II SA/Op 83/16
WyrokWSA w Opolu2016-03-10
Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Ewa Janowska, Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2011 i 2012, pomimo że beneficjent rozpoczął realizację programu rolnośrodowiskowego w 2009 roku, a nieprawidłowości stwierdzono po raz pierwszy w 2013 roku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2011 i 2012. Stwierdzenie nieprawidłowości w zakresie doboru i następstwa roślin w 2013 roku, nawet jeśli było to pierwsze takie stwierdzenie, uzasadniało zastosowanie sankcji w postaci zwrotu płatności również za lata poprzednie (2011 i 2012) na podstawie art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011, który przewiduje, że w przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot już wypłaconych. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków jest odrębne od postępowania przyznającego płatności i nie wymaga uprzedniego wzruszenia decyzji przyznających te płatności.Stan faktyczny
Rolnik A. G. realizował pięcioletnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach pakietu „Rolnictwo zrównoważone” od 2009 roku. W 2013 roku stwierdzono u niego nieprawidłowości w zakresie doboru i następstwa roślin na niektórych działkach rolnych, co skutkowało pomniejszeniem płatności za rok 2013. Następnie wszczęto postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za lata 2011 i 2012, uznając, że skoro w 2013 roku stwierdzono naruszenie wymogu zmianowania, to płatności za lata 2011 i 2012 również były nienależne. Rolnik zaskarżył decyzję ustalającą zwrot tych środków do sądu administracyjnego, kwestionując zastosowanie sankcji za lata poprzednie oraz interpretację przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2016 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 27 stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A. G. jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu, dalej ARiMR Opolski Oddział Regionalny, z dnia 27 stycznia 2015 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim z dnia 14 listopada 2014 r. o ustaleniu dla ww. kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych.
Decyzję wydano przy następujących ustaleniach faktycznych i prawnych:
Skarżący jest rolnikiem realizującym w latach 2009 – 2013 program rolnośrodowiskowy – "zrównoważony sposób gospodarowania".
W dniu 12 maja 2009 r. A. G. po raz pierwszy złożył w siedzibie ARiMR w Lewinie Brzeskim wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 deklarując, w ramach pakietu 1 "Rolnictwo zrównoważone", wariant 1.1 "zrównoważony system gospodarowania", działki rolne o powierzchni 36,77 ha.
W konsekwencji złożonego wniosku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim decyzją z dnia 17 grudnia 2009 r., nr [...] przyznał A. G. płatność rolnośrodowiskową w wysokości 13172,40 zł. Mając na uwadze spełnienie warunków otrzymania płatności m.in.: § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 33, poz. 262, ze zm.), oraz zgodnie z zapisami zawartymi w części XI wniosku (oświadczenia i zobowiązania), skarżący zobowiązał się m.in. do realizacji 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego.
W dniu 17 maja 2010 r. A. G. ponownie złożył w siedzibie organu wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 deklarując, w ramach pakietu 1 "Rolnictwo zrównoważone", wariant 1.1 "zrównoważony system gospodarowania", działki rolne na powierzchni 49,78 ha. Dodatkowo A. G. zadeklarował działki ewidencyjne o numerach a, b, c, d, e zwiększając tym samym o 13,02 ha powierzchnię gruntów rolnych, na których jest realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym powierzchnia uwzględniona do płatności rolnośrodowiskowej wynosiła 36,76 ha.
Wobec wyżej złożonego wniosku organ I instancji decyzją z dnia 7 grudnia 2010 r., nr [...], przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w wysokości 13233,60 zł.
W kolejnym wniosku kontynuacyjnym z dnia 16 maja 2011 r. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 A. G. zadeklarował, w ramach pakietu 1 "Rolnictwo zrównoważone", wariant 1.1 "zrównoważony system gospodarowania", działki rolne o łącznej powierzchni 49,78 ha, przy czym powierzchnia uwzględniona do płatności rolnośrodowiskowej wynosiła 36,76 ha.
W następstwie złożenia ww. wniosku organ I instancji decyzją z dnia 5 grudnia 2011 r. nr [...] przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w wysokości 13233,60 zł.
W dniu 15 maja 2012 r. A. G. ponownie złożył w siedzibie organu wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 deklarując, w ramach pakietu 1 "Rolnictwo zrównoważone", wariant 1.1 "zrównoważony system gospodarowania", działki rolne o łącznej powierzchni 50,10 ha, przy czym powierzchnia uwzględniona w płatności rolnośrodowiskowej wynosiła 36,76 ha.
W wyniku złożonego wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim decyzją z dnia 3 grudnia 2012 r., nr [...] przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w wysokości 13233,60 zł.
W dniu 15 maja 2013 r. A. G. złożył w siedzibie organu wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2013. W przedmiotowym wniosku w sekcji "oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych" skarżący zadeklarował w wariancie 1.1. "zrównoważony system gospodarowania" 20 działek rolnych od A do T w tym m.in.:
- działkę rolną Ł - pow. 0,19 ha ze wskazaniem rośliny uprawnej w plonie głównym - rzepak ozimy, znajdującą się na działce ewidencyjnej nr a,
- działkę rolną M - pow. 5,52 ha ze wskazaniem rośliny uprawnej w plonie głównym - pszenica ozima, znajdującą się na działce ewidencyjnej nr b,
- działkę rolną N - pow. 6,45 ha ze wskazaniem rośliny uprawnej w plonie głównym - rzepak ozimy, znajdującą się na działkach ewidencyjnych nr c, d,
- działkę rolną O - pow. 1,18 ha ze wskazaniem rośliny uprawnej w plonie głównym - rzepak ozimy, znajdującą się na działce ewidencyjnej nr e.
Zgodnie z kolumną 13 "Uwagi sekcji" VIII wniosku skarżący wykazał brak płatności RS dla działek rolnych: Ł, M, N, O, P, R, S, T o łącznej powierzchni 14,27 ha, mimo realizacji na nich wariantu 1.1. Zgodnie zaś z deklaracją pakietów rolnośrodowiskowych, łączna powierzchnia działek rolnych zgłoszonych do pakietu "Rolnictwo zrównoważone" (pakiet 1) w wariancie "zrównoważony system gospodarowania" - (wariant 1.1) wyniosła 51,03 ha, a wnioskowana kwota pomocy to 13233,60 zł.
Pismem z dnia 11 września 2013 r. organ poinformował skarżącego o błędzie w zakresie powierzchni działki ewidencyjnej nr f, której maksymalny kwalifikowany obszar (PEG) wynosi 0,14 ha, a nie jak ujęto we wniosku 0,16 ha.
W toku postępowania dokonano weryfikacji prawidłowego doboru i następstwa roślin (wariant 1.1.) w ciągu całego okresu trwania programu tj. w latach 2009-2013, stwierdzając uchybienia w tym zakresie na działkach oznaczonych jako: Ł – odpowiadający nr a w ewidencji gruntów, M - odpowiadający nr b w ewidencji gruntów, N - odpowiadający nr: c, d w ewidencji gruntów i O - odpowiadający nr e w ewidencji gruntów.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji decyzją z dnia 22 stycznia 2014 r., nr [...] przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na rok 2013 w wysokości 9774,34 zł, za realizację pakietu "Rolnictwo zrównoważone" (pakiet 1) w wariancie "zrównoważony system gospodarowania" - (wariant 1.1). W uzasadnieniu powyższej decyzji organ przedstawił stan faktyczny i podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia. Podstawą zastosowania zmniejszenia płatności, według organu, było niedochowanie wymogu prawidłowego doboru i następstwa roślin dla wariantu 1.1 (oznaczenie S1) na działkach oznaczonych jako Ł, M, N, O w okresie czterech lat.
Od powyższej decyzji A. G. złożył odwołanie, w którym wskazał na błędną interpretację i naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361 z późń. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem MRiRW z 13 marca 2013 r., mającego zastosowanie w niniejszej sprawie oraz naruszenie zasady nie działania prawa wstecz. Jednocześnie zarzucił, iż dokupione po rozpoczęciu zobowiązania rolnośrodowiskowego (kampania 2009) grunty rolne nie mogą być objęte wymogami realizowanego wariantu 1.1.
Dyrektor Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia 4 kwietnia 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 22 stycznia 2014 r. nr [...], o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. W wyniku zaskarżenia powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 244/14, oddalił skargę A. G. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, iż właściwą podstawą prawną do oceny zaistniałej sytuacji w roku 2013 mógł stać się przepis § 38 rozporządzenia MRiRW z 13 marca 2013 r., gdyż dotyczył on wyłącznie płatności za rok 2013 w kontekście oceny działań rolnika w przeciągu całego okresu realizacji pakietu. Chodzi tu przy tym o takie działania, które były wymagane i pod rządem rozporządzenia z 2009 r. Nawet, jeśli w latach poprzednich takie wadliwe działanie nie było sankcjonowane lub było sankcjonowane w sposób odmienny, nie oznacza to, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe było w tych latach realizowane prawidłowo. Sankcja wprowadzona przepisem § 38 rozporządzenia MRiRW z 13 marca 2013 r. dotyczy tylko i wyłącznie tego roku i nie wprowadza jakichkolwiek zmian w zobowiązaniu, którego beneficjent poddany był powszechnie obowiązującym regulacjom prawnym w poszczególnych latach realizacji zobowiązania. Jednocześnie Sąd potwierdził stanowisko organów ARiMR i prawidłowy sposób interpretacji przepisów stwierdzając, iż w stanie rzeczy w jakim znajdowała się sprawa nie dostrzega on wskazanych przez skarżącego uchybień prawnych zaskarżonej decyzji, pozwalających na uwzględnienie skargi, dlatego też należało stwierdzić, że jest ona zgodna z prawem, a zatem skarga winna zostać oddalona. Skarżący nie zaskarżył powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W dniu 2 października 2014 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego na mocy decyzji z 2011 i 2012 r.
Następnie, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim decyzją z dnia 14 listopada 2014 r., nr [...], ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu "Programu rolnośrodowiskowego" w wysokości 6918,52 zł. W uzasadnieniu wskazał na stan faktyczny wynikający z zapadłych uprzednio decyzji oraz faktem związanym ze stwierdzeniem w roku 2013 uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów określonych w części I pakiet 1 "Rolnictwo zrównoważone" załącznika nr 3 do rozporządzenia MRiRW z 13 marca 2013 r. i nałożeniem zgodnie z § 38 ust. 3 rozporządzenia MRiRW z 13 marca 2013 r. sankcji w postaci pomniejszenia płatności za rok 2013, zgodnie z art. 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L25 z 28 stycznia 2011 r.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 65/2011, należało również dokonać pomniejszenia płatności rolnośrodowiskowych za lata 2011 i 2012. Argumentował organ, że na działkach rolnych Ł, M, N i O przez okres czterech lat wystąpiły w grupy roślin. Natomiast, zgodnie z wymogiem określonym w Załączniku Nr 3 pkt I. Pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone rolnik zobowiązany jest do przestrzegania prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawnych w plonie głównym, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków rośli, każdego z innej grupy roślin, z wyłączeniem roślin wieloletnich. Organ przedstawił także sposób wyliczenia wysokości kwoty do zwrotu za lata 2011 i 2012.
W odwołaniu od powyższej decyzji, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, A. G. zarzucił organowi I instancji błędną interpretację § 2 ust. 1 pkt 3 oraz § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MRiRW z 13 marca 2013 r., a także pkt 1 części I załącznika nr 3 do rozporządzenia MRiRW z 13 marca 2013 r. W uzasadnieniu wskazywał na interpretację Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2014 r., z której wynika, iż wymóg dotyczący uprawy trzech różnych grup roślin dotyczący programu rolnośrodowiskowego w ramach pakietu "Rolnictwo zrównoważone" nie dotyczy działek rolnych znajdujących się w programie krócej niż 5 lat. Jednocześnie powołał się na odpowiedź na pytanie skierowane do Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, Oddział w Radomiu zgodnie, z którą w przypadku dzierżaw krótkoterminowych obowiązek uprawiania trzech grup roślin w ramach pakietu "Rolnictwo zrównoważone" nie ma zastosowania. W konsekwencji powyższego, w ocenie odwołującego, przez cały okres funkcjonowania programu rolnośrodowiskowego (2007 – 2013), wykładnia taka była stosowana przez ARiMR w związku z czym zawnioskował on o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Zaskarżoną decyzją z dnia 27 stycznia 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zrelacjonował przebieg dotychczasowego postępowania oraz treść mających zastosowanie w sprawie przepisów. Wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie A. G. na skutek złożonego wniosku na kampanię 2009 rozpoczął pięcioletnie zobowiązanie w ramach programu rolnośrodowiskowego w pakiecie I "Rolnictwo zrównoważone". Argumentował, iż konsekwencją uczestniczenia w programie było składanie wniosków rolnośrodowiskowych w kolejnych latach w ramach, których skarżący deklarował określone działki rolne do płatności rolnośrodowiskowych i zobowiązany był do przestrzegania na nich wymogu prawidłowego doboru i następstwa roślin. W wyniku natomiast analizy złożonego w dniu 15 maja 2013 r. wniosku organ I instancji wydał decyzję z dnia 22 stycznia 2014 r., nr [...] przyznającą A. G. płatności rolnośrodowiskowe na rok 2013 w pomniejszonej wysokości. Jednocześnie zauważył, iż powodem zmniejszenia płatności było nieprzestrzeganie określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia wymogu dotyczącego zmianowania, to jest obowiązku uprawiania trzech grup roślin na obszarze całego gospodarstwa w okresie objętym zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. Podał, iż nie przestrzeganie powyższego wymogu miało miejsce na działkach rolnych oznaczonych literami Ł, M, N, O. Odnosząc się z kolei do zarzutów odwołania organ zauważył, iż skoro w obrocie prawnym znajduje się ww. prawomocna decyzja o przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości, która przesądza o nieprzestrzeganiu wymogu zmianowania w roku 2013, przedmiotem niniejszego postępowania nie jest fakt dochowania wymogów programu rolnośrodowiskowego dotyczącego obowiązku uprawiania w okresie trwania programu co najmniej trzech gatunków upraw na obszarze objętym zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. Nadto wywodził, iż stosownie do regulacji zawartych w art. 18 rozporządzenia nr 65/2011, które obowiązuje w stosunku do płatności rolnośrodowiskowych przyznawanych od roku 2011, opisane zmniejszenie należało także zastosować w odniesieniu do płatności na rok 2011 i 2012, pomimo tego, że skarżący uczestniczył w programie rolnośrodowiskowym od 2009 r. Bez wątpienia bowiem w latach 2011 i 2012 skarżący otrzymał płatność do działek rolnych Ł, M, N i O, czyli działek na których to nie dochowano obowiązku zmianowania. Z kolei z uwagi na fakt, że płatności za owe lata zostały przekazane na konto beneficjenta, należało, jak to uczynił organ I instancji, ustalić kwotę nienależnie pobranych płatności, co nastąpiło w zaskarżonej decyzji. Uwzględniając sposób prowadzenia postępowania oraz zastosowanie przepisów prawnych organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja będąca przedmiotem odwołania rozstrzyga w sposób prawidłowy o obowiązku strony odwołującej, a kwota nienależnie pobrana została wyznaczona w sposób niebudzący wątpliwości. Przedstawiając w tym zakresie obliczenia, organ wywodził, że zgodnie z § 38 ust. 3 rozporządzenia MRiRW z 13 marca 2013 r., kwota pomniejszenia płatności wynosi: 13233,60 zł x 26,14% (0,37% + 10,82% + 12,64% + 2,31%) = 3459,26 zł. Zgodnie natomiast z art. 18 rozporządzenia nr 65/2011, zmniejszenia za nieprzestrzeganie wymogów mają zastosowanie do lat wcześniejszych, stąd też procent zmniejszenia płatności za rok 2013 odnosi się również do lat 2011 i 2012. I tak w roku 2011 (wariant 1.1.), gdzie kwota wypłacona na podstawie decyzji nr [...] wynosiła - 13233,60 zł, do zwrotu pozostaje: 3233,60 x 26,14% = 3459,26 zł. Podobnie w roku 2012 (wariant 1.1.), w którym wypłacona na podstawie decyzji nr [...] kwota wynosiła 13233,60 zł do zwrotu pozostaje: 13233,60 x 26,14% = 3459,26 zł. W rezultacie powyższego łączna kwota podlegająca zwrotowi za 2011 i 2012 rok wynosi 6918,52 zł. Dokonując dalszej analizy, organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przesłanki ograniczające obowiązek zwrotu i określone w przepisach art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011. Jednocześnie zauważył, iż organ I instancji w skarżonej decyzji błędnie przywołał w tym zakresie regulację art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrożenia zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 497/2008 (Dz. Urz. UE L 153 z 30 kwietnia 2004 r.), które nie miało w sprawie zastosowania, niemniej jednak w zakresie opisanej przesłanki obie regulacje są tożsame w związku z czym naruszenie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ argumentował, iż wypłata płatności z realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za lata 2011-2012 nie wynikała z pomyłki ARiMR, a płatności te zostały przekazane na skutek złożonych wniosków i na podstawie ostatecznych decyzji organu I instancji, natomiast obowiązek zwrotu wynikał z faktu stwierdzenia w kolejnym roku realizacji programu opisanych w niniejszym uzasadnieniu nieścisłości (nieprzestrzeganie wymogów w zakresie zmianowania w ramach wariantu 1.1). Producent rolny, ze względu na realizowanie zobowiązania wieloletniego corocznie musi mieć pełną świadomość, o jakie płatności się ubiega i jakie wymogi na siebie nakłada, celem uzyskania stosownej pomocy. W omawianej sprawie odwołujący potwierdzał co roku własnym podpisem pod wnioskami o płatność zobowiązanie do realizacji programu rolnośrodowiskowego. W związku z tym winien on liczyć się z faktem, że w sytuacji niedochowania wymagań w roku 2013, obowiązany będzie w myśl art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011 zwrócić część płatności pobranych w roku 2011 i 2012. Ponadto organ powołując się na przepis art. 3 ust. 1 akapit drugi, zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. L 312, s. 1) podkreślił, iż ustalona decyzją z dnia 14 listopada 2014 r. nr [...] kwota nienależnie pobranych płatności nie uległa przedawnieniu. Organ odwoławczy przeanalizował również kwestię całkowitego odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności wskazując, iż w przedmiotowej sprawie kwota nienależnie pobranych płatności znacznie przekracza równowartość 100 euro tym samym w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. W kwestii zastosowania przepisów odnoszących się do działania beneficjenta w dobrej wierze, organ wskazał, iż nie mają one zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż dla płatności rolnośrodowiskowych przyznanych na podstawie wniosków złożonych od 2010 r. przepisy regulujące powyższe kwestie (art. 5 rozporządzenia nr 65/2011) nie zawierają regulacji odnoszących się do dobrej wiary beneficjenta.
W skardze na powyższą decyzję, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, A. G. wnosząc o jej uchylenie, zarzucił błędną wykładnię § 2 ust. 1 pkt 3 w związku z § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MRiRW z 13 marca 2013 r. oraz pkt 1 części I załącznika nr 3 do ww. rozporządzenia MRiRW z 13 marca 2013 r. W uzasadnieniu skarżący kwestionował decyzję, na podstawie której doszło do zmniejszenia płatności za rok 2013. Powołując się bowiem na wskazaną już przy odwołaniu interpretację Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2014 r. w dalszym ciągu zarzucał, iż wymóg zastosowania co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin zasadniczo odnosi się do pięcioletniego okresu zobowiązania rolnośrodowiskowego. Przepisy z kolei nie wyszczególniają obowiązku zastosowania określonej liczby gatunków roślin na działkach rolnych znajdujących się w okresie zobowiązania rolnośrodowiskowego trwającego krócej niż 5 lat (krótkoterminowych dzierżaw). Wobec powyższego, w ocenie skarżącego, przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył przepisy prawa materialnego.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, podnosząc tą samą argumentację co w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie z dnia 26 maja 2015 r., pełnomocnik skarżącego wniósł o zawieszenie postępowania z uwagi na złożenie skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 244/14.
Postanowieniem z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt 145/15 Sąd zawiesił prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie.
Postanowieniem z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Op 178/15 tut. Sąd odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego wraz ze zwrotem na rzecz skarżącego kosztów uiszczonego wpisu.
Postanowieniem z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Op 145/15 tut. Sąd podjął zawieszone postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie.
Na rozprawie z dnia 10 marca 2016 r., pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i zarzuty w niej zawarte. Podał, iż kwestionuje decyzję dotyczącą płatności w pomniejszonej wysokości. Akcentował, iż w toku postępowania administracyjnego skarżący nie godził się z przyjęciem, że na zadeklarowanych gruntach, w tym dokupionych winien prowadzić uprawę trzech grup roślin, a nie dwóch. Nie negował nadto ustaleń faktycznych, że skarżący od 2010 r. uprawiał na zadeklarowanych gruntach dwie grupy roślin.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647, ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a., Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją dotyczyło ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za rok 2011 i 2012. Zostało ono wszczęte na skutek ustalenia przez organ, że skarżący, w ramach realizowania wieloletniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, nie zachował prawidłowego doboru i następstwa roślin, stosując w ciągu trwania uczestnictwa, co najmniej trzech gatunków roślin, każdej z innej grupy roślin z wyłączeniem roślin wieloletnich. Postępowanie powadzone było w trybie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. nr 98, poz. 634, z późn. zm.), zwanej w dalszej części ustawą o ARiMR.
Zgodnie z treścią przywołanego przepisu ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy UE lub krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z UE, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej decyzją administracyjną - następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Postępowanie, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, jest samodzielnym postępowaniem, w ramach którego w drodze decyzji następuje ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych wymienionych w tym przepisie. Przedmiotem tego postępowania jest zbadanie, czy doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania ww. środków publicznych. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, warunkiem koniecznym wydania w omawianym trybie decyzji ustalającej kwoty nienależnie, czy nadmiernie pobranych środków nie jest przy tym uprzednie wzruszenie ostatecznych decyzji przyznających płatności (por. wyroki NSA: z 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 96/12 oraz z 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1518/11, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Z sytuacją, w której dochodzi do nienależnego pobrania środków przyznanych w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich, w tym działania "Program rolnośrodowiskowy", mamy do czynienia nie tylko wówczas, gdy pomoc zostaje przyznana i wypłacona na podstawie decyzji, która została wyeliminowana z porządku prawnego, ale także wtedy, gdy beneficjent nie dotrzymuje podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowgo przez cały wymagany okres.
Do oceny realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego zastosowanie mają zasady udzielania pomocy finansowej w ramach działania dotyczącego programu rolnośrodowiskowego unormowane w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173) oraz rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 33, poz. 262, ze zm.), zwanego dalej także rozporządzeniem MRiRW z 2009 r. w zakresie dochowania warunków programu. W sprawie dodać należy, iż warunki i tryb przyznawania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięcia rolnośrodowiskowego do 2012 r. określało to rozporządzenie, a nie rozporządzenie z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361 z późń. zm.), które weszło w życie w dniu 15 marca 2013 r. i które nie zawierało regulacji w zakresie realizowanego przez skarżącego programu rolnośrodowiskowego, poza przepisem § 47, zgodnie z którym, rolnicy realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe podjęte w 2009 r. na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 58 (tj. rozporządzenia z 2009 r.), realizują to zobowiązanie w ostatnim, roku od dnia 15 marca 2013 r. do ostatniego dnia lutego 2014 r. Stwierdzić należy również, że przepis paragrafu 46 rozporządzenia z 2013 r. do zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej za lata 2011 i 2012 nie odsyła do przepisów rozporządzenia z 2009 r.
Stosownie do § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenie z 2009 r. określało ono szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w tym tryb składania wniosków o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej; oraz szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 rozporządzenia MRiRW z 2009 r., koniecznymi warunkami przyznania płatności rolnośrodowiskowej - obok wymogów określonych w pkt 1 i 2 - jest realizacja przez rolnika 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L z 2005 r. nr 277, s. 1, ze zm.), obejmującego wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej (pkt 3) oraz spełnienie warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określonych w rozporządzeniu. Takiej samej treści zapis zawiera § 2 rozporządzenia z 2013 r. Zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach co najmniej jednego z pakietów wymienionych w § 4 ust 1, w tym pakietu 1. "Rolnictwo zrównoważone". Rolnik realizując zobowiązanie rolnośrodowiskowe powinien przestrzegać wymogi określone dla danego pakietu lub wariantu, a które wymienione zostały w załączniku nr 3 do rozporządzenia (§ 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia MRiRW z 2009 r. – identycznej treści przepis w rozporządzeniu z 2013 r.). Z załącznika Nr 3 do rozporządzenia z 2009 r. określającego wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów w pkt I. Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone wynika, że rolnik stosujący ten pakiet zobowiązany był do:
1) przestrzegania prawidłowego doboru i następstwa roślin, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin, z wyłączeniem roślin wieloletnich;
2) opracowywania co roku planu nawozowego na podstawie bilansu azotu oraz aktualnej chemicznej analizy gleby, z określeniem zawartości P, K, Mg i potrzeb wapnowania gleby, oraz realizacja tego planu;
3) koszenia w terminie do dnia 31 lipca lub wypasanie w okresie wegetacyjnym na trwałych użytkach zielonych oraz usunięcie lub złożenie w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn, ze względu na które dotrzymanie dwutygodniowego terminu nie było możliwe;
4) nieprzekraczania maksymalnej dawki azotu pochodzącego z nawozów naturalnych, kompostów i nawozów mineralnych na gruntach ornych wynoszącej 150 kg N/ha, a na trwałych użytkach zielonych - 120 kg N/ha;
5) niestosowania osadów ściekowych.
W świetle powyższego, skarżący zobowiązany był do przestrzegania w 2011 i 2012 r. m.in. wymogu prawidłowego doboru i następstwa roślin, stosując w ciągu trwania uczestnictwa w programie, co najmniej trzech gatunków roślin, każdej z innej grupy roślin z wyłączeniem roślin wieloletnich. Przepis w tym zakresie jest jasny i nie wymaga wykładni. W sprawie niekwestionowanym jest, że skarżący od 2010 r. nie stosował na wszystkich gruntach zgłoszonych do programu ww. wymogu pomimo, że płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1 - jest przyznawana, jeżeli pakiet ten jest realizowany na obszarze całego gospodarstwa rolnego (§ 7 pkt 1 rozporządzenia z 2009 r.). Obszar całego gospodarstwa rolnego to wszystkie grunty w posiadaniu, których jest rolnik i które użytkuje, a nie tylko te które są jego własnością.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że w trakcie kontroli administracyjnej wniosku kontynuacyjnego na 2013 r. stwierdzono nieprawidłowość S1, polegającą na wystąpieniu tylko dwóch grup roślin uprawnych w latach 2010 - 2013 w ramach deklarowanego pakietu "Rolnictwo zrównoważone". Ustalono bowiem w jej toku, że na działkach rolnych oznaczonych jako: Ł – odpowiadający nr a w ewidencji gruntów o pow. 0,19 ha, M - odpowiadający nr b w ewidencji gruntów o pow. 5,52 ha, N - odpowiadający nr: c, d w ewidencji gruntów o pow. 6,45 ha i O - odpowiadający nr e w ewidencji gruntów o pow. 1,18 ha, w latach 2010 - 2013 deklarowane były tylko dwie grupy roślin uprawnych. Okoliczność ta została potwierdzona także na rozprawie. Poczynione ustalenie stanowiło podstawę do przyznania skarżącemu na rok 2013 prawomocną decyzją z dnia 22 stycznia 2014 r. nr [...] płatności w pomniejszonej wysokości, należnej w ramach wariantu 1.1. Nadto jak podkreślono wyżej, nieprzestrzeganie wymagań określonych dla danego pakietu lub wymogów w okresie podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego powoduje, że w takiej sytuacji dochodzi do nienależnego pobrania pomocy finansowej udzielonej w formie płatności rolnośrodowiskowej. Wywiązanie się bowiem z obowiązków przyjętych w ramach programu rolnośrodowiskowego ocenia się w całym okresie 5-letniego zobowiązania, a stwierdzenie nieprawidłowości w tych zakresie oznacza niedotrzymanie zobowiązania i powoduje obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności za cały okres ich pobierania.
Obowiązek zwrotu przez beneficjenta nienależnie dokonanej płatności ustalony został w art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L25 z 28 stycznia 2011 r.), dalej zwanego również rozporządzeniem nr 65/2011. Przepis ten stanowi, że w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2. Przesłanki zmniejszenia lub nie przyznawania pomocy objętej wnioskiem określa art. 18 ust. 1 zdanie pierwsze tego rozporządzenia. W myśl zaś przepisu określonego w zdaniu drugim art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011 w przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych. Przepis ten, bezsprzecznie zatem sankcjonuje kwoty płatności wypłacone w latach poprzednich w ramach zobowiązań wieloletnich. Jednocześnie podzielić należało wywody organu odwoławczego, że zważywszy, iż rozporządzenie nr 65/2011, w którym uregulowano ww. kwestię obowiązku zwrotu płatności za nieprzestrzeganie wymogów obowiązuje w stosunku do płatności rolnośrodowiskowych przyznawanych od roku 2011 prawidłowo obowiązek zwrotu w przedmiotowej sprawie ograniczony został przez organy do lat 2011 i 2012, pomimo tego, że skarżący uczestniczył w programie rolnośrodowiskowym od 2009 r. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 35 rozporządzenia 65/2011 wchodzi ono w życie z dniem 1 stycznia 2011 r., zaś wcześniej obowiązujący w tym zakresie akt prawny, tj. rozporządzenie Komisji (WE) nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2006.368.74), z mocy art. 34 rozporządzenia 65/2011, obowiązuje jedynie w odniesieniu do wniosków o płatność złożonych przed dniem 1 stycznia 2011 r.
Na gruncie krajowym obowiązek zwrotu pobranych nienależnie płatności wynika wprost z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, według którego pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej.
Ponadto, zgodnie z art. 29 ust. 1 omawianej ustawy, szczegółowe warunki i tryb zwracania pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem określa rozporządzenie rolnośrodowiskowe z dnia 13 marca 2013 r., które w § 39 określa sytuacje, kiedy płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, a w § 38 sytuacje zmniejszenie, nie przyznania lub zwrotu płatności w danym roku.
W przypadku nieprawidłowość S1, kwota do zwrotu będzie stanowić tyle procent, ile odpowiada stosunkowi powierzchni gruntów ornych, na których stwierdzono to uchybienie, do powierzchni wszystkich gruntów ornych, na których powinny być przestrzegane wymogi w ramach pakietu 1 (§ 38 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2013 r.).
Zastosowanie art. 18 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 65/2011 oznacza natomiast, że w razie stwierdzenia po raz pierwszy nieprzestrzegania przez rolnika wymogu, oprócz zmniejszenia płatności w danym roku w części dotyczącej działek rolnych, na których uchybienie stwierdzono zastosowanie będzie miał zwrot płatności, w stosunku do płatności, które zostały wypłacone w poprzednich latach do tych działek rolnych z tytułu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego.
W świetle powyższego oraz treści normatywnej przytoczonych i omówionych przez Sąd przepisów art. 29 ust. 1 i ustawy o ARiMR, art. 18 rozporządzenia nr 65/2011 oraz § 38 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2013 r. uznać należy, że orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły okoliczności stanowiące o nienależnym pobraniu przez skarżącego płatności rolnośrodowiskowych w latach 2011 - 2012 oraz właściwe ustaliły kwoty tych nienależnych płatności.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, które zostały również przywołane w treści odwołania wskazać należy, iż Sąd nie był uprawniony do ich badania, albowiem wychodziły one poza granice sprawy zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, a dotyczyły – przyznania decyzją z dnia 22 stycznia 2014 r., nr [...], płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości za rok 2013. W tym miejscu przypomnieć należy, iż w wyniku jej zaskarżenia przez skarżącego Dyrektor Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia 4 kwietnia 2014 r., nr [...] utrzymał ją w mocy, a w konsekwencji zaskarżenia powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu ten wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 244/14 oddalił skargę A. G. Ponieważ skarżący nie zaskarżył powyższego wyroku do Naczelnego Sadu Administracyjnego, ww. decyzja stała się prawomocna i funkcjonuje w obrocie prawnym. Nie może zatem podlegać badaniu przez tutejszy Sąd w tym postępowaniu. Dlatego też za niezasadne należy uznać zarzuty skargi i odwołania, które de facto sprowadzają się do jej podważenia. W tym zakresie Sąd w pełni podziela stanowisko organów, iż w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu obowiązkiem organów było wyłącznie ustalenie, czy skarżący pobrał nienależne płatności z tytułu realizacji Programu rolnośrodowiskowego oraz czy stwierdzone nieprawidłowości dotyczyły również lat 2011 i 2012.
Zgodzić też należało się z organem odwoławczym, że w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przesłanki ograniczające obowiązek zwrotu części pobranych płatności i choć organ I instancji w skarżonej decyzji błędnie, w zakresie opisanej przesłanki, przywołał regulację art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrożenia zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 497/2008 (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004), zamiast art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011, to dostrzec należy, iż obie regulacje są tożsame. W konsekwencji, słusznie zauważył organ odwoławczy, iż naruszenie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. W tym kontekście wskazanej przesłanki przyznać także należało rację organowi, że wypłata płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za lata 2011 – 2012 nie wynikała z pomyłki ARIMR. Słusznie zatem organ zwrócił uwagę, iż to wnioskodawca decyduje o treści wniosku, który podpisuje i wnosi do ARiMR. Składając zaś własnoręczny podpis na formularzu wniosku oświadcza, iż zna zasady przyznawania za nie płatności oraz zobowiązuje się do przestrzegania nałożonych na rolnika obowiązków, m.in. sposobu wykorzystania działek rolnych i przestrzegania na nich wymogu zmianowania w ramach wariantu 1.1. Zatem nie przestrzeganie tych zasad i obowiązków wiąże się z koniecznością poniesienia za to odpowiedzialności.
Ponadto Sąd zauważa, iż w sprawie nie wystąpiły podstawy do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależenie pobranych płatności, gdyż sankcjonowane nieprawidłowości przekraczają kwotę 100 euro. Prawidłowo zatem wskazał organ odwoławczy, że na kwotę nienależnie pobranych płatności składają się kwoty płatności rolnośrodowiskowej w wysokości: 3459,29 zł przyznanej za rok 2011 oraz w wysokości 3459,29 zł przyznanej za rok 2012, co łącznie daje kwotę 6918,52 zł określoną w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim. Kwota ta, rozbita na poszczególne kwoty z kolejnych lat przekracza kwotę 100 euro wolną od dochodzenia jej zwrotu. Skoro więc kwoty nienależnych płatności przyznanych w ramach jednej kampanii przekraczają równowartość 100 euro, to tym samym nie zaistniały warunki do odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.
Podkreślić także należy, iż prawidłowo organ odwoławczy, powołując się na art. 3 ust. 1 akapit drugi, zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. L 312, s. 1) wskazał, iż ustalona decyzją z dnia 14 listopada 2014 r. nr [...] kwota nienależnie pobranych płatności nie uległa przedawnieniu.
W kwestii zastosowania przepisów odnoszących się do działania beneficjenta w dobrej wierze, podzielić należało pogląd organu odwoławczego, iż nie mają one zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż dla płatności rolnośrodowiskowych przyznanych na podstawie wniosków złożonych od 2010 r. przepisy regulujące powyższe kwestie (art. 5 rozporządzenia 65/2011) nie zawierają regulacji odnoszących się do dobrej wiary beneficjenta.
Uznając zatem, że rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów podjęte zostały w zgodzie z przepisami prawa krajowego i wspólnotowego, oraz że zarzuty skarżącego są całkowicie bezpodstawne, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło