek pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa należy rozumieć zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z: a) działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, b) zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa, c) innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań: – przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, – określonych w akcie utworzenia kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, w skierowaniu do wykonywania zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub w skierowaniu do wykonywania zadań mających na celu zapewnianie bezpieczeństwa państwa. Przepis ten wskazuje zatem, że wypadek pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa, to zdarzenie nagłe i zewnętrzne, powodujące uszczerbek na zdrowiu, jeżeli zaistniało ono w sytuacjach wskazanych w tym przepisie. Podkreślenia wymaga, że definicja "wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa" została wprowadzona do ustawy w celu odróżnienia tego wypadku od wypadku określonego w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 ze zm.). Niewątpliwie wypadek, określony w ustawie o weteranach działań poza granicami państwa, ma postać kwalifikowaną w stosunku do wypadku, o którym mowa w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. Strony niniejszego postępowania różnią się co do rozumienia zwrotu "innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza". Zatem dla zrozumienia tego pojęcia należy dokonać jego wykładni, aby zrozumieć je zgodnie z treścią nadaną mu przez prawodawcę (por. M. Zieliński "Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki". Warszawa 2008, Wydawnictwo LexisNexis, str. 61 i nast.). Wykładnia prawa dokonywana jest wedle utrwalonych reguł i kryteriów. Jakkolwiek przyjęło się dawać pierwszeństwo wykładni językowej, to coraz częściej stosuje się także pozostałe sposoby interpretacji lub wspólny wynik kilku spośród nich. W praktyce dominuje wykładnia stanowiąca kompilację różnych sposobów, niesprzecznych ze sobą, wśród których wykładnia językowa jest wzmacniana pozostałymi, szczególnie, gdy reguły językowe nie doprowadziły do uzyskania jednoznaczności interpretacyjnej danego zwrotu (tamże). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1685/11 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreślił, że prymat wykładni gramatycznej można zachować tylko w odniesieniu do przepisów sformułowanych w sposób niebudzący wątpliwości z punktu widzenia potocznie i powszechnie stosowanego języka oraz tylko wówczas, gdy ten sposób wykładni daje wynik niekolidujący z wynikami innych metod. Zatem tylko wówczas poprzestanie na językowym ich wyłożeniu byłoby uzasadnione, bo wtedy znaczenie przepisów na gruncie językowym byłoby dla wszystkich jednoznaczne. W niniejszej sprawie stan taki jednak nie zachodzi, ponieważ pojawiły się różne wersje rozumienia omawianego zwrotu. Dlatego też, dla ustalenia jego sensu i znaczenia, należy odwołać się do innych metod wykładni, w tym wykładni celowościowej cytowanego przepisu. Wskazówką przy dokonywaniu tego procesu może być uzasadnienie projektu ustawy o weteranach działań wojennych poza granicami państwa, w którym podkreślono, że projekt szanuje normę, wynikającą z art. 19 Konstytucji, nakazującą zagwarantowanie stosownych uprawnień weteranom walk o niepodległość. Stąd też, zakłada przyznanie uprawnień dla weteranów poszkodowanych w wyniku działań bojowych bądź działań skierowanych przeciwko tym weteranom. Weterani ci z narażeniem zdrowia, a bardzo często również życia, wypełniali i wypełniają nadal postawione przed nimi zadania poza granicami państwa, tak, aby pomóc w utrzymaniu pokoju na świecie, którego stabilność jest gwarantem pokoju dla Rzeczypospolitej Polskiej. Przewidziane w projekcie uprawnienia, choć częściowo różne z uprawnieniami przysługującymi weteranom walk o niepodległość, nie podważają konstytucyjnej zasady ich szczególnego traktowania. Odnosząc się natomiast do art. 3 ustawy, w uzasadnieniu projektu wyjaśniono, że o status weterana poszkodowanego będzie mogła ubiegać się osoba, która brała udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa i doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadania lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których osoba została poszkodowana w wyniku np. wybuchu miny pułapki lub zachorowała na chorobę, występującą tylko w rejonie działania misji czy kontyngentu (np. choroby tropikalne). Nie przewiduje się możliwości nadania statusu weterana poszkodowanego osobie ewakuowanej do kraju z innych powodów medycznych, niezwiązanych z wypadkiem lub chorobą nabytą w rejonie działania poza granicami państwa (por. uzasadnienie projektu ustawy o weteranach działań wojennych poza granicami państwa – Sejm RP VI kadencji, nr druku 3754). Z powyższego wynika, że wolą ustawodawcy było przyznanie statusu weterana poszkodowanego osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w związku z wykonywaniem działań stricte bojowych lub w wyniku działań skierowanych przeciwko nim, przy założeniu, że działania te mają bezpośredni związek z wykonywaniem zadań, dla wypełnienia których została powołana misja. Samo zaistnienie wypadku podczas pobytu poza granicami państwa, do którego doszło z jakiejkolwiek przyczyny, pozostającej bez związku z realizacją celów misji, nie może skutkować przyznaniem statusu weterana poszkodowanego. Z uzasadnienia projektu ustawy jednoznacznie wynika, że ustawodawca dążył do wyróżnienia i docenienia osób, które narażają swoje życie i zdrowie, mając bezpośredni kontakt z wydarzeniami i sytuacjami, do których nie dochodzi w warunkach pokojowych i które w wyniku tych wydarzeń i sytuacji doznają uszczerbku na zdrowiu. Dlatego też szersze określenie podmiotów uprawnionych do przyznania przedmiotowego statusu doprowadziłoby do zmiany charakteru tego uprawnienia - na równi traktowanoby osoby podejmujące działania bojowe, czy też osoby, których te działania dotykają, bądź np. chorujące na choroby występujące tylko w rejonie działania misji czy kontyngentu, które znalazły się w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia oraz osoby, które co prawda biorą udział w działaniach poza granicami państwa, jednak w chwili wypadku pozostają poza zagrożeniami wiążącymi się z charakterem misji. Należy dodatkowo zaznaczyć, że ustawodawca zagwarantował odpowiednią ochronę osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku, który nie mieści się w definicji z art. 4 pkt 15 cytowanej ustawy, ww. ustawą o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową. Skarżący otrzymał dwukrotnie jednorazowe odszkodowania pieniężne w związku z uszczerbkiem na zdrowiu, pozostającym w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej. Powyższe uprawnia do stwierdzenia, że wypadki, którym uległ skarżący, nie mieszczą się w definicji wypadku z art. 4 pkt 15 cytowanej ustawy. Skarżący nie działał bowiem w sytuacji bezpośredniego zagrożenia, związanego z realizacją zadań Polskiego Kontyngentu Wojskowego, stąd też, w ocenie Sądu, organ prawidłowo ocenił, że status weterana poszkodowanego mu nie przysługuje. Organ zasadnie uznał, iż opisane w protokołach powypadkowych wypadki, to wypadki, które nie miały bezpośredniego związku z działaniami prowadzonymi w celu wykonania zadań, dla których powołano i wysłano PKW. Reasumując, Sąd uznał, że organ dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 4 pkt 15 lit. c tiret 1 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, jak również prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego sprawy pod tę normę prawną, co czyni zarzuty skargi nieuzasadnionymi. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło