III SA/Kr 1237/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 czerwca 2016 r. znak: [....] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...] Starosta skierował M. Z. na badanie psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem z uwagi na przekroczenie przez niego w okresie od 3 października 2014 r. do 26 kwietnia 2015 r. liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał m.in. art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 627). W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji M. Z. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzji organu I instancji odwołujący się zarzucił naruszenie: 1. art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, błędną ocenę materiału dowodowego, dokonanie analizy i interpretacji materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w sposób wybiórczy oraz dowolny, w tym niewyjaśnienie, czy w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do przekroczenia limitu 24 punktów karnych. 2. art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami (u.k.p.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz błędne przyjęcie, że M. Z. otrzymał łącznie 26 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, czyli przekroczył limit 24 punktów w okresie nieprzekraczającym roku, podczas gdy ilość punktów karnych za naruszenia z pkt 2 wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji o skierowanie na badanie psychologiczne z dnia 20.10.2015 r., a to naruszenie obowiązku używania pasów bezpieczeństwa przez kierującego pojazdem oraz wyprzedzania na przejściach dla pieszych i bezpośrednio przed nimi, po ich zsumowaniu - zgodnie z art. 98 ust. 3 u.k.p.- nie może przekroczyć 10 punktów karnych, tymczasem z rzeczonego wniosku wynika, że odwołujący otrzymał 12 punktów karnych - co w konsekwencji wyklucza spełnienie przesłanki z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p. do wydania decyzji o skierowaniu na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. 3. art. 98 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez ich niezastosowanie oraz w konsekwencji błędne przyjęcie, że M. Z. otrzymał łącznie 26 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, czyli przekroczył limit 24 punktów w okresie nieprzekraczającym roku, podczas gdy ilość punktów karnych za naruszenia z pkt 2 wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji o skierowanie na badanie psychologiczne z dnia 20.10.2015 r., a to naruszenie obowiązku używania pasów bezpieczeństwa przez kierującego pojazdem oraz wyprzedzania na przejściach dla pieszych i bezpośrednio przed nimi, po ich zsumowaniu - zgodnie z art. 98 ust. 3 u.k.p. - nie może przekroczyć 10 punktów karnych, tymczasem z rzeczonej decyzji wynika, że odwołujący otrzymał 12 punktów karnych. Decyzją z dnia 28 czerwca 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2016 r. nr [...]. Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie podstawowym dowodem jest dowód z dokumentu urzędowego, tj. wniosku Zastępcy Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia 20 października 2015 r., z którego wynika wprost, że w dniu jego sporządzenia strona przekroczyła limit 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego (26 punktów). Powyższy dowód nie został skutecznie przez stronę wyeliminowany czy podważony. Kolegium uznało zatem, że wbrew stanowisku wyrażonemu w odwołaniu, nie ma jakichkolwiek uzasadnionych wątpliwości co do tego, że strona dopuściła się szeregu naruszeń w ruchu drogowym wobec czego powinna ponieść konsekwencje przewidziane w przepisach prawa. W ocenie Kolegium, doszło do spełnienia dyspozycji normy prawnej przewidzianej w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, a w związku z tym organ l instancji obowiązany był wydać decyzję o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne. Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się M. Z. i pismem z dnia 3 sierpnia 2016 r. wniósł na nią skargę, domagając się jej uchylenia wraz z decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie przez organ II instancji wszystkich okoliczności sprawy, brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, błędną ocenę materiału dowodowego, dokonanie analizy i interpretacji materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w sposób wybiórczy oraz dowolny, w tym niewyjaśnienie, czy w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do przekroczenia limitu 24 punktów karnych i czy zachodziły przesłanki do usunięcia z ewidencji punktów karnych przypisanych na podstawie wpisu ostatecznego wówczas, gdy wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem na skutek sądowego orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B na okres jednego roku, co skutkowało błędnym wydaniem decyzji o skierowanie na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, a także zaskarżonej decyzji organu II instancji utrzymującej w mocy rzeczoną decyzję. 2. art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez błędne utrzymanie przez organ II instancji w mocy decyzji organu I instancji, która w ocenie skarżącego obarczona jest wieloma wadami prawnymi uzasadniającymi wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. 3. § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami (u.k.p.), poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji nie usunięcie z ewidencji punktów karnych przypisanych M. Z. w liczbie 10 pkt na podstawie wpisu ostatecznego w przypadku, gdy wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami na wskutek sądowego orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B na okres jednego roku, co skutkowało nieprawidłowym stwierdzeniem, że doszło do przekroczenia 24 punktów karnych, a w konsekwencji wydaniem decyzji o skierowanie na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych skarżącego do kierowania pojazdem. Skarżący podniósł, że wyrokiem Sądu Rejonowego, Wydział II Karny sygn. akt [...] orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B na okres jednego roku, a na poczet tego zakazu zaliczono okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 26.04.2015 r. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 7.07.2015 r. Skarżący stwierdził, że pomimo tego wyroku organ prowadzący ewidencję błędnie nie usunął przypisanych mu 10 punktów karnych, co skutkowało nieprawidłowym stwierdzeniem, że doszło do przekroczenia 24 punktów karnych. Ponadto skarżący wskazał, że art. 98 ustawy o kierujących pojazdami określa, że kierowca, który dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego stwierdzonych mandatem karnym, prawomocnym wyrokiem sądu lub orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym, otrzymuje punkty odpowiadające temu naruszeniu z dniem uprawomocnienia się rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego, punkty karne za przestępstwo popełnione w dniu 26.04.2015 r. nie powinny więc być mu przypisane w dniu popełnienia naruszenia lecz z dniem uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego z dnia 29.06.2015 r. sygn. akt [...], tj. w dniu 7.07.2015 r. 4. art. 98 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami (dalej: u.k.p) w zw. z art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez ich niezastosowanie oraz w konsekwencji błędne przyjęcie, że M. Z. otrzymał 12 punktów karnych za naruszenia z pkt 2 wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji o skierowanie na badanie psychologiczne z dnia 20.10.2015 r., a to naruszenie obowiązku używania pasów bezpieczeństwa przez kierującego pojazdem oraz wyprzedzania na przejściach dla pieszych i bezpośrednio przed nimi, które po ich zsumowaniu - zgodnie z art. 98 ust.3 u.k.p. - nie może przekroczyć 10 punktów karnych, tymczasem z przedmiotowego wniosku wynika, że skarżący otrzymał 12 punktów karnych, a tym samym nie doszło do przekroczenia przez niego 24 punktów karnych. 5. art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami (u.k.p.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz błędne przyjęcie, że doszło do przekroczenia 24 punktów karnych, podczas gdy z okoliczności sprawy niezbicie wynika, że ilość punktów karnych otrzymanych za naruszenie z pkt 3 wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji o skierowanie na badanie psychologiczne z dnia 20.10.2015 r. powinna zostać usunięta z ewidencji punktów karnych na podstawie wpisu ostatecznego bowiem wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami na skutek sądowego orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B na okres jednego roku, a także ilość punktów karnych otrzymanych za naruszenia z pkt 2 wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji o skierowanie na badanie psychologiczne z dnia 20.10.2015 r., a to naruszenie obowiązku używania pasów bezpieczeństwa przez kierującego pojazdem oraz wyprzedzania na przejściach dla pieszych i bezpośrednio przed nimi, po ich zsumowaniu - zgodnie z art. 98 ust.3 u.k.p. - nie może przekroczyć 10 punktów, tymczasem z rzeczonego wniosku wynika, że skarżący otrzymał za to naruszenie łącznie 12 punktów, co w konsekwencji stanowi o tym, że skarżący nie przekroczył 24 punktów karnych i nie podlega badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji organu I i II instancji w płaszczyźnie zgodności z prawem Sąd stwierdza, że wydane przez organy rozstrzygnięcia – wbrew zarzutom skargi – nie naruszają obowiązujących przepisów. Poza sporem pozostaje okoliczność, że wnioskiem z dnia 20 października 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji zwrócił się do Starostwa Powiatowego (jako organu, który wydał w dniu 15 kwietnia 2013 r. prawo jazdy nr [...]) o skierowanie M. Z. na badanie psychologiczne (w zakresie psychologii transportu) podając na uzasadnienie wniosku, że M. Z. w okresie od 3 października 2014 r. do 26 kwietnia 2015 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego otrzymując łącznie 26 punktów za naruszenie tych przepisów, w tym w dniu 3 października 2014 r. – 4 punkty, w dniu 20 kwietnia 2015 r. – 12 punktów i w dniu 26 kwietnia 2015 r. – 10 punktów (k. 1 akt adm.). Zarzuty skarżącego sprowadzają się do tego, że: - po pierwsze: na mocy art. 98 ust. 3 u.k.p. za jednocześnie popełnione naruszenia nakłada się ilość punktów karnych za każde z nich, przy czym suma tych punktów nie może przekroczyć 10 punktów, a tymczasem skarżącemu wpisano za przekroczenia w dniu 20 kwietnia 2015 r. nieprawidłowo 12 punktów; - po drugie: w sytuacji, gdy kierujący otrzymał 24 punkty to nie oznacza, że przekroczył tę liczbę punktów; - po trzecie: że zgodnie z art. 98 ustawy o kierujących pojazdami, skarżący za naruszenie przepisów ruchu drogowego w dniu 26 kwietnia 2015 r. powinien mieć nałożone punkty dopiero z dniem uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego z dnia 29 czerwca 2015 r. sygn. akt [...], tj. w dniu 7.07.2015 r., a więc po upływie roku od poprzednich naruszeń, a nie w dniu naruszenia tych przepisów, tj. 26 kwietnia 2015 r.; - po czwarte: w oparciu o § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami (u.k.p.), wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami - w wyniku sądowego orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B na okres jednego roku - skutkowało usunięciem z ewidencji punktów karnych przypisanych M. Z. w liczbie 10 na podstawie wpisu ostatecznego. Sąd zwraca uwagę, że art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - zarówno na dzień 20 kwietnia 2015 r., w którym nałożono na skarżącego 12 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, jak również na dzień 26 kwietnia 2014 r., z dniem którego nastąpiło przekroczenie 24 punktów (Dz. U. z 2011 r., Nr 30, poz. 151 z późn. zm.) - stanowił: "Art. 139. Ustawa wchodzi w życie z dniem 19 stycznia 2013 r., z wyjątkiem: (...) 3) (...) art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c, pkt 4 i 5, ust. 2 pkt 1 lit. b oraz ust. 3, (...) w zakresie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, (...), które wchodzą w życie z dniem 4 stycznia 2016 r." Powyższe oznacza, że art. 98 ustawy o kierujących pojazdami, na brzmienie którego powołuje się skarżący, nie obowiązywał w dacie popełnienia przez skarżącego wymienionych wyżej naruszeń. Sąd jednocześnie podkreśla, że data wejścia w życie m.in. wymienionych wyżej przepisów, w tym omawianego art. 98, została jeszcze dwukrotnie przesunięta, bo przed dniem 4 stycznia 2016 r. (31 grudnia 2015 r.) zmianą opublikowaną w Dz. U. z 2015 r., poz. 2183 (art. 3) - na dzień 1 stycznia 2017 r., a następnie (1 stycznia 2017 r.) zmianą opublikowaną w Dz. U. z 2016 r., poz. 2001 (art. 1) – na dzień 4 czerwca 2018 r. Oznacza to, że art. 98, którego naruszenie zarzuca skarżący, nie tylko nie obowiązywał w chwili dokonania przez skarżącego naruszeń, ale nie obowiązywał w chwili wydawania decyzji przez organy I i II instancji, a nawet nie obowiązuje do chwili obecnej. Z powyższego wynika, że organ ruchu drogowego stwierdzając naruszenie przepisów ruchu drogowego prawidłowo nałożył na skarżącego punkty z chwilą stwierdzenia naruszenia, a nie po uprawomocnieniu się wyroku w tej kwestii (o ile nie nałożono mandatu karnego), a stwierdzając jednoczesne popełnienie przez skarżącego kilku naruszeń mógł nałożyć na skarżącego sumę punktów, która przekraczała 10 punktów, jak uczyniono to w dniu 20 kwietnia 2015 r. Na marginesie niejako Sąd stwierdza, że otrzymanie przez kierowcę w sumie choćby tylko 24 punktów oznacza przekroczenie 24 punktów i wyczerpuje tym samym przesłankę z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, która była podstawą wydanych decyzji przez organy obu instancji. Sąd zwraca uwagę na to, że przytaczając powyżej istotny w niniejszej sprawie fragment art. 139 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami Sąd - oprócz daty wejścia w życie art. 98 - ujawnił wejście w życie art. 99 tej ustawy wskazując tym samym, że wyjątkiem późniejszego wejścia w życie (niż 19 stycznia 2013 r.) nie objęto art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b tej ustawy, który to przepis był podstawę prawną wydanych decyzji stanowiąc: "Art. 99. 1. Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na: (...) 3) badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli: (...) b) przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego," Z treści powyżej przytoczonego przepisu wynika więc, że starosta mając dowód z dokumentu urzędowego, jakim jest wniosek działającego z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji Zastępcy Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia 20 października 2015 r., z którego wprost wynika, że skarżący przekroczył limit 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, miał obowiązek wydania decyzji administracyjnej o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu. W opisanej wyżej sytuacji, zdaniem Sądu, całkowicie niezrozumiały jest zarzut związany z naruszeniem § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami (u.k.p.), albowiem żaden z wymienionych przepisów nie dotyczy stanu faktycznego niniejszej sprawy. Podobnie niezrozumiałe jest twierdzenie skarżącego o "wielu wadach prawnych" zaskarżonych decyzji organu I i II instancji, tym bardziej, że takie twierdzenie nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy. Mając na względzie wymieniony na wstępie zakres kontroli Sąd nie dopatrzył się w niniejszym postępowaniu naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani naruszeń przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy, a zatem na podstawie wymienionych wyżej przepisów i art. 151 p.p.s.a. orzekł – jak w sentencji.