II SA/Wa 1433/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Adam Lipiński (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby oddala skargę. Raportem z dnia [...] stycznia 2015 r. D. B. – [...] zwrócił się do Komendanta [...] Policji w [...] o naliczenie i wypłacenie należności pieniężnych za nadpracowane dni w trakcie pełnienia służby. Organ nie wyraził zgody na wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny z uwagi na brak podstawy prawnej – art. 114 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.) i nadto stosownymi pismami poinformował, iż wypłata ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby jest czynnością materialno – techniczną, natomiast odmowa przyznania powyższego ekwiwalentu wymaga rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej. Następnie Komendant [...] Policji w [...] decyzją z dnia [...] maja 2015 r. odmówił przyznania D. B. prawa do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas służby. W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 114 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 3 i 4 ustawy o Policji oraz art. 104 Kpa. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że D. B. nie nabył uprawnień do przedmiotowej rekompensaty, bowiem w okresie od dnia [...] marca 2010 r. do dnia zwolnienia ze służby ([...] stycznia 2015 r.) zajmował stanowisko zastępcy kierownika zakładu, na którym przysługiwał mu dodatek funkcyjny, a tym samym, stosownie do art. 33 ust. 3 i 4 ustawy o Policji, nie był uprawniony do otrzymywania czasu wolnego w zamian za czas służby przekraczający ustawową normę. D. B. wniósł odwołanie do organu drugiej instancji. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o Policji czas pełnienia służby policjanta jest określony wymiarem jego obowiązków, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku. W myśl ust. 2 zadania służbowe policjanta powinny być ustalone w sposób pozwalający na ich wykonanie w ramach 40-godzinnego tygodnia służby, w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym. Natomiast stosownie do art. 33 ust. 3 w zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 policjantowi udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze albo może mu być przyznana rekompensata pieniężna, o której mowa w art. 13 ust. 4a pkt 1. Zgodnie z art. 33 ust. 4 przepisu ust. 3 nie stosuje się do policjanta uprawnionego do dodatku funkcyjnego. Stosownie do art. 104 ust. 2 ustawy o Policji dodatek funkcyjny przysługuje policjantowi pełniącemu służbę lub obowiązki na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym. Stanowiska służbowe policjantów uprawniające do dodatku funkcyjnego odpowiedniej kategorii określa tabela stanowiąca załącznik nr 4 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego – Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm. (§ 8 ust. 3 powołanego rozporządzenia). Zatem w przypadku policjantów pełniących służbę lub obowiązki na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym ustawodawca przewidział szczególną formę rekompensaty za niedogodności związane z pełnieniem służby w wymiarze przekraczającym ustawową normę. Przedmiotową rekompensatę stanowi przyznawany obligatoryjnie stały dodatek do uposażenia (dodatek funkcyjny). W rozpoznawanej sprawie istotne jest również, że zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2-4, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3. Z powołanej regulacji jednoznacznie wynika, że prawo do wspomnianego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby przysługuje wyłącznie policjantowi, który na podstawie art. 33 ust. 3 cytowanej ustawy był uprawniony do otrzymania czasu wolnego w zamian za czas służby przekraczający określoną normę. Uprawnienia te nie przysługują policjantowi za okres pełnienia służby lub obowiązków na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym. W konsekwencji taki policjant w przypadku zwolnienia ze służby nie może otrzymać ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Powołany pogląd znajduje również potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2012 r. (sygn. akt II SA/Wa 1728/12). W ocenie organu drugiej instancji, w sprawie bezsporne jest, iż [...] w D. B. w latach 2013-2014 zajmował stanowisko zastępcy kierownika zakładu w [...] Policji w [...]. Tym samym, zgodnie z załącznikiem nr 4 do cytowanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r., był uprawniony do dodatku funkcyjnego II kategorii. Pomimo zatem pełnienia w powołanym okresie służby w wymiarze przekraczającym normę określoną w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji, w świetle art. 33 ust. 4 tej ustawy nie był uprawniony do otrzymywania, w zamian za czas służby przekraczający normę, czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze. Skoro D. B. nie mógł otrzymywać czasu wolnego na podstawie art. 33 ust. 3 cytowanej ustawy, to w konsekwencji, po zwolnieniu ze służby z dniem [...] stycznia 2015 r. nie może zostać mu przyznane prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby. Inne rozstrzygnięcie stanowiłoby rażące naruszenie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji i skutkowałoby stwierdzeniem nieważności takiej decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). D. B. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie powyżej opisanej decyzji Komendanta Głównego Policji. Zarzucił organowi naruszenie art. 12 § 1, art. 6 i art. 8 Kpa oraz naruszenie art. 33 ustawy o Policji. Wskazał na treść art. 13 ust. 1 i ust. 4a ustawy o Policji i nadmienił, iż jego nadgodziny generowane były jedynie na rzecz [...] Policji – pełnił służbę oficera nadzorującego, brał udział w pracach komisji ds. doboru, reprezentował jednostkę na zewnątrz podczas różnego rodzaju przedsięwzięć w dni wolne od służby (sobota, niedziela). Uczynił wszystko aby nie narażać [...] Policji w [...] na straty finansowe. Złożył stosowny raport o udzielenie dni wolnych, który został rozpatrzony pozytywnie, a następnie nieprawnie cofnięty. Forma cofnięcia została wykonana telefonicznie (SMS), co również budzi zastrzeżenie. Wskazał na niekonsekwencję wykładni art. 33 ustawy o Policji, gdyż skoro nadgodziny ma rekompensować dodatek funkcyjny, to dlaczego udzielane są dni wolne za nadpracowane godziny/dni. Podkreślił, iż cały czas otrzymywał zgodę na wykorzystywanie dni wolnych za nadpracowane godziny/dni, a co za tym idzie, w myśl powyższego ma prawo do ekwiwalentu pieniężnego za nadpracowane godziny/dni, których nie odebrał w formie dni wolnych. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Polemizując z twierdzeniami skargi, organ wskazał, iż z akt osobowych skarżącego nie wynika, aby był mu udzielany czas wolny w trybie art. 33 ust. 3 ustawy. Brak jest nawet raportów i wniosków w tej sprawie. Natomiast były udzielane dni wolne w ramach nagród, co nie jest tożsame z czasem wolnym od służby w rozumieniu art. 33 ust. 3 ustawy o Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest chybiona. Istnieją dwie niezależne od siebie przesłanki wskazujące na zasadność decyzji, podjętych w niniejszej sprawie przez organy Policji obu instancji. Pierwsza przesłanka, decydująca o odmowie przyznania żądanego ekwiwalentu pieniężnego to, wynikający z treści przepisu art. 33 ust. 4 ustawy o Policji, zakaz stosowania do policjantów uprawnionych do dodatku funkcyjnego przepisu art. 33 ust. 3 ustawy – czyli niemożność udzielania takim policjantom czasu wolnego od służby w zamian za czas służby przekraczający normę i w dalszej konsekwencji niemożność przyznawania im rekompensaty pieniężnej z tytułu braku możliwości przyznania czasu wolnego od służby w zamian za czas służby przekraczający normę. W sprawie bezsporne jest, iż [...] D. B. w latach 2013-2014 zajmował stanowisko zastępcy kierownika zakładu w [...] Policji w [...] i był uprawniony do dodatku funkcyjnego. Powyższa okoliczność w powiązaniu z treścią art. 33 ust. 4 ustawy o Policji, uniemożliwia przyznanie mu rekompensaty pieniężnej z tytułu braku możliwości przyznania czasu wolnego od służby w zamian za czas służby przekraczający normę. Zatem wniosek skarżącego z dnia [...] stycznia 2015 r. o naliczenie i wypłacenie należności pieniężnych za nadpracowane dni w trakcie pełnienia służby mógł zostać załatwiony jedynie decyzją odmowną. Komendant [...] Policji w [...] w decyzji z dnia [...] maja 2015 r. oraz Komendant Główny Policji w decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. prawidłowo dokonali subsumcji powyższego stanu faktycznego z przepisem art. 33 ust. 4 ustawy o Policji. Wskazać w tym miejscu należy, iż skarżący w trakcie pełnienia służby na stanowisku zastępcy kierownika zakładu w [...] Policji w [...] mógł otrzymywać w ramach nagród dni wolne, co nie jest tożsame z czasem wolnym od służby w rozumieniu art. 33 ust. 3 ustawy o Policji. Po drugie, ekwiwalent za czas wolny od służby (który nie został wykorzystany w trakcie jej pełnienia) przysługuje jedynie wtedy, gdy taki czas wolny policjantowi istotnie przysługiwał i został wcześniej przydzielony. Zatem brak jest podstaw (niezależnie od treści art. 33 ust. 4 ustawy o Policji) aby czas wolny przyznano funkcjonariuszowi dopiero po zwolnieniu ze służby i wypłacono zań stosowny ekwiwalent (zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2-4, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3). Takie stanowisko zawarł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1728/12 (cytowanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 630/12. Pozostałe zarzuty skargi (naruszenie art. 12 § 1, art. 6 i art. 8 Kpa) nie znajdują uzasadnienia w materiale niniejszej sprawy. Jakkolwiek można wskazać, iż decyzja organu pierwszej instancji mogła zapaść wcześniej, jednakże organ usiłował stosownymi pismami w sposób wyczerpujący wyjaśnić (bez stosowania formy decyzji) niezasadność żądania skarżącego. Zatem nie sposób z takiego działania organu pierwszej instancji czynić istotnego zarzutu skargi. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy Policji obu instancji przy podejmowaniu objętych niniejszą skargą decyzji, które mogłoby stanowić o stwierdzeniu ich nieważności albo o uchyleniu tych rozstrzygnięć i dlatego, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.