II SA/Kr 436/16
WyrokWSA w Krakowie2016-05-27
Skład orzekający: Iwona Niżnik – Dobosz, Jacek Bursa, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew na prawach strony, jeśli jej cele statutowe obejmują ochronę przyrody i środowiska, a jej udział jest uzasadniony interesem społecznym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej błędnie zinterpretowały przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na prawach strony. Stwierdzono, że organy nie zbadały z należytą starannością, czy interes społeczny przemawia za udziałem organizacji, ograniczając się do stwierdzenia, że organizacja nie wykazała konkretnego rodzaju interesu społecznego. Sąd podkreślił, że istotą udziału organizacji społecznej jest zapewnienie kontroli społecznej, a w przypadku sprawy dotyczącej wycinki drzew, która wzbudziła zainteresowanie społeczne, udział organizacji jest uzasadniony zarówno celami statutowymi, jak i interesem społecznym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy dopuszczenia organizacji społecznej "T" do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie 7 sztuk drzew. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły dopuszczenia organizacji, uznając, że nie wykazała ona wystarczająco interesu społecznego ani merytorycznego powiązania z celami statutowymi. Organizacja wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia postanowień organów i dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, a także oddalił wniosek o wstrzymanie postępowania w sprawie pozwolenia na wycięcie drzew.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Niżnik – Dobosz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "T" na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 4 marca 2016 r. sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. oddala wniosek o wstrzymanie postępowania w sprawie pozwolenia na wycięcie drzew z terenu nieruchomości przy al. P. – dz. nr [...], obr. [...] w K..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt [...], po rozpoznaniu zażalenia strony skarżącej – "T" z siedzibą ul. [...], na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 11 grudnia 2015 r., nr: [...] odmawiające dopuszczenia "T" siedzibą ul. [...] w K., do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji zezwalającej na usunięcie 7 szt. drzew z terenu nieruchomości przy al. [...] - dz. nr [...], obr. [...] [...], na podstawie:
- art. 31 § 1 pkt 2 i § 2 oraz art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.);
utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2015 r., nr: [...], organ I instancji odmówił "T" dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji zezwalającej na usunięcie 7 szt. drzew z terenu nieruchomości przy al. [...] - dz. nr [...], obr. [...].
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyło "T". Strona skarżąca zarzuciła obrazę przepisów art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. przez błędną wykładnię w szczególności odnoszącą się do pojęcia "interesu społecznego" i niewłaściwe zastosowanie art. 31 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki przewidziane w art. 31 § 1 pkt 2, a także naruszenie przepisów art. 35 § 1,3 oraz art. 36 § 1 k.p.a. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w charakterze podmiotu na prawach strony.
Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż strona skarżąca wnioskowała o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na zasadzie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.
Organ podniósł, iż żądania organizacji społecznej dotyczące dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym muszą być uzasadnione jej celami statutowymi. Musi zatem istnieć merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania (przedmiotem działalności) organizacji społecznej. Organ administracji publicznej jest obowiązany ustalić z urzędu, czy cele określone w statucie organizacji społecznej uzasadniają jej udział w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby. W tym celu powinien ocenić, czy między celami organizacji społecznej a przedmiotem sprawy administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej istnieje powiązanie merytoryczne w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym.
Uczestnictwo organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony musi być uzasadnione także interesem społecznym, wyrażającym się w tym, iż udział organizacji społecznej w postępowaniu, na podstawie art. 31 k.p.a., nie służy jedynie partykularnym interesom samej organizacji społecznej, lecz odpowiada wymogom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nich organów administracyjnych. Ocena zasadności żądania organizacji społecznej pod tym kątem należy do związanego prawem uznania organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie.
Organ wskazał, iż zgodnie ze Statutem "T" celami tymi jest ochrona przyrody, ochrona środowiska, ochrona krajobrazu, ochrona wartości kulturowych, zwiększanie społecznego udziału w podejmowaniu decyzji.
Dokonując oceny, czy cele statutowe uzasadniają dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu Kolegium zobowiązane jest do zbadania, czy zachodzi merytoryczny związek niniejszego postępowania z celami statutowymi "T".
W ocenie Kolegium tak określone cele mogą stanowić podstawę do dopuszczenia do udziału "T" w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji zezwalającej na usunięcie 7 szt. drzew z terenu nieruchomości, przy al. [...] - dz. nr [...], obr. [...].
Jednakże jeżeli chodzi o drugą z przesłanek, to pojęcie "interesu społecznego" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, tak więc w każdej sprawie indywidualnej podlega ono wykładni organu, do którego zostało skierowane żądanie oparte na przepisie art. 31 § 1 k.p.a. Organizacja społeczna powinna zatem wykazać zasadność udziału w postępowaniu, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy. Organizacja powinna też wykazać, jakie posiada "kwalifikacje" do występowania w danej konkretnej sprawie.
Kolegium zgodziło się z organem I instancji, iż twierdzenia strony skarżącej mają charakter ogólny i nie można z nich wyprowadzić konkretnych konkluzji dotyczących realiów przedmiotowego postępowania. "T" nie wykazało jakiego rodzaju interes społeczny przemawiałby za jego udziałem w postępowaniu dotyczącym zezwolenia na usunięcie drzew gdy usunięcie to, według wniosku, podyktowane jest względami bezpieczeństwa a nie motywami inwestycyjnymi. "T" nie odniosło się również do stanu drzew, ich gatunku oraz rozmiaru.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższe postanowienie wniosła strona skarżąca "T". Strona skarżąca domagała się:
-uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta;
-wydania postanowienia o wstrzymaniu postępowania w sprawie pozwolenia na usunięcie drzew do czasu rozpatrzenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, w związku z niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (wycięcia drzew).
W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, iż w przedmiotowej sprawie wnioskodawca spełnił wymogi określone w art. 31 § 1 k.p.a., natomiast Prezydent Miasta przekroczył swoje uprawnienia dokonując samowolnie interpretacji sformułowania "interes społeczny". Wskazała bowiem w piśmie L.dz. [...] z 02.10.2015. przesłanki interesu społecznego uzasadniające udział organizacji w postępowaniu administracyjnym na prawach strony.
W ocenie strony skarżącej, wszystkie sprawy dotyczące usuwania drzew dotyczą interesu społecznego ze względu na społeczną rolę drzew w oczyszczaniu powietrza i kształtowaniu mikroklimatu oraz krajobrazu a także ochronę gatunków zwierząt (m.in. ptaków), i rozstrzygnięcia w zakresie naliczenia lub zwolnienia z naliczenia opłaty za usunięcie drzew. Przedmiotowa sprawa dotyczy wniosku o usunięcie nie pojedynczego drzewa, ale 7 drzew. W interesie społecznym jest więc w przypadku usunięcia drzew i krzewów zapewnienie odpowiedniej kompensacji przyrodniczej zgodnie z art. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Również w związku z licznymi opiniami mieszkańców K. nt. nadmiernej ilości wycinanych drzew wskazany jest udział niezależnej organizacji w postępowaniu jako społecznego strażnika prawidłowo prowadzonego postępowania.
Zdaniem strony skarżącej, ochrona środowiska jest bez wątpienia wartością wspólną dla całego społeczeństwa i jej ochrona leży w interesie wszystkich obywateli. Znajduje to potwierdzenie w art. 5 i art. 74 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Strona skarżąca podniosła, że cele statutowe "T" pozostają w bardzo ścisłym związku z przedmiotem postępowania, co wskazywałoby, że istnieje także interes społeczny.
Zatem skoro organizacja społeczna została powołana, aby chronić przyrodę to interes społeczny przemawia właśnie za tym, żeby mogła ta organizacja uczestniczyć w postępowaniach, które mogą doprowadzić do negatywnych skutków w środowisku.
"T" zgłosiło wniosek o dopuszczenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu, gdyż ochrona przyrody, środowiska leży w interesie społecznym. W interesie społecznym jest bowiem niedopuszczenie do sytuacji, w której wskutek pochopnego wydania decyzji o usunięciu drzew dojdzie do pogorszenia warunków środowiskowych. O pochopnym wydawaniu przez Wydział Kształtowania Środowiska UM zezwoleń na usunięcie drzew świadczą dane statystyczne. Łącznie w ostatnich 4 latach (2010-2014) Wydział Kształtowania Środowiska UM zezwolił na wycięcie 65.542 drzew zobowiązując wycinających do posadzenia w zamian zaledwie 58.589 szt. czyli w zamian za usuniętych 100 starych drzew nie posadzono nawet 90 młodych, a trzeba pamiętać o tym że posadzenie jednego młodego drzewa nie rekompensuje utraty starego. Wszystko to w mieście klęski ekologicznej, w jednym z najbardziej zanieczyszczonych miast Europy, gdzie dbałość o zachowanie każdego drzewa powinno być powinnością urzędników i obywateli, w tym również organizacji ekologicznych.
W interesie społecznym jest wydanie decyzji w oparciu o jak najpełniejszą dokumentację i rozpatrzenie argumentów wszystkich zainteresowanych wydawaną decyzją. A więc w interesie społecznym jest prowadzenie społecznej kontroli postępowania. Nie może ono jedynie mieć charakteru partykularnego interesu kontrolującej organizacji. W tym konkretnym przypadku, strona skarżąca nie ma żadnego osobistego interesu w rozstrzygnięciu sprawy, a jedynie interes społeczny. W sytuacji tej, uzasadnione jest podejrzenie o stwarzanie przez UM (na skutek utajniania postępowania i niedopuszczania organizacji społecznej do udziału w postępowania m.in. w celu jego przejrzystości) sytuacji korupcjogennej. W interesie społecznym jest wyeliminowanie podejrzeń wydającego decyzję o działania stronnicze. Sytuacja odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym organizacji, która powinna być społecznym strażnikiem prawidłowo prowadzonego postępowania, budzi wątpliwości co do bezstronności wydającego decyzję i rodzi pytania o powód, dla którego wydający decyzję wzbrania się przed przejrzystością prowadzonych przez siebie działań. Wszystko to w sytuacji powszechnych poglądów społeczeństwa dotyczących korupcji w sprawach wydawania decyzji związanych z usuwaniem drzew. Próbę odsunięcia strony skarżącej od udziału w postępowaniu uważa strona skarżąca za próbę powstrzymania społecznej kontroli rzetelności prowadzenia postępowania.
Błędne, w jej ocenie, jest powoływanie się wydającego postanowienie na zapisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, albowiem pomijając nawet błędne przytoczenie przepisu (przytoczony zapis "Każdy ma prawo uczestniczenia, na warunkach określonych ustawą, w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa" to art. 5 a nie jak wskazuje wydający postanowienie art. 4 ustawy) to przepis ten nie dotyczy postępowań w sprawie zgody na usunięcie drzew. Podstawą żądania dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie zgody na usunięcie drzew jest art. 31 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z przepisami Rozdziału 4 ustawy o ochronie przyrody a nie art. 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, który dotyczy tylko i wyłącznie postępowań wymagającym udziału społeczeństwa. Art. 31 k.p.a. daje organizacjom społecznym prawo do udziału w szerszym spektrum postępowań niż tylko zakwalifikowanym jako wymagającym udziału społeczeństwa.
Strona skarżąca zwróciła uwagę, że gdyby organizacja społeczna najpierw występowała o informację o środowisku (której udostępnianie trwa 1 miesiąc) a dopiero potem występowała z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie zgody na usunięcie drzew, to decyzja o zgodzie na usunięcie drzew zostałaby z dużym prawdopodobieństwem już wydana, a z całą pewnością rozprawa administracyjna połączona z oględzinami drzew zostałaby przeprowadzona bez udziału organizacji.
W ocenie strony skarżącej, nie można zadekretować pełnego i zamkniętego katalogu wartości, które służą dobru publicznemu, można to zrobić tylko wybiórczo i przykładowo. Nie można, zatem skonstruować obiektywnej definicji interesu publicznego. Pojęcie należy do tzw. klauzul generalnych, czyli ma charakter nieostry. Pojęcie to możemy utożsamiać z pojęciem dobra wspólnego.
To w jaki sposób zagospodarowana (w tym również zagospodarowanie zieleni) zostanie nieruchomość ma znaczenie nie tylko dla właścicieli sąsiednich działek, ale też dla społeczności całej dzielnicy.
Strona skarżąca podkreśliła, iż również w związku z licznymi opiniami mieszkańców K. dotyczącymi nadmiernej ilości wycinanych drzew wskazany jest udział niezależnej organizacji w postępowaniu jako społecznego strażnika prawidłowo prowadzonego postępowania. Przedmiotowa sprawa budzi duże kontrowersje społeczne, czego dowodem jest m.in. stanowisko Rady Dzielnicy oraz odmowa wpuszczenia przez MARR przedstawicieli Rady Dzielnicy na teren nieruchomości podczas wizji lokalnej organizowanej przez Wydział Kształtowania Środowiska UM. Stwierdzenia wydającego postanowienie o braku przepisów prawa regulujących udział radnych w oględzinach drzew są błędne – "T" powołując się na stanowisko Rady Dzielnicy miało na względzie udowodnienie, że sprawa budzi kontrowersje społeczne i w związku z tym w postępowaniu powinien występować czynniki społeczny, w tym przypadku organizacja ekologiczna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016.718 dalej powoływana jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 marca 2016 r. sygn. akt [...] utrzymujące postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 11 grudnia 2015 r.
Podstawę materialnoprawną kontrolowanego postanowienia stanowi art. 31 § 1 i § 2 k.p.a.
Stosownie do art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem, dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.
Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie (31 § 2 k.p.a.).
Z treści cytowanego przepisu wynika, że organizacja społeczna może skutecznie domagać się udziału w postępowaniu, jeżeli jej cele statutowe uzasadniają udział w postępowaniu, a jednocześnie interes społeczny, przemawia za takim udziałem.
Ustalenie, czy zakres działalności statutowej danej organizacji uzasadnia jej udział w postępowaniu administracyjnym polega na porównaniu zakresu tej działalności z przedmiotem danej sprawy. Zauważyć należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażany jest pogląd, że każdy cel działania określony w statucie może uzasadniać wystąpienie z żądaniem dopuszczenia do postępowania, jeżeli przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej ze względu na czynności postępowania lub z uwagi na jego wynik (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2010r., sygn. akt II OSK 1965/09, LEX nr 746857).
W rozpoznawanej sprawie "T" wniosło pismem z dnia 2 października 2015 r. o dopuszczenie o do udziału na prawach strony w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej zezwolenia na wycięcie drzew z wniosku [...] Agencji Rozwoju regionalnego S.A.
Uzasadniając wniosek "T" powołało się na treść § 6 statutu i wskazało, iż jego celem jest ochrona przyrody, ochrona środowiska, ochrona krajobrazu, ochrona wartości kulturowych, zwiększenie społecznego udziału w podejmowaniu decyzji.
Jednocześnie podniosło, że za jego udziałem w postępowaniu przemawia ochrona interesu społecznego.
Wnioskodawca wskazał, iż w związku z licznymi opiniami mieszkańców K. dotyczącymi nadmiernej wycinki drzew wskazany jest udział niezależnej organizacji w postępowaniu jako społecznego strażnika prawidłowo prowadzonego postępowania. Przedmiotowe sprawa budzi duże kontrowersje społeczne, czego dowodem jest stanowisko Rady Dzielnicy oraz odmowa wpuszczenia przez MARR przedstawicieli Rady Dzielnicy na teren nieruchomości podczas wizji lokalnej organizowanej przez Wydział Kształtowania Środowiska UM.
Przystępując do kontroli zgodności z prawem zakwestionowanych przez stronę skarżącą postanowień administracyjnych Sąd zauważa, że brzmienie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., która stwierdza, iż "organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem, dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny" - stanowi w swej treści formalną podstawę do udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym, która posługuje się pojęciami nieoznaczonymi, posiadającymi treść materialnoprawną i formalnoprawną.
Dla zrealizowania tego uprawnienia w realiach konkretnej sprawy, muszą zaistnieć dalsze przesłanki formalne i materialne, których byt jest ustalany/weryfikowany przez organu administracyjne. Zadaniem Sądu jest z kolei kontrola, czy ta weryfikacja dokonana przez organy administracyjne jest zgodna z powszechnie obowiązującym prawem. Zasadnicze dla sprawy jest rozumienie ustawowego zwrotu, że przedmiotowy udział organizacji w postępowaniu jest uzasadniony, gdy przemawia za tym interes społeczny. Interes społeczny, o którym jest tutaj mowa ma wymiar formalny i materialny. Formalny wymiar sprowadza się do zbadania, czy w sprawie potrzebny jest element kontroli społecznej z jej wartościamijakie posiada ta kontrola społeczna dla wartości realizowanych przez procedurę administracyjną. Interes materialny wynika z wartości jakie leżą u podstaw ustawy, która jest stosowana w realiach konkretnej i zindywidualizowanej sprawy.
Z zaskarżonego postanowienia wynika, że organ drugiej instancji nie badał szczegółowo, z odpowiednia starannością czy tak rozumiany interes społeczny przemawia za udziałem "T" w toczącym się postępowaniu, a jedynie ograniczył się do stwierdzenia, że argumentacja "T" przedstawiona we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, nie uzasadnia uwzględnienia jego wniosku, gdyż "T" nie wskazało jakiego rodzaju interes społeczny mógłby podlegać ochronie w tym postępowaniu. To samo dotyczy organu I instancji. Stanowisko organów jest błędne. Wskazuje na naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a w stopniu mającym znaczenie dla wyniku sprawy, a także na błędną wykładnię art. 31 § 1 pkt k.p.a. Pomija te tezy orzecznictwa sądowego, które podnoszą, że istotą udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym jest zapewnienie szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem (zob. postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09).
Strona skarżąca podała we wniosku z dnia 20 września 2012 r., że MARR nie wpuściła przedstawicieli Rady Dzielnicy na teren nieruchomości podczas wizji lokalnej organizowanej przez Wydział Kształtowania Środowiska UM, w związku z czym, m.in. wobec tej okoliczności, strona skarżąca chce zapewnić kontrolę społeczną nad postępowaniem, którego przedmiotem jest zezwolenie na usunięcie drzew z terenu nieruchomości.
Oczywiście poza sporem jest, że właściciel terenu nie był obowiązany wpuścić radnych na teren swojej nieruchomości podczas oględzin, ale sam fakt zainteresowania radnych przedmiotową sprawą, a także artykuł w prasie na jej temat, oznaczają, w zakresie stanu faktycznego sprawy, że wzbudziła pewne zainteresowanie członków organu stanowiącego gminy, społeczności lokalnej i prasy. W związku z tym, sprawa wydaje się być nieobojętna ze społecznego punktu widzenia, a skoro tak, to kontrola społeczna przewidziana przez prawo w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. powinna być tutaj rozważona z należytą starannością, jako kategoria interesu społecznego, gdyż wskazane okoliczności przemawiają wyraźnie za jej przydatnością w sprawie.
Jednocześnie Strona skarżąca zajmuje się statutowo ochroną przyrody, która zgodnie z ustawą o ochronie przyrody polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody: w tym zieleni w miastach i wsiach; a także zadrzewień.
Cel ochrony przyrody nastawiony jest na realizowanie ochrony przyrody: w tym ochronę walorów krajobrazowych, zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień; kształtowanie właściwych postaw człowieka wobec przyrody przez edukację, informowanie i promocję w dziedzinie ochrony przyrody. W związku z tym, element kontroli społecznej, do realizowania której w sprawie dąży strona skarżącą, realizuje zarazem cele statutowe strony skarżącej i zarazem służy w realiach sprawy interesowi społecznemu/dobru ogółu, który zawarty jest w postanowieniach rozdziału I i rozdziału IV ustawy o ochronie przyrody, a który w realiach sprawy polega na wszechstronnym i optymalnym przestrzeganiu ustawowych materialnych przesłanek zgody na usunięcie drzew, związanych m.in. z ustawowymi możliwościami kompensującymi zgodę na usunięcie drzew.
Zdaniem Sądu oczywistym jest, że wycięcie drzew niewątpliwie stanowi ingerencję w środowisko przyrodnicze, dopuszczenie więc do postępowania administracyjnego organizacji społecznej, której statutowe cele są zbieżne z przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego, a które zarazem wzbudziło zainteresowanie społeczności lokalnej, co tym samym uzasadnia kontrolę społeczną postępowania administracyjnego realizowaną przez udział w nim organizacji społecznej na prawach strony, może przyczynić się do lepszego wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych w sprawie.
Z niedookreślonego charakteru pojęcia interesu społecznego wynika bowiem, że nie jest właściwe domaganie się od organizacji udowodnienia tej przesłanki co do zasadności żądania, o ile z przytoczonych w żądaniu twierdzeń może wynikać istnienie uogólnionego interesu społecznego (por. powołany wyżej wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r. oraz wyrok z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 540/09).
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni powyższe rozważania Sądu i rozstrzygnie sprawę co do istoty, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.
Jednocześnie strona skarżąca organizacja wystąpiła z wnioskiem o wydanie postanowienia o wstrzymaniu postępowania w sprawie pozwolenia na usunięcie drzew do czasu rozpatrzenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, w związku z niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (wycięcia drzew).
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W związku z powyższym, w świetle obowiązujących przepisów nie jest możliwe wydanie postanowienia o wstrzymaniu postępowania w sprawie, a zatem Sąd orzekł, jak pkt II wyroku.
Na marginesie Sąd zauważa, że jak wynika z pisma Prezydenta Miasta z dnia 20 maja 2016 r. oraz pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 maja 2016 r. - w przedmiotowej sprawie nie została wydana decyzja dot. drzew rosnących w rejonie al. [...] wnioskowanych do usunięcia przez [...] Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. - a zatem nie istnieje przedmiot kwalifikujący się do wstrzymania jego wykonania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło