II SA/Op 433/15

WyrokWSA w Opolu2015-10-27

Skład orzekający: Jerzy Krupiński, Grażyna Jeżewska, Daria Sachanbińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może obciążyć wnioskodawcę kosztami udostępnienia informacji publicznej, jeśli koszty te wynikają z pracy pracownika w godzinach nadliczbowych, a sposób ich naliczenia nie jest wystarczająco zindywidualizowany i udokumentowany?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może pobrać opłatę od wnioskodawcy za udostępnienie informacji publicznej, jeśli wiąże się to z dodatkowymi kosztami związanymi ze sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji. Jednakże, aby opłata była zasadna, musi być ona wystarczająco zindywidualizowana i oparta na faktycznie poniesionych kosztach, a nie na szacunkowych stawkach za godziny nadliczbowe bez odpowiedniego udokumentowania. Praca związana z udostępnianiem informacji publicznej stanowi podstawowe zadanie organu i powinna być wykonywana w normalnym czasie pracy.
Stan faktyczny
Fundacja złożyła wniosek o udostępnienie protokołów i uchwał Rady Miasta z lat 1990-2008 w formie elektronicznej. Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźla poinformował o konieczności poniesienia dodatkowych kosztów w wysokości 180 zł, związanych ze skanowaniem i anonimizacją dokumentów, naliczonych jako iloczyn 9 godzin nadliczbowych pracy pracownika i stawki 20 zł za godzinę. Fundacja wezwała do usunięcia naruszenia prawa, kwestionując zasadność naliczenia opłaty. Po bezskutecznym wezwaniu, Fundacja wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną czynność (pismo Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 26 czerwca 2015 r.).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska (spr.) Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2015 r. sprawy ze skargi Fundacji A w [...] na czynność - pismo Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 26 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie informacji publicznej uchyla zaskarżoną czynność. W dniu 12 czerwca 2015 r. Fundacja A z siedzibą w [...] złożyła do Urzędu Miasta Kędzierzyna-Koźla drogą elektroniczną wniosek o udostępnienie w siedzibie urzędu i umożliwienie wykonania kopii we własnym zakresie (fotografie), ewentualne przekazanie protokołów w wersji elektronicznej na płycie CD: 1) protokołów Rady Miasta Kędzierzyna-Koźla z okresu 1990-2008; 2) protokołów komisji problemowych Rady Miasta Kędzierzyna-Koźla z okresu 1990-2008; 3) uchwał Rady Miasta Kędzierzyna-Koźla z okresu 1990-2002. Pismem z dnia 26 czerwca 2015 r. Fundacja A z siedzibą w [...] (dalej Fundacja) została powiadomiona przez Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźle, na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782, z późn. zm., zwanej dalej ustawą), że udostępnienie informacji w żądanej formie spowoduje konieczność poniesienia kosztów przekształcenia dokumentów do żądanego formatu we wniosku, tj. skanów (elektronicznych obrazów). Wskazano, że koszt związany jest z przekształceniem sporządzonych wówczas przez Radę Miasta Kędzierzyna-Koźla i jej komisje dokumentów w postaci tradycyjnej, dlatego organ poniesie dodatkowe koszty wykonania przez wyznaczonego pracownika Urzędu Miasta czynności skanowania tych dokumentów w ramach godzin nadliczbowych. Dodał, że koszt dodatkowy związany z anonimizacją danych osobowych zawartych w części tych dokumentów i skanowaniem wyżej wymienionych dokumentów w celu przekształcenia ich w formę wskazaną we wniosku wyniesie 180 zł. Kwotę powyższą ustalono zaś poprzez iloczyn wartości godziny pracy pracownika wykonującego te czynności (20 zł) oraz liczby (9) godzin nadliczbowych, w ramach których zostały one wykonane. Organ pouczył Fundację, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem nastąpi po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji bądź wycofa wniosek. W odpowiedzi na powyższe powiadomienie pismem z dnia 6 lipca 2015 r. Fundacja wzywała Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koae, na zasadzie art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do usunięcia naruszenia prawa w postaci wyznaczenia kosztów udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu podała, że wyznaczenie kosztów udostępnienia informacji publicznej stanowi naruszenie art. 7 ust. 2 w zw. z art. 15 ustawy. Poza tym obowiązek anonimizacji zgodnie z art. 26 ustawy o ochronie danych osobowych, leży po stronie udostępniającego dokumenty, a nie podmiotu, który żąda ich udostępnienia. Z punktu widzenia Fundacji Urząd może udostępnić wnioskowane dokumenty bez przeprowadzenia ich anonimizacji. Zwróciła uwagę, że obowiązek sporządzenia i udostępnienia protokołów lub stenogramów obrad ma charakter bezwzględny, może doznać ograniczenia, gdy organy sporządzają i udostępniają materiały teleinformatyczne rejestrujące w pełni te obrady. Nadto szczególna regulacja zawarta w art. 19 ustawy dotycząca środków technicznych służących do utrwalania przebieg obrad nie zwalnia organów ze stosowania zasad ogólnych regulujących prawo dostępu o informacji, a w szczególności przepisów ograniczających ten dostęp ze względów, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy. Zauważyła, że udostępnianie informacji publicznej jest podstawowym zadaniem szeroko rozumianego państwa (również jednostki samorządu terytorialnego) i tym samym również Gminy Kędzierzyn-Koźle. Stąd właśnie udostępnianie nie jest "dodatkową pracą", tylko jedną z "podstawowych prac" urzędników i tym samym Urzędu. Fundacja wskazała, że za dodatkowy koszt nie można uznać dodatkowego czasu, jaki pracownik organu musi poświęcić na udostępnienie informacji. Odpowiadając na powyższe wezwanie, w dniu 4 sierpnia 2015 r. Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźlae wyjaśnił, że w myśl art. 15 ust. 1 ustawy, jeżeli podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Stwierdził, że powiadomienie o wysokości opłaty związane jest z dodatkowymi kosztami udostępnienia informacji publicznej, tj. koniecznością przekształcenia informacji we wskazaną formę we wniosku. Dotyczy wyłącznie dodatkowych czynności przekształcenia udostępnianej informacji w formę skanów (elektronicznych obrazów). Wysokość kosztów dodatkowych została ustalona - zgodnie ze wskazaniami metodologicznymi zawartymi w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych - indywidualnie, stosownie do wykonywanych wyłącznie w godzinach nadliczbowych czynności przekształcenia udostępnianej informacji (skanowania dokumentów po ich uprzedniej anonimizacji w celu zapewnienia - w myśl art. 5 ust. 2 ustawy - ochrony danych osobowych, w trybie i na zasadach określonych odrębnymi przepisami). Zdaniem organu, takie działanie znajduje potwierdzenie w świetle utrwalonej linii orzecznictwa sądowego, np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. I OSK 266/14. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Fundacja zarzuciła organowi naruszenie przepisu art. 15 ust. 1 ustawy polegające na powiadomieniu o wysokości opłaty odpowiadającej dodatkowym kosztom udostępnienia informacji publicznej związanej z kosztami pracy urzędnika poprzez wskazanie ilości godzin pracy urzędnika i ceny za jedną godzinę pracy oraz sumę godzin, a także przepisu art. 14 ust. 1 i 2 ustawy polegające na samowolnej zmianie sposobu i formy udostępnienia informacji w celu uzyskania podstawy naliczenia opłaty z art. 15 ust. 1 ustawy. W uzasadnieniu, powołując się na orzecznictwo sądowe podniosła, że nie zgadza się z argumentacją organu, bowiem kosztami osobowymi nie można obarczać podmiotu wnioskującego o informację publiczną, ponieważ "Praca pracownika związana z przygotowaniem informacji stanowi podstawowy wyraz funkcjonowania organu, który ponosi koszty wykonując swoje ustawowe zadania. Kosztami tymi nie może zostać obciążony podmiot żądający udostępnienia informacji. Nie może więc być pobierana opłata za dodatkową pracę wykonywaną przez pracownika urzędu związaną z przygotowaniem informacji. Prawodawca pozwala pobrać opłatę z tytułu kosztów, czyli kosztów faktycznych. Opłata ta nie może być traktowana jako forma uzyskiwania dodatkowych środków finansowych". Nadto w rozpatrywanym przypadku organ nie miał do czynienia z potrzebą dokonania analizy całego zbioru dokumentów i wybrania wąskiego zakresu. Wniosek Fundacji dotyczył udostępniana wszystkich dokumentów z określonego zakresu czasowego (1990-2008 i 1990-2002). Fundacja zatem domagała się udostępnienia informacji prostej, a nie jak twierdzi organ - złożonej. Tym samym nie nastąpiło jej przekształcenie. Poza tym, w przypadku wniosku Fundacji organ miał do czynienia ze szczególnym rodzajem dokumentów, a mianowicie protokołami i uchwałami organów uchwałodawczych gminy, którym poświęcony jest osobny artykuł art. 19 w zw. z art.18 ustawy informujący, że protokoły posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzącej z powszechnych wyborów są jawne i dostępne. Wprowadzanie ograniczenia dostępu do tych dokumentów, nawet w związku z przeprowadzeniem koniecznej anonimizacji, i tym samym ponoszeniem kosztów przez podmiot żądający informacji publicznej są pogwałceniem nie tylko art. 61, ale również art. 2, art. 1, art. 31, art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej "odnoszących się do równego traktowania bez dyskryminacji spowodowanej brakiem środków". W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźla wniósł o odrzucenie skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a, ewentualnie o jej oddalenie w całości i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ podał, że skarga jest przedwczesna, ponieważ udostępniono skarżącej wnioskowane dokumenty, w tym również te uprzednio zanonimizowane - celem wykonania ich zdjęć. Z uwagi na obszerność wnioskowanych dokumentów proces udostępniania informacji publicznej jest w toku i potrwa jeszcze kilka miesięcy. W tej sytuacji, w ocenie organu, zaskarżenie powiadomienia z dnia 26 czerwca 2015 r. jest przedwczesne, bowiem nie zakończyło się jeszcze postępowanie w sprawie udostępniania informacji publicznej. Jednocześnie organ zauważył, że skarżący nie domagał się zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji, do czego był uprawniony na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, w przypadku poinformowania o wysokości opłaty. Wnioskowana informacja publiczna została mu natomiast udostępniona zgodnie z jednym z alternatywnych sposobów wskazanych we wniosku z dnia 12 czerwca 2015 r. i proces jej udostępniania nie zakończył się do dnia dzisiejszego. Uzasadniając oddalenie skargi, organ stwierdził, że chybiony jest zarzut naruszenia art. 14 § 1 i 2 ustawy polegającego na samowolnej zmianie sposobu i formy udostępnienia informacji w celu uzyskania podstawy naliczenia opłaty z art. 15 ust. 1 ustawy o dostępie, w sytuacji, gdy skarżący we wniosku wskazał na dwa alternatywne sposoby udostępnienia informacji publicznej. Zeskanowanie części dokumentacji po jej uprzedniej anonimizacji zmierzało do udostępnienia informacji skarżącemu we wnioskowanej formie elektronicznej. Organ, przytaczając orzecznictwo, podkreślił jeszcze raz, że w świetle orzecznictwa, literatury przedmiotu, jak też art. 15 § 1 ustawy, obok kosztów rzeczowych mogą wystąpić tzw. koszty osobowe, tj. koszty pracy osoby przygotowującej informację publiczną. Koszty pracy mogą być jednak brane pod uwagę wyłącznie wtedy, gdy przygotowanie informacji wymaga pracy dodatkowej. Wysokość dodatkowych kosztów osobowych wskazanych skarżącemu w powiadomieniu z dnia 22 czerwca 2015 r. została ustalona zgodnie ze wskazaniami metodologicznymi zawartymi w powołanych orzeczeniach sądów administracyjnych. Z uwagi na obszerność wniosku oraz konieczność przekształcenia udostępnianej informacji (skanowania dokumentów po ich uprzedniej anonimizacji) część czynności związanych z udostępnieniem tej informacji została wykonana poza normalnym czasem pracy urzędu, tj. w godzinach nadliczbowych. Liczba tych godzin została następnie pomnożona przez indywidualną stawkę wynagrodzenia pracownika, który w godzinach nadliczbowych wykonywał te dodatkowe czynności. Na koniec organ odnotował, że wbrew twierdzeniom skarżącego, w żadnym z pism kierowanych do niego nie twierdził, że udostępniana informacja publiczna ma charakter informacji złożonej. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11, został powołany przez organ dla potwierdzenia poglądu, iż anonizmizacja udostępnianych na wniosek dokumentów, będąca realizacją obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 2 ustawy, stanowi jej przekształcenie w formę wskazaną we wniosku. Na rozprawie pełnomocnik organu oświadczył, że nie wie czy zawarto z pracownikiem przygotowującym informację dodatkową umowę o dzieło lub zlecenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podnoszone w niej argumenty są zasadne. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. obejmuje również inne niż określone w punktach 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Tego rodzaju czynność została zaskarżona w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782, z późn. zm., dalej także zwanej ustawą), informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Jak stanowi art. 15 ust. 1 ustawy, jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Zgodnie z ust. 2 art. 15 ustawy, podmiot, o którym mowa w ust. 1 ustawy, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. Przepis art. 15 ust. 1 ustawy wprowadza wyjątek od zasady bezpłatnego dostępu do informacji publicznej wyrażonej w art. 7 ust. 2 ustawy. Nakłada bowiem na podmiot udostępniający informację publiczną obowiązek powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Ma to na celu umożliwienie wnioskodawcy podjęcia decyzji o pokryciu kosztów udostępnianych informacji. Ze względu na wysokość opłaty może on bowiem zrezygnować ze wskazanego we wniosku sposobu lub formy udostępnienia informacji, poprzestając na sposobie, z którym nie wiążą się żadne opłaty lub opłata jest znacznie niższa. Takie rozwiązanie gwarantuje prawidłową realizację prawa do informacji publicznej, gdyż nie dopuszcza do sytuacji, w której wysokość kosztów udostępnienia informacji stanowiłaby wyłączną i bezpośrednią przeszkodę w dostępie do informacji publicznych. Ustawodawca pozostawił wnioskodawcy 14 dni, licząc od dnia doręczenia wnioskodawcy ww. powiadomienia, na dokonanie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji lub też na wycofanie wniosku. Milczenie wnioskodawcy w tym okresie spowoduje udostępnienie informacji w sposób i w formie wskazanych pierwotnie we wniosku i będzie wiązać się z koniecznością opłacenia przez wnioskodawcę kosztów określonych we wcześniejszym zawiadomieniu. Ustalenie zatem wysokości opłaty za dostęp do informacji publicznej następuje w drodze czynności stwierdzającej obowiązek poniesienia opłaty oraz ustalającej jej wysokość, która kreuje zobowiązanie o charakterze finansowym. Ustalenie wysokości opłaty za dostęp do informacji publicznej ma charakter publicznoprawny. Wpływa ona bowiem w sposób prawnie wiążący na sytuację określonego podmiotu prawa i dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Stwierdzenie istnienia obowiązku udostępnienia informacji publicznej przesądza o tym, że ustalenie wysokości opłaty za dostęp do informacji publicznej jest czynnością z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Od takich czynności nie przysługuje zażalenie, lecz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Po dokonaniu takiego wezwania i bezskutecznym upływie terminu przewidzianego do zajęcia stanowiska przez organ administracji publicznej, bądź też po odmowie uwzględnienia wystosowanego wezwania, przysługuje skarga do właściwego sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 1 października 2013 r., sygn. akt I OSK 2139/2013 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl - zwanej dalej CBOSA). Bezpodstawnie zatem Prezydent Miasta Kędzierzyn-Koźle wnosił w odpowiedzi na skargę o odrzucenie niniejszej skargi. Przedmiotem zaskarżenia była dokonana czynność w postaci powiadomienia o wysokości opłaty, a nie bezczynność organu. Skoro pismo ustalające wysokość opłaty za dostęp do informacji publicznej mieści się w katalogu aktów i czynności z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., to po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, co strona skarżąca uczyniła, dopuszczalne jest złożenie skargi do sądu administracyjnego na tę czynność. Poza tym przyjdzie zaakcentować, że nie istnieje możliwość uzależnienia wszczęcia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej od uprzedniego wniesienia opłaty, o której mowa w art. 15 ustawy. Przepisy ustawy nie przewidują bowiem możliwości uzależnienia wszczęcia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej od uprzedniego wniesienia opłaty. Wszczęcie postępowania następuje na wniosek w momencie doręczenia podmiotowi stosownego pisma, czy też złożenia wniosku w formie ustnej. Ponadto art. 15 ust. 2 ustawy przewiduje realizację obowiązku udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem także w przypadku braku odpowiedzi ze strony wnioskodawcy na zawiadomienie podmiotu zobowiązanego o wysokości opłaty związanej z udostępnieniem żądanej informacji (czyli bez wniesienia opłaty). Oznacza to, że z powodu braku wniesienia opłaty podmiot zobowiązany nie będzie mógł ani odmówić udostępnienia informacji (wydać decyzji o odmowie udostępnienia informacji), ani też pozostawić sprawy (wniosku) bez rozpoznania (art. 14 ustawy). Powstanie obowiązku uiszczenia opłaty i wezwanie strony do uiszczenia tej opłaty, powoduje jedynie przesunięcie terminu udostępnienia tej informacji w zakresie określonym w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy. Wskazać należy, że zasadą udzielania informacji publicznej jest bezpłatny dostęp do niej. Wynika to jednoznacznie z art. 7 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym dostęp do informacji publicznej jest bezpłatny, z zastrzeżeniem art. 15. Przypomnieć trzeba, że przepis art. 15 ust. 1 ustawy pozwala podmiotowi obowiązanemu do udostępnienia informacji publicznej pobrać od wnioskodawcy opłatę odpowiadającą wysokości kosztów dodatkowych związanych ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. Koszty, o których mowa w tym przepisie, ustalane są każdorazowo w konkretnej sprawie. Z art. 15 ust. 1 ustawy nie wynika obowiązek ustalenia opłaty, a jedynie możliwość jej pobrania. Obciążenie opłatą ma charakter uznaniowy, co nakłada na adresata wniosku o udostępnienie informacji obowiązek starannego rozważenia, czy w konkretnym wypadku opłatę tę wymierzyć, a ponadto wykazania, że w wyniku udostępnienia informacji publicznej, w sposób zgodny z wnioskiem, poniesione zostały dodatkowe koszty. Wysokość przedmiotowej opłaty ma odpowiadać kosztom związanym ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. Przekształcanie informacji przez przeniesienie na nośnik papierowy lub elektroniczny generuje dodatkowe koszty, dlatego udostępnianie jej w taki sposób może łączyć się z ponoszeniem opłat. Często również przekształcenie informacji wiąże się z pozbawieniem danych chronionych odrębną ustawą, co z kolei angażuje środki materialne i osobowe podmiotu zobowiązanego do realizowania zadań innych niż te, do których został powołany (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 266/14 - dostępny w CBOSA). Ewentualne opłaty muszą mieć charakter zindywidualizowany i zależeć od konkretnie poniesionych kosztów (M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 65). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca. Aby organ mógł zasadnie żądać zwrotu tych kosztów, podmiot udostępniający żądaną informację musi dokładnie podać poniesiony przez siebie koszt wiążący się ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia informacji lub określić koszty związane z koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku (wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. Akt II SA/Wa 1266/14 – dostępny na stronach internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie można także założyć, że - niezależnie od okoliczności konkretnych przypadków - niektóre rodzaje ponoszonych wydatków w ogóle i nigdy naliczane być nie mogą. I tak żaden przepis nie sprzeciwia się uprawnieniu odzyskania kosztu pracy związanej z udostępnieniem informacji, jeżeli wykazane zostanie, że ów koszt przekracza normalny koszt funkcjonowania bazy technicznej i zasobów ludzkich (pracowniczych) organu. Tymczasem pismo Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 26 czerwca 2015 r., ani kolejne pismo w tej sprawie, takiej analizy kosztów nie przedstawia. Wskazuje jedynie, że skarżąca obowiązana jest ponieść dodatkowe koszty za skanowanie żądanych dokumentów oraz za anonimizację danych osobowych zawartych w części tych dokumentów, które to czynności zostały wykonane w ramach godzin nadliczbowych przez wyznaczonego pracownika Urzędu Miasta. Koszty w tym zakresie ustalono w wysokości 180 zł. Kwotę tę ustalono jako iloczyn wartości godziny pracy pracownika wykonującego te czynności (20 zł) oraz liczby (9) godzin nadliczbowych, w ramach których zostały one wykonane. Określenie opłaty za udzielenie informacji publicznej w taki sposób w żadnym wypadku nie może zostać uznane za wystarczająco zindywidualizowane. W rozpatrywanej sprawie organ zatem podał jedynie, że w celu realizacji wniosku Fundacji jeden pracownik musiał pracować przez dziewięć godziny. Okoliczność ta nie została w żaden sposób udokumentowana, nie przedstawiono żadnej dodatkowej umowy na wykonanie tych czynności, zawartej z konkretnym, imiennie wskazanym pracownikiem, nie przedłożono odpowiedniej karty pracy ani dowodu wypłaty takiego dodatkowego wynagrodzenia, a w końcu nie wykazano konieczności wykonania tych czynności poza normalnym czasem pracy takiego pracownika. Podczas gdy przepis art. 15 ust. 1 ustawy nie stanowi podstawy prawnej do wykonywania czynności związanych z udostępnianiem informacji publicznej jako "czynności dodatkowych" w stosunku do normalnych zadań organu, co wiąże się w każdym wypadku z możliwością naliczenia opłaty. Czynności te w pierwszym rzędzie muszą być wykonywane w normalnym czasie pracy, jako jedno z podstawowych zadań organu, wynikające wprost z art. 61 Konstytucji RP. Czas realizacji tego zadania (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy) został również skrócony w stosunku do terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, co nakazuje jego priorytetowe traktowanie. W konsekwencji, Sąd w składzie niniejszym stwierdza, że żądane w piśmie z dnia 26 czerwca 2015 r. koszty udostępnienia informacji publicznej nie zostały wyliczone zgodnie z zasadami określonymi w art. 15 ust. 1 ustawy, a zatem nie mogą rodzić dla strony żądającej udostępnienia informacji skutków, jakie przewiduje ten przepis. Żądanie to było zatem czynnością bezskuteczną. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów na rzecz skarżącej Fundacji Sąd nie orzekł, gdyż strona ta takich kosztów nie zgłosiła (art. 210 § 1 P.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło