II SA/Po 16/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-03-10
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Wiesława Batorowicz, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej, który nie jest inwestorem, może być stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli realizacja inwestycji może ograniczyć sposób zagospodarowania jego terenu, nawet jeśli inwestycja jest zgodna z przepisami technicznymi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały pojęcie 'obszaru oddziaływania obiektu' (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę przysługuje nie tylko inwestorowi, ale także właścicielom nieruchomości sąsiednich, jeśli realizacja inwestycji może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu ich terenu, wynikające z przepisów odrębnych. Samo przestrzeganie przepisów techniczno-budowlanych przez inwestora nie wyklucza istnienia takiego ograniczenia i tym samym przymiotu strony po stronie sąsiada. Organy nie zbadały, czy planowana inwestycja może ograniczyć możliwości zagospodarowania nieruchomości skarżącego, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący Z. B. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych wielorodzinnych i zbiorników bezodpływowych. Organy obu instancji odmówiły uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając, że skarżący nie jest stroną postępowania, ponieważ inwestycja nie narusza przepisów technicznych i nie ogranicza jego nieruchomości. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów dotyczących obszaru oddziaływania obiektu oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym brak przeprowadzenia dowodów z opinii biegłego i zeznań świadków. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. Zasądził od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącego kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2016 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] 2015 r. nr [...], II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącego kwotę 440,- (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Starosta P., po rozpoznaniu wniosku Z. B. z dnia [...] 2015 r. w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] 2012 r., decyzją z [...] 2015 r., znak [...] odmówił uchylenia swojej ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] 2012 r. wydanej na rzecz "A" Sp. z o.o. w L. dotyczącej pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych (kategoria obiektu XIII) oraz pięciu zbiorników bezodpływowych na ścieki sanitarne o pojemności 10 m3 każdy, na terenie działek o nr ewid. [...] , [...],[...] , [...] położonych w obrębie K., w rejonie ulicy P., gm. K., przeniesionej decyzją nr [...] z dnia [...] 2015 r. na rzecz "B" Sp. z o.o. w W..
Po rozpatrzeniu odwołania Z. B. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] 2015 r., znak [...] uchylił powyższą decyzję Starosty P. z dnia [...] 2015 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta P. decyzją z dnia [...] 2015 r., nr [...] ponownie odmówił uchylenia wyżej opisanej ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...]2012 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż wnosząc o wznowienie postępowania Z. B. powołał się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.).
Dalej organ wyjaśnił, iż stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budową są obok inwestora, właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Według art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego "obszar oddziaływania obiektu" to teren w otoczeniu obiektu wyznaczony na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu
W ocenie organu w rozpoznawanej sprawie nie występuje ograniczenie w sposobie zagospodarowania nieruchomości, której właścicielem jest Z. B. Budynki mieszkalne wielorodzinne wraz ze zbiornikami bezodpływowymi na ścieki zaprojektowane przez uprawnionych projektantów, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, objęte pozwoleniem na budowę, zlokalizowano zgodnie z ustaleniami wynikającymi z zapisów decyzji o warunkach zabudowy, zgodnie z przepisami zawartymi w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zmianami), a także zachowano rygory wynikające z § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a, § 60, § 271 - 273 tego rozporządzenia. Następnie organ przeanalizował parametry techniczne oraz lokalizację planowanych obiektów budowlanych w kontekście ich zgodności z wyżej wskazanymi przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Ponadto zdaniem Starosty z przedłożonego projektu zagospodarowania omawianej inwestycji wynika, że lokalizacja miejsc postojowych spełnia wymogi § 19, a miejsca gromadzenia odpadów stałych zgodne są z § 23 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przedmiotowe budynki mieszkalne wielorodzinne nie są inwestycją oddziałującą na środowisko, a teren właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości sąsiednich nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowego obiektu.
W konsekwencji organ stwierdził, iż interes faktyczny wskazywany we wniosku jako zlokalizowanie zabudowy wielorodzinnej w sąsiedztwie istniejącej zabudowy jednorodzinnej nie jest wystarczający do stwierdzenia istnienia interesu prawnego przemawiającego za potraktowaniem wnioskodawcy jako strony przedmiotowego postępowania.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. B. zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie objawiające się w błędnym ustaleniu, iż obszar bezpośredniego oddziaływania inwestycji wyznaczają wyłącznie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w sytuacji gdy do prawidłowego ustalenia przedmiotowego obszaru w niniejszej sprawie konieczne jest uwzględnienie przepisów z zakresu ochrony własności, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz ochrony środowiska.
Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego tj.:
1. niezastosowanie się przez organ I instancji do zaleceń organu odwoławczego w zakresie koniecznych do podjęcia czynności dowodowych w postaci przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego (ekspertyzy specjalisty) oraz zeznań świadków na okoliczność stopnia uciążliwości planowej inwestycji na nieruchomości sąsiadujące;
2. zaniechanie uzupełnienia postępowania dowodowego, w sytuacji, gdy jego niepełność była podstawą uchylenia decyzji organu I instancji z dnia 21 kwietnia 2015 r. na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.;
3. naruszenie prawa procesowego tj. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 84 K.p.a. przez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa oraz planowania przestrzennego i warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki, w sytuacji, gdy prawidłowe ustalenie obszaru bezpośredniego oddziaływania inwestycji oraz jej uciążliwości w niniejszej sprawie wymagało wiedzy specjalnej;
4. naruszenie prawa procesowego tj. art. 75 § 1 K.p.a. oraz art. 78 § 1 K.p.a. poprzez bezzasadne oddalenie wniosku dowodowego pełnomocnika wnioskodawcy o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, w sytuacji, gdy przeprowadzenie tego dowodu było niezbędne dla ustalenia okoliczności istotnych dla postępowania, w szczególności stopnia uciążliwości planowanego przedsięwzięcia dla nieruchomości sąsiednich;
5. naruszenie prawa procesowego tj. art. 6, 7 oraz 8 K.p.a. oraz 107 § 3 K.p.a. przez pominięcie i nierozpoznanie podnoszonych przez Stronę zarzutów:
niezgodności z prawem planowanej inwestycji budowlanej,
odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku wielorodzinnego na działce nr [...] , przy jednoczesnym wydaniu decyzji zezwalającej na budowę takich budynków na działkach [...] oraz [...] .
Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] 2015 r., nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje Starosty P. z dnia [...] 2015 r.
Zdaniem organu odwoławczego przeprowadzone postępowanie administracyjne i analiza akt przedmiotowej sprawy oraz powołanych przepisów prawa uprawniała organ administracji pierwszej instancji do przyjęcia, iż nie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, wobec powyższego organ posiadał uprawnienia do wydania decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. o odmowie uchylenia skarżonej decyzji. Z planu zagospodarowania terenu wynika, że usytuowanie projektowanych obiektów na działce o nr ewid. [...],[...],[...],[...]jest zgodne z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poza tym planowana inwestycja nie spowoduje ograniczenia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynkach mieszkalnych. Nieruchomość należącą do odwołującego nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu przepis § 57 wyżej wskazanego rozporządzenia (dotyczącego nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), planowane przedsięwzięcie nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej (§ 271 i następne rozporządzenia) usytuowanych na nich obiektów (zarówno istniejących, jak potencjalnych), jak również nie pozbawia powyższych nieruchomości dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja).
Wojewoda stwierdził, iż brak było przesłanek do sporządzenia ekspertyzy specjalistycznej dotyczącej spełnienia wymogu, o którym stanowią przepisy rozporządzenia w zakresie nasłonecznienia, bowiem własna analiza sporządzana w tym zakresie przez organ pierwszej instancji jednoznacznie przesądza, że nie zachodzi przesłanianie okien na działce Z. B.. Wskazano, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji jest w posiadaniu wiedzy specjalnej pozwalającej na prawidłowym ustaleniu obszaru oddziaływania inwestycji dla planowej inwestycji stąd też brak było przesłanek do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa oraz planowania przestrzennego, warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Reasumując Wojewoda uznał, iż w przedmiotowej sprawie inwestycja nie będzie oddziaływać w sposób niezgodny z obowiązującym prawem poza teren, do którego tytuł prawny posiada inwestor, w związku, z czym wnioskodawca nie posiada interesu prawnego, opartego na konkretnym przepisie prawa materialnego.
Skargę na powyższą decyzją wniósł Z. B. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. W skardze powtórzono zarzuty podniesione w odwołaniu.
Zdaniem skarżącego obszar oddziaływania inwestycji powinien być ustalony nie tylko w oparciu o budowlane przepisy techniczne, ale także o normy prawne dotyczące ochrony prawa własności oraz przepisów z zakresu zagospodarowania przestrzennego oraz ochrony środowiska. Zdaniem strony skarżącej inwestycja nie spełnia wymogów określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wydana w niniejszym postępowaniu decyzja Starosty P. nr [...] obejmuje obiekt zbiorowego zamieszkania, który nie przystaje do funkcji oraz formy dominującej w jego najbliższym otoczeniu.
Podniesiono, iż zrealizowanie planowanej inwestycji budowlanej spowoduje spadek wartości nieruchomości skarżącego, co stanowi niekwestionowaną ingerencję w przysługujące mu prawo własności. Przedmiotowa inwestycja wpłynie również na wzrost natężenia hałasu w okolicy, a także wzrost emisji szkodliwych spalin spowodowanych zwiększeniem ilości samochodów oraz wozów asenizacyjnych do opróżniania szamb. Zrealizowanie spornego przedsięwzięcia spowoduje nadto zmianę warunków wodnych objawiającą się obniżeniem lustra wody w okolicy i w znajdującym w pobliskiej okolicy stawie rybnym.
Odpowiadając na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Obecny na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej wskazał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] 2016 r. stwierdziło nieważność decyzji B. Gminy w K. z dnia [...] 2009 r., nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Pełnomocnik podniósł, iż wobec treści tej decyzji wyeliminowaniu z obrotu prawnego powinna podlegać decyzja o pozwoleniu na budowę. Pełnomocnik wyjaśniał jednocześnie, że od decyzji tej złożony został wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sądy administracyjne stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej właściwości sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
W art. 145 § 1 P.p.s.a. ustawodawca wskazał wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu między innymi wówczas, gdy narusza przepisy postępowania w sposób, mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, zaś na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, gdy narusza przepisy prawa materialnego w sposób, który ma wpływ na wynik sprawy.
Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem Wojewoda Wielkopolski w następstwie dokonania wadliwej wykładni art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., dalej Prawo budowlane) nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla oceny czy skarżącemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie udzielenia "A" Sp. z o.o. w L. pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych (kategoria obiektu XIII) oraz pięciu zbiorników bezodpływowych na ścieki sanitarne o pojemności 10 m3 każdy, na terenie działek o nr ewid. [...] , [...],[...],[...] położonych w obrębie K., w rejonie ulicy P., gm. K., przeniesioną decyzją nr [...] z dnia [...]2015 r. na rzecz "B" Sp. z o.o. w W..
Bezspornym jest, iż krąg stron w postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji, objętym wnioskiem o wznowienie postępowania, to jest decyzji o pozwoleniu na budowę, winien być ustalony w oparciu o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z jego treścią stronami w takim postępowaniu są inwestor, właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, zgodnie z którym należy przez niego rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.
Słusznie zauważyła strona skarżącą, iż określając ten obszar organ administracji winien brać pod uwagę nie tylko przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponieważ obszar oddziaływania obiektu budowlanego nie może być utożsamiany tylko i wyłącznie z zachowaniem przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi.
Obiekt budowlany może wprowadzać określone ograniczenie w zagospodarowaniu terenu, co nie oznacza, że jego realizacja jest niezgodna z przepisami techniczno-budowlanymi i co za tym idzie, że nie można będzie uzyskać na jego realizację pozwolenia na budowę.
Inaczej rzecz ujmując nie można jak uczyniły to organy obu instancji (Wojewoda Wielkopolski wyraźnie stwierdził, iż cyt. "inwestycja nie będzie oddziaływać w sposób niezgodny z obowiązującym prawem poza teren, do którego tytuł prawny posiada inwestor, w związku z czym wnioskodawca nie posiada interesu prawnego, opartego na konkretnym przepisie prawa materialnego") utożsamiać braku naruszeń przepisów np. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym w szczególności dotyczących lokalizacji inwestycji względem granicy działki, z brakiem przymiotu strony po stronie właściciela nieruchomości leżącej w sąsiedztwie nieruchomości na której przedmiotowa inwestycja ma być zrealizowana. Nie można też a priori założyć, iż skoro działkę inwestora od działki skarżącego oddziela pas drogowy (odrębna działka geodezyjna) to takie usytuowanie nieruchomości w żaden sposób nie spowoduje ograniczenia w sposobie użytkowania lub zagospodarowania działki skarżącego.
Z jednoznacznej definicji zawartej w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego wynika wprost, iż obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Definicja ta nie uzależnia zatem posiadania przymiotu strony od naruszenia przez inwestycję jakichkolwiek regulacji, lecz jedynie od tego czy w następstwie planowanej inwestycji może dojść do ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości położonych w okolicy inwestycji. Ograniczenia te muszą mieć przy tym charakter wynikający wprost z przepisów prawa. Ograniczenia te przykładowo polegać mogą na braku możliwości nowej zabudowy na nieruchomości sąsiedniej, względnie rozbudowy budynków już istniejących, ze względu na planowaną inwestycję, czy też na braku podjęcia bądź prowadzenia na nieruchomości sąsiedniej określonej działalności ze względu na planowana inwestycję. Zaznaczyć należy, iż obszar oddziaływana obiektu może obejmować także nieruchomości niegraniczące bezpośrednio z nieruchomością, na której położony jest dany obiekt. Istotne jest faktyczne, wynikające z przepisów prawa oddziaływani obiektu na sąsiednie tereny, a nie przebieg granic działek geodezyjnych (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2008 r. o sygn. akt II OSK 1508/07, z dnia 13 marca 2014 r. o sygn. akt II OSK 2503/12 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Właściwe stosowanie normy art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego łączy się z koniecznością uczynienia zadość przez organ administracji publicznej określonym obowiązkom, w tym wynikającym z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. A mianowicie, w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę na potrzeby konkretnej inwestycji organ administracji architektoniczno - budowlanej winien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć teren w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych. Szczegółowe określenie, który z podmiotów, poza inwestorem, posiada legitymację do występowania jako strona w danym postępowaniu, możliwe jest na podstawie ustaleń faktycznych danej sprawy i przepisów prawa mogących mieć w sprawie zastosowanie (por. wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2014 r. o sygn. akt II OSK 391/13 - dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.)
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż dla ustalenia czy nieruchomość skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, dla którego udzielono pozwolenia na budowę decyzją ostateczną Starosty P. nr [...] z dnia [...] 2012 r. kluczowe znaczenie ma zatem nie ustalenie czy planowana inwestycja zgodna jest z przepisami techniczno-budowlanymi, czy przepisami dotyczącymi ochrony środowiska (albowiem te przepisy warunkują dopuszczalność udzielenia pozwolenia na budowę, a nie przysługiwanie przymiotu strony osobom innym niż inwestor), lecz ustalenie czy oddziaływanie planowanej inwestycji na działkę skarżącego będzie skutkowało ograniczeniami w możliwości zmiany sposobu zagospodarowania jego terenu. Oddziaływanie to polegać może nie tylko na zupełnym uniemożliwieniu zabudowy nieruchomości sąsiedniej, ale także na wymuszeniu na właścicielu tej nieruchomości zabudowy o określonej lokalizacji, kształcie, lub podziale wewnętrznym. Innymi słowy obszar oddziaływania obiektu to także teren, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa lub wydane na ich podstawie decyzje, lecz jednocześnie uniemożliwiają lub ograniczają zmianę sposobu zagospodarowania tego terenu w przyszłości. Organy nie oceniły na przykład czy realizacja przedmiotowej inwestycji nie ograniczy możliwości pobudowania na nieruchomości skarżącego innego obiektu niż aktualnie na niej zlokalizowany, względnie możliwości rozbudowy domu skarżącego zlokalizowanego na działce 62/3 wzwyż, czy też w kierunku tej inwestycji np. z uwagi na przepisy techniczne dotyczące zacienienia obiektu czy odległości budynku mieszkalnego od miejsc parkingowych lub miejsc składnia odpadów stałych. Orzekające w sprawie organy obu instancji nie oceniły także jak realizacja przedmiotowej inwestycji wpłynie na obszar obejmujący jej sąsiedztwo, a w tym nieruchomość skarżącego i czy będzie miała jakikolwiek wpływ na możliwość zmiany sposobu zagospodarowania nieruchomości skarżącego, na przykład przez ograniczenie możliwości zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego położonego na działce 62/3. Ustalenie, iż wpływ takowy zachodzi także implikować będzie stwierdzenie, iż skarżącemu przysługuje przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu. Brak tych ustaleń stanowi naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a.
Dopiero ustalenie zgodnie z powyżej przedstawionymi zasadami czy skarżącemu przysługuje przymiot strony (które to ustalenie co należy stanowczo podkreślić nie oznacza jeszcze niedopuszczalności inwestycji), skutkować będzie koniecznością zbadania czy planowana inwestycja jest zgodna z prawem, w tym w szczególności z przepisami techniczno-budowlanymi oraz przepisami odrębnymi.
Nie zasługiwały natomiast na uwzględnienie pozostałe podnoszone w skardze zarzuty, w tym w szczególności zarzuty naruszenia prawa procesowego poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego a okoliczność ustalenia obszaru bezpośredniego oddziaływania inwestycji oraz poprzez oddalenie wniosku dowodowego wnioskodawcy o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność stopnia uciążliwości planowanego przedsięwzięcia dla nieruchomości sąsiednich.
Zauważyć bowiem należy, iż kwestia przysługiwania określonym podmiotom przymiotu strony konkretnym postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę jest elementem stosowania prawa przez organ administracji i nie wymaga przeprowadzania na tą okoliczność dowodów z zeznań świadków czy też z opinii biegłego.
Powoływanie przez organ administracji biegłego celem wydania opinii czy dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego jest wręcz niedopuszczalne. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu budowlanego jest bowiem pojęciem prawnym, posiadającym definicję legalną (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego), to ustalenie wielkości tego obszaru w konkretnej sprawie stanowi element subsumcji normy prawnej do ustalonego stanu faktycznego i należy do kompetencji organu, który z założenia zna prawo i powołany jest do jego stosowania,. Co za tym idzie przeprowadzenie takowego dowodu z opinii biegłego należałoby uznać za oczywiste naruszenie prawa procesowego, albowiem sprowadzałoby się do zastąpienia organu administracji przez biegłego w orzekaniu w sprawie.
Odnosząc się do okoliczności podniesionych przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie wskazać należy, iż jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma okoliczność, iż właściwy organ stwierdził nieważność decyzji B. Gminy w K. z dnia [...] 2009 r., nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Nie zależnie bowiem od faktu, iż powyższa decyzja nie jest, co przyznał sam pełnomocnik skarżącego ostateczna, zauważyć trzeba, iż ewentualne ostateczne stwierdzenie nieważności decyzji lokalizacyjnej w oparciu o którą wydane zostało pozwolenie na budowę nie stanowiłoby przesłanki wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę, lecz uzasadniałoby wszczęcie innego postępowania nadzwyczajnego, to jest postępowania nieważnościowego. Jak wskazano bowiem w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. I OPS 2/12, a który to pogląd Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym kontrolą jest zaś objęta decyzja kończąca postępowanie wznowieniowe, a nie postępowanie w spawie stwierdzenia n nieważności decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż fakt ewentualnego spadku wartości nieruchomości należącej do skarżącego na skutek realizacji projektowanej inwestycji nie stanowi interesu prawnego tylko faktyczny. Spadek wartości działki w żadnym razie nie oznacza bowiem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2012 r. o sygn. akt IV SA/Po 366/11 - dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy – kierując się normą zawartą w art. 153 P.p.s.a. – uwzględni ocenę prawną i wytyczne co do dalszego postępowania zawarte w niniejszym uzasadnieniu wyroku. Organ, rozpatrując ponownie sprawę winien także mieć na względzie ewentualne zmiany w stanie faktycznym i prawnym, w tym rezultat toczącego się postępowania dot. stwierdzenia nieważności decyzji B. Gmin K. z dnia [...] 2009 r., nr [...] wydajne w sprawie warunku zabudowy, w oparciu o którą Starosta P. wydał decyzję z dnia [...] 2012 r., nr [...] o pozwoleniu na budowę dwóch przedmiotowych budynków mieszkalnych wielorodzinnych na terenie działek o nr ewid. [...],[...],[...],[...]położonych w obrębie K., w rejonie ulicy P., gm. K.. Ewentualne stwierdzenie, ostateczną decyzją, nieważność ww. decyzji B. Gminy K. z dnia [...] 2009 r. stanowić będzie podstawę wznowienia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę (decyzja Starosta P. wydał decyzję nr [...] z dnia [...] 2012 r.) w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r., poz.1800).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło