IV SA/Po 6/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Anna Jarosz (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. P., J. P. na czynność Wójta Gminy Rzgów w przedmiocie odmowy zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie dowozu do szkoły niepełnosprawnego syna postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. A. i J. P. (zwani dalej: skarżący) złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na czynność Wójta Gminy Rzgów (zwanego dalej: Wójt) w przedmiocie odmowy zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie dowozu do szkoły ich niepełnosprawnego syna H. P. oraz odmowy zwrotu kosztów dowozu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 3 Ppsa z uwagi na brak uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2010 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: Ppsa), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (tj. decyzje lub postanowienia) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wolą ustawodawcy było zatem objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Działania te podejmowane są w sprawach indywidualnych, a więc ich przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Muszą przy tym dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Koniecznym jest więc odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienia lub obowiązki oznaczonego podmiotu. Powyższe implikuje istnienie związku między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która go dotyczy. Z tego też względu, przez "czynność" o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa należy rozumieć czynność materialno - techniczną z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa (postanowienie NSA z 16 września 2010 r., sygn. akt II FSK 1608/10). Stosownie z kolei do art. 52 § 1 Ppsa, warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 Ppsa). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, to na mocy art. 52 § 3 Ppsa, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a Ppsa, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Powołany przepis wprowadza zatem zasadę pierwszeństwa postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowego. W myśl natomiast art. 53 § 2 Ppsa skargę na inne niż decyzja lub postanowienie akty z zakresu administracji publicznej wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Na tle wskazanych przepisów wskazać należy, że upływ czternastodniowego terminu dla dokonania wezwania wyłącza możliwość skutecznego zaskarżenia do sądu czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; LexisNexis; Warszawa 2006, str. 149; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 417/13 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 820/14, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie strona skarżąca uchybiła obowiązkowi wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] września 2015 r. skarżąca zwróciła się do Wójta z prośbą o comiesięczną pomoc finansową do kosztu dojazdu syna do szkoły. (k. [...] akt sądowych). W odpowiedzi na powyższe pismo organ – pismem z dnia [...] października 2015 r. odmówił przyznania takiego dofinansowania (doręczone stronie skarżącej dnia [...] października 2015 r., k. [...] akt sądowych). Pismem z dnia [...] października 2015 r. skarżąca ponownie zwróciła się do organu z prośbą o zwrot kosztów dojazdu syna do szkoły, zaś organ w odpowiedzi na to pismo podtrzymał swoje stanowisko zajęte w sprawie (pismo z [...] października 2015 r.). W dniu [...] grudnia 2015 r. do Urzędu Gminy w Rzgowie wpłynęła skarga skarżących na wskazaną na wstępie czynność Wójta w przedmiocie odmowy zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie dowozu do szkoły ich niepełnosprawnego syna oraz odmowy zwrotu kosztów dowozu. A zatem należy przyjąć, że w dniu 12 października 2015 r. strona skarżąca dowiedziała się o odmowie dokonania czynności. Wobec tego termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa upłynął w dniu [...] października 2015 r. Tymczasem skarżąca nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa, a jedynie pismem z dnia [...] października 2015 r. ponowiła wniosek o przyznanie pomocy. W tym miejscu Sąd wskazuje, że pisma tego w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Ppsa nie można potraktować, jako wezwania, o którym mowa w art. 52 § 3 Ppsa - do usunięcia naruszenia prawa. W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że skoro strona skarżąca nie wezwała w ustawowym terminie organu do usunięcia naruszenie prawa, to nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia. W takiej zaś sytuacji skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna (art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa). W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na mocy art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił skargę jako niedopuszczalną. O kosztach orzeczono na podstawie art. 232 § 1 ust. 1 tej ustawy.