I SA/Bd 125/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-04-06
Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Kruppik- Świetlicka, Sędzia WSA Jarosław Szulc, Sędzia WSA Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające uwzględnienia zarzutu wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, wydane przez wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym, spełnia wymogi formalne i merytoryczne, a organ odwoławczy prawidłowo ocenił jego zasadność, będąc związanym stanowiskiem wierzyciela?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie organu egzekucyjnego (będącego jednocześnie wierzycielem) nie było wystarczająco uzasadnione i nie odniosło się do wszystkich zarzutów strony, w szczególności do kwestii nadpłat i korekt składek. Pomimo związania organu odwoławczego stanowiskiem wierzyciela, sąd administracyjny ma prawo do kontroli prawidłowości tego stanowiska w ramach postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Szpital wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Dyrektora Oddziału ZUS w B. na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego zaległości w składkach na ubezpieczenie społeczne. Szpital twierdził, że obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania, powołując się na zaświadczenie ZUS o braku zaległości i spłacone układy ratalne, a także na nadpłaty wynikające z korekt deklaracji. Organ egzekucyjny odmówił uwzględnienia zarzutów, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy to postanowienie, wskazując na związanie stanowiskiem wierzyciela (ZUS). Szpital zaskarżył postanowienie organu odwoławczego, zarzucając nierozpatrzenie materiału dowodowego i brak merytorycznej oceny zarzutów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. oraz postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. i nakazał zwrócić na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem nienależnie uiszczonego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kruppik- Świetlicka Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: Referent- stażysta Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi W. S. M. i. dr E. W. – S. P. Z. O. Z. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [..] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Z. U. S. z dnia [...] nr [...] (Rej- [...] ) 2. nakazuje zwrócić od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz W. S. M. i. dr E. W. – S. P. Z. O. Z. w B. kwotę 100 zł ( sto złotych 00/100 ) tytułem nienależnie uiszczonego wpisu sądowego.
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec Szpital w B. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia
[...]. nr [...], wystawionego przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. na należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne: za marzec 2013r. w kwocie [...]zł należności głównej,
za sierpień 2013r. w kwocie [...]zł należności głównej, za październik 2013r.
w kwocie [...]zł należności głównej oraz za listopad 2013r. w kwocie [...]zł należności głównej. Odpis powyższego tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem
o zajęciu rachunku bankowego Szpital odebrał w dniu [...].
W złożonych zarzutach Szpital wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego podnosząc, że w zakresie należności objętych tytułem wykonawczym nr [...] nastąpiło wykonanie obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W tym zakresie strona podała, że ZUS Oddział B. wydał na rzecz Szpitala zaświadczenie z dnia [...]., w którym stwierdził, że Szpital nie zalega z opłatami na poczet należności z tytułu składek, a układy ratalne na lata 2008-2012 zostały spłacone w dniu [...]. Następnie, pismami z dnia [...]., [...]. oraz [...]. organ rentowy poinformował Szpital
o szeregu zaległości z tytułu składek, jednak dokumentacja wskazująca kwoty zaległych składek oraz okresy, za jakie powstały zaległości, pomimo wniosku strony, nie została udostępniona. Skarżący podniósł, że dysponuje dowodami potwierdzającymi zasadność zgłoszonych zarzutów w postaci dowodu wpłaty składki na ubezpieczenie społeczne za okres wskazany w tytule wykonawczym.
Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. odmówił uwzględnienia zarzutu wykonania obowiązku przed wdrożeniem postępowania egzekucyjnego.
W złożonym zażaleniu Szpital wniósł o uwzględnienie zarzutu i umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zdaniem strony, Zakład nie konkretyzuje, w jaki sposób księgował wpłaty Szpitala z tytułu odprowadzanych składek, ograniczając się do zestawienia kwot z miesięcznych deklaracji ZUS DRA z kwotami wpłacanymi przez Szpital w tym okresie. Tymczasem Szpital w okresach tych dokonywał licznych korekt rozliczenia składek, które wielokrotnie powodowały nadpłaty po stronie Szpitala, a co za tym idzie, nie można było w tej sytuacji mówić o jakichkolwiek zaległościach. Szpital zarzucił, że w zaskarżonym postanowieniu organ egzekucyjny powołuje się na składane korekty deklaracji rozliczeniowych, które wpłynęły na ostateczną wysokość zadłużenia, z postanowienia nie wynika jednak, o których konkretnie korektach jest mowa. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wskazuje dat korekt, na które się powołuje oraz pomija objęte nimi kwoty. W ocenie Szpitala, zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 w związku z art. 126 ustawy z dnia [...]. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.". Do zażalenia załączono dokument "Wyjaśnienia do składki ZUS na Ubezpieczenie społeczne", który zdaniem skarżącego, świadczyć ma o błędach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przy ustalaniu wysokości zobowiązań Szpitala.
Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej
w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z przypadkiem, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym. Oznacza to, że bezprzedmiotowe jest wydawanie odrębnego postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów. Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że zostało ono wydane we właściwym dla tego środka zaskarżenia trybie, na prawidłowej podstawie prawnej oraz odniesiono się w nim do zarzutów podnoszonych przez zobowiązanego, tj. wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W postanowieniu tym, organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem dochodzonych należności odmówił zasadności podnoszonego zarzutu wywodząc, że Szpital nie wywiązał się z całkowitego uregulowania zaległych składek na ubezpieczenie społeczne za miesiące 03/2013, 08/2013, 10/2013, 11/2013. W treści postanowienia odniesiono się szczegółowo do każdej z zaległości objętej tytułem wykonawczym nr [...], opisano w jaki sposób powstała i jak wyliczono jej wysokość. W tym zakresie organ egzekucyjny wyjaśnił, że kwoty wskazane przez Szpital w deklaracjach rozliczeniowych ZUS DRA za miesiące 03/2013, 08/2013, 10/2013, 11/2013 rozliczone zostały zgodnie z wpłatami dokonanymi tym tytułem przez Szpital. Wskazano, że po uwzględnieniu złożonych przez Szpital korekt deklaracji rozliczeniowych za te okresy (ich daty wskazano w treści postanowienia organu egzekucyjnego) stwierdzono, że kwoty wskazane w korektach deklaracji ZUS DRA były większe od dokonanych wpłat, co spowodowało powstanie zaległości odpowiednio: za okres 03/2013 w wysokości [...] zł, za okres 08/2013
w wysokości [...] zł, za okres 10/2013 w wysokości [...] zł, za okres 11/2013
w wysokości [...] zł. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez wierzyciela, zaległość za wskazane okresy istniała na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, dlatego zarzut wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego jest niezasadny.
Odpowiadając na zarzutu naruszenia art. 107 § 1 w związku z art. 126 k.p.a. organ stwierdził, że zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie określone tym przepisem elementy. W uzasadnieniu postanowienia organu egzekucyjnego odniesiono się do zarzutów zobowiązanego oraz szczegółowo wyjaśniono motywy rozstrzygnięcia. W rozstrzygnięciu opisano, w jaki sposób rozliczone zostały dokonane przez Szpital wpłaty, wyjaśniono skąd wynikają niedopłaty stanowiące zaległości składkowe oraz wskazano ich wysokość. Wyjaśniono również, na podstawie jakich dokumentów okoliczności te zostały ustalone, wskazując na deklaracje ZUS oraz korekty tych deklaracji z konkretnych dat. W ocenie organu odwoławczego, zarzut wykonania obowiązku został rozpatrzony szczegółowo, a uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonego rozstrzygnięcia jest pełne, wyczerpujące oraz zawiera wszystkie elementy określone w art. 107 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu błędnego wyliczenia przez ZUS wysokości zobowiązań Szpitala, organ wskazał, że zasadność stanowiska wierzyciela w tym zakresie zawartego w zaskarżonym postanowieniu nie podlega ocenie organu odwoławczego. Ze względu na wiążący charakter stanowiska wierzyciela, w którym nie uznano zasadności zarzutu opartego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...]. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014r., poz. 1619 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", tzn. wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania, organ odwoławczy nie jest uprawniony do merytorycznej oceny w tym zakresie. Przyjąć zatem należy, że zawarte w zaskarżonym postanowieniu stanowisko organu egzekucyjnego, występującego jednocześnie w roli wierzyciela, co do niezasadności zgłoszonego zarzutu wiąże w tej sprawie Dyrektora Izby Skarbowej, co oznacza, że organ odwoławczy nie może samodzielnie ocenić kwestii dotyczących prawidłowości rozliczeń pomiędzy Szpitalem a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Z tych samych powodów organ odwoławczy nie jest uprawniony do oceny dołączonego do zażalenia dokumentu "Wyjaśnienia do składki ZUS na Ubezpieczenie społeczne", który w ocenie strony wskazuje na błędy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przy ustalaniu wysokości zobowiązań Szpitala.
W skardze Szpital wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił naruszenie art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi Szpital podniósł, że zarzut nierozpatrzenia istoty sprawy potwierdził sam organ wskazując,
iż "Dyrektor Izby Skarbowej nie posiada kompetencji, jak i narządzi umożliwiających ingerencję w zajęte przez wierzyciela stanowisko". Tym samym organ utrzymał w mocy postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych bez merytorycznej oceny zarzutów.
Odnosząc się do przedmiotu sprawy, Szpital powtarzając argumentację zażalenia zarzucił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie konkretyzuje, w jaki sposób księgowano regularne, czynione na bieżąco wpłaty Szpitala tytułem odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne. Organ ograniczył się jedynie do prostego zestawienia kwot z miesięcznych deklaracji ZUS DRA z kwotami wpłacanymi przez Szpital w tym okresie. Tymczasem Szpital w okresach tych dokonywał licznych korekt rozliczenia składek, które wielokrotnie powodowały nadpłaty po stronie Szpitala. ZUS pominął te okoliczności, przez co wadliwie ustalił stan faktyczny sprawy i w efekcie wydał nieprawidłowe rozstrzygnięcie. Szpital podniósł, że ZUS nie tylko nie konkretyzuje korekt (poprzez wskazanie ich dat), na które się powołuje, ale pomija również objęte nimi kwoty. Sytuacja ta utrudnia Szpitalowi podjęcie skutecznej, merytorycznej polemiki z motywami rozstrzygnięcia sprawy.
Powołując się na faktyczny stan rachunku Szpitala, skarżący wskazał, że według danych organu i przygotowanego przez niego Raportu zestawienia deklaracji i wpłat
z dnia [...]., należność Szpitala względem ZUS określano na kwotę [...]zł, natomiast wpłatę na kwotę [...]zł. Oznacza to,
że Szpital nie tylko nie posiadał i nie posiada względem ZUS żadnego zadłużenia,
ale na koncie płatnika figurowała nadpłata w kwocie [...]zł. Zdaniem strony, jeżeli nawet przyjąć, że Szpital posiadał zaległości finansowe w zakresie opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, niezrozumiałym jest, dlaczego ZUS ignorował obowiązujące przepisy w zakresie rozliczania nadpłaty płatnika, tj. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2008r., nr 78, poz. 465).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a.", lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Na początek WSA uznał, że poza sporem pozostaje to, iż skarżącemu wystawiono tytuł obejmujący zaległość z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za marzec, sierpień, październik oraz za listopad 2013r. na podstawie złożonej przez niego deklaracji. Zgłoszony został zarzut wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. odmówił uwzględnienia zarzutu wykonania egzekwowanego obowiązku.
Zdaniem skarżącego, postanowienie naruszało art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., gdyż nie konkretyzowało w jaki sposób księgowano, regularne, czynione na bieżąco wpłaty Szpitala z tytułu odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne,
a ogranicza się jedynie do prostego zestawienia kwot z miesięcznych deklaracji ZUS DRA z kwotami wpłacanymi przez Szpital w tym okresie. Źródła tego skarżący upatruje w zaniedbaniach i błędach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Niezależnie od powyższego, skarżący wskazał na faktyczny stan rachunku Szpitala prowadzonego przez ZUS. Wskazał, że według danych organu oraz przygotowanego przez niego Raportu zestawienia deklaracji i wpłat z dnia [...]. (dokument ten jest
w posiadaniu ZUS) należność Szpitala względem ZUS określano na kwotę [...]zł, natomiast wpłatę na kwotę [...]zł. Oznacza to, że Szpital nie tylko nie posiadał i nie posiada względem ZUS żadnego zadłużenia, lecz na koncie płatnika figurowała nadpłata w kwocie [...]zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazuje, że stosownie do art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie w całości albo w części obowiązku. Rozpatrzenie zarzutów, stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. następuje w ten sposób, iż zarzuty te organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że
w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
Wyjaśnić należy, że zagadnieniem związania dyrektora izby skarbowej jako organu nadzoru i organu odwoławczego stanowiskiem dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zajmował się już Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu orzeczeń (wyroki: z dnia 22 lutego 2006r., I FSK 614/05, z dnia 28 października 2008r., II FSK 1006/07, z dnia 17 czerwca 2009r., II FSK 333/08, z dnia 30 września 2010r., II FSK 795/09). W ostatnim z wymienionych, stanowiącym podsumowanie dotychczasowego dorobku orzeczniczego Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej kwestii, Sąd ten wywiódł, że mając na względzie art. 83c ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym od postanowień Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
w sprawie stanowiska wierzyciela, wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego, zażalenie nie przysługuje, należy przyjąć, że stanowisko wierzyciela, którym jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jest wiążące dla dyrektora izby skarbowej jako organu nadzoru będącego jednocześnie organem odwoławczym. Zarówno w ustawie
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, brak bowiem przepisu, który uprawniałby dyrektora izby skarbowej do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów, badania pod tym względem stanowiska wierzyciela oraz ingerowania w treść tego stanowiska. W konsekwencji w przypadku, gdy wierzycielem jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dyrektor izby skarbowej nie ma możliwości sprawdzenia merytorycznej zasadności stanowiska zajętego przez tego wierzyciela. Prawo do kontroli prawidłowości niezaskarżalnego odrębnie postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych daje zobowiązanemu dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego art. 134 i art. 135 p.p.s.a. Na podstawie tych przepisów prawa sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy (art. 134 § 1) i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych
w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135). Z kolei art. 83c ust. 2 u.s.u.s. ma charakter przepisu szczególnego w stosunku do art. 34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji, zwierającego normę ogólną. W takiej sytuacji pierwszeństwo stosowania ma przepis szczególny. Powyższe stanowisko potwierdzone zostało
w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lipca 2015r., sygn. akt II FSK 1522/13, w którym wręcz uznano, że skoro od wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowień Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie stanowiska wierzyciela zażalenie nie przysługuje, nie można zgodzić się ze stanowiskiem, iż organ odwoławczy, jakim jest Dyrektor Izby Skarbowej, rozpatrując zażalenie zobowiązanego mógł ocenić zasadność stanowiska wierzyciela, którym jest Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W związku z tym, w sytuacji, gdy Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie uznał zasadności zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a., Dyrektor Izby Skarbowej był tym stanowiskiem związany i nie miał możliwości oceny zasadności stanowiska wierzyciela.
Ograniczając się zatem do prawa do kontroli prawidłowości niezaskarżalnego odrębnie postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na etapie postępowania sądowoadministracyjnego art. 134 i 135 p.p.s.a., Sąd nadmienia, że od czasu wydania powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego procedura sądowoadministracyjna zmieniła się na tyle, że stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym
i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela
o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Niemniej, zdaniem WSA zapis ten nie odbiera prawa do kontroli, o jakim mowa powyżej, gdyż jest to wyłączenie jedynie ze względu na ich incydentalność i możliwość ich kontroli w ramach kontroli postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów (por. R. Hauser., M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, CH. BECK, W-wa 2015, s. 61).
Mając na uwadze powyższe, tut. Sąd skontrolował również postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela i stwierdza, że ustalenia we wskazanym zakresie prawa, nie zostały dokonane w całokształcie materiału dowodowego, którego ponadto nie zgromadzono i zbadano w sposób wyczerpujący. Zarzut oparty o art. 77 i art. 80 kpa uznano za zasadny w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 i art. 135 p.p.s.a. Sąd uznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w postanowieniu z [...]. (k. 6-8), nie odpowiedział na wszystkie zarzuty. W uzasadnieniu postanowienia wskazano kwotę do zapłaty wynikającą ze złożonych przez Szpital deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA dla poszczególnych okresów tj. za marzec 2013r. ([...] zł) i kwotę wpłaconą ([...] zł), za sierpień 2013r. ([...] zł)
i kwotę wpłaconą ([...] zł + [...] zł), za październik 2013r. ([...] zł)
i kwotę wpłaconą ([...] zł), za listopad 2013r. ([...]) i kwotę wpłaconą ([...] zł ) wyjaśniając przy tym, że rozliczona została zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2008r. Nr 78, poz. 465 ze zm.) i zgodnie
z oznaczeniem płatnika. Po rozliczeniu ww. wpłat nadal figurowała zaległość stanowiącą różnice kwoty z deklaracji rozliczeniowej i dokonanych wpłat. W dniach
[...]., [...]., [...]. Szpital dokonał korekty deklaracji rozliczeniowej za marzec oraz październik 2013r. wskazując ostatecznie kwoty do zapłaty [...] zł (marzec 2013r.) i [...] zł (październik 2013.). Tym samym za powyższe okresy na Funduszu Ubezpieczeń Społecznych widniała niedopłata, która doprowadziła do skierowania przez Zakład upomnienia egzekucyjnego i wystawienia tytułu egzekucyjnego.
Niemniej Skarżący oświadczył, że wielokrotnie zwracał się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z prośbą o udostępnienie dokumentacji wskazującej kwoty zaległych składek oraz okresy, za jakie powstały zaległości, lecz ZUS odmówił udostępnienia dokumentacji podnosząc kilkukrotnie, iż jedynym sposobem na ustalenie okresów oraz kwot zaległości jest "konfrontacja" dokumentacji posiadanej przez ZUS oraz przez Szpital. Mimo to, ignorując wnioski ze strony Szpitala odmówił udostępnienia jakichkolwiek danych, a następnie, mimo istniejących wątpliwości wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne. W tym kontekście Sąd zauważa, że w załączniku do zażalenia (k. 3) Szpital podał konkretne kwoty, daty korekt i rozliczeń, z których w jego ocenie wynikały nadpłaty, co do których to danych ZUS nie wypowiedział się.
Mając powyższe na względzie należało uznać, że spór, co do różnicy stanowisk, w rzeczywistości koncentruje się na braku wyczerpującego odniesienia się do uzasadnienia zarzutu sformułowanego zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Tylko szczegółowe rozliczenie wszystkich deklaracji, ich korekt oraz dokonanych wpłat
i zaliczeń pozwoli na ustalenie, która ze stron ma rację. Uzasadnienie postanowienia ZUS nie daje odpowiedzi na pytanie, czy skarżący wywiązał się z obowiązku zapłaty składek przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, czy przeciwnie – istnieje zaległość z tego tytułu. Działając w ramach kompetencji, obecnie WSA uznał,
że wierzyciel nie wyraził jasnego i precyzyjnego na tyle stanowiska w sprawie,
aby stwierdzić, iż dane zawarte w podanym załączniku do zażalenia nie podważają ustaleń ZUS. W tej sytuacji zajęte przez wierzyciela stanowisko należy ocenić jako naruszające prawo, gdyż nie było ono adekwatne do postawionego zarzutu.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu ZUS ma obowiązek odnieść się do dokumentów, jakimi dysponuje dłużnik co do spłaty zaległości, do danych przez niego podnoszonych również w załączniku do zażalenia i uczynić to także w oparciu
o konkretne dokumenty pozostające w gestii ZUS. Dopiero takie, szczegółowe
i przekonujące uzasadnienie może być uznane za postanowienie wypełniające obowiązki wierzyciela w zakresie wyrażenia stanowiska o jakim mowa w art. 34 u.p.e.a.
Mając na względzie powyższe oraz art. 134, art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie. O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 p.p.s.a. co do stanowiska wierzyciela.
U. Wiśniewska E. Kruppik-Świetlicka J. Szulc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło