V SA/Wa 618/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Mydłowska po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Powiatu ... na decyzję Ministra Finansów z dnia ... stycznia 2016 r. nr ... w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 rok p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji W skardze na decyzję opisaną w komparycji niniejszego postanowienia Powiat ... wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku stwierdzono, że sytuacja finansowa Powiatu jest zła. Budżet Powiatu zakłada na rok 2016 deficyt w kwocie ... zł, który planuje się pokryć wolnymi środkami (art. 217 ust.2 pkt.6 ustawy o finansach publicznych). Wnioskodawca posiada zobowiązanie w kwocie .. zł z tytułu obligacji wyemitowanych w 2013 r. Ich wykup przewidziany jest na lata 2017-2022. w równych ratach po ... zł rocznie. Na ten cel planuje się zaangażować wszystkie wolne środki wynikające z rozliczenia budżetów aż do roku 2017. Powiat posiada również zobowiązanie w formie poręczenia dla SPZOZ w ....., które na koniec IV kwartału 2015 r. wynosi ... zł. Istnieje ryzyko, że w przypadku zaprzestania spłat przez SPZOZ w ...., Powiat zmuszony będzie do natychmiastowej spłaty całego zadłużenia wynikającego z poręczenia. Powiat nie może zwiększać swojego zadłużenia (kredytu, pożyczki) w związku z ograniczeniem wynikającym z art. 243 ustawy o finansach publicznych. Powiat jako jednostka samorządu terytorialnego nie ma realnego wpływu na kształtowanie wysokości własnych dochodów i nie jest w stanie wygospodarować dodatkowych, większych środków nawet na bieżącą działalność, a tym bardziej na nieprzewidziane wydatki budżetowe. Obowiązek natychmiastowego zwrotu wskazanej kwoty mógłby spowodować zachwianie rytmu bieżącego planowania wydatkowania środków budżetowych na inne cele. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ustawy p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine ustawy p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, "Monitor Prawniczy", 2006 r., nr 14, s. 677). Wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wnioskodawca uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. w przypadku wyegzekwowania przez organ kwoty przypadającej do zwrotu. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego celem zwrotu przez Powiat do budżetu państwa należności nawet w wysokości ... zł może spowodować trudne do odwrócenia skutki w postaci utraty możliwości realizacji zadań publicznoprawnych nałożonych na stronę skarżącą, która jest jednostką samorządu terytorialnego. Sąd miał na uwadze, że utrata możliwości realizacji zadań może wystąpić zwłaszcza z uwagi na trudną sytuację materialną Powiatu i brak wolnych środków w budżecie. Pośrednio, utrata możliwości realizacji zadań może z kolei skutkować nieodwracalnymi konsekwencjami, których w większości Powiat nie będzie mógł odwrócić nawet w sytuacji uwzględnienia skargi. Sąd miał na względzie, że Powiat jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa oraz uchwałą budżetową, a zatem jego swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej (por. postanowienia NSA z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11, z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 72/13). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.