IV SA/Gl 32/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2016 r. sprawy ze skargi D. K., J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżone postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem z dnia [...] nr [...] wydanym na podstawie art. 59 § 1 i 2 w związku z art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku Z. K. – przedstawiciela ustawowego J. K. oraz pełnomocnika D. K. - o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta C. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla osób uprawnionych – J. i D. K., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło, że powołana wyżej decyzja została skutecznie doręczona stronie w dniu 25 września 2015 r. (decyzję odebrała córka D. K.). Od decyzji Z. K. - przedstawiciel ustawowy małoletniego syna J. K. i pełnomocnik pełnoletniej córki D. K. - w dniu 15 października 2015 r. wniósł odwołanie, w którym zawarty został wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. We wniosku podał, że wnosi o przywrócenie terminu, gdyż "w tym czasie" przebywał na delegacji służbowej i nie miał możliwości odwołania się w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. Jednocześnie zaznaczył , że podczas jego nieobecności decyzję odebrała córka i nie poinformowała go, co zawiera korespondencja, której odbiór pokwitowała. Następnie Kolegium wyjaśniło, że stosownie do art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest przywrócić termin, gdy spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, zainteresowany dopełnił czynności dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Niespełnienie choćby jednej ze wskazanych przesłanek przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu. W ocenie Kolegium zainteresowany nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Organ zaakcentował że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu może mieć zatem miejsce wówczas, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem organu Z. K. nie uprawdopodobnił, że wystąpiła przeszkoda, której nie mógł przezwyciężyć przy dołożeniu nawet największego wysiłku. Wyjazd służbowy nie może bowiem zostać uznany za okoliczność uzasadniająca brak winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Osoba dbająca należycie o swoje interesy powinna bowiem zabezpieczyć sposób odbioru korespondencji w razie dłuższej nieobecności w miejscu zamieszkania. Reasumując Kolegium stwierdziło, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Z. K. - przedstawiciel ustawowy J. K. oraz pełnomocnik D. K. - zaskarżył powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie, przekazanie sprawy organowi drugiej instancji do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł, że przedmiotową decyzję odebrała w dniu 25 września 2015 r. jego córka w miejscu zamieszkania. On w tym czasie przebywał na miesięcznej delegacji służbowej w B. Córka nie otworzyła otrzymanej korespondencji z MOPS-u i nie poinformowała go o jej treści. Do powrotu z delegacji do miejsca zamieszkania, co miało miejsce w dniu 11 października 2015 r. nie miał świadomości, że taka decyzja została wydana i że jest zobligowany czternastodniowym terminem do wniesienia odwołania. Po przyjeździe do domu i przeczytaniu korespondencji udał się do MOPS w C., gdzie został poinformowany, że powinien wnieść odwołanie z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu. Czynności tych dopełnił w dniu 15 października 2015 r. Nie zgadza się z zaskarżonym postanowieniem, gdyż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, co zostało przez niego uprawdopodobnione. Uważa, ze w jego sprawie Kolegium wydając zaskarżone postanowienie nie kierowało się zasadą słusznego interesu obywatela wyrażoną w art. 7 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa. W przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016 r., poz. 718 ze zm. - w skrócie "P.p.s.a.") uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Działając w zakreślonych wyżej ramach Sąd uznał, że przedmiotowa skarga musiała odnieść skutek, bowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo. W przedmiotowej sprawie zaskarżonym postanowieniem Kolegium , odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...]Nr [...] Podstawę prawną powyższej odmowy stanowił art. 58 k.p.a. i brak spełnienia przesłanki przywrócenia terminu w postaci uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Jednakże rozważania dotyczące spełnienia przesłanek warunkujących przywrócenie terminu należy poprzedzić ustaleniem, że doręczenie decyzji było prawidłowe. Bez takiego stwierdzenia weryfikację wniosku o przywrócenie terminu należy uznać za przedwczesną. W niniejszej sprawie powołaną wyżej decyzją organu I instancji z dnia [...] odmówiono przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla J. i D. K. Strony w tym postępowaniu reprezentował Z. K. przedstawiciel ustawowy J. K. oraz pełnomocnik D. K. Decyzja ta była więc adresowana do Z. K. i jak wynika z potwierdzenia odbioru, została odebrana w dniu 25 września 2015 r., jednak nie przez adresata lecz jego córkę D. K. Doręczenie przedmiotowej decyzji nastąpiło zatem w trybie art. 43 k.p.a. Zgodnie ze zdaniem pierwszym tego przepisu, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Należy jednak podkreślić, co jest istotne w niniejszej sprawie, że na podpisanym przez D. K. druku potwierdzenia odbioru decyzji organu I instancji, brak jest zapisu w postaci informacji, że doręczenie następuje, jeżeli osoba odbierająca przesyłkę, podjęła się oddania pisma adresatowi (k-15 akt adm.). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 1099/14 (publik Lex nr 1467266): "(...) dla skutecznego doręczenia pisma wystarczy, aby na podpisywanym przez domownika potwierdzeniu odbioru pisma znajdowała się informacja, że doręczenie następuje, jeżeli osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi (...) Jeżeli na odwrocie poświadczenia odbioru pisma nie podkreślono, że doręczenia dokonano dorosłemu domownikowi zaznaczając lub wskazując jednocześnie, że osoba ta podjęła się oddać przesyłkę adresatowi, to doręczenie nie spełnia wymogów z art. 40 § 1 ani z art. 43 k.p.a." (por. też m.in. wyrok NSA z 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2070/10, Lex nr 1121199). W świetle powyższego, w ocenie Sądu, nie można uznać, iż decyzja organu I instancji z dnia [...] została Z. K. skutecznie doręczona, w trybie art. 43 k.p.a. w zw. z art. 40 § 1 i 2 k.p.a., dlatego też w przedmiotowej sprawie nie można mówić o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, a tym bardziej rozważać kwestii przywrócenia bądź odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. W tym stanie rzeczy termin do wniesienia odwołania zaczął biec od dnia faktycznego zapoznania się przez Z. K. z treścią decyzji. Z jego oświadczenia wynika natomiast, że miało to miejsce w dniu 11 października 2015 r.. W takim przypadku odwołanie z dnia 15 października 2015 r. byłoby wniesione w terminie. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania, bowiem skarżący korzystają z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.), a nadto nie wykazano, aby zostały poniesione inne niezbędne koszty postępowania (art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a).