I FSK 1565/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-07-24
Skład orzekający: Małgorzata Niezgódka - Medek, Izabela Najda - Ossowska, Krzysztof Wujek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności faktyczne ustalone w postępowaniu karnym, które istniały w dacie wydania ostatecznej decyzji podatkowej, ale nie były znane organowi podatkowemu, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli nie zostały one ujawnione w postępowaniu dowodowym przed organem podatkowym?Ratio decidendi
Okoliczności faktyczne, które istniały w dacie wydania ostatecznej decyzji podatkowej, ale nie były znane organowi podatkowemu, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego, jeśli nie były one przedmiotem postępowania dowodowego i ustaleń faktycznych organu. Jednakże, jeśli organ podatkowy już badał te okoliczności i dokonał ustaleń faktycznych, a strona jedynie przedstawia odmienną ich ocenę lub dowody powstałe po wydaniu decyzji, nie są one nowymi okolicznościami w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a próba ponownego rozstrzygnięcia sprawy w ten sposób stanowi nadużycie trybu wznowieniowego.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług za 2008 r., kwestionując decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wskazała na dowody z postępowań karnych, które miały ujawnić nowe okoliczności faktyczne, takie jak rzeczywistość dostaw złomu i jej działanie w dobrej wierze. Organ odmówił uchylenia decyzji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię i zastosowanie przepisów dotyczących wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną A. W. Zasądzono od A. W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek, Sędzia NSA Izabela Najda - Ossowska, Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Po 1850/15 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P.) z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej określającej w podatku od towarów i usług nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące: styczeń-czerwiec 2008 r. oraz zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące: lipiec-grudzień 2008 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 24 maja 2016 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Po 1850/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, oddalił skargę A. W. (dalej również jako "Skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z 20 lipca 2015 r., nr [...], którą organ ten odmówił po wznowieniu postępowania uchylenia swej decyzji z 23 kwietnia 2013 r., nr [...], dotyczącej zobowiązań Skarżącej w podatku od towarów i usług za kolejne miesiące 2008 r.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku Skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie następujących przepisów postępowania:
1) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami, dalej jako "P.p.s.a.") w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, tekst jednolity w Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) przez oddalenie skargi pomimo błędnej wykładni tego przepisu, polegającej na przyjęciu, że podstawa do wznowienia postępowania zachodzi wówczas, gdy dowody stanowiące uzasadnienie wniosku o wznowienie istniały w dniu wydania decyzji objętej wnioskiem o uchylenie, a bez uwzględnienia drugiej przesłanki, to znaczy ujawnienia się nowych okoliczności faktycznych, co może być rezultatem przeprowadzenia dowodów już po wydaniu decyzji, byleby rzecz dotyczyła faktów istotnych dla sprawy, które nie były znane organowi w momencie jej podejmowania,
2) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przez oddalenie skargi pomimo wadliwego zastosowania przez organ art. 241 § 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, będącego wynikiem uznania, że w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, które istniały w dniu wydania decyzji objętej wnioskiem o uchylenie i nieznane organowi, który ją wydawał w postaci postanowienia z 11 czerwca 2013 r. o umorzeniu śledztwa wobec męża Skarżącej oraz materiałów ze sprawy karnej toczącej się przed Sądem Rejonowy w J. o sygn. akt [...] K 581/13 zakończonej wyrokiem z 9 kwietni 2015 r. uniewinniającym męża Skarżącej, w której przeanalizowano wiele dowodów, z którymi organ kontroli skarbowej nie zetknął się, a z których wynika szereg okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy,
3) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ podatkowy art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w sprawie nie zaszły przesłanki wznowieniowe z art. 240 § 1 pkt 5 tej ustawy, tym samym zaakceptowanie przyjętej przez organ tezy, w myśl której decyzja ostateczna nie powinna być uchylona, ponieważ Skarżąca nie wykazała ani nowych dowodów, ani nowych okoliczności faktycznych,
4) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ podatkowy art. 243 § 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu zbadania przesłanek uzasadniających wniosek o wznowienie postępowania, w konsekwencji niewywiązanie się Sądu z obowiązku zbadania legalności zaskarżonej decyzji, a to wszystko wskutek zaaprobowania przez Sąd stanowiska organu, zgodnie z którym okoliczność braku wiedzy Skarżącej o tym, że brała udział w "procederze oszukańczym" nie jest nową okolicznością w sprawie, gdyż była przedmiotem ustaleń organu, co znalazło wyraz w uzasadnieniu jego decyzji,
5) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 122, art. 188, art. 180 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej wskutek niepodjęcia czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania całego materiału dowodowego, pomimo zgłoszenia przez Skarżącą wniosku o dopuszczenie dowodu z całości akt sprawy prowadzonej przed Sądem Rejonowym w J. pod sygn. [...] K 581/13,
6) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 122 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej wskutek dowolnej oceny materiału dowodowego z uzasadnieniem, że dowody powołane we wniosku o wznowienie postępowania nie świadczą o wystąpieniu przesłane wznowieniowych, gdy tymczasem wynika z nich, że Skarżąca nie miała wiedzy i nie mogła jej mieć, że transakcje, w których wzięła udział miały charakter oszustw podatkowych, że padło ofiarą oszustw dokonanych na wcześniejszych etapach obrotu,
7) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej przez oddalenie skarg w sytuacji, gdy uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów przepisu Ordynacji podatkowej,
8) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 106 § 3 P.p.s.a. przez brak rozstrzygnięcia wniosków o dopuszczenie dowodów z wyroku Sądu Rejonowego w J. [...] K 581/13 oraz wyroku Sądu Okręgowego w K. o sygn. akt [...] Ka 583/15,
9) art. 1 § 2 P.p.s.a. przez niewypełnienie funkcji kontrolnej przez Sąd w zw. z art. 141 § 4 tej ustawy wskutek wadliwego uzasadnienia polegającego na zbyt lakonicznym przedstawieniu stanowiska Sądu, braku należytego odniesienia się do argumentów skargi i pisma z 11 kwietnia 2016 r. będącego jej uzupełnieniem.
W uzasadnieniu swej skargi strona zarzuciła Sądowi wadliwą oceną powołanych we wniosku przesłanek wznowieniowych z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Stwierdziła, że w przepisie tym mowa jest o dwóch przesłankach: nowych dowodach lub nowych okolicznościach faktycznych. W związku z tym uznała, że nawet jeśli dowód nie istniał w dniu wydania decyzji ostatecznej, gdyż został sporządzony później, to jednak wynikająca z niego okoliczność faktyczna mogła istnieć w tym dniu i może uzasadnić wznowienie postępowania. Takie dowody zostały przez nią wskazane we wniosku; akt oskarżenia nr Ap V Ds 17/09 z 29 czerwca 2012 r. wobec M. S. i M. L., protokół z rozprawy z 17 czerwca 2014 r. w sprawie [...] K 581/13 dotyczącej męża Skarżacej. Ponadto w toku postępowania Skarżąca wskazała na postanowienie z 11 czerwca 2013 r. o umorzeniu śledztwa wobec męża Skarżącej oraz akta sprawy karnej Sądu Rejonowego w J. o sygn. akt [...] K 581/13, zakończonej wyrokiem z 9 kwietnia 2015 r., uniewinniającym go od postawionych zarzutów. Z dowodów tych wynikają nowe okoliczności faktyczne, które istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej. Jedna z nich polega na tym, że dostawy złomu miały charakter rzeczywisty, faktury dokumentują rzeczywisty obrót tym towarem, a druga na tym, że skarżąca działała w dobrej wierze, nie miała i nie mogła mieć wiedzy o tym, że inne podmioty uczestniczące w szeregu dostaw działały niezgodnie z prawem. Te okoliczności faktyczne nie były znane organowi, który wydał decyzję ostateczną i one uzasadniają jej uchylenie w trybie wznowieniowym, tym bardziej, że w sprawie karnej [...] K 581/13 Sąd przeanalizował obrót złomem, w którym brała udział Skarżąca, na podstawie dowodów, które nie zostały przeprowadzone w postępowaniu podatkowym. Z tego powodu całe akta sprawy karnej powinny być włączone w poczet dowodów sprawy podatkowej, a z uzasadnienia wyroku w sprawie [...] K 581/13 wynika, że ustalenia organu podatkowego były wadliwe, organ ten nie miał wiedzy o tych okolicznościach faktycznych, które ustalono w toku postępowania przed Sądem karnym. Tak ustalone okoliczności faktyczne nakazują ponowną ocenę prawa Skarżącej do odliczenia podatku naliczonego z zakwestionowanych przez organy podatkowe faktur. W tym zakresie skarżąca odwołała się do orzecznictwa TSUE oraz NSA, wywodząc z tego o istotnym dla sprawy charakterze nowych okoliczności faktycznych.
Skarżąca nie zgodziła się z tym poglądem Sądu I instancji, w myśl którego jej wniosek o wznowienie postępowania zmierza do ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej już decyzją ostateczną. Stwierdziła, że jej wniosek mieści się w kryteriach wniosku o wznowienie postępowania i wykazała w nim, że przy uwzględnieniu nowych okoliczności faktycznych zajdzie konieczność wydania decyzji innej niż dotychczasowa.
Naruszenie przez organ podatkowy art. 188 Ordynacji podatkowej, zaakceptowane przez Sąd, polegało na odmowie przeprowadzenia dowodów, które powinny być przeprowadzone, gdyż dotyczą okoliczności istotnych dla wyniku sprawy wskazanych we wniosku o wznowienie postępowania i we wniosku dowodowym. Jednocześnie Sąd dopuścił się samoistnie naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. przez oddalenie wniosku strony o przeprowadzenie dowodów z dokumentów, co w świetle tego przepisu jest dopuszczalne.
Zarzut naruszenia art. 1 § 2 w zw. z art. 141 § 1 P.p.s.a. Skarżąca uzasadniła wadliwym uzasadnieniem zaskarżonego wyroku z uwagi na nieprzedstawienie w sposób wyczerpujący rozumowania Sądu, które doprowadziło go do wniosku o prawidłowej ocenie materiału dowodowego przyjętej przez organ. Sąd w znacznej mierze powtórzył twierdzenia organów podatkowych, zamiast skonfrontować je z materiałem dowodowym. Uzasadnienie wyroku zawiera szereg ogólnych stwierdzeń, które nie pozwalają na określenie stanu faktycznego, który został uznany przez Sąd jako istotny dla sprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.
Skarga kasacyjna A. W. nie zawiera uzasadnionych podstaw, a tylko w jej granicach NSA rozpoznał sprawę, gdyż nie dopatrzył się przesłanek nieważności w postępowaniu przed Sądem I instancji (art. 183 § 1 i § 2 P.p.s.a.).
Pierwszy zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia przez Sąd art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej przez błędną wykładnię wynikającą stąd, że Sąd nie dostrzegł, iż przesłanki wznowieniowe z tego przepisu, to jest nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody są rozdzielone łącznikiem "lub", co oznacza, że wystąpienie jednego z tych członów uzasadnia przyjęcie podstawy wznowieniowej bądź w postaci nowych dowodów, bądź w postaci nowych okoliczności faktycznych.
Zarzut ten nie znajduje uzasadnienia w świetle uzasadnieniu wyroku WSA w Poznaniu, w którym Sąd, poczynając od str. 6, analizował przesłanki wznowieniowe odrębnie pod kątem nowych dowodów, przywiązując uwagę do daty ich sporządzenia i odrębnie do nowych okoliczności faktycznych, oceniając ich przymioty nowości i przydatności dla wyniku sprawy. Ta część rozważań Sądu kończy się stwierdzeniem, że powołane we wniosku dowody, z wyjątkiem aktu oskarżenia z 29 czerwca 2012 r., nie istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej, a podniesiona przez Skarżącą okoliczność braku wiedzy o uczestniczeniu w oszukańczym procederze, nie jest nową okolicznością w sprawie, była bowiem przedmiotem ustaleń i ceny organu w postępowaniu podatkowym, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu jego decyzji. Zarzucanie Sądowi, że nie dostrzegł, że redagując przepis art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej ustawodawca posłużył się alternatywą zwykłą, a nie koniunkcją jest bezpodstawne.
Drugi zarzut skargi kasacyjnej dotyczy już wadliwego zastosowania przez organ, przy akceptacji Sądu, art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wskutek uznania, że nie wyszły na jaw nowe, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, a nieznane organowi, który ją wydał. Odwołując się do, najogólniej rzecz ujmując, materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniach karnych, Skarżąca twierdzi, że na jego podstawie ujawniono nowe okoliczności faktyczne, mianowicie to, że obrót złomem zakwestionowany przez organy podatkowe był rzeczywisty, faktury nie były "puste", o nieprawidłowościach popełnionych przez swych kontrahentów skarżąca nie miała i nie mogła mieć wiedzy, działała w dobrej wierze. Słusznie przyjął organ, a następnie Sąd I instancji, że okoliczności te nie są nowymi okolicznościami w tym sensie, o jakim mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Okoliczności dla sprawy są nowe wtedy, gdy nie były znane organowi, nie miał o nich wiedzy i dlatego nie były przedmiotem postępowania dowodowego i ustaleń faktycznych łącznie z ich konsekwencjami prawnymi. Z uzasadnienia decyzji objętej wnioskiem o uchylenie wynika, że okoliczności wskazane obecnie przez Skarżącą były przedmiotem ustaleń faktycznych organów podatkowych. Pod kątem tych okoliczności prowadzono postępowanie dowodowe i oceniono zebrane dowody. W wyniku tych czynności organy orzekające w sprawie podatkowej przyjęły ustalenia faktyczne. We wniosku o wznowienie postępowania Skarżąca nie powołała nowych okoliczności faktycznych, a odmienną ocenę dowodów przeprowadzonych w postępowaniu podatkowym, co nie jest przesłanką wznowieniową z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Słusznie twierdzi Sąd I instancji, że Skarżąca w istocie domaga się ponownego rozpoznania sprawy i w jego wyniku przyjęcia takich ustaleń, jakie sama uznaje na podstawie powołanych przez siebie dokumentów pochodzących z innych postępowań. Jest to zastępowaniem trybu instancyjnego, łącznie z prawem wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, trybem wznowieniowym. W postępowaniu w trybie "zwyczajnym" organowi przysługiwało prawo swobodnej oceny dowodów, wynikające z art. 191 Ordynacji podatkowej. Nawet naruszenie tej normy nie jest przesłanką wznowieniową, a powinno być podnoszone w postępowaniu odwoławczym lub przed sądem administracyjnym. Organ podatkowy określający zobowiązanie podatkowe podatnika nie ma obowiązku "dopasowania" swych ustaleń do ustaleń przyjętych przez organy ścigania i kontroli podatkowej oraz sądy powszechne w prowadzonych przez nie postępowaniach. Inne są cele i zakresy tych postępowań i przesłanki poszczególnych rodzajów odpowiedzialności.
Następny zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia przez organ podatkowy art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez błędne zastosowanie będące wynikiem uznania, że nie zaszły przesłanki wznowieniowe z art. 240 § 1 pkt 5 tej ustawy w postaci nowych dowodów lub nowych okoliczności faktycznych. Ocena nowych okoliczności faktycznych została tu już dokonana. Przesłanka nowych dowodów również została prawidłowo oceniona przez Sąd I instancji. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej przesłanka wznowieniowa związana z dowodami zachodzi wówczas, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który ją wydał. Warunkiem zaistnienia tej przesłanki jest, by dowody, które wyszły na jaw istniały już w chwili wydawania decyzji. Nie stanowią tej przesłanki dowody, które powstały po wydaniu decyzji ostatecznej. W ten właśnie sposób przestrzegana jest w tym przepisie zasada trwałości decyzji administracyjnych z art. 128 Ordynacji podatkowej. Z chwilą uzyskania przez decyzję waloru ostateczności, kończy się postępowanie zwyczajne i obejmuje ją zasada trwałości. Wzruszenie ostatecznej decyzji w trybie wznowieniowym, z uwagi na przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, oparte jest na założeniu, że wady postępowania poprzedzającego jej wydanie musiały zaistnieć do dnia jej wydania, w tym przypadku chodzi o to, że istniały istotne dla wyniku sprawy dowody, które nie zostały uwzględnione przez organ. Dowody powstałe po wydaniu decyzji ostatecznej nie mogą być podstawą wznowienia postępowania.
We wniosku o wznowienie postępowania Skarżąca powołała się na dowody w postaci dokumentów: aktu oskarżenia z 29 czerwca 2012 r. o sygn. Ap V Ds. 17/09 skierowanych do kontrahentów Skarżącej - M. S. i M. L., protokołu z rozprawy z 17 czerwca 2014 r. w sprawie karnej o sygn. akt [...] K 581/13 dotyczącej męża skarżącej. Do wniosku załączyła postanowienie o umorzeniu śledztwa wobec męża skarżącej wydane 11 czerwca 2013 r. przez organ finansowy i zawnioskowała o dołączenie do akt pełnych akt postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną w S. wobec D. M., M. S. i innych. W toku postępowania podniosła konieczność sięgnięcia do akt sprawy karnej [...] K 581/13.
Z tych dokumentów tylko jeden – akt oskarżenia z 29 czerwca 2012 r. istniał w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, co zresztą Sąd I instancji uzasadnił prawidłowo wskazując, że dokument ten nie dotyczy skarżącej, nie dotyczy jej męża, który w imieniu skarżącej prowadził jej działalność gospodarczą, a fakt objęcia aktem oskarżenia innych osób nie przekłada się bezpośrednio na prawo skarżącej do odliczenia kwot podatku naliczonego. Słusznie też Sąd wskazał, że działalność osób objętych aktem oskarżenia była znana organowi, który wydał decyzję ostateczną, co wynika z uzasadnienia tej decyzji.
Następny zarzut skargi kasacyjnej wiąże się naruszeniem przez organ art. 243 § 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wskutek zaniechania zbadania przesłanek wznowieniowych.
Wyrok Sądu I instancji przeczy temu zrzutowi. Sąd zweryfikował ocenę przesłanek wznowieniowych przyjętą przez organ podatkowy. Zweryfikował pod kątem ar. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i przyjął, że okoliczności faktyczne, na które strona powołuje się nie są nowe, a dowody nie istniały w chwili wydawania decyzji ostatecznej, za wyjątkiem jednego, który nie jest nowy, ale jest nieistotny dla sprawy. Jest to stanowisko prawidłowe. Uzasadnienie skargi kasacyjnej, w której Skarżąca relacjonuje dowody przeprowadzone w innych postępowaniach i wynikające z nich okoliczności wskazuje na to, co Sąd podkreślił, mianowicie intencję ponownego rozstrzygnięcia sprawy, ale z przyjęciem takiego stanowiska, jakie zajęły inne organy w sprawach dotyczących męża skarżącej i jej kontrahentów. Tymczasem sprawa pozostaje na etapie wznowienia postępowania i oceny przesłanek wznowieniowych, na które Skarżąca powołała się. Nie miało miejsce, i słusznie, uchylenie decyzji ostatecznej i nie doszło do oceny kwestii nią przesądzonej o braku prawa Skarżącej do pomniejszenia podatku należnego o naliczony z faktur zakwestionowanych w postępowaniu wymiarowym. Raz jeszcze należy podkreślić, że żądanie Skarżącej, by organ podatkowy ponownie określił jej zobowiązania w podatku od towarów i usług, tym razem z uwzględnieniem ustaleń przyjętych w innych postępowaniach już po wydaniu pierwszej decyzji, nie ma uzasadnienia prawnego, gdyż nie ma tożsamości pomiędzy przedmiotami tych postępowań i nie ma przepisu prawa, który nakazywałby organowi takie postępowanie, wiązał go wyrokiem uniewinniającym sądu powszechnego.
Chybiony jest również kolejny zarzut skargi kasacyjnej związany z naruszeniem przez organ podatkowy ar. 122, art. 188 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Postępowanie dowodowe i ustalenia, których domaga się Skarżąca, byłyby konieczne po wznowieniu postępowania i przystąpieniu do wydania decyzji wymiarowych. Obecne postępowanie ma swój zakres ograniczony do badania przesłanek wznowieniowych. Postępowanie to zostało prawidłowo ocenione przez Sąd I instancji. Okoliczności wskazane przez skarżącą nie są nowymi okolicznościami, były znane organowi, który wydał decyzję objętą wnioskiem o wznowienie postępowania. Nie było konieczności prowadzenia postępowania dowodowego w tym kierunku.
Podobnie NSA ocenił następny zarzut skargi kasacyjnej związany z art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej. I w tym przypadku Skarżąca prowadzi polemikę z ustaleniami przyjętymi w decyzji wymiarowej, a powołana przez nią okoliczność faktyczna (brak wiedzy o oszukańczych działaniach kontrahentów) nie jest nową okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania. Dowód w postaci postanowienia z 11 czerwca 2013 r. Inspektora Kontroli Skarbowej w P. o umorzeniu postępowania wobec męża Skarżącej nie jest dowodem, który istniał w chwili wydawania decyzji ostatecznej. Ponadto Sąd wskazał, że okoliczności faktyczne, wynikające z tego dokumentu nie uzasadniają wznowienia postępowania już choćby z tego powodu, że akt ten dotyczy działalności męża skarżącej prowadzonej w 2007 r., a decyzja objęta wnioskiem o wznowienie dotyczy zobowiązań z 2008 r.
Tak przyjęta przez organ ocena stanu faktycznego, dla potrzeb postępowania wznowieniowego, nie narusza art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej, co zostało prawidłowo ocenione przez Sąd.
NSA nie podzielił zarzutu, w myśl którego Sąd nie dostrzegł, że uzasadnienie decyzji organu podatkowego nie spełnia wymogów z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie tego zarzutu opiera się ponownie na porównaniu ustaleń przyjętych w decyzji wymiarowej z ustaleniami wynikającymi, zdaniem Skarżącej, z akt sprawy karnej o sygn. [...] K 581/13. Mamy zatem do czynienia z polemiką co do wniosków, a nie ze wskazaniem elementów uzasadnienia decyzji, których brakuje. Przy uznaniu, że okoliczności te nie stanowią podstawy wznowienia postępowania omawianie i analizowanie akt sprawy karnej nie było konieczne ponadto to, czy mamy do czynienia z podstawą wznowieniową, czy nie.
Z tego samego powodu nie było konieczne przeprowadzenie przez Sąd I instancji dowodu z całości akt sprawy karnej o podanej sygnaturze. Ocena przesłanek wznowieniowych powołanych przez Skarżącą była możliwa bez tego dowodu.
Ostatni zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia przez Sąd art. 1 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 tej ustawy. Art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie posiada § 2, więc kwestia ta nie wymaga dalszego omówienia. Art. 141 § 4 tej ustawy nie został przez Sąd naruszony. Jak wynika ze skargi kasacyjnej "...przepis ten został naruszony przede wszystkim ze względu na nieprzedstawienie w sposób wyczerpujący dla zapewnienia właściwej kontroli instancyjnej toku rozumowania tego Sądu..." Zdaniem NSA uzasadnienie wyroku Sądu I instancji odpowiada wymogom art. 141 § 4 P.p.s.a. Nie ma problemów ze zrozumieniem intencji Sądu, przyczyn dla których oddalił skargę. W tak zwanej części zważeniowej uzasadnienia wyroku Sąd przedstawił swój pogląd na istotę postępowania wznowieniowego, opisał następnie przesłanki wnzowieniowe przywołane przez Skarżącą i ocenił każdą z nich pod tym kątem, czy uzasadniają uchylenie decyzji ostatecznej. Stanowisko Sądu w pełni poddaje się kontroli instancyjnej. Gdyby zarzut ten był uzasadniony, nie byłaby możliwa tak obszerna i gruntowna polemika z wyrokiem, jaką przeprowadził pełnomocnik Skarżącej w skardze kasacyjnej.
Mając to wszystko na uwadze NSA oddalił skargę kasacyjną zgodnie z art. 184 P.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego zostało wydane z mocy art. 204 pkt 1 tej ustawy przy zastosowaniu § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło