II SA/Ke 930/15
WyrokWSA w Kielcach2015-12-02
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Renata Detka, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać nowy dowód osobisty, jeśli wnioskodawca domaga się wskazania w nim adresu zamieszkania, który jest sporny i różni się od adresu widniejącego w dotychczasowym, ważnym dowodzie osobistym?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły wydania nowego dowodu osobistego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, zmiana adresu zameldowania nie stanowi podstawy do wymiany dowodu osobistego, a ponadto nowy wzór dowodu osobistego nie zawiera informacji o adresie. Istniejący dowód osobisty wnioskodawcy jest ważny i oczekuje na odbiór, a kwestia spornej numeracji nieruchomości wykracza poza zakres postępowania o wydanie dowodu osobistego.Stan faktyczny
M. K. złożył wniosek o wydanie nowego dowodu osobistego, wskazując jako powód "inny" i domagając się wpisania adresu "ul. [...] 7". Organ I instancji odmówił wydania dowodu, ponieważ wnioskodawca nie odebrał ważnego dowodu osobistego wydanego wcześniej, a nie zaistniały przesłanki do wydania nowego. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że właściwym adresem jest ul. [...] 3, a kwestia numeracji nieruchomości wykracza poza zakres sprawy. Skarżący podtrzymywał swoje stanowisko, powołując się na inne orzeczenia sądowe dotyczące numeracji nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie odmowy wydania dowodu osobistego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] wydaną w przedmiocie odmowy wydania dowodu osobistego.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 10 lipca 2015r. M. K. złożył w Urzędzie Miasta i Gminy
w [...] wniosek o wydanie dowodu osobistego, jako powód zaznaczając "inny"
i wskazując w tym zakresie na "wyrobienie dowodu niezgodnego ze złożonym wnioskiem ([...] 7) III SA/KE272/08".
Decyzją z dnia 21 lipca 2015r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] odmówił wydania dowodu osobistego M. K. – na podstawie art. 32 ust. 1 i 2 w zw. z art. 6 i art. 46 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010r. o dowodach osobistych (Dz. U. z 2010r. nr 167, poz. 1131, ze zm.), zwanej dalej ustawą, oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 stycznia 2015r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz sposobu i trybu postępowania w sprawach wydania dowodów osobistych, ich utraty, uszkodzenia, unieważnienia i zwrotu (Dz. U. z 2015r. poz. 212). Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wskazał, że pomimo licznych wezwań M. K. nie odebrał oczekującego nań w urzędzie dowodu osobistego, ważnego od dnia 2 maja 2007r. do dnia 2 maja 2017r. Jednocześnie nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art. 46 ww. ustawy, umożliwiająca wydanie nowego dowodu osobistego.
Odwołanie od ww. decyzji wniósł M. K., zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego oraz naruszenie przepisów o dowodach osobistych, numeracji nieruchomości i ewidencji ludności. Ze względu na powyższe strona domagała się uchylenia decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Burmistrzowi Miasta i Gminy [...].
Wojewoda, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, podzielił ustalenia faktyczne i podstawę prawną organu I instancji. Podkreślono przy tym, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie, która dotyczy wniosku o wydanie nowego dowodu osobistego, nie jest rozstrzygnięcie sporu co do numeru porządkowego nieruchomości K.. Jednocześnie z dostępnej dokumentacji wynika, że właściwym adresem zameldowania K. jest: [...], ul. [...] 3, nie zaś – jak twierdzi strona – ul. [...] 7. Jeśli chodzi zaś o powoływany przez stronę wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 sierpnia 2008r. o sygn. akt II SA/Ke 272/08, to w orzeczeniu tym nie podzielono argumentacji M. K. co do numeracji porządkowej ww. nieruchomości. W konsekwencji w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie zaistniały żadne ustawowe przesłanki, które dawałyby podstawę do zmiany dowodu osobistego, bądź jego unieważnienia (art. 50 ust. 3 ustawy). W tym zakresie Wojewoda powołał się na art. 88, art. 89 ust. 1 i 2 ustawy, podkreślając jednocześnie, że obecnie obowiązujący (od dnia 1 marca 2015r.) wzór dowodu osobistego nie zawiera informacji o adresie osoby, której dowód dotyczy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł M. K., zarzucając decyzji Wojewody Świętokrzyskiego obrazę prawa materialnego - przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu że adresem jego nieruchomości, gdzie zamieszkuje, jest ul. [...] 3 a nie ul. [...] 7. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący powołał się na wyroki sądów "za brak numeru na posesji". W odniesieniu do oczekującego na odebranie od 2007r. dowodu osobistego M. K. podkreślił, że Burmistrz Miasta i Gminy [...] nie miał prawa wydać mu dowodu ze wskazaniem jako adresu ul. [...] 3 w [...] – czyli niezgodnie ze złożonym wnioskiem. W państwie prawa nie może bowiem istnieć sytuacja, w której są wydawane dokumenty niezgodne ze złożonymi wnioskami i nieprawdziwymi danymi, a następnie wydaje się decyzje, które też nie są zgodne z prawem. Mając na względzie powyższe skarżący wniósł o:
- zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie, że właściwym adresem jego zamieszkania jest ul. [...] 7, [...],
- ewentualnie o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
- oraz o zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 12 listopada 2015r., skierowanym do tut. Sądu, skarżący powołując się na wyroki sądowe w sprawach o sygn. kat: II W 417/13, II W 268/12, IX Ka 202/13 oraz II SA/Ke 272/08, wskazał że jego właściwym adresem zamieszkania i zameldowania jest ul. [...] 7, [...]. Podkreślono przy tym, że w ewidencji nieruchomości oraz w gminnym zbiorze meldunkowym panuje bałagan, a po ostatnim z wymienionych orzeczeń Burmistrz Miasta i Gminy [...] nie podjął żadnych działań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd na mocy art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) nie jest związany granicami skargi, a jedynie zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją. Kontrolując decyzję Sąd nie rozpatruje sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżonym rozstrzygnięciem organu administracji, lecz ocenia jedynie jego legalność. Dlatego nie może orzec o zmianie zakwestionowanej decyzji, czego m.in. domaga się w sprawie niniejszej skarżący.
Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w ramach tak zakreślonej właściwości Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 21 lipca 2015r. o odmowie wydania M. K. dowodu osobistego. Podkreślić przy tym trzeba, że w zasobach organu I instancji znajduje się – ciągle oczekujący na odebranie – dowód osobisty M. K., ważny od dnia 2 maja 2007r. do dnia 2 maja 2017r. Sprzeciw skarżącego budzi wskazanie w tym dokumencie tożsamości jego adresu "ul. [...] 3, [...]" – wobec czego w dniu 10 lipca 2015r. złożył wniosek o wydanie nowego dowodu ze wskazaniem adresu "ul. [...] 7, [...]", będący przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie.
Przechodząc do podstawy materialnoprawnej zaskarżonej decyzji wskazać trzeba, że zgodnie z nowoobowiązującym od dnia 1 marca 2015r. brzmieniem ustawy z dnia 6 sierpnia 2010r. o dowodach osobistych (Dz. U. z 2010r. nr 167, poz. 1131, ze zm.):
- dowody osobiste wydane przed dniem 1 marca 2015r. zachowują ważność do upływu terminów w nich określonych" (art. 88),
- adres miejsca zameldowania zamieszczony w dowodzie osobistym wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (obowiązującej uprzednio) nie potwierdza adresu miejsca zameldowania (art. 89 ust. 1),
- zmiana adresu miejsca zameldowania posiadacza dowodu osobistego wydanego na podstawie dotychczasowych przepisów nie stanowi podstawy do jego wymiany (art. 89 ust. 2).
Ponadto, jak wynika z obecnie obowiązującego wzoru dowodu osobistego, stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 stycznia 2015r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz sposobu i trybu postępowania w sprawach wydania dowodów osobistych, ich utraty, uszkodzenia, unieważnienia i zwrotu (Dz. U. z 2015r. poz. 212), dokument ten nie zawiera informacji o adresie osoby, której dowód dotyczy.
Jeśli chodzi zaś o zasady wymiany i unieważniania dowodów osobistych – mające zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy – to zgodnie z:
- art. 46 ust. 1. ustawy wydanie nowego dowodu osobistego następuje w przypadku:
1) upływu terminu ważności dowodu osobistego;
2) zmiany danych zawartych w dowodzie osobistym, z wyjątkiem zmiany nazwy organu wydającego;
3) zmiany wizerunku twarzy posiadacza osobistego w stosunku do wizerunku twarzy zamieszczonego w dowodzie osobistym w stopniu utrudniającym lub uniemożliwiającym identyfikację jego posiadacza;
4) utraty lub uszkodzenia dowodu osobistego w stopniu utrudniającym lub uniemożliwiającym identyfikację jego posiadacza;
5) przekazania do organu gminy lub do placówki konsularnej Rzeczypospolitej Polskiej przez osobę trzecią znalezionego dowodu osobistego;
- art. 50 ust. 1 ustawy w okresie ważności dowód osobisty unieważnia się w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2-5, w przypadku utraty obywatelstwa polskiego, zgonu posiadacza dowodu osobistego oraz wydania decyzji o odmowie wydania dowodu osobistego, o której mowa w art. 32, jeżeli dowód został uprzednio wystawiony.
Ubocznie wskazać trzeba, że na gruncie rozpoznawanej sprawy nie zaistniała sytuacja, o jakiej mowa w art. 32 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym odmawia się wydania dowodu osobistego, w przypadku gdy fotografia załączona do wniosku przesłanego przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 29, lub wnioskodawca składa wniosek o wydanie dowodu osobistego z naruszeniem innych przepisów niniejszej ustawy.
Zestawiając treść cyt. przepisów ze stanem faktycznym niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość rozstrzygnięcia organów obu instancji w przedmiocie odmowy wydania M. K. żądanego dowodu osobistego. Nie zaistniały bowiem żadne ustawowe przesłanki, które dawałyby podstawę do wymiany dotychczasowego, oczekującego na odbiór przez stronę, dowodu osobistego, zachowującego ważność do dnia 2 maja 2017r. (art. 88 ustawy). Jednocześnie, jak wynika z art. 6 ust. 2 ustawy, właściwie powołanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, obywatel Rzeczypospolitej Polskiej może posiadać jeden ważny dowód osobisty.
Ponadto, jeśli chodzi o wniosek K., aby w jego dowodzie osobistym był wskazany adres [...] wyjaśnić należy, że pod rządzami obecnie obowiązującej ustawy nawet w przypadku gdyby adres miejsca zameldowania posiadacza dowodu osobistego wydanego na podstawie dotychczasowych przepisów uległ zmianie, to przedmiotowa okoliczność nie stanowi podstawy do jego wymiany (art. 89 ust. 2 ustawy). Natomiast, jak wynika z akt administracyjnych (postanowienie Wojewody z dnia [...]), prawidłowe oznaczenie przedmiotowej nieruchomości to ul. [...], który to adres widnieje w oczekującym na odbiór ważnym dowodzie osobistym skarżącego. Co się zaś tyczy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 sierpnia 2008r., sygn. akt. II SA/Ke 272/08 oraz pozostałych powołanych orzeczeń sądowych to brak podstaw, aby – jak chce tego strona – w oparciu o nie uznać, że właściwym miejscem zamieszkania i zameldowania jest ul. [...]. Jakkolwiek ww. wyrokiem stwierdzono nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] oraz poprzedzającej jej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] w przedmiocie odmowy wpisania do dowodu osobistego, na żądanie K., powyższego adresu zameldowania, to w uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, cyt:
- "żaden z przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ani też rozporządzenia w sprawie wzoru dowodu osobistego, nie stanowi podstawy wydania decyzji administracyjnej dotyczącej wydania bądź odmowy wydania dowodu osobistego, względnie odmowy wydania dowodu osobistego o określonej treści",
- "rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji będzie miał na uwadze wszystkie wskazane powyżej uwagi a przede wszystkim to, że postępowanie administracyjne wszczęte na podstawie wniosku K. o wydanie dowodu osobistego kończy się czynnością materialno-techniczną wydania dowodu, który odbiera się osobiście".
W konsekwencji tut. Sąd nie ocenił merytorycznie podjętych rozstrzygnięć, a jedynie ich formę – niedopuszczalną z punktu widzenia obowiązujących przepisów.
Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że kwestia wskazanego w dowodzie skarżącego adresu jest jedynie pochodną kwestionowanej przez stronę numeracji porządkowej nieruchomości przy ulicy [...]. Zagadnienie to regulują obecnie przepisy wydanego na podstawie art. 47b ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r nr 100, poz. 1086 ze zm.) rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2012r. poz.125). W tym zakresie tut. Sąd nie mógł jednakże orzekać, ponieważ – jak to już wyjaśniono na wstępie – sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy (art. 134 ustawy P.p.s.a.). Tymczasem niniejsza sprawa, wyznaczona wyraźnym i złożonym na sformalizowanym druku wnioskiem K. (załącznik nr 2 do ww. rozporządzenia z dnia 29 stycznia 2015r.), dotyczyła jedynie wydania dowodu osobistego.
Mając na uwadze, że organy – dokonując właściwej subsumcji przepisów prawa materialnego – prawidłowo stwierdziły brak podstaw do wydania dowodu osobistego brak podstaw by przyjąć, że wieńczące ten proces decyzyjny zaskarżone rozstrzygnięcie było wadliwe.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło