III SA/Gd 734/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-12-17
Skład orzekający: Anna Orłowska, Alina Dominiak, Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając wydania zaświadczenia o służbie w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, może opierać się na kryterium "bezpośredniego zagrożenia" życia lub zdrowia, mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznającego ten przepis za niezgodny z ustawą?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, odmawiając wydania zaświadczenia o służbie w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, nie mogą opierać się na kryterium "bezpośredniego zagrożenia" życia lub zdrowia, ponieważ zostało ono uznane za niezgodne z prawem przez Trybunał Konstytucyjny. Stosowanie tego kryterium stanowi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, należy uchylić zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący, emerytowany funkcjonariusz Policji, złożył wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, co uprawniałoby go do podwyższenia emerytury. Komendant Miejski Policji odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że analiza akt nie wykazała istnienia dowodów na takie zagrożenie. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących podwyższenia emerytury, w tym ignorowanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Miejskiego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 15 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Miejskiego Policji [...] z dnia 11 czerwca 2015 r. nr [...].
Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2012 r. nr 12/15 Komendant Miejski Policji, działając na podstawie art.219 k.p.a., art. 15 ust. 2 pkt 3 i ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, odmówił wydania zaświadczenia o okresach służby w Policji M. M., za które przysługuje prawo do podwyższenia świadczenia emerytalnego.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że analiza akt osobowych oraz dokumentacji archiwalnej nie wykazała istnienia dowodów potwierdzających, że wnioskodawca
w trakcie wykonywania obowiązków służbowych w okresie od 1.04.1991r. do 31.05.2008r. wykonywał je w warunkach uprawniających do podwyższenia wymiaru emerytury, czyli w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Nie chodzi o niebezpieczeństwo potencjalne -zagrożenie musi być realne, rzeczywiste, wprost wynikające, a nie dające się jedynie przewidzieć.
Po rozpatrzeniu zażalenia M. M. na powyższe postanowienie Komendant Wojewódzki Policji, postanowieniem z dnia 15 lipca 2015 r. nr 55, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Organ wskazał, że w sprawie zastosowanie mają art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) , a także przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższenia emerytur funkcjonariuszy Policji (...).
Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji (...) środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów, wystawione przez właściwe organy.
W ocenie organu odwoławczego zebrane w postępowaniu wyjaśniającym materiały nie potwierdzają pełnienia przez M. M. służby w okolicznościach uzasadniających podwyższenie wymiaru emerytury - zgodnie z § 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 4 maja 2005r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji (...), w którym mowa jest o podejmowaniu co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych albo interwencji w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia. Warunkiem koniecznym uznania, że policjant uczestniczył w działaniach uprawniających do podwyższenia emerytury jest wystąpienie zagrożenia jego życia lub zdrowia. Zagrożenie takie musi być rzeczywiste, wprost wynikające, a nie dające się jedynie przewidzieć. Zagrożenie to nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, przewidywanego w przyszłości, lecz ma być obiektywne i konkretne. Chodzi o konkretne sytuacje takiego zagrożenia z określeniem ich daty, miejsca, przebiegu zdarzenia, podczas którego określona osoba swoim zachowaniem stwarzała niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia funkcjonariusza. Istnieje różnica między potencjalnym niebezpieczeństwem, jakie niesie za sobą służba w Policji dla każdego policjanta a realnym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia, występującym przy podejmowaniu konkretnej czynności, udziale w konkretnym zdarzeniu bądź w oznaczonej akcji i w wymiarze określonym w §4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 roku.
M. M. wniósł skargę na powyższe postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie postanowień organów obu instancji. Zarzucił naruszenie:
– art. 219 k.p.a., poprzez odmowę wydania zaświadczenia, gdy z ustalonych w sprawie okoliczności wynikało, że takie zaświadczenie należało wydać w oparciu o istniejącą dokumentację i rejestry;
– art. 218 § 1 k.p.a, poprzez wydanie postanowienia naruszającego art. 107 § 3 k.p.a, bowiem nie zawiera właściwego uzasadnienia i udowodnienia racji organu;
– art. 218 § 2 k.p.a, poprzez przekroczenie uprawnień przez organ, bowiem postanowienie jest w istocie rozstrzygnięciem merytorycznym o braku prawa strony do podwyższenia emerytury policyjnej, a właściwym do rozstrzygania o istnieniu tego prawa jest Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW;
– art. 7, 8 i 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez organy z uchybieniem zasad przewidzianych tymi przepisami;
– art. 77. § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nie skorzystanie przez organy z możliwości wykorzystania dowodów osobowych a także nie wykorzystanie dowodu - przebiegu służby skarżącego i wyszczególnionych w niej zdarzeń;
– niewłaściwe zastosowanie i wykładnię art. 15 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji i przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji (...)., jak również naruszenie zasady celowości przedmiotowych regulacji prawnych;
– art. 6.1. ustawy o służbie medycyny pracy oraz § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie zadań służby medycyny pracy, a także § 3.1. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie współdziałania komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z jednostkami organizacyjnymi służby medycyny pracy, poprzez brak zastosowania badań szkodliwości warunków lub właściwości służby oraz ryzykach zawodowych w środowisku pracy oraz informowania o możliwości wystąpienia niekorzystnych skutków zdrowotnych będących ich następstwem na zajmowanych stanowiskach służbowych, a także brak dokumentacji przebiegu służby w zakresie dotyczącym warunków jej pełnienia;
– wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt U 12/13, poprzez bezzasadne dalsze przyjmowanie wymogu wystąpienia zagrożenia bezpośredniego dla zdrowia i życia funkcjonariusza, co wprost wynika z treści uzasadnień postanowień obu instancji;
– art. 32 Konstytucji, poprzez pominięcie wytycznych Komendy Głównej Policji, w sprawach o wydanie zaświadczeń dla celów emerytalnych , Dyrektora Biura Kadr i Szkolenia Komendy Głównej Policji z dnia 23 lutego 2009r. i Zastępcy Dyrektora Gabinetu Komendanta Głównego Policji z dnia 25 lutego 2009r., jak również wadliwe zastosowanie orzeczeń sądowoadministracyjnych, które nie uwzględniały wyroku TK, stwierdzającego wadliwość przepisów rozporządzenia oraz nie stosowanie wykładni prawa.
W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że jest policjantem w stanie spoczynku. Służbę w Policji pełnił w okresie od 1.04.1991 r. do 31.05.2008 r.
W czasie służby w pionie kryminalnym wykonywał zadania służbowe związane z przestępczością przeciwko życiu i zdrowiu, mieniu, przestępczością narkotykową oraz ochroną osób i mienia. Służba pełniona była w warunkach terenowych, o różnych porach doby, w zmiennych warunkach atmosferycznych, w ciągłym stresie i koncentracji, kontakcie ze środowiskiem przestępczym, w warunkach niepewności, z podejmowaniem niezwłocznie ryzykownych działań w reakcji na naruszenia porządku prawnego lub w celu zapobieżeniu im, a dokumentacja służby objęta była klauzulą tajności.
Skarżący zarzucił, że organy dokonując oceny przebiegu służby i istniejących w jej trakcie sytuacji zagrażających życiu i zdrowiu opierały się na regulacji § 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 4 maja 2005r. pomimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt U 12/13.
Zdaniem skarżącego organy bezzasadnie wywodzą wymóg wystąpienia zdarzeń skutkowych, zbliżonych do czynnej napaści, choć Trybunał Konstytucyjny i przepisy ustawy emerytalnej wymóg taki uznają za bezzasadny. Przepis § 4 pkt 1 w/w rozporządzenia w części, w której wprowadza kryterium bezpośredniości w odniesieniu do zagrożenia życia lub zdrowia podczas wykonywania obowiązków służbowych wykracza poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. Dlatego to kryterium nie może być stosowane. Wskazał, że ustawodawca w treści art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy nie uzależnił możliwości podwyższenia świadczenia emerytalnego od służby w warunkach bezpośrednio zagrażających życiu i zdrowiu. Ustawa posługuje się pojęciem szczególnego zagrożenia, które nie jest tożsame z bezpośrednim zagrożeniem. Bezpośrednie zagrożenie wiąże się z faktycznym, a nie hipotetycznym zagrożeniem życia i zdrowia funkcjonariusza. Tym samym odmowa wydania zaświadczenia jest w istocie merytorycznym rozstrzygnięciem.
Skarżący podkreślił, że organy w toku postępowania dążyły wyłącznie do ustalenia zdarzeń, w których faktycznie wystąpiło zagrożenie zdrowia i życia w sposób realny i oczywisty.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz.270 ze zm.).
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; zgodnie zaś z art. 135 § 1 tej ustawy sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji, utrzymujące w mocy postanowienie Komendanta Miejskiego Policji o odmowie wydania skarżącemu, będącemu emerytowanym funkcjonariuszem Policji, zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.
Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń uregulowane zostało w przepisach Działu VII (art. 217 i nast.) k.p.a. Regulacje te znajdują zastosowanie również w postępowaniu o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby przez funkcjonariusza Policji w warunkach szczególnie zagrażających zdrowiu i życiu.
Zaświadczenie nie rozstrzyga indywidualnej sprawy administracyjnej. Jego istotą jest urzędowe poświadczenie istniejącego stanu prawnego lub faktycznego. Zaświadczenie potwierdzające wykonywanie przez funkcjonariusza Policji służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu przewidziane zostało w postępowaniu mającym na celu ustalenie emerytury funkcjonariuszowi Policji.
W art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 667 ze zm.) - dalej zwanej "ustawą", ustawodawca przewidział podwyższenie emerytury funkcjonariusza o 0,5 % podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.
Konieczność udokumentowania uprawnień do podwyższenia emerytury na podstawie art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy w formie zaświadczenia, stanowiącego środek dowodowy w postępowaniu przed organami emerytalnymi, przewidziana została w § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego , Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 239, poz. 2404 ze zm.).
Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy Policji ( ...).
Przyznając funkcjonariuszom w przepisie art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy uprawnienie do podwyższenia emerytury, ustawodawca zawarł w art. 15 ust. 6 tej ustawy delegację do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe warunki podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3.
Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy Rada Ministrów w drodze rozporządzenia miała określić szczegółowe warunki podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3, uwzględniając dla poszczególnych grup normy roczne: przebywania pod wodą i w podwyższonym ciśnieniu dla nurków i płetwonurków, wykonywania lotu w składzie personelu latającego na samolotach tłokowych i śmigłowcach, wykonania skoków spadochronowych, okres pełnienia służby na jednostkach pływających; liczbę dni w roku:
1) w rozminowaniu i oczyszczaniu terenu z przedmiotów wybuchowych, w służbie wywiadowczej za granicą z wykonywaniem czynności operacyjno-rozpoznawczych lub kierowaniem takimi czynnościami, działaniach ratowniczych, w fizycznej ochronie osób i mienia w warunkach zagrożenia,
2) bezpośredniej ochrony i opieki nad osadzonymi w oddziałach dla nosicieli wirusa HIV, dla osadzonych wymagających stosowania szczególnych środków leczniczo-wychowawczych i osadzonych szczególnie niebezpiecznych w okresie do dnia 31 sierpnia 1998 r. oraz w oddziałach dla osadzonych niebezpiecznych i w oddziałach terapeutycznych dla skazanych z zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo po dniu 1 września 1998 r., oraz okresy pełnienia służby na froncie w czasie wojny i w strefie działań wojennych.
Na podstawie tej delegacji wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734 ze zm.), zwane dalej "rozporządzeniem".
Przepis § 4 pkt 1 rozporządzenia stanowił, że emeryturę podwyższa się o 0,5 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt U 12/13 ( publ. OTK-A 2014/5/56) orzekł, że § 4 pkt 1 w/w rozporządzenia w zakresie, w jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, jest niezgodny z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził m.in.: "należy bowiem zauważyć, że słowo "bezpośrednie" z § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. nie stanowi merytorycznego rozwinięcia przysłówka "szczególnie" z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Pierwszy odnosi się bowiem do relacji kauzalnej między czynnościami funkcjonariusza a zagrożeniem, drugi zaś - dotyczy kwalifikacji merytorycznej zagrożenia. Zwrot "bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia" dotyczy związku przyczynowo-skutkowego i nakazuje adresatom § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. odwołać się do konkretnej koncepcji związku przy określaniu, czy został spełniony ustawowy warunek podwyższenia emerytury. Natomiast zwrot "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" odnosi się do kwalifikacji zagrożenia per se, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, ale miało charakter wyjątkowy. Wypowiedź preferencyjna prawodawcy wskazuje na możliwość gradacji zagrożeń uzasadniających podwyższenie emerytury. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w pojęciu "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" mieszczą się takie zdarzenia, które mogą mieć miejsce w czasie pełnionej służby, choć nie pozostają w bezpośrednim związku przyczynowym z czynnościami podejmowanymi przez funkcjonariusza lub jego osobą. Zakwestionowany przepis wymaga natomiast aby zagrożenie nie tylko miało charakter "szczególny", ale również aby pozostawało w ściśle określonej ("bezpośredniej") relacji kazualnej z czynnościami funkcjonariusza".
W niniejszej sprawie organy obu instancji literalnie powołują się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, lecz – wbrew jego treści - nadal stosują w istocie § 4 pkt 1 rozporządzenia w brzmieniu sprzed wyroku Trybunału , uznając, że istotne jest bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, co wynika z treści uzasadnień obu postanowień.
Organ pierwszej instancji wskazuje , że zagrożenie życia i zdrowia "musi być realne, rzeczywiste, wprost wynikające, a nie dające się jedynie przewidzieć. Zagrożenie to nie może mieć charakteru jedynie abstrakcyjnego, lecz ma być obiektywne i konkretne. Chodzi zatem o konkretne sytuacje (...) podczas którego określona osoba swoim zachowaniem stwarzała niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia funkcjonariusza""
Podobnie argumentuje organ odwoławczy stwierdzając, że "warunkiem koniecznym uznania, że policjant uczestniczył w działaniach uprawniających do podwyższenia emerytury jest wystąpienie zagrożenia jego życia lub zdrowia. Zagrożenie takie musi być rzeczywiste, wprost wynikające , a nie dające się jedynie przewidzieć. Zagrożenie to nie może mieć charakteru jedynie abstrakcyjnego, przewidywanego w przyszłości, lecz ma być obiektywne i konkretne. Chodzi o konkretne sytuacje (...) podczas którego określona osoba swoim zachowaniem stwarzała niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia funkcjonariusza".
Zauważyć w tym miejscu należy, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu w/w wyroku stwierdził, że wprowadzenie w rozporządzeniu z 2005 r. kryterium "bezpośredniości" doprowadziło do zawężenia ustawowego wymogu podwyższania emerytury, bowiem niektóre z sądów administracyjnych, interpretując zaskarżony przepis przyjmowały, że "bezpośrednie" zagrożenie to takie, które jest zarazem "konkretne", "obiektywne" i "rzeczywiste" oraz dotyczy bezpośrednio funkcjonariusza".
Mimo takiego stanowiska Trybunału Konstytucyjnego organy obu instancji – jak wyżej wskazano - uważają za konieczne, dla stwierdzenia istnienia warunków szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, stwierdzenie zagrożenia konkretnego, obiektywnego , rzeczywistego i dotyczącego bezpośrednio funkcjonariusza, a te właśnie określenia przywoływano w sytuacji , gdy § 4 pkt 1 rozporządzenia stosowany był z uwzględnieniem zapisu o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia.
Wynika z powyższego, że dokonując analizy dostępnych danych organy oceniały je, uznając za konieczne zaistnienie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia. Na skutek takiego stanowiska organy nie dokonały w istocie analizy dostępnych dokumentów pod kątem pełnienia przez skarżącego służby w warunkach "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu". W konsekwencji prowadzi to do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu pierwszej instancji, naruszają prawo materialne w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia dotyczącego pełnienia służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury organ orzekający uwzględni, że § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. należy stosować bez sformułowania dotyczącego "bezpośredniości zagrożenia życia lub zdrowia", ponieważ w tym zakresie przepis ten został uznany za niekonstytucyjny. Organ powinien dokonać ponownej analizy akt osobowych funkcjonariusza i innych dokumentów będących w jego posiadaniu z pominięciem wspomnianej przesłanki.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło