I SAB/Wa 748/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik Sędziowie: WSA Tomasz Szmydt (spr.) WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. G., M. S., K. W., T. W., J. W., M. G. i A. W. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2015 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. nr [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz Z. G., M. S., K. W. T. W., J. W., M. G. i A. W. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z. G., M. S., K. W., T. W., J. W., M. G. i A. W. (Skarżący) złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu, Prezydenta W. (Prezydent) w rozpoznaniu jej wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], wnosząc o wyznaczenie organowi niezwłocznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej ww. wniosek. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazali, że pismem z dnia [...] lutego 2015 r. wystąpili do Prezydenta W. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] ozn. hip. [...]. Wobec przekroczenia terminu z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy Skarżący złożyli zażalenie do Wojewody [...] (Wojewoda). Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. Wojewoda uznał wniesione przez Skarżących zażalenie na bezczynność Prezydenta za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący trzy miesiące od dnia doręczenia mu postanowienia Wojewody. Następnie Skarżący wnieśli skargę na bezczynność organu do Sądu. Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. Urząd W. poinformował pełnomocnika Skarżących, że w związku z koniecznością uzupełnienia akt o dokumenty archiwalne z Archiwum Państwowego w W., dotyczące przeznaczenia nieruchomości w planie zabudowania z 1931 r. nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość przy ul. [...], hip. nr [...] w terminie określonym w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że pełnomocnik stron został poinformowany o konieczności uzupełnienia akt o dokumenty, o które wystąpiono do Archiwum Państwowego W.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał wniosku z dnia [...] lutego 2015 r, o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. [...] i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez Skarżących przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem trzymiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Termin ten jest odpowiedni do realnej możliwości zakończenia postępowania przez organ (zwłaszcza, że w sprawie może być konieczny operat szacunkowy) . . Dnia [...] lutego 2015 r. wpłynął do Prezydenta W. wniosek Skarżących będących aktualnymi następcami prawnymi: M. G., J. S., J. G., M. W., M. W., B. G. o ustalenie odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. [...]. Z pisma skierowanego przez organ do pełnomocnika Skarżących z dnia [...] listopada 2015 r. wynika, że w związku z koniecznością uzupełnienia akt o dokumenty, o które wystąpiono do Archiwum Państwowego W. nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie w terminie określonym w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Urząd W. pismem z dnia [...] listopada 2015 r. wystąpił do Archiwum Państwowego w W. o przesłanie inwentaryzacji zniszczeń B.O.S. oraz kopii Ogólnego Planu Zabudowania W. zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. W rozpoznawanej sprawie, mając na względzie czas, który upłynął od dnia złożenia wniosku o odszkodowane oraz fakt, że Prezydent W. mimo, iż z przekroczeniem terminów określonych w kpa, to podjął jednak czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego koniecznego do końcowego załatwienia sprawy, Sąd uznał, że bezczynność nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.