I SA/Po 1850/15

WyrokWSA w Poznaniu2016-05-24

Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Waldemar Inerowicz, Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług, pomimo przedstawienia przez stronę aktu oskarżenia oraz zeznań świadków w sprawie karnej dotyczącej męża strony, które miały wykazać, że transakcje dokumentowane kwestionowanymi fakturami miały miejsce, a strona działała w dobrej wierze?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji w trybie wznowienia postępowania. Przedstawione przez stronę dowody, z wyjątkiem aktu oskarżenia, nie istniały w dacie wydania ostatecznej decyzji. Akt oskarżenia, choć istniał w dacie wydania decyzji, nie zawierał informacji istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, nie obejmował strony, a okoliczności w nim wskazane były już znane organowi. Postępowanie wznowieniowe nie służy ponownej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej, a jedynie badaniu istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, która określiła jej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za 2008 r. jako podstawę podała akt oskarżenia oraz zeznania świadków w sprawie karnej dotyczącej jej męża, twierdząc, że transakcje dokumentowane kwestionowanymi fakturami miały miejsce, a ona działała w dobrej wierze. Dyrektor Izby Skarbowej wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji, uznając, że przedstawione dowody nie spełniają przesłanek wznowienia. Skarżąca zaskarżyła tę decyzję do WSA w Poznaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016r. sprawy ze skargi AW na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej określającej w podatku od towarów i usług nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za m-ce: styczeń-czerwiec 2008 r. oraz zobowiązanie w podatku od towarów i usług za m-ce: lipiec-grudzień 2008 r. oddala skargę Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. wszczął postępowanie kontrolne wobec X (zwanej dalej skarżącą bądź podatniczką), w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. W toku postępowania organ kontroli skarbowej ustalił, że podatniczka prowadziła działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży hurtowej odpadów i złomu pod nazwą Y. Ponadto, stwierdzono, że skarżąca w badanym okresie zawyżyła podatek naliczony do odliczenia wynikający z faktur VAT nieodzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, wystawionych przez Q W związku z powyższym Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu zakwestionował Stronie prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez Q Mając na uwadze dokonane w toku prowadzonego postępowania kontrolnego ustalenia - Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu decyzją z dnia [...] września 2012 r., określił skarżącej w podatku od towarów i usług kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec 2008 r. oraz zobowiązania za miesiące: lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2008 r. w innych wysokościach niż zadeklarowała podatniczka. Od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu skarżąca X wniosła odwołanie. Po rozpatrzeniu odwołania, uwzględniając stan faktyczny oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził, że skarżąca nie miała prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z zakwestionowanych faktur dotyczących zakupu złomu od Spółki Q i decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] września 2012 r. Decyzja ta nie została zaskarżona. Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. skarżąca reprezentowana przez adwokata, powołując się na art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wystąpiła do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z wnioskiem o: 1) wznowienie postępowania zakończonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...].04.2013r., w związku z wyjściem na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych oraz dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, jednakże nieznanych organowi, który tę decyzję wydał, tj. aktu oskarżenia nr [...] z dnia [...].06.2012 r. wydanego wobec [...] i [...] oraz protokołu z rozprawy z dnia [...] czerwca 2014 r., w sprawie karnej o sygn. [...] dotyczącej [...], zwanego dalej mężem, przed Sądem Rejonowym w J., 2) włączenie do akt sprawy pełnych akt postępowania prowadzonego względem [...], [...] i innych prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną w S., 3) po wznowieniu postępowania o uchylenie decyzji w całości z uwagi na okoliczności świadczące o tym, iż określona kwota zobowiązania jest nieprawidłowa. W uzasadnieniu wniosku skarżąca powołała się również na zeznania [...], które miały miejsce na rozprawie w dniu [...] czerwca 2014 r. w sprawie o sygn. [...], dotyczącej męża skarżącej, przed Sądem Rejonowym w J.. Zdaniem Podatnika zeznania te wskazują, że skarżąca i jej mąż padli ofiarą oszustwa, natomiast towar był faktycznie dostarczany do przedsiębiorstwa skarżącej. Zatem, transakcje zakupu złomu miały miejsce, a zakwestionowane faktury dokumentowały rzeczywiste zdarzenia gospodarcze. Ponadto, Strona wskazała, że z aktu oskarżenia z dnia [...] czerwca 2012 r. wynika, iż małżonkowie [...] padli ofiarą oszustwa, o którym nie wiedzieli dokonując spornych transakcji. Dodatkowo Podatnik załączył do wniosku postanowienie Inspektora Kontroli Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2013 r. o umorzeniu śledztwa przeciwko mężowi. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu nie dopatrzył się okoliczności, które uzasadniałyby odmowę wznowienia postępowania. W związku z tym, postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2013 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu odmówił uchylenia w całości decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2013 r., z uwagi na brak istnienia przesłanek określonych w przepisie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Pismem z dnia [...] marca 2015r. Pełnomocnik skarżącej złożył odwołanie od powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej: art. 240 § 1 pkt 5, art. 121 § 1 w związku z art. 187, art. 191, art. 122 w związku z art. 187, art. 188 oraz art. 210 § 4. Strona wniosła o uchylenie decyzji oraz włączenie jako dowodu materiałów ze sprawy karnej dotyczącej męża skarżącej, włączenie do akt sprawy pełnych akt postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną w S. względem [...] i [...]. Ponadto, pismem z dnia [...].04.2015r, (wpływ do Izby Skarbowej w Poznaniu w dniu 27.04.2015 r.) Pełnomocnik odwołującej podtrzymał argumenty przedstawione w ww. odwołaniu z dnia [...] marca 2015r. Pismem z dnia [...] lipca 2015r. skarżąca podtrzymując zarzuty zawarte w przedmiotowym odwołaniu, dodatkowo podniosła, że organ I instancji nie przeprowadził dowodu z zeznań [...], którego zeznania wykazałyby, że dostawy złomu rzeczywiście miały miejsce, a skarżąca działała w dobrej wierze dokonując zakwestionowanych transakcji. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] lutego 2015 r. W uzasadnieniu organ II Instancji wskazał znaczenie nadzwyczajnego trybu, jakim jest wznowienie postępowania. Organ uznał akt oskarżenia za nieistotny, bowiem potwierdza jedynie ustalenia organów podatkowych, że zakwestionowane transakcje miały charakter pozorny Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że Podatnik nie dokonał zakupu złomu od spółki Y, która nie prowadziła działalności gospodarczej, a jej rzeczywista działalność, nadzorowana przez osoby nie pełniące w niej żadnych funkcji, sprowadzała się do przyjmowania i wystawiania "pustych" faktur VAT, nie dokumentujących rzeczywistych transakcji dla przedsiębiorstwa skarżącej. Ponadto z aktu oskarżenia nie wynika brak świadomości skarżącej uczestniczenia w przestępstwie ani wnioski, że małżonkowie [...] padli ofiarą oszustwa, skoro nie są wymienieni w akcie oskarżenia. Zeznania [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. to dowód nowy, powstały po wydaniu przez organ decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. Wcześniejsze zeznania były poddane ocenie, tak jak pozostały materiał dowodowy w decyzji wymiarowej. Ponadto organy nie kwestionowały faktu otrzymywania złomu przez Podatnika, lecz fakt uwzględniania w rozliczeniach podatkowych "pustych" faktur wystawionych przez Y. Nie jest to zatem nowa okoliczność. [...] został przesłuchany w dniu [...].03.2013r,, w toku postępowania odwoławczego od decyzji wydanej dla skarżącej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] września 2012 r. Przesłuchanie odbyło się na wniosek Strony i w obecności męża (pełnomocnika skarżącej). Z zeznań wynika, że złom był zakupywany przez Podatnika od różnych przedsiębiorców, w tym m.in. od Y, jednak świadek nie potrafił wskazać na szczegóły zawieranych transakcji i na dowody je potwierdzające. Zatem zeznania te nie wniosły do sprawy żadnych nowych okoliczności przemawiających za uznaniem prawa Podatnika do odliczenia podatku naliczonego ze spornych faktur. Postanowienie z dnia [...] czerwca 2013 r., wydane przez Inspektora Kontroli Skarbowej w Poznaniu, umarzające śledztwo prowadzone przeciwko mężowi o przestępstwo skarbowe, nie stanowi również podstawy do wznowienia postępowania. Dokument ten dotyczy bowiem rozliczeń męża z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r., a nie rozliczeń skarżącej z tytułu tego podatku za poszczególne miesiące 2008 r., wobec których złożony został wniosek o wznowienie. W skardze na ww. decyzję, wnosząc o jej uchylenie, Strona zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, tj.: 1. art. 240 § 1 pkt 5 poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie wyszły na jaw nowe dowody i nowe okoliczności faktyczne mające wpływ na wydaną w sprawie decyzję wymiarową, która stała się ostateczna, 2. art. 120 w związku z art. 191 poprzez naruszenie zasady praworządności polegającej na dokonaniu błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i wydaniu rozstrzygnięcia nieodpowiadającego prawu, 3. art. 121 § 1 w związku z art. 187 poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, poprzez dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie już istniejących dowodów, z pominięciem okoliczności opisywanych w trakcie postępowania, świadczących o tym, że Skarżąca działała w dobrej wierze i w zaufaniu do swoich kontrahentów, 4. art. 122 w związku z art. 187 poprzez naruszenie zasady zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności w związku z nieuwzględnieniem wniosków dowodowych, dotyczących okoliczności prawnie relewantnych, które wpływają na ocenę wydanej decyzji, 5. art. 122 w związku z art. 191 poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej w sytuacji dokonania ustaleń wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu, 6. art. 188 poprzez oddalenie wniosków dowodowych, tj. materiału pochodzącego z postępowania karnego, świadczących o tym, że transakcje miały miejsce, a skarżąca działała w dobrej wierze, 7. art. 210 § 4 poprzez brak uzasadnienia decyzji, w szczególności w zakresie tego, czy z uwagi na art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, w świetle dowodów przedłożonych organowi, a także tych o przeprowadzenie których wystąpiono, zasadna była decyzja wymiarowa, w której odmówiono Stronie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, pomimo nie wykazania na żadnym etapie sprawy, że Strona wiedziała lub powinna była wiedzieć, iż dokonane transakcje wiążą się z nieprawidłowościami, czy przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktur oraz pomimo faktu, że Strona działała w dobrej wierze, co próbowała wykazać w trakcie postępowania wznowionego składając wnioski dowodowe. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej wskazał, że o zasadności wniosku o włączenie całokształtu materiału dowodowego ze sprawy [...] do akt sprawy przemawia w szczególności wydany w tej sprawie wyrok uniewinniający męża skarżącej. Podstawą jego wydania były dowody przeprowadzone w tym postępowaniu, dotyczące okoliczności, które nie były znane organowi podatkowemu wydającemu decyzję podatkową oraz dowody włączone z akt sprawy karnej, w tym aktu oskarżenia z dnia [...] czerwca 2012 roku, [...], o włączenie których wnioskowano. W przytoczonym wyroku szczegółowo przeanalizowano cały obrót złomem za kilka lat w tym za okres, którego dotyczy decyzja prawomocna i w oparciu o zgromadzony materiał dowody stwierdzono, iż obrót złomem miał miejsce. Ponadto odmawiając włączenia pełnych akt postępowania prowadzonego względem [...], [...] i innych, prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną w S., pełnomocnik skarżącej podkreślił, że okoliczności wynikające z tych dowodów mają zasadnicze znaczenie, bowiem w tym zakresie materiały pochodzące z postępowania karnego dotyczą dwóch okoliczności tj. czy dostawy rzeczywiście miały miejsce oraz czy skarżąca miała świadomość nierzetelności jego kontrahentów. Zgodnie z treścią uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] kwietnia 2015 r. sygn. akt [...] dostawy złomu w rzeczywistości miały miejsce, a nadto małżonkowie nie mieli wiedzy o uczestnictwie w przestępstwie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Skarga została uzupełniona pismem procesowym z dnia [...] kwietnia 2016 r., w którym pełnomocnik ponownie w większości przytoczył znaczne fragmenty decyzji organów podatkowych i orzeczeń sądów. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] maja 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu podtrzymał stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje uwzględnienie. Mając na uwadze przedmiot postępowania w sprawie poddanej sądowej kontroli wyjaśnić należy, że z treści przepisu art. 243 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749, ze zm.) wynika, że postanowienie o wznowieniu postępowania z przyczyn wskazanych we wniosku nie przesądza o wyniku wznowionego postępowania, lecz otwiera postępowanie rozpoznawcze przed właściwym organem co do zasadności istnienia którejś z przesłanek wyliczonych taksatywnie w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej oraz rozstrzygnięcia sprawy podatkowej uprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną, gdy organ ustali istnienie choćby jednej z podstaw wznowienia postępowania. Innymi słowy, art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej tylko otwiera procesowo możliwość ponownego materialnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, które następuje w trybie art. 245 tej ustawy (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2010 r., I FSK 1723/08, LexPolonica nr 2306295). Wnosząc o wznowienie postępowania podatkowego skarżąca, powołała się na art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika natomiast, że organ stwierdził brak przesłanek do uchylenia decyzji w trybie wznowieniowym, na które powoływał się skarżący. Należy stwierdzić, że ocena organu była w tym względzie uzasadniona, a postępowanie zmierzające do rozstrzygnięcia sprawy zostało przeprowadzone zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów Ordynacji podatkowej. Podkreślenia wymaga fakt, iż wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji podatkowej, stąd postępowanie wznowieniowe toczy się w bardzo zawężonych ramach i – na co należy zwrócić szczególnie uwagę – przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto, poddając analizie przesłankę opisaną w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wskazania wymaga, iż okoliczności faktyczne, a także dowody muszą być nowe, jednakże istniejące w dniu wydania decyzji. Zdarzenie faktyczne lub okoliczność faktyczna musiały mieć miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ich "nowość" polega na tym, że nikt dotychczas – ani organ, ani strona – nie zgłosił ich, ani nie ujawnił. To samo dotyczy dowodów. W ich przypadku nie chodzi więc o to, aby strona znalazła zupełnie nowe dowody potwierdzające dawniejsze fakty, ale o to, że ujawniły się dowody dotyczące tych faktów, już wtedy istniejące. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że podstawą wznowienia postępowania są okoliczności lub dowody istniejące wprawdzie w dniu wydania decyzji, lecz nieznane organowi. Odnosząc powyższe wyjaśnienia do okoliczności faktycznych sprawy stwierdzić należy, że skarżąca we wniosku z dnia [...] lipca 2014 r. o wznowienie postępowania powołała jako podstawę prawną wznowienia art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżącej okolicznościami oraz dowodami uzasadniającymi wznowienie postępowania i uchylenie decyzji ostatecznej były: akt oskarżenia z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz protokół z rozprawy z dnia [...] czerwca 2014 roku, w sprawie karnej dotyczącej męża skarżącej, która toczy się przed Sądem Rejonowym w J., [...] Wydział Karny, o sygn. [...]. Skarżąca wniosła również o włączenie do akt sprawy pełnych akt postępowania prowadzonego względem [...], [...] i innych, prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną w S.. Do wniosku załączyła ponadto postanowienie o umorzeniu śledztwa wydane przez finansowy organ dochodzenia wobec męża skarżącej z dnia [...] czerwca 2013 roku - jako nową okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie. Z uwagi na fakt, że ostateczna decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu, której uchylenia w trybie wznowieniowym domaga się skarżąca została wydana w dniu [...] września 2012 r., to jedynie okoliczności i dowody istniejące przed tym dniem mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania. Wobec tego dowody powstałe po tym dniu nie mogą stanowić podstawy wznowienia w świetle art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Uzasadnieniem wznowienia postępowania nie mogą być zatem protokół z rozprawy z dnia [...] czerwca 2014 roku, w sprawie karnej, która toczy się przed Sądem Rejonowym w J., II Wydział Karny, o sygn. [...] i postanowienie o umorzeniu śledztwa wydane przez finansowy organ dochodzenia wobec męża skarżącej z dnia [...] czerwca 2013 r. Dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji nieznanym organowi, który wydał decyzję był natomiast akt oskarżenia z dnia [...] czerwca 2012 r. Odnosząc się w pierwszej kolejności do dowodu w postaci aktu oskarżenia z dnia [...] czerwca 2012 r. stwierdzić należy, że jakkolwiek dowód ten stanowi przesłankę formalną wznowienia postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji, to trafnie ocenił organ, że nie uzasadnia on uchylenia tej decyzji. Podkreślić bowiem należy, że prawidłowo wywiódł organ w zaskarżonej decyzji, że analiza wyciągu z aktu oskarżenia z dnia [...] czerwca 2012 r. o sygn. [...] przeciwko [...], [...] i innym osobom pozwala stwierdzić, że mąż skarżącej nie był nim objęty. W akcie oskarżenia wskazano na przestępczy proceder realizowany przez osoby inne niż skarżąca i jej mąż. Fakt ten – jak trafnie ocenił organ – nie stanowi jednak okoliczności świadczącej o braku świadomości skarżącej co do uczestnictwa w tym procederze. Na aprobatę zasługuje twierdzenie organu zawarte w zaskarżonej decyzji, że okoliczności wywodzone przez skarżącą z aktu oskarżenia przeciwko osobom innym niż mąż skarżącej nie mają znaczenia dla sprawy, bowiem udowodnienie określonym osobom prowadzenia działalności o charakterze przestępczym nie jest równoznaczne z uznaniem, że skarżąca miała prawo do odliczenia podatku naliczonego z zakwestionowanych faktur. Wskazany przez skarżącą dowód, jako podstawa wznowienia postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji, nie odnosi się do kwestii świadomości podatnika co do udziału w procederze mającym na celu uzyskiwanie korzyści majątkowych związanych z nierzetelnym rozliczeniem podatku od towarów i usług. Ponadto podkreślić należy, że z akt sprawy, a w szczególności z uzasadnienia ostatecznej decyzji z dnia [...] września 2012 r. wynika, że działania osób wymienionych w akcie oskarżenia były znane organowi z materiału dowodowego pozyskanego w toku postępowania. Okoliczności związane z rolą [...] w wystawianiu fikcyjnych faktur, które trafiły również do skarżącego, udokumentowane zostały obszernym materiałem dowodowym zebranym w toku postępowania kontrolnego, które zakończono wydaniem decyzji ostatecznej. Powołany we wniosku o wznowienie postępowania akt oskarżenia potwierdził jedynie ustalenia organu, że kwestionowane transakcje miały charakter pozorny. Trafnie wobec tego ocenił organ, że z powołanego przez skarżącą aktu oskarżenia nie wynika, aby podatnik nie miał świadomości uczestniczenia w oszukańczym procederze. Wskazany dowód nie potwierdza również tego, że skarżąca padł ofiarą oszustwa. Natomiast protokół z rozprawy z dnia [...] czerwca 2014 roku, w sprawie karnej, która toczy się przed Sądem Rejonowym w J., [...] Wydział Karny, o sygn. [...] oraz postanowienie o umorzeniu śledztwa wydane przez finansowy organ dochodzenia wobec [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. sporządzone zostały już po wydaniu decyzji ostatecznej, której uchylenia w trybie wznowieniowym domaga się skarżąca, tj. po [...] września 2012 r. Tym samym dowody te nie mogą stanowić podstawy wznowienia decyzji ostatecznej. Jednocześnie zasadnie organ podkreślił, iż zeznania [...] z rozprawy z dnia [...].06.2014 r. są znane organom podatkowym z innych zeznań tej osoby. Niezależnie od tego trafnie stwierdził organ, że postanowienie z dnia [...] czerwca 2013 r. umarzające śledztwo prowadzone przeciwko mężowi skarżącej w sprawie o przestępstwo skarbowe w sprawie uszczuplenia w podatku od towarów i usług za 2007 r. nie może stanowić podstawy dla wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, ponieważ dotyczy rozliczeń męża skarżącej z tytułu podatku od towarów i usług za 2007 r., a nie rozliczeń za poszczególne miesiące 2008 r., wobec których został złożony wniosek o wznowienie postępowania. Odnosząc się do wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z zeznań [...], który został uprzednio przesłuchany w dniu [...].03.2013 r., a także w kontekście zeznań [...], organ wskazał, iż nie kwestionował faktu nabycia przez skarżącą złomu, lecz okoliczność dostawy towaru przez wystawcę spornych faktur. Nadto wcześniejsze zeznania [...], który nie potrafił wskazać szczegółów zawieranych transakcji oraz dowodów – nie wniosły niczego nowego do sprawy. Konkludując stwierdzić należy, że wskazane przez skarżącą we wniosku dowody, z wyjątkiem aktu oskarżenia z dnia [...] czerwca 2012 r., nie istniały w dacie wydania ostatecznej decyzji, tj. w dniu [...] września 2012 r. i z tego powodu nie mogły stanowić odstawy wznowienia postępowania i uchylenia decyzji ostatecznej. Natomiast akt oskarżenia z dnia [...] czerwca 2012 r. był wprawdzie dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji ostatecznej, nieznanym organowi, jednakże trafnie stwierdził organ, że dowód ten nie uzasadniania uchylenia decyzji ostatecznej, ponieważ treść tego dowodu nie dotyczy okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak słusznie zauważył organ akt oskarżenia nie obejmuje skarżącego, a okoliczności w nim wskazane znane były organowi wydającemu decyzję i zostały ustalone na podstawie zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego. W żaden sposób z dowodu tego nie można wywieść, że skarżąca nie miała świadomości uczestniczenia w przestępstwie i nie potwierdza tego, że skarżąca padła ofiarą oszustwa. Okoliczność braku wiedzy co do udziału w procederze oszukańczym nie jest okolicznością nową w sprawie. Okoliczność ta była przedmiotem ustaleń i oceny organu, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji ostatecznej. W tej sytuacji trafnie zauważył organ w zaskarżonej decyzji, że skarżąca – wnosząc o wznowienie postępowania – w gruncie rzeczy oczekiwała ponownego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, zakończonej decyzją ostateczną w zakresie, jaki był już przedmiotem rozstrzygnięcia organu. Słusznie zatem podniósł organ kontroli skarbowej, że postępowanie wznowieniowe nie stanowi kontynuacji uprzednio zakończonego postępowania kontrolnego. Niedopuszczalne jest wykorzystywanie tego postępowania do merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej. Wyłącznym celem postępowania wznowieniowego jest dokonanie oceny, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, a ustalenia w tym zakresie muszą zmierzać do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, lecz wyłącznie w zakresie zdefiniowanym w art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej, tj. co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Istotą postępowania wznowienia nie jest bowiem kontrola prawidłowości ustaleń poczynionych przez organy w wydanych rozstrzygnięciach. Co do zasady, wady w zakresie ustaleń faktycznych mogą być eliminowane w toku instancyjnym poprzez zaskarżenie decyzji organu pierwszej instancji w trybie odwoławczym. Zasada trwałości decyzji ostatecznej wynikająca z art. 128 Ordynacji podatkowej służy wzmocnieniu pewności co do istniejącego stanu prawnego. Oznacza ona nie tylko wyłączenie możliwości weryfikowania prawidłowości decyzji ostatecznych w zwyczajnym trybie odwoławczym, ale także powoduje, że tylko istotna (kwalifikowana) wadliwość decyzji uzasadnia wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności. Nie każda wada decyzji może być w ten sposób sanowana. W związku z tym, uzasadnieniem uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej jest wyłącznie wyjście na jaw nowej, nieznanej organowi okoliczności faktycznej. Tymczasem z akt sprawy wynika, że okoliczność wiedzy podatnika co do uczestniczenia w oszukańczym procederze była przedmiotem ustaleń organu wydającego ostateczną decyzję. Nie jest to zatem okoliczności nowa. W tym kontekście, nawet wadliwe ustalenia organu w tym zakresie nie stanowiłyby podstawy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej. Należy bowiem raz jeszcze powtórzyć, że postępowanie wznowieniowe nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy co do istoty, jeżeli okoliczności wskazane we wniosku o wznowienie postępowania były już badane przez organ w toku postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji. W świetle powyższego nie znajduje uzasadnienia podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej – poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie wyszły na jaw nowe dowody i nowe okoliczności faktyczne z postępowania karnoskarbowego mające wpływ na wydaną w sprawię decyzję wymiarową która stała się ostateczna, a świadczących o tym, iż ostateczna decyzja jest nieprawidłowa. Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że we wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej, z wyjątkiem aktu oskarżenia z dnia [...] czerwca 2012 r., nie powołano dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję. Dowody pojawiły się bowiem już po wydaniu decyzji ostatecznej. Akt oskarżenia z dnia [...] czerwca 2012 r. nie jest natomiast dowodem istotnym w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie stwierdza on okoliczności mających wpływ na inne niż podjęte rozstrzygnięcie sprawy. Trafnie bowiem stwierdził organ, że akt oskarżenia nie obejmuje skarżącego, a okoliczności w nim wskazane znane były organowi wydającemu decyzję i zostały ustalone na podstawie zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego. W żaden sposób z dowodu tego nie można natomiast wywieść, że skarżący nie miał świadomości uczestniczenia w przestępstwie i dowód ten nie potwierdza tego, że skarżący padł ofiarą oszustwa. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut dotyczący naruszenia art. 121 § 1 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej – poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, polegający na dokonaniu ustaleń faktycznych na podstawie już istniejących dowodów, z pominięciem okoliczności ujawnionych we wznowionym postępowaniu, a świadczących o tym, iż skarżący działał w dobrej wierze oraz poprzez naruszenie zasady zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w szczególności w związku z nieuwzględnieniem wniosków dowodowych, dotyczących okoliczności prawnie relewantnych które wpływają na ocenę wydanej decyzji. Zarzut naruszenia wskazanych powyżej przepisów postępowania podatkowego nie jest zasadny, ponieważ po raz kolejny wskazać należy na specyfikę postępowania wznowieniowego, które nie służy ponownej kompleksowej analizie sprawy, gdyż ta została zakończona decyzją ostateczną. W ramach postępowania wznowieniowego organ bada jedynie zaistnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej i ewentualnie ich wpływ na prawidłowość ostatecznej decyzji. W toku tego postępowania organ nie jest uprawniony do weryfikowania ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w sprawie wymiarowej zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej. Z akt sprawy wynika, że organy poddały analizie materiał dowodowy, w zakresie wyznaczonym ramami postępowania wznowieniowego. Organy nie były jednak uprawnione do badania prawidłowości ustaleń poczynionych w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. W szczególności organ nie był uprawniony do badania, czy prawidłowe były zawarte w uzasadnieniu decyzji ostatecznej ustalenia dotyczące świadomości podatnika co do udziału w oszukańczym procederze, jeżeli okoliczność ta była już przedmiotem analizy organu we wcześniej prowadzonym postępowaniu zakończonych wydaniem decyzji ostatecznej. Nie jest zasadny także zarzut dotyczący naruszenia art. 188 Ordynacji podatkowej – poprzez oddalenie wniosków dowodowych, tj. materiału pochodzącego z postępowań karnych, świadczącego o tym iż transakcje dokumentowane kwestionowanymi fakturami rzeczywiście miały miejsce, a podatnik działał w dobrej wierze. W ocenie Sądu prawidłowo organ ocenił, odmawiając przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów, że zmierzają one do weryfikacji ostatecznej decyzji podatkowej. Włączenie do akt sprawy pełnych akt postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną w S. względem [...] i [...] oraz innych osób, a także przeprowadzenie dowodu z przesłuchania [...] na okoliczność rzeczywistego dokonywania transakcji przez skarżącą, zmierzałyby w istocie do umożliwienia skarżącemu ponownej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Wnioski te nie zmierzały do wykazania zasadności podstaw wznowienia postępowania, a jedynie do weryfikacji stanu faktycznego ustalonego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wymiarową. Organy prawidłowo oceniły zgromadzony materiał dowodowy zgodnie z obowiązującymi zasadami wynikającymi z Ordynacji podatkowej. Należy również podkreślić, iż słuszne jest stanowisko organu, zgodnie z którym procedura wznowienia postępowania nie jest kontynuacją przeprowadzonego wcześniej postępowania wymiarowego i nie może być wykorzystywana do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Jest to odrębne postępowanie nadzwyczajne, którego granice są ściśle określone konkretną podstawą wznowienia, określoną na podstawie art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Z uwagi na powyższe, w oparciu o postanowienia art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. – Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) orzeczono, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło